10. кхалла̄т̣ийапетиваттхуван̣н̣ана̄
ка̄ ну антовима̄насминти идам̣ саттхари са̄ваттхийам̣ вихаранте ан̃н̃атарам̣ кхалла̄т̣ийапетим̣ а̄раббха вуттам̣. атӣте кира ба̄ра̄н̣асийам̣ ан̃н̃атара̄ рӯпӯпаджӣвинӣ иттхӣ абхирӯпа̄ дассанӣйа̄ па̄са̄дика̄ парама̄йа ван̣н̣апоккхарата̄йа саманна̄гата̄ атиманохаракесакала̄пӣ ахоси. тасса̄ хи кеса̄ нӣла̄ дӣгха̄ танӯ мудӯ синиддха̄ веллитагга̄ двихаттхагайха̄ висат̣т̣ха̄ йа̄ва мекхала̄ кала̄па̄ оламбанти. там̣ тасса̄ кесасобхам̣ дисва̄ тарун̣аджано йебхуййена тассам̣ пат̣ибаддхачитто ахоси. атхасса̄ там̣ кесасобхам̣ асахама̄на̄ исса̄паката̄ катипайа̄ иттхийо мантетва̄ тасса̄ ева парича̄рикада̄сим̣ а̄мисена упала̄петва̄ та̄йа тасса̄ кесӯпапа̄танам̣ бхесаджджам̣ да̄песум̣. са̄ кира да̄сӣ там̣ бхесаджджам̣ нха̄нийачун̣н̣ена саддхим̣ пайоджетва̄ ган̇га̄йа надийа̄ нха̄нака̄ле тасса̄ ада̄си. са̄ тена кесамӯлесу теметва̄ удаке нимуджджи, нимуджджанаматтейева кеса̄ самӯла̄ парипатим̣су, сӣсам̣ часса̄ титтакала̄бусадисам̣ ахоси. атха са̄ саббасо вилӯнакеса̄ лун̃читаматтхака̄ капотӣ вийа вирӯпа̄ хутва̄ ладжджа̄йа антонагарам̣ пависитум̣ асакконтӣ ваттхена сӣсам̣ вет̣хетва̄ бахинагаре ан̃н̃атарасмим̣ падесе ва̄сам̣ каппентӣ катипа̄хаччайена апагаталаджджа̄ тато ниваттетва̄ тила̄ни пӣл̣етва̄ телаван̣иджджам̣ сура̄ван̣иджджан̃ча каронтӣ джӣвикам̣ каппеси. са̄ екадивасам̣ двӣсу тӣсу мануссесу сура̄маттесу маха̄ниддам̣ оккамантесу ситхилабхӯта̄ни тесам̣ ниваттхаваттха̄ни авахари.
атхекадивасам̣ са̄ екам̣ кхӣн̣а̄саваттхерам̣ пин̣д̣а̄йа чарантам̣ дисва̄ пасанначитта̄ аттано гхарам̣ нетва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣда̄петва̄ теласам̣сат̣т̣хам̣ дон̣иниммаджджаним̣ пин̃н̃а̄камада̄си. со тасса̄ анукампа̄йа там̣ пат̣иггахетва̄ парибхун̃джи. са̄ пасаннама̄наса̄ упари чхаттам̣ дха̄райама̄на̄ ат̣т̣ха̄си. со ча тхеро тасса̄ читтам̣ пахам̣сенто анумоданам̣ катва̄ пакка̄ми. са̄ ча иттхӣ анумоданака̄лейева ‘‘майхам̣ кеса̄ дӣгха̄ танӯ синиддха̄ мудӯ веллитагга̄ хонтӯ’’ти паттханамака̄си.
са̄ апарена самайена ка̄лам̣ катва̄ миссакакаммасса пхалена самуддамаджджхе канакавима̄не екика̄ хутва̄ ниббатти. тасса̄ кеса̄ паттхита̄ка̄ра̄йева сампаджджим̣су. манусса̄нам̣ са̄т̣ака̄вахаран̣ена пана нагга̄ ахоси. са̄ тасмим̣ канакавима̄не пунаппунам̣ уппаджджитва̄ екам̣ буддхантарам̣ нагга̄ва хутва̄ вӣтина̄меси. атха амха̄кам̣ бхагавати локе уппаджджитва̄ паваттитаварадхаммачакке анупуббена са̄ваттхийам̣ вихаранте са̄ваттхива̄сино саттасата̄ ва̄н̣иджа̄ суван̣н̣абхӯмим̣ уддисса на̄ва̄йа маха̄самуддам̣ отарим̣су. техи а̄рул̣ха̄ на̄ва̄ висамава̄тавегуккхитта̄ ито чито ча париббхамантӣ там̣ падесам̣ агама̄си. атха са̄ вима̄напетӣ саха вима̄нена тесам̣ атта̄нам̣ дассеси. там̣ дисва̄ джет̣т̣хава̄н̣иджо пуччханто –
58. ‘‘ка̄ ну антовима̄насмим̣, тит̣т̣хантӣ нӯпаниккхами;
упаниккхамассу бхадде, пасса̄ма там̣ бахит̣т̣хита’’нти. –
га̄тхама̄ха. таттха ка̄ ну антовима̄насмим̣ тит̣т̣хантӣти вима̄насса анто аббхантаре тит̣т̣хантӣ ка̄ ну твам̣, ким̣ манусситтхӣ, уда̄ху аманусситтхӣти пуччхати. нӯпаниккхамӣти вима̄нато на никкхами. упаниккхамассу, бхадде, пасса̄ма там̣ бахит̣т̣хитанти, бхадде, там̣ майам̣ бахи т̣хитам̣ пасса̄ма дат̣т̣хука̄мамха̄, тасма̄ вима̄нато никкхамассу. ‘‘упаниккхамассу бхадданте’’ти ва̄ па̄т̣хо, бхаддам̣ те аттхӯти аттхо.
атхасса са̄ аттано бахи никкхамисум̣ асаккун̣еййатам̣ пака̄сентӣ –
59. ‘‘ат̣т̣ӣйа̄ми хара̄йа̄ми, нагга̄ никкхамитум̣ бахи;
кесехамхи пат̣иччханна̄, пун̃н̃ам̣ ме аппакам̣ ката’’нти. –
га̄тхама̄ха. таттха ат̣т̣ӣйа̄мӣти нагга̄ хутва̄ бахи никкхамитум̣ ат̣т̣ика̄ дуккхита̄ амхи. хара̄йа̄мӣти ладжджа̄ми. кесехамхи пат̣иччханна̄ти кесехи амхи ахам̣ пат̣иччха̄дита̄ па̄рутасарӣра̄. пун̃н̃ам̣ ме аппакам̣ катанти аппакам̣ париттам̣ майа̄ кусалакаммам̣ катам̣, пин̃н̃а̄када̄наматтанти адхиппа̄йо.
атхасса̄ ва̄н̣иджо аттано уттариса̄т̣акам̣ да̄тука̄мо –-
60. ‘‘хандуттарӣйам̣ дада̄ми те, идам̣ дуссам̣ нива̄сайа;
идам̣ дуссам̣ нива̄сетва̄, ехи никкхама собхане;
упаниккхамассу бхадде, пасса̄ма там̣ бахит̣т̣хита’’нти. –
га̄тхама̄ха. таттха ханда̄ти ган̣ха. уттарӣйанти упасам̣бйа̄нам̣ уттариса̄т̣аканти аттхо. дада̄ми тети туйхам̣ дада̄ми. идам̣ дуссам̣ нива̄сайа̄ти идам̣ мама уттариса̄т̣акам̣ твам̣ нива̄сехи. собханети сундарарӯпе.
еван̃ча пана ватва̄ аттано уттариса̄т̣акам̣ тасса̄ упанеси, са̄ татха̄ диййама̄насса аттано анупакаппанӣйатан̃ча, йатха̄ диййама̄нам̣ упакаппати, тан̃ча дассентӣ –
61. ‘‘хаттхена хаттхе те диннам̣, на майхам̣ упакаппати;
есеттхупа̄сако саддхо, самма̄самбуддхаса̄вако.
62. ‘‘етам̣ аччха̄дайитва̄на, мама даккхин̣ама̄диса;
татха̄хам̣ сукхита̄ хессам̣, саббака̄масамиддхинӣ’’ти. –
га̄тха̄двайама̄ха. таттха хаттхена хаттхе те диннам̣, на майхам̣ упакаппатӣти, ма̄риса, тава хаттхена мама хаттхе тайа̄ диннам̣ на майхам̣ упакаппати на винийуджджати, упабхогайоггам̣ на хотӣти аттхо. есеттхупа̄сако саддхоти есо ратанаттайам̣ уддисса саран̣агаманена упа̄сако каммапхаласаддха̄йа ча саманна̄гататта̄ саддхо еттха етасмим̣ джанасамӯхе аттхи. етам̣ аччха̄дайитва̄на, мама даккхин̣ама̄диса̄ти етам̣ упа̄сакам̣ мама диййама̄нам̣ са̄т̣акам̣ паридаха̄петва̄ там̣ даккхин̣ам̣ майхам̣ а̄диса паттида̄нам̣ дехи. татха̄хам̣ сукхита̄ хессанти татха̄ кате ахам̣ сукхита̄ диббаваттханиваттха̄ сукхаппатта̄ бхависса̄мӣти.
там̣ сутва̄ ва̄н̣иджа̄ там̣ упа̄сакам̣ нха̄петва̄ вилимпетва̄ ваттхайугена аччха̄десум̣. таматтхам̣ пака̄сента̄ сан̇гӣтика̄ра̄ –
63. ‘‘тан̃ча те нха̄пайитва̄на, вилимпетва̄на ва̄н̣иджа̄;
ваттхехаччха̄дайитва̄на, тасса̄ даккхин̣ама̄дисум̣.
64. ‘‘саманантара̄нуддит̣т̣хе, випа̄ко удападжджатха;
бходжаначчха̄данапа̄нӣйам̣, даккхин̣а̄йа идам̣ пхалам̣.
65. ‘‘тато суддха̄ сучивасана̄, ка̄сикуттамадха̄ринӣ;
хасантӣ вима̄на̄ никкхами, даккхин̣а̄йа идам̣ пхала’’нти. –
тиссо га̄тха̄йо авочум̣.
63. таттха танти там̣ упа̄сакам̣. ча-саддо нипа̄таматтам̣. тети те ва̄н̣иджа̄ти йоджана̄. вилимпетва̄на̄ти уттамена гандхена вилимпетва̄. ваттхехаччха̄дайитва̄на̄ти ван̣н̣агандхарасасампаннам̣ сабйан̃джанам̣ бходжанам̣ бходжетва̄ нива̄санам̣ уттарӣйанти двӣхи ваттхехи аччха̄десум̣, две ваттха̄ни адам̣сӯти аттхо. тасса̄ даккхин̣ама̄дисунти тасса̄ петийа̄ там̣ даккхин̣ам̣ а̄дисим̣су.
64. саманантара̄нуддит̣т̣хети анӯ-ти нипа̄таматтам̣, тасса̄ даккхин̣а̄йа уддит̣т̣хасаманантарамева. випа̄ко удападжджатха̄ти тасса̄ петийа̄ випа̄ко даккхин̣а̄йа пхалам̣ уппаджджи. кӣдисоти петӣ а̄ха бходжаначчха̄данапа̄нӣйанти. на̄наппака̄рам̣ диббабходжанасадисам̣ бходжанан̃ча на̄на̄вира̄гаван̣н̣асамуджджалам̣ диббаваттхасадисам̣ ваттхан̃ча анекавидхам̣ па̄накан̃ча даккхин̣а̄йа идам̣ ӣдисам̣ пхалам̣ удападжджатха̄ти йоджана̄.
65. татоти йатха̄вуттабходжана̄дипат̣ила̄бхато паччха̄. суддха̄ти нха̄нена суддхасарӣра̄. сучивасана̄ти сувисуддхаваттханиваттха̄. ка̄сикуттамадха̄ринӣти ка̄сикаваттхатопи уттамаваттхадха̄ринӣ. хасантӣти ‘‘пассатха та̄ва тумха̄кам̣ даккхин̣а̄йа идам̣ пхалависеса’’нти пака̄санавасена хасама̄на̄ вима̄нато никкхами.
атха те ва̄н̣иджа̄ евам̣ паччаккхато пун̃н̃апхалам̣ дисва̄ аччхарийаббхутачиттаджа̄та̄ тасмим̣ упа̄саке сан̃джа̄тага̄равабахума̄на̄ катан̃джалӣ там̣ пайирупа̄сим̣су. сопи те дхаммакатха̄йа бхиййосоматта̄йа паса̄детва̄ саран̣есу ча сӣлесу ча патит̣т̣ха̄песи. те та̄йа вима̄напетийа̄ катакаммам̣ –
66. ‘‘сучиттарӯпам̣ ручирам̣, вима̄нам̣ те пабха̄сати;
девате пуччхита̄чиккха, кисса каммассидам̣ пхала’’нти. –
има̄йа га̄тха̄йа пуччхим̣су. таттха сучиттарӯпанти хаттхиассаиттхипуриса̄дивасена чева ма̄ла̄каммалата̄камма̄дивасена ча сут̣т̣ху вихитачиттарӯпам̣. ручиранти раман̣ӣйам̣ дассанӣйам̣. кисса каммассидам̣ пхаланти кӣдисасса каммасса, ким̣ да̄намайасса уда̄ху сӣламайасса идам̣ пхаланти аттхо.
са̄ техи евам̣ пут̣т̣ха̄ ‘‘майа̄ катасса париттакасса кусалакаммасса та̄ва идам̣ пхалам̣, акусалакаммасса пана а̄йатим̣ нирайе едисам̣ бхависсатӣ’’ти тадубхайам̣ а̄чиккхантӣ –
67. ‘‘бхиккхуно чарама̄насса, дон̣иниммаджджаним̣ ахам̣;
ада̄сим̣ уджубхӯтасса, виппасаннена четаса̄.
68. ‘‘тасса каммасса кусаласса, випа̄кам̣ дӣгхамантарам̣;
анубхоми вима̄насмим̣, тан̃ча да̄ни париттакам̣.
69. ‘‘уддхам̣ чатӯхи ма̄сехи, ка̄лам̣кирийа̄ бхависсати;
екантакат̣укам̣ гхорам̣, нирайам̣ папатиссахам̣.
70. ‘‘чатуккан̣н̣ам̣ чатудва̄рам̣, вибхаттам̣ бха̄гасо митам̣;
айопа̄ка̄рапарийантам̣, айаса̄ пат̣икуджджитам̣.
71. ‘‘тасса айомайа̄ бхӯми, джалита̄ теджаса̄ йута̄;
саманта̄ йоджанасатам̣, пхаритва̄ тит̣т̣хати саббада̄.
72. ‘‘таттха̄хам̣ дӣгхамаддха̄нам̣, дуккхам̣ ведисса веданам̣;
пхалан̃ча па̄пакаммасса, тасма̄ соча̄махам̣ бхуса’’нти. – га̄тха̄йо абха̄си;
67. таттха бхиккхуно чарама̄насса̄ти ан̃н̃атарасса бхиннакилесасса бхиккхуно бхиккха̄йа чарантасса. дон̣иниммаджджанинти виссандама̄нателам̣ пин̃н̃а̄кам̣. уджубхӯтасса̄ти читтаджимхаван̇какут̣илабха̄вакара̄нам̣ килеса̄нам̣ абха̄вена уджубха̄ваппаттасса. виппасаннена четаса̄ти каммапхаласаддха̄йа сут̣т̣ху пасаннена читтена.
68-69. дӣгхамантаранти ма-ка̄ро падасандхикаро, дӣгхаантарам̣ дӣгхака̄ланти аттхо. тан̃ча да̄ни париттаканти тан̃ча пун̃н̃апхалам̣ випаккавипа̄катта̄ каммасса ида̄ни париттакам̣ аппа̄васесам̣, на чиренева ито чависса̄мӣти аттхо. тена̄ха ‘‘уддхам̣ чатӯхи ма̄сехи, ка̄лам̣кирийа̄ бхависсатӣ’’ти чатӯхи ма̄сехи уддхам̣ чатуннам̣ ма̄са̄нам̣ упари пан̃чаме ма̄се мама ка̄лам̣кирийа̄ бхависсатӣти дассети. екантакат̣уканти екантенева анит̣т̣хачхапхасса̄йатаникабха̄вато екантадуккханти аттхо. гхоранти да̄рун̣ам̣. нирайанти наттхи еттха айо сукханти катва̄ ‘‘нирайа’’нти ладдхана̄мам̣ наракам̣. папатиссаханти папахисса̄ми ахам̣.
70. ‘‘нирайа’’нти четтха авӣчимаха̄нирайасса адхиппетатта̄ там̣ сарӯпато дассетум̣ ‘‘чатуккан̣н̣а’’нтиа̄дима̄ха. таттха чатуккан̣н̣анти чатуккон̣ам̣. чатудва̄ранти чатӯсу диса̄су чатӯхи два̄рехи йуттам̣. вибхаттанти сут̣т̣ху вибхаттам̣.
бха̄гасоти бха̄гато. митанти тулитам̣. айопа̄ка̄рапарийантанти айомайена па̄ка̄рена париккхиттам̣. айаса̄ пат̣икуджджитанти айопат̣аленева упари пихитам̣.
71-72. теджаса̄ йута̄ти самантато самут̣т̣хитаджа̄лена махата̄ аггина̄ нирантарам̣ сама̄йутаджа̄ла̄. саманта̄ йоджанасатанти евам̣ пана саманта̄ бахи саббадиса̄су йоджанасатам̣ йоджана̄нам̣ сатам̣. саббада̄ти саббака̄лам̣. пхаритва̄ тит̣т̣хатӣти бйа̄петва̄ тит̣т̣хати. таттха̄ти тасмим̣ маха̄нирайе. ведиссанти ведисса̄ми анубхависса̄ми. пхалан̃ча па̄пакаммасса̄ти идам̣ ӣдисам̣ дуккха̄нубхаванам̣ маха̄ евам̣ катасса па̄пасса каммасса пхаланти аттхо.
евам̣ та̄йа аттана̄ катакаммапхале а̄йатим̣ нерайикабхайе ча пака̄сите со упа̄сако карун̣а̄сан̃чодитама̄насо ‘‘хандасса̄хам̣ патит̣т̣ха̄ бхавеййа’’нти чинтетва̄ а̄ха – ‘‘девате, твам̣ майхам̣ екасса да̄навасена саббака̄масамиддха̄ ут̣т̣ха̄расампаттийутта̄ джа̄та̄, ида̄ни пана имесам̣ упа̄сака̄нам̣ да̄нам̣ датва̄ саттху ча гун̣е ануссаритва̄ нирайӯпапаттито муччиссасӣ’’ти. са̄ петӣ хат̣т̣хатут̣т̣ха̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти ватва̄ те диббена аннапа̄нена сантаппетва̄ дибба̄ни ваттха̄ни на̄на̄видха̄ни ратана̄ни ча ада̄си, бхагавантан̃ча уддисса диббам̣ дуссайугам̣ тесам̣ хаттхе датва̄ ‘‘ан̃н̃атара̄, бханте, вима̄напетӣ бхагавато па̄де сираса̄ вандатӣти са̄ваттхим̣ гантва̄ саттха̄рам̣ мама вачанена вандатха̄’’ти ванданан̃ча песеси, тан̃ча на̄вам̣ аттано иддха̄нубха̄вена техи иччхитапат̣т̣анам̣ там̣ дивасамева упанеси.
атха те ва̄н̣иджа̄ тато пат̣т̣анато ануккамена са̄ваттхим̣ патва̄ джетаванам̣ пависитва̄ саттху там̣ дуссайугам̣ датва̄ ванданан̃ча ниведетва̄ а̄дито пат̣т̣ха̄йа там̣ паваттим̣ бхагавато а̄рочесум̣. саттха̄ таматтхам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ сампаттапариса̄йа виттха̄рена дхаммам̣ десеси, са̄ десана̄ маха̄джанасса са̄ттхика̄ джа̄та̄. те пана упа̄сака̄ дутийадивасе буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ тасса̄ даккхин̣ама̄дисим̣су. са̄ ча тато петалокато чавитва̄ вивидхаратанавиджджотите та̄ватим̣сабхаване канакавима̄не аччхара̄сахассапарива̄ра̄ ниббаттӣти.
кхалла̄т̣ийапетиваттхуван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.