11. на̄гапетаваттхуван̣н̣ана̄

пуратова сетена палети хаттхина̄ти идам̣ саттхари джетаване вихаранте две бра̄хман̣апете а̄рамбха вуттам̣. а̄йасма̄ кира сам̣киччо саттавассико кхураггейева арахаттам̣ патва̄ са̄ман̣ерабхӯмийам̣ т̣хито тим̣саматтехи бхиккхӯхи саддхим̣ аран̃н̃а̄йатане васанто тесам̣ бхиккхӯнам̣ пан̃чаннам̣ чорасата̄нам̣ хаттхато а̄гатам̣ маран̣ампи ба̄хитва̄ те ча чоре даметва̄ пабба̄джетва̄ саттху сантикам̣ агама̄си. саттха̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеси, десана̄васа̄не те бхиккхӯ арахаттам̣ па̄пун̣им̣су. атха̄йасма̄ сам̣киччо парипун̣н̣авассо ладдхӯпасампадо техи пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ исипатане виха̄си. манусса̄ тхерасса сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ пасаннама̄наса̄ вӣтхипат̣ипа̄т̣ийа̄ ваггавагга̄ хутва̄ а̄гантукада̄нам̣ адам̣су. таттха ан̃н̃атаро упа̄сако мануссе ниччабхатте сама̄дапеси, те йатха̄балам̣ ниччабхаттам̣ пат̣т̣хапесум̣.

тена ча самайена ба̄ра̄н̣асийам̣ ан̃н̃атарасса миччха̄дит̣т̣хикасса бра̄хман̣асса две путта̄ ека̄ ча дхӣта̄ ахесум̣. тесу джет̣т̣хапутто тасса упа̄сакасса митто ахоси. со там̣ гахетва̄ а̄йасмато сам̣киччасса сантикам̣ агама̄си. а̄йасма̄ сам̣киччо тасса дхаммам̣ десеси. со мудучитто ахоси. атха нам̣ со упа̄сако а̄ха – ‘‘твам̣ екасса бхиккхуно ниччабхаттам̣ дехӣ’’ти. ‘‘ана̄чин̣н̣ам̣ амха̄кам̣ бра̄хман̣а̄нам̣ саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ ниччабхаттада̄нам̣, тасма̄ на̄хам̣ дасса̄мӣ’’ти. ‘‘ким̣ майхампи бхаттам̣ на дассасӣ’’ти? ‘‘катхам̣ на дасса̄мӣ’’ти а̄ха. ‘‘йади евам̣ йам̣ майхам̣ деси, там̣ екасса бхиккхусса дехӣ’’ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ дутийадивасе па̄това виха̄рам̣ гантва̄ екам̣ бхиккхум̣ а̄нетва̄ бходжеси.

евам̣ гаччханте ка̄ле бхиккхӯнам̣ пат̣ипаттим̣ дисва̄ дхамман̃ча сун̣итва̄ тасса канит̣т̣хабха̄та̄ ча бхагинӣ ча са̄сане абхиппасанна̄ пун̃н̃акаммарата̄ ча ахесум̣. евам̣ те тайо джана̄ йатха̄вибхавам̣ да̄на̄ни дента̄ саман̣абра̄хман̣е саккарим̣су гарум̣ карим̣су ма̄несум̣ пӯджесум̣. ма̄та̄питаро пана несам̣ ассаддха̄ аппасанна̄ саман̣абра̄хман̣есу ага̄рава̄ пун̃н̃акирийа̄йа ана̄дара̄ аччхандика̄ ахесум̣. тесам̣ дхӣтарам̣ да̄рикам̣ ма̄тулапуттассаттха̄йа н̃а̄така̄ ва̄ресум̣. со ча а̄йасмато сам̣киччасса сантике дхаммам̣ сутва̄ сам̣вегаджа̄то паббаджитва̄ ниччам̣ аттано ма̄ту-гехам̣ бхун̃джитум̣ гаччхати. там̣ ма̄та̄ аттано бха̄ту-дхӣта̄йа да̄рика̄йа палобхети. тена со уккан̣т̣хито хутва̄ упаджджха̄йам̣ упасан̇гамитва̄ а̄ха – ‘‘уппаббаджисса̄махам̣, бханте, ануджа̄на̄тха ма’’нти. упаджджха̄йо тасса упаниссайасампаттим̣ дисва̄ а̄ха – ‘‘са̄ман̣ера, ма̄саматтам̣ а̄гамехӣ’’ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ ма̄се атикканте татхева а̄рочеси. упаджджха̄йо пуна ‘‘ад̣д̣хама̄сам̣ а̄гамехӣ’’ти а̄ха. ад̣д̣хама̄се атикканте татхева вутте пуна ‘‘сатта̄хам̣ а̄гамехӣ’’ти а̄ха. со ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣и. атха тасмим̣ антосатта̄хе са̄ман̣ерасса ма̄тула̄нийа̄ гехам̣ винат̣т̣хаччхаданам̣ джин̣н̣ам̣ дуббалакут̣т̣ам̣ ва̄тавасса̄бхихатам̣ парипати. таттха бра̄хман̣о бра̄хман̣ӣ две путта̄ гхӣта̄ ча гехена аджджхоттхат̣а̄ ка̄ламакам̣су. тесу бра̄хман̣о бра̄хман̣ӣ ча петайонийам̣ ниббаттим̣су, две путта̄ дхӣта̄ ча бхуммадевесу. тесу джет̣т̣хапуттасса хаттхийа̄нам̣ ниббатти, канит̣т̣хасса ассатарӣратхо, дхӣта̄йа суван̣н̣асивика̄. бра̄хман̣о ча бра̄хман̣ӣ ча маханте маханте айомуггаре гахетва̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄кот̣енти, абхихатат̣т̣ха̄несу маханта̄ маханта̄ гхат̣аппама̄н̣а̄ ган̣д̣а̄ ут̣т̣хахитва̄ мухуттенева пачитва̄ парибхедаппатта̄ хонти. те ан̃н̃аман̃н̃асса ган̣д̣е пха̄летва̄ кодха̄бхибхӯта̄ никкарун̣а̄ пхарусавачанехи таджджента̄ пуббалохитам̣ пиванти, на ча титтим̣ пат̣илабханти.

атха са̄ман̣еро уккан̣т̣ха̄бхибхӯто упаджджха̄йам̣ упасан̇камитва̄ а̄ха – ‘‘бханте, майа̄ пат̣ин̃н̃а̄тадиваса̄ вӣтиватта̄, гехам̣ гамисса̄ми, ануджа̄на̄тха ма’’нти. атха нам̣ упаджджха̄йо ‘‘аттхан̇гате сӯрийе ка̄лапаккхача̄туддасийа̄ паваттама̄на̄йа ехӣ’’ти ватва̄ исипатанавиха̄расса пит̣т̣хипассена тхокам̣ гантва̄ ат̣т̣ха̄си. тена ча самайена те две девапутта̄ саддхим̣ бхагинийа̄ тенева маггена йаккхасама̄гамам̣ самбха̄ветум̣ гаччханти, тесам̣ пана ма̄та̄питаро муггарахаттха̄ пхарусава̄ча̄ ка̄л̣арӯпа̄ а̄кула̄кулалӯкхапатитакесабха̄ра̄ аггидад̣д̣хата̄лаккхандхасадиса̄ вигалитапуббалохита̄ валитагатта̄ ативийа джегуччхабӣбхаччхадассана̄ те анубандханти.

атха̄йасма̄ сам̣киччо йатха̄ со са̄ман̣еро те саббе гаччханте пассати, татха̄рӯпам̣ иддха̄бхисан̇кха̄рам̣ абхисан̇кхаритва̄ са̄ман̣ерам̣ а̄ха – ‘‘пассаси твам̣, са̄ман̣ера, име гаччханте’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, пасса̄мӣ’’ти. ‘‘тена хи имехи катакаммам̣ пат̣ипуччха̄’’ти. со хаттхийа̄на̄дӣхи гаччханте ануккамена пат̣ипуччхи. те а̄хам̣су – ‘‘йе паччхато пета̄ а̄гаччханти, те пат̣ипуччха̄’’ти. са̄ман̣еро те пете га̄тха̄хи аджджхабха̄си –

73. ‘‘пуратова сетена палети хаттхина̄, маджджхе пана ассатарӣратхена;

паччха̄ ча кан̃н̃а̄ сивика̄йа нӣйати, обха̄сайантӣ даса саббасо диса̄.

74. ‘‘тумхе пана муггарахаттхапа̄н̣ино, рудам̣мукха̄ чхиннапабхиннагатта̄;

мануссабхӯта̄ кимакаттха па̄пам̣, йенан̃н̃аман̃н̃асса пива̄тха лохита’’нти.

таттха пуратоти саббапат̣хамам̣. сетена̄ти пан̣д̣арена. палетӣти гаччхати. маджджхе пана̄ти хаттхим̣ а̄рул̣хасса сивикам̣ а̄рул̣ха̄йа ча антаре. ассатарӣратхена̄ти ассатарӣйуттена ратхена палетӣти йоджана̄. нӣйатӣти вахӣйати. обха̄сайантӣ даса саббасо диса̄ти саббато самантато сабба̄ даса диса̄ аттано сарӣраппабха̄хи ваттха̄бхаран̣а̄диппабха̄хи ча виджджотайама̄на̄. муггарахаттхапа̄н̣иноти муггара̄ хаттхасан̇кха̄тесу па̄н̣ӣсу йесам̣ те муггарахаттхапа̄н̣ино, бхӯмисан̣хакаран̣ӣйа̄дӣсу па̄н̣ивоха̄расса лаббхама̄натта̄ хаттхасаддена па̄н̣и ева висесито. чхиннапабхиннагатта̄ти муггараппаха̄рена таттха таттха чхиннапабхиннасарӣра̄. пива̄тха̄ти пиватха.

евам̣ са̄ман̣ерена пут̣т̣ха̄ те пета̄ саббам̣ там̣

паваттим̣ чатӯхи га̄тха̄хи паччабха̄сим̣су –

75. ‘‘пуратова йо гаччхати кун̃джарена, сетена на̄гена чатуккамена;

амха̄ка путто аху джет̣т̣хако со, да̄на̄ни датва̄на сукхӣ памодати.

76. ‘‘йо йо маджджхе ассатарӣратхена, чатуббхи йуттена суваггитена;

амха̄ка путто аху маджджхимо со, амаччхарӣ да̄напатӣ вирочати.

77. ‘‘йа̄ са̄ ча паччха̄ сивика̄йа нӣйати, на̄рӣ сапан̃н̃а̄ мигамандалочана̄;

амха̄ка дхӣта̄ аху са̄ канит̣т̣хика̄, бха̄гад̣д̣хабха̄гена сукхӣ памодати.

78. ‘‘ете ча да̄на̄ни адам̣су пуббе, пасанначитта̄ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣;

майам̣ пана маччхарӣно ахумха, парибха̄сака̄ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣;

ете ча датва̄ парича̄райанти, майан̃ча сусса̄ма нал̣ова чхинно’’ти.

75. таттха пуратова йо гаччхатӣти имесам̣ гаччханта̄нам̣ йо пурато гаччхати. ‘‘йосо пурато гаччхатӣ’’ти ва̄ па̄т̣хо, тасса йо есо пурато гаччхатӣти аттхо. кун̃джарена̄ти кум̣ патхавим̣ джӣрайати, кун̃джесу ва̄ рамати чаратӣти ‘‘кун̃джаро’’ти ладдхана̄мена хаттхина̄. на̄гена̄ти, на̄сса агаманӣйам̣ анабхибхаванӣйам̣ аттхӣти на̄га̄, тена на̄гена. чатуккамена̄ти чатуппадена. джет̣т̣хакоти пуббаджо.

76-77. чатуббхӣти чатӯхи ассатарӣхи. суваггитена̄ти сундарагаманена ча̄турагаманена. мигамандалочана̄ти мигӣ вийа мандаккхика̄. бха̄гад̣д̣хабха̄гена̄ти бха̄гасса ад̣д̣хабха̄гена, аттана̄ ладдхакот̣т̣ха̄сато ад̣д̣хабха̄гада̄нена хетубхӯтена. сукхӣти сукхинӣ. лин̇гавипалла̄сена хетам̣ вуттам̣.

78. парибха̄сака̄ти аккосака̄. парича̄райантӣти диббесу ка̄магун̣есу аттано индрийа̄ни ито чито ча йатха̄сукхам̣ ча̄ренти, париджанехи ва̄ аттано пун̃н̃а̄нубха̄ваниссандена паричарийам̣ ка̄ренти. майан̃ча сусса̄ма нал̣ова чхинноти майам̣ пана чхинно а̄тапе кхитто нал̣о вийа сусса̄ма, кхуппипа̄са̄хи ан̃н̃аман̃н̃ам̣ дан̣д̣а̄бхигха̄техи ча суккха̄ висуккха̄ бхава̄ма̄ти.

евам̣ аттано па̄пам̣ сампаведетва̄ ‘‘майам̣ туйхам̣ ма̄тулама̄тула̄нийо’’ти а̄чиккхим̣су. там̣ сутва̄ са̄ман̣еро сан̃джа̄тасам̣вего ‘‘еварӯпа̄нам̣ киббисака̄рӣнам̣ катхам̣ ну кхо бходжана̄ни сиджджхантӣ’’ти пуччханто –

79. ‘‘ким̣ тумха̄кам̣ бходжанам̣ ким̣ сайа̄нам̣, катхан̃ча йа̄петха супа̄падхаммино;

пахӯтабхогесу анаппакесу, сукхам̣ вира̄дха̄йа дуккхаджджа патта̄’’ти. –

имам̣ га̄тхама̄ха. таттха ким̣ тумха̄кам̣ бходжананти кӣдисам̣ тумха̄кам̣ бходжанам̣? ким̣ сайа̄нанти кӣдисам̣ сайанам̣? ‘‘ким̣ сайа̄на̄’’ти кечи пат̣ханти, кӣдиса̄ сайана̄, кӣдисе сайане сайатха̄ти аттхо. катхан̃ча йа̄петха̄ти кена пака̄рена йа̄петха, ‘‘катхам̣ во йа̄петха̄’’типи па̄т̣хо, катхам̣ тумхе йа̄петха̄ти аттхо. супа̄падхамминоти сут̣т̣ху ативийа па̄падхамма̄. пахӯтабхогесӯти апарийантесу ул̣а̄ресу бхогесу сантесу. анаппакесӯти на аппакесу бахӯсу. сукхам̣ вира̄дха̄йа̄ти сукхахетуно пун̃н̃асса акаран̣ена сукхам̣ вираджджхитва̄ вира̄дхетва̄. ‘‘сукхасса вира̄дхена̄’’ти кечи пат̣ханти. дуккхаджджа патта̄ти аджджа ида̄ни идам̣ петайонипарийа̄паннам̣ дуккхам̣ ануппатта̄ти.

евам̣ са̄ман̣ерена пут̣т̣ха̄ пета̄ тена пуччхитаматтхам̣ виссаджджента̄ –

80. ‘‘ан̃н̃аман̃н̃ам̣ вадхитва̄на, пива̄ма пуббалохитам̣;

бахум̣ витва̄ на дха̄та̄ хома, наччха̄димхасе майам̣.

81. ‘‘иччева мачча̄ паридевайанти, ада̄йака̄ печча йамасса т̣ха̄йино;

йе те видичча адхигамма бхоге, на бхун̃джаре на̄пи каронти пун̃н̃ам̣.

82. ‘‘те кхуппипа̄сӯпагата̄ параттха, паччха̄ чирам̣ джха̄йаре д̣айхама̄на̄;

камма̄ни катва̄на дукхудра̄ни, анубхонти дуккхам̣ кат̣укаппхала̄ни.

83. ‘‘иттаран̃хи дханам̣ дхан̃н̃ам̣, иттарам̣ идха джӣвитам̣;

иттарам̣ иттарато н̃атва̄, дӣпам̣ кайира̄тха пан̣д̣ито.

84. ‘‘йе те евам̣ паджа̄нанти, нара̄ дхаммасса ковида̄;

те да̄не наппамаджджанти, сутва̄ арахатам̣ вачо’’ти. –

пан̃ча га̄тха̄ абха̄сим̣су.

80-81. таттха на дха̄та̄ хома̄ти дха̄та̄ сухита̄ титта̄ на хома. наччха̄димхасети на ручча̄ма, на ручим̣ уппа̄дема, на там̣ майам̣ аттано ручийа̄ пивисса̄ма̄ти аттхо. иччева̄ти евамева. мачча̄ паридевайантӣти майам̣ вийа ан̃н̃епи манусса̄ катакиббиса̄ паридеванти канданти. ада̄йака̄ти ада̄насӣла̄ маччхарино. йамасса т̣ха̄йиноти йамалокасан̃н̃ите йамасса т̣ха̄не петтивисайе т̣ха̄насӣла̄. йе те видичча адхигаммабхогети йе те сампати а̄йатин̃ча сукхависесавидха̄йаке бхоге виндитва̄ пат̣илабхитва̄. на бхун̃джаре на̄пи каронти пун̃н̃анти амхе вийа сайампи на бхун̃джанти, паресам̣ дента̄ да̄намайам̣ пун̃н̃ампи на каронти.

82. те кхуппипа̄сӯпагата̄ параттха̄ти те сатта̄ параттха паралоке петтивисайе джигхаччха̄пипа̄са̄бхибхӯта̄ хутва̄. чирам̣ джха̄йаре д̣айхама̄на̄ти кхуда̄дихетукена дуккхаггина̄ ‘‘акатам̣ вата амхехи кусалам̣, катам̣ па̄па’’нтиа̄дина̄ ваттама̄нена виппат̣иса̄раггина̄ парид̣айхама̄на̄ джха̄йанти, ануттхунантӣти аттхо. дукхудра̄нӣти дуккхавипа̄ка̄ни. анубхонти дуккхам̣ кат̣укаппхала̄нӣти анит̣т̣хапхала̄ни па̄пакамма̄ни катва̄ чирака̄лам̣ дуккхам̣ а̄па̄йикадуккхам̣ анубхаванти.

83-84. иттаранти на чирака̄лат̣т̣ха̄йӣ, аниччам̣ випарин̣а̄мадхаммам̣. иттарам̣ идха джӣвитанти идха мануссалоке сатта̄нам̣ джӣвитампи иттарам̣ париттам̣ аппакам̣. тена̄ха бхагава̄ – ‘‘йо чирам̣ джӣвати, со вассасатам̣ аппам̣ ва̄ бхиййо’’ти (дӣ. ни. 2.91; сам̣. ни. 1.145; а. ни. 7.74). иттарам̣ иттарато н̃атва̄ти дханадхан̃н̃а̄диупакаран̣ам̣ манусса̄нам̣ джӣвитан̃ча иттарам̣ париттам̣ кхан̣икам̣ на чирассанти пан̃н̃а̄йа упапариккхитва̄. дӣпам̣ кайира̄тха пан̣д̣итоти сапан̃н̃о пурисо дӣпам̣ аттано патит̣т̣хам̣ паралоке хитасукха̄дхит̣т̣ха̄нам̣ кареййа. йе те евам̣ паджа̄нантӣти йе те манусса̄ манусса̄нам̣ бхога̄нам̣ джӣвитасса ча иттарабха̄вам̣ йа̄тха̄вато джа̄нанти, те да̄не саббака̄лам̣ наппамаджджанти. сутва̄ арахатам̣ вачоти арахатам̣ буддха̄дӣнам̣ арийа̄нам̣ вачанам̣ сутва̄, сутатта̄ти аттхо. сесам̣ па̄кат̣амева.

евам̣ те пета̄ са̄ман̣ерена пут̣т̣ха̄ таматтхам̣ а̄чиккхитва̄ ‘‘майам̣ туйхам̣ ма̄тулама̄тула̄нийо’’ти паведесум̣. там̣ сутва̄ са̄ман̣еро сан̃джа̄тасам̣вего уккан̣т̣хам̣ пат̣ивинодетва̄ упаджджха̄йасса па̄десу сираса̄ нипатитва̄ евама̄ха – ‘‘йам̣, бханте, анукампакена каран̣ӣйам̣ анукампам̣ упа̄да̄йа, там̣ ме тумхехи катам̣, махата̄ ватамхи анаттхапа̄тато раккхито, на да̄ни ме гхара̄ва̄сена аттхо, абхирамисса̄ми брахмачарийава̄се’’ти. атха̄йасма̄ сам̣киччо тасса аджджха̄сайа̄нурӯпам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ а̄чиккхи. со каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйун̃джанто начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. а̄йасма̄ пана сам̣киччо там̣ паваттим̣ бхагавато а̄рочеси. саттха̄ таматтхам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа виттха̄рена дхаммам̣ десеси, са̄ десана̄ маха̄джанасса са̄ттхика̄ ахосӣти.

на̄гапетаваттхуван̣ан̣ана̄ нит̣т̣хита̄.