4. вивекакатха̄

вивекакатха̄ван̣н̣ана̄

22. ида̄ни паха̄на̄васа̄на̄йа абхисамайакатха̄йа анантарам̣ паха̄на̄ка̄рам̣ дассентена катхита̄йа суттантапуббан̇гама̄йа вивекакатха̄йа апуббаттха̄нуван̣н̣ана̄. таттха суттанте та̄ва йе кечӣти анавасесапарийа̄да̄нам̣. балакаран̣ӣйа̄ти ӯрубалена ба̄хубалена каттабба̄. камманта̄ти дха̄ваналан̇гханакасанавапана̄дӣни камма̄ни. карӣйантӣти балавантехи карӣйанти. сӣлам̣ нисса̄йа̄ти чатупа̄рисуддхисӣлам̣ ниссайам̣ катва̄. бха̄ветӣти бхиннасӣласса бха̄вана̄бха̄вато идха пана локийалокуттара̄ маггабха̄вана̄ адхиппета̄ти. вивеканисситанти тадан̇гавивекам̣ самуччхедавивекам̣ ниссаран̣авивекам̣ нисситам̣. вивекоти вивиттата̄. айан̃хи арийамаггабха̄вана̄нуйутто йогӣ випассана̄ккхан̣е киччато тадан̇гавивеканисситам̣, аджджха̄сайато ниссаран̣авивеканисситам̣, маггаккхан̣е киччато самуччхедавивеканисситам̣, а̄рамман̣ато ниссаран̣авивеканисситам̣ бха̄вети. еса найо вира̄ганиссита̄дӣсу. вивекойева хи вираджджанат̣т̣хена вира̄го, ниродхат̣т̣хена ниродхо, восаджджанат̣т̣хена восагго. атха ва̄ килесехи вивиттатта̄ вивеко, килесехи вираттатта̄ вира̄го, килеса̄нам̣ нируддхатта̄ ниродхо, килеса̄нан̃ча париччаттатта̄ виссат̣т̣хатта̄, нибба̄нечаттасса ча виссат̣т̣хатта̄ восагго. восагго пана дувидхо паричча̄гавосагго ча паккханданавосагго ча. таттха паричча̄гавосагготи випассана̄ккхан̣е тадан̇гавасена, маггаккхан̣е самуччхедавасена килесаппаха̄нам̣. паккханданавосагготи випассана̄ккхан̣е танниннабха̄вена, маггаккхан̣е а̄рамман̣акаран̣ена нибба̄напаккханданам̣. тадубхайампи имасмим̣ локийалокуттарамиссаке аттхаван̣н̣ана̄найе ват̣т̣ати. татха̄ хи айам̣ самма̄дит̣т̣хиа̄дӣсу екеко дхаммо йатха̄вуттена пака̄рена килесе ча париччаджати, нибба̄нан̃ча паккхандати. восаггапарин̣а̄минти имина̄ пана сакалена вачанена восаггаттхам̣ парин̣а̄митам̣ парин̣атам̣, парипаччитам̣ парипаккан̃ча̄ти вуттам̣ хоти. айампи арийамаггабха̄вана̄нуйутто бхиккху йатха̄ самма̄дит̣т̣хиа̄дӣсу екеко дхаммо килесапаричча̄гавосаггаттхан̃ча нибба̄напаккханданавосаггаттхан̃ча парипаччати, йатха̄ ча парипакко хоти, татха̄ нам̣ бха̄вети.

23. бӣджага̄мабхӯтага̄ма̄ти еттха мӯлабӣджам̣ кхандхабӣджам̣ аггабӣджам̣ пхал̣убӣджам̣ бӣджабӣджанти (па̄чи. 91) пан̃чавидхам̣ бӣджам̣, бӣджага̄мо на̄ма бӣджасамӯхоти аттхо. тадева пана сампаннанӣлан̇курапа̄тубха̄вато пат̣т̣ха̄йа бхӯтага̄мо на̄ма, бхӯта̄нам̣ джа̄та̄нам̣ ниббаттамӯланӣлан̇кура̄нам̣ самӯхоти аттхо. девата̄париггахе сати нӣлан̇курака̄лато пабхути хотӣти тесам̣ девата̄сан̇кха̄та̄нам̣ бхӯта̄нам̣ га̄мотипи бхӯтага̄моти ваданти. вуддхинти ан̇кура̄дивасена. вирул̣хинти кхандха̄дивасена. вепулланти пуппха̄дивасена. дхаммесу пана вуддхинти апуббадхаммаппаваттивасена. вирул̣инти сакиччакаран̣аса̄дханавасена. вепулланти киччаниппхаттивасена випулабха̄ванти аттхо. випулаттантипи па̄т̣хо. атха ва̄ ета̄ни тӣн̣и пада̄ни сӣласама̄дхипан̃н̃а̄хипи йодженти.

магган̇ганиддесаван̣н̣ана̄

24. суттантаниддесе самма̄дит̣т̣хийа̄ти са̄мивачанам̣. джха̄навипассана̄маггапхаланибба̄несу локийавиратисампайуттачитте ча йатха̄йогам̣ сампайогато ча а̄рамман̣ато ча ваттама̄на̄йа самма̄дит̣т̣хийа̄ са̄ман̃н̃алаккхан̣ато екӣбхӯта̄йа самма̄дит̣т̣хийа̄. виккхамбханавивекоти виккхамбханавасена дӯрӣкаран̣авасена вивеко. кесам̣? нӣваран̣а̄нам̣. тасса пат̣хамам̣ джха̄нам̣ бха̄вайатотиа̄ди виккхамбханавасена пат̣хамаджджха̄намева вуттам̣. тасмим̣ вутте сесаджджха̄на̄нипи вутта̄нева хонти. джха̄несупи самма̄дит̣т̣хийа̄ виджджама̄натта̄ самма̄дит̣т̣хийа̄ вивеко на̄ма хоти. тадан̇гавивекоти тена тена випассана̄н̃а̄н̣ан̇гена вивеко. дит̣т̣хигата̄нанти дит̣т̣хививекасса дуккаратта̄ падха̄натта̄ ча дит̣т̣хививекова вутто. тасмим̣ вутте ниччасан̃н̃а̄дививекопи вуттова хоти. ниббедхабха̄гийам̣ сама̄дхинти випассана̄сампайуттасама̄дхим̣. самуччхедавивекоти килеса̄нам̣ самуччхедена вивеко. локуттарам̣ кхайага̄мимагганти кхайасан̇кха̄танибба̄нага̄милокуттарамаггам̣. пат̣иппассаддхививекоти килеса̄нам̣ пат̣иппассаддхийа̄ вивеко. ниссаран̣авивекоти саббасан̇кхатаниссаран̣абхӯто сан̇кха̄равивеко. чхандаджа̄то хотӣти пуббабха̄ге джа̄тадхаммачхандо хоти. саддха̄дхимуттоти пуббабха̄гейева саддха̄йа адхимутто хоти. читтан̃часса сва̄дхит̣т̣хитанти пуббабха̄гейева читтан̃ча асса йогисса суадхит̣т̣хитам̣ сут̣т̣ху патит̣т̣хитам̣ хоти. ити чхандо саддха̄ читтанти име тайо дхамма̄ пуббабха̄ге уппаннавивека̄нам̣ упаниссайатта̄ ниссайа̄ на̄ма. кечи пана ‘‘читтан̃часса сва̄дхит̣т̣хитанти сама̄дхи вутто’’ти ваданти. вира̄га̄дӣсупи есева найо.

ниродхава̄ре пана ниродхасаддато ан̃н̃ам̣ парийа̄йавачанам̣ дассентена амата̄ дха̄тӯти вуттам̣, сесесу ниродхо нибба̄нанти убхайаттха̄пи нибба̄намева. два̄даса ниссайа̄ти чхандасаддха̄читта̄нийева вивека̄дӣсу чатӯсу екекасмим̣ тайо тайо катва̄ два̄даса ниссайа̄ хонти.

25. самма̄сан̇каппава̄йа̄масатисама̄дхӣнампи имина̄ва найена аттхайоджана̄ ведитабба̄. самма̄ва̄ча̄камманта̄ джӣва̄нам̣ пана джха̄наккхан̣е випассана̄ккхан̣е ча абха̄ва̄ джха̄навипассана̄нам̣ пуббабха̄гапарабха̄гавасена ваттама̄на̄ виратийо джха̄навипассана̄ санниссита̄ катва̄ вутта̄ти ведитаббам̣. нӣваран̣а̄нам̣ дит̣т̣хигата̄нан̃ча вивекавира̄ганиродхапат̣иниссагга̄ татха̄ паваттама̄на̄нам̣ виратӣнам̣ вивека̄дайо на̄ма̄ти ведитаббам̣. йатха̄ ат̣т̣хаканипа̄те ‘‘тато, твам̣ бхиккху, имам̣ сама̄дхим̣ савитаккам̣ савича̄рампи бха̄веййа̄си, авитаккавича̄раматтампи бха̄веййа̄си, авитаккам̣ авича̄рампи бха̄веййа̄си, саппӣтикампи бха̄веййа̄си, ниппӣтикампи бха̄веййа̄си, са̄тасахагатампи бха̄веййа̄си, упеккха̄сахагатампи бха̄веййа̄сӣ’’ти (а. ни. 8.63) метта̄дайо ка̄йа̄нупассана̄дайо ча нийакаджджхаттамӯласама̄дхивасена чатуккапан̃чакаджджха̄ника̄ вийа вутта̄, евамидха̄пи пуббабха̄гапарабха̄гавасена виратийо вутта̄ти ведитаббам̣. бйан̃джаначчха̄йаматтам̣ гахетва̄ на бхагава̄ аббха̄чиккхитаббо. гамбхӣран̃хи буддхавачанам̣, а̄чарийе пайирупа̄ситва̄ адхиппа̄йато гахетаббам̣.

26-27. боджджхан̇габалаиндрийава̄ресупи имина̄ва найена аттхо ведитабботи.

вивекакатха̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.