12. урагапетаваттхуван̣н̣ана̄

урагова тачам̣ джин̣н̣анти идам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ан̃н̃атарам̣ упа̄сакам̣ а̄раббха катхеси. са̄ваттхийам̣ кира ан̃н̃атарасса упа̄сакасса путто ка̄ламака̄си. со путтамаран̣ахету паридевасокасама̄панно бахи никкхамитва̄ кин̃чи каммам̣ ка̄тум̣ асакконто гехейева ат̣т̣ха̄си. атха саттха̄ паччӯсавела̄йам̣ маха̄карун̣а̄сама̄паттито вут̣т̣ха̄йа буддхачаккхуна̄ локам̣ волокенто там̣ упа̄сакам̣ дисва̄ пуббан̣хасамайам̣ нива̄сетва̄ паттачӣварама̄да̄йа тасса гехам̣ гантва̄ два̄ре ат̣т̣ха̄си. упа̄сако ча саттху а̄гатабха̄вам̣ сутва̄ сӣгхам̣ ут̣т̣ха̄йа гантва̄ паччуггаманам̣ катва̄ хаттхато паттам̣ гахетва̄ гехам̣ павесетва̄ а̄санам̣ пан̃н̃апетва̄ ада̄си. нисӣди бхагава̄ пан̃н̃атте а̄сане. упа̄сакопи бхагавантам̣ вандитва̄ екамантам̣ нисӣди. там̣ бхагава̄ ‘‘ким̣, упа̄сака, сокапарето вийа диссатӣ’’ти а̄ха. ‘‘а̄ма, бхагава̄, пийо ме путто ка̄лакато, тена̄хам̣ соча̄мӣ’’ти. атхасса бхагава̄ сокавиноданам̣ каронто урагаджа̄такам̣ (джа̄. 1.5.19 а̄дайо) катхеси.

атӣте кира ка̄сират̣т̣хе ба̄ра̄н̣асийам̣ дхаммапа̄лам̣ на̄ма бра̄хман̣акулам̣ ахоси. таттха бра̄хман̣о бра̄хман̣ӣ путто дхӣта̄ сун̣иса̄ да̄сӣти име саббепи маран̣а̄нуссатибха̄вана̄бхирата̄ ахесум̣. тесу йо гехато никкхамати, со сесаджане овадитва̄ нирапеккхова никкхамати. атхекадивасам̣ бра̄хман̣о путтена саддхим̣ гхарато никкхамитва̄ кхеттам̣ гантва̄ касати. путто суккхатин̣апан̣н̣акат̣т̣ха̄ни а̄лимпети. таттхеко кан̣хасаппо д̣а̄хабхайена руккхасусирато никкхамитва̄ имам̣ бра̄хман̣асса путтам̣ д̣ам̣си. со висавегена муччхито таттхева парипатитва̄ ка̄лакато, сакко девара̄джа̄ хутва̄ ниббатти. бра̄хман̣о путтам̣ матам̣ дисва̄ каммантасамӣпена гаччхантам̣ екам̣ пурисам̣ евама̄ха – ‘‘самма, мама гхарам̣ гантва̄ бра̄хман̣им̣ евам̣ вадехи ‘нха̄йитва̄ суддхаваттханиваттха̄ екасса бхаттам̣ ма̄ла̄гандха̄дӣни ча гахетва̄ туритам̣ а̄гаччхатӯ’ти’’. со таттха гантва̄ татха̄ а̄рочеси, гехаджанопи татха̄ ака̄си. бра̄хман̣о нхатва̄ бхун̃джитва̄ вилимпитва̄ париджанапаривуто путтасса сарӣрам̣ читакам̣ а̄ропетва̄ аггим̣ датва̄ да̄руккхандхам̣ д̣аханто вийа ниссоко ниссанта̄по аниччасан̃н̃ам̣ манаси каронто ат̣т̣ха̄си.

атха бра̄хман̣асса путто сакко хутва̄ ниббатти, со ча амха̄кам̣ бодхисатто ахоси. со аттано пуримаджа̄тим̣ катапун̃н̃ан̃ча паччавеккхитва̄ питарам̣ н̃а̄таке ча анукампама̄но бра̄хман̣авесена таттха а̄гантва̄ н̃а̄таке асочанте дисва̄ ‘‘амбхо, мигам̣ джха̄петха, амха̄кам̣ мам̣сам̣ детха, чха̄томхӣ’’ти а̄ха. ‘‘на миго, мануссо бра̄хман̣а̄’’ти а̄ха. ‘‘ким̣ тумха̄кам̣ паччаттхико есо’’ти? ‘‘на паччаттхико, уре джа̄то орасо маха̄гун̣аванто тарун̣апутто’’ти а̄ха. ‘‘киматтхам̣ тумхе татха̄рӯпе гун̣авати тарун̣апутте мате на сочатха̄’’ти? там̣ сутва̄ бра̄хман̣о асочанака̄ран̣ам̣ катхенто –

85. ‘‘урагова тачам̣ джин̣н̣ам̣, хитва̄ гаччхати сам̣ танум̣;

евам̣ сарӣре ниббхоге, пете ка̄лакате сати.

86. ‘‘д̣айхама̄но на джа̄на̄ти, н̃а̄тӣнам̣ паридевитам̣;

тасма̄ етам̣ на рода̄ми, гато со тасса йа̄ гатӣ’’ти. –

две га̄тха̄ абха̄си.

85-86. таттха ураготи урена гаччхатӣти ураго. саппассетам̣ адхивачанам̣. тачам̣ джин̣н̣анти джаджджарабха̄вена джин̣н̣ам̣ пура̄н̣ам̣ аттано тачам̣ ниммокам̣. хитва̄ гаччхати сам̣ танунти йатха̄ ураго аттано джин̣н̣атачам̣ руккхантаре ва̄ кат̣т̣хантаре ва̄ мӯлантаре ва̄ па̄са̄н̣антаре ва̄ кан̃чукам̣ омун̃чанто вийа сарӣрато омун̃читва̄ паха̄йа чхад̣д̣етва̄ йатха̄ка̄мам̣ гаччхати, евамева сам̣са̄ре париббхаманто сатто пора̄н̣асса каммасса париккхӣн̣атта̄ джаджджарӣбхӯтам̣ сам̣ танум̣ аттано сарӣрам̣ хитва̄ гаччхати, йатха̄каммам̣ гаччхати, пунаббхававасена упападжджатӣти аттхо. еванти д̣айхама̄нам̣ путтасса сарӣрам̣ дассенто а̄ха. сарӣре ниббхогети асса вийа ан̃н̃есампи ка̄йе евам̣ бхогавирахите нираттхаке джа̄те. петети а̄йуусма̄вин̃н̃а̄н̣ато апагате. ка̄лакате сатӣти мате джа̄те. тасма̄ти йасма̄ д̣айхама̄но ка̄йо апетавин̃н̃а̄н̣атта̄ д̣а̄хадуккхам̣ вийа н̃а̄тӣнам̣ рудитам̣ паридевитампи на джа̄на̄ти, тасма̄ етам̣ мама путтам̣ нимиттам̣ катва̄ на рода̄ми. гато со тасса йа̄ гатӣти йади матасатта̄ на уччхиджджанти, матасса пана катока̄сасса каммасса васена йа̄ гати па̄т̣икан̇кха̄, там̣ чутианантарамева гато, со на пуриман̃а̄тӣнам̣ рудитам̣ паридевитам̣ ва̄ пачча̄сӣсати, на̄пи йебхуййена пуриман̃а̄тӣнам̣ рудитена ка̄чи аттхасиддхӣти адхиппа̄йо.

евам̣ бра̄хман̣ена аттано асочанака̄ран̣е катхите парийа̄йаманасика̄ракосалле пака̄сите бра̄хман̣арӯпо сакко бра̄хман̣им̣ а̄ха – ‘‘амма, туйхам̣ со мато ким̣ хотӣ’’ти? ‘‘даса ма̄се куччхина̄ парихаритва̄ тхан̃н̃ам̣ па̄йетва̄ хаттхапа̄де сан̣т̣хапетва̄ сам̣вад̣д̣хито путто ме, са̄мӣ’’ти. ‘‘йади евам̣ пита̄ та̄ва пурисабха̄вена ма̄ родату, ма̄ту на̄ма хадайам̣ мудукам̣, твам̣ касма̄ на родасӣ’’ти? там̣ сутва̄ са̄ ароданака̄ран̣ам̣ катхентӣ –

87. ‘‘анаббхито тато а̄га̄, на̄нун̃н̃а̄то ито гато;

йатха̄гато татха̄ гато, таттха ка̄ паридевана̄.

88. ‘‘д̣айхама̄но на джа̄на̄ти, н̃а̄тӣнам̣ паридевитам̣;

тасма̄ етам̣ на рода̄ми, гато со тасса йа̄ гатӣ’’ти. –

га̄тха̄двайама̄ха. таттха анаббхитоти анавха̄то, ‘‘ехи майхам̣ путтабха̄вам̣ упагаччха̄’’ти евам̣ апаккосито. татоти йаттха пуббе т̣хито, тато паралокато. а̄га̄ти а̄ган̃чхи. на̄нун̃н̃а̄тоти ананумато, ‘‘гаччха, та̄та, паралока’’нти евам̣ амхехи ависсат̣т̣хо. итоти идхалокато. гатоти апагато. йатха̄гатоти йена̄ка̄рена а̄гато, амхехи анаббхито ева а̄гатоти аттхо. татха̄ гатоти тенева̄ка̄рена гато. йатха̄ сакенева каммуна̄ а̄гато, татха̄ сакенева каммуна̄ гатоти. етена каммассакатам̣ дассети. таттха ка̄ паридевана̄ти евам̣ авасаваттике сам̣са̄рапаватте маран̣ам̣ пат̣ичча ка̄ на̄ма паридевана̄, айутта̄ са̄ пан̃н̃авата̄ акаран̣ӣйа̄ти дассети.

евам̣ бра̄хман̣ийа̄ вачанам̣ сутва̄ тасса бхагиним̣ пуччхи – ‘‘амма, туйхам̣ со ким̣ хотӣ’’ти? ‘‘бха̄та̄ ме, са̄мӣ’’ти. ‘‘амма, бхагинийо на̄ма бха̄тӯсу синеха̄, твам̣ касма̄ на родасӣ’’ти? са̄пи ароданака̄ран̣ам̣ катхентӣ –

89. ‘‘саче роде кисса ассам̣, таттха ме ким̣ пхалам̣ сийа̄;

н̃а̄тимиттасухаджджа̄нам̣, бхиййо но аратӣ сийа̄.

90. ‘‘д̣айхама̄но на джа̄на̄ти, н̃а̄тӣнам̣ паридевитам̣;

тасма̄ етам̣ на рода̄ми, гато со тасса йа̄ гатӣ’’ти. –

га̄тха̄двайама̄ха. таттха саче роде киса̄ ассанти йади ахам̣ родеййам̣, киса̄ парисуккхасарӣра̄ бхавеййам̣. таттха ме ким̣ пхалам̣ сийа̄ти тасмим̣ майхам̣ бха̄ту маран̣анимитте родане ким̣ на̄ма пхалам̣, ко а̄нисам̣со бхавеййа? на тена майхам̣ бха̄тико а̄гаччхеййа, на̄пи со тена сугатим̣ гаччхеййа̄ти адхиппа̄йо. н̃а̄тимиттасухаджджа̄нам̣, бхиййо но аратӣ сийа̄ти амха̄кам̣ н̃а̄тӣнам̣ митта̄нам̣ сухадайа̄нан̃ча мама сочанена бха̄тумаран̣адуккхато бхиййопи арати дуккхамева сийа̄ти.

евам̣ бхагинийа̄ вачанам̣ сутва̄ тасса бхарийам̣ пуччхи – ‘‘туйхам̣ со ким̣ хотӣ’’ти? ‘‘бхатта̄ ме, са̄мӣ’’ти. ‘‘бхадде, иттхийо на̄ма бхаттари синеха̄ хонти, тасмин̃ча мате видхава̄ ана̄тха̄ хонти, касма̄ твам̣ на родасӣ’’ти? са̄пи аттано ароданака̄ран̣ам̣ катхентӣ –

91. ‘‘йатха̄пи да̄рако чандам̣, гаччхантамануродати;

евам̣сампадамеветам̣, йо петаманусочати.

92. ‘‘д̣айхама̄но на джа̄на̄ти, н̃а̄тӣнам̣ паридевитам̣;

тасма̄ етам̣ на рода̄ми, гато со тасса йа̄ гатӣ’’ти. – га̄тха̄двайама̄ха;

таттха да̄ракоти ба̄лада̄рако. чанданти чандаман̣д̣алам̣. гаччхантанти набхам̣ аббхуссуккама̄нам̣. ануродатӣти ‘‘майхам̣ ратхачаккам̣ гахетва̄ дехӣ’’ти ануродати. евам̣сампадамеветанти йо петам̣ матам̣ анусочати, тассетам̣ анусочанам̣ евам̣сампадам̣ еварӯпам̣, а̄ка̄сена гаччхантасса чандасса гахетука̄мата̄садисам̣ алаббханеййаваттхусмим̣ иччха̄бха̄ватоти адхиппа̄йо.

евам̣ тасса бхарийа̄йа вачанам̣ сутва̄ да̄сим̣ пуччхи – ‘‘амма, туйхам̣ со ким̣ хотӣ’’ти? ‘‘аййо ме, са̄мӣ’’ти. ‘‘йади евам̣ тена твам̣ потхетва̄ веййа̄ваччам̣ ка̄рита̄ бхависсаси, тасма̄ ман̃н̃е ‘сумутта̄хам̣ тена̄’ти на родасӣ’’ти? ‘‘са̄ми, ма̄ мам̣ евам̣ авача, на четам̣ ануччхавикам̣, ативийа кхантиметта̄нуддайа̄сампанно йуттава̄дӣ майхам̣ аййапутто уре сам̣вад̣д̣хапутто вийа ахосӣ’’ти. атха ‘‘касма̄ на родасӣ’’ти? са̄пи аттано ароданака̄ран̣ам̣ катхентӣ –

93. ‘‘йатха̄пи брахме удакумбхо, бхинно аппат̣исандхийо;

евам̣сампадамеветам̣, йо петаманусочати.

94. ‘‘д̣айхама̄но на джа̄на̄ти, н̃а̄тӣнам̣ паридевитам̣;

тасма̄ етам̣ на рода̄ми, гато со тасса йа̄ гатӣ’’ти. –

га̄тха̄двайама̄ха. таттха йатха̄пи брахме удакуббхо, бхинно аппат̣исандхийоти бра̄хман̣а сеййатха̄пи удакагхат̣о муггараппаха̄ра̄дина̄ бхинно аппат̣исандхийо пуна па̄катико на хоти. сесаметтха вуттанайатта̄ утта̄наттхамева.

сакко тесам̣ катхам̣ сутва̄ пасаннама̄насо ‘‘саммадева тумхехи маран̣ассати бха̄вита̄, ито пат̣т̣ха̄йа на тумхехи касиа̄дикаран̣акиччам̣ аттхӣ’’ти тесам̣ гехам̣ саттаратанабхаритам̣ катва̄ ‘‘аппаматта̄ да̄нам̣ детха, сӣлам̣ раккхатха, упосатхакаммам̣ каротха̄’’ти овадитва̄ атта̄нан̃ча тесам̣ ниведетва̄ сакат̣т̣ха̄намева гато. тепи бра̄хман̣а̄дайо да̄на̄дӣни пун̃н̃а̄ни каронта̄ йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ девалоке уппаджджим̣су.

саттха̄ имам̣ джа̄такам̣ а̄харитва̄ тасса упа̄сакасса сокасаллам̣ самуддхаритва̄ упари сачча̄ни пака̄сеси, саччапарийоса̄не упа̄сако сота̄паттипхале патит̣т̣хахӣти.

урагапетаваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

ити кхуддака-ат̣т̣хакатха̄йа петаваттхусмим̣

два̄дасаваттхупат̣иман̣д̣итасса

пат̣хамасса урагаваггасса аттхасам̣ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.