12. отаран̣аха̄равибхан̇гаван̣н̣ана̄

42. таттха катамо отаран̣о ха̄роти отаран̣аха̄равибхан̇го. таттха асеккха̄ вимуттӣти айам̣ тедха̄туке вӣтара̄гата̄ асеккха̄ пхалавимутти. та̄нийева̄ти та̄ни асеккха̄йам̣ вимуттийам̣ саддха̄дӣни. айам̣ индрийехи отаран̣а̄ти асеккха̄йа вимуттийа̄ ниддха̄ритехи саддха̄дӣхи индрийехи сам̣ван̣н̣ана̄йа отаран̣а̄.

пан̃чиндрийа̄ни виджджа̄ти самма̄сан̇каппо вийа самма̄дит̣т̣хийа̄ упака̄ракатта̄ пан̃н̃а̄ккхандхе саддха̄дӣни чатта̄ри индрийа̄ни виджджа̄йа упака̄ракатта̄ сан̇ган̣ханавасена вутта̄ни. сан̇кха̄рапарийа̄панна̄нӣти пан̃часу кхандхесу сан̇кха̄раккхандхе антогадха̄ни. йе сан̇кха̄ра̄ ана̄сава̄ти там̣ сан̇кха̄раккхандхам̣ висесети, аггапхаласса адхиппетатта̄. тато ева ча но бхаван̇га̄. дхаммадха̄тусан̇гахита̄ти ат̣т̣ха̄расадха̄тӯсу дхаммадха̄тусан̇гахита̄. йадипи пуббе вӣтара̄гата̄ асеккха̄ вимутти дассита̄, тасса̄ пана пат̣ипаттидассанаттхам̣ ‘‘айам̣ ахамасмӣти ана̄нупассӣ’’ти дассанамагго идха вуттоти имаматтхам̣ дассетум̣ ‘‘айам̣ ахамасмӣти ана̄нупассӣ’’тиа̄ди вуттам̣. саббам̣ вуттанайамева.

43. нисситасса чалитанти тан̣ха̄дит̣т̣хивасена каммам̣ анават̣т̣ха̄нам̣. чутӯпапа̄тоти апара̄парам̣ чаванам̣ упапатанан̃ча. нисситападе лаббхама̄нам̣ ниссайанам̣ уддхаранто а̄ха – ‘‘ниссайо на̄ма̄’’ти. тан̣ха̄ниссайоти тан̣ха̄бхинивесо. со хи тан̣ха̄чаритасса патит̣т̣ха̄бха̄вена татха̄ вутто. евам̣ дит̣т̣хиниссайопи дат̣т̣хаббо. раттасса четана̄ти четана̄падха̄натта̄ сан̇кха̄раккхандхадхамма̄нам̣ четана̄сӣсена тан̣хам̣ ева вадати. тенева̄ха – ‘‘айам̣ тан̣ха̄ниссайо’’ти. йасма̄ пана випарӣта̄бхинивесо мохасса балавабха̄ве ева хоти, тасма̄ ‘‘йа̄ мӯл̣хасса четана̄, айам̣ дит̣т̣хиниссайо’’ти вуттам̣.

евам̣ четана̄сӣсена тан̣ха̄дит̣т̣хийо ватва̄ ида̄ни таттха ниппарийа̄йена четанам̣йева ган̣ханто ‘‘четана̄ пана сан̇кха̄ра̄’’ти а̄ха. йа̄ раттасса ведана̄, айам̣ сукха̄ ведана̄ти сукха̄йа ведана̄йа ра̄го анусетӣти катва̄ вуттам̣. татха̄ адуккхамасукха̄йа ведана̄йа авиджджа̄ анусетӣти а̄ха – ‘‘йа̄ саммӯл̣хасса ведана̄, айам̣ адуккхамасукха̄ ведана̄’’ти. идха ведана̄сӣсена четана̄ вутта̄. тан̣ха̄йа̄ти тан̣хам̣. дит̣т̣хийа̄ти дит̣т̣хим̣. йатха̄ ва̄ сесадхамма̄нам̣ тан̣ха̄йа ниссайабха̄ве пуггало тан̣ха̄йа нисситоти вуччати. евам̣ тан̣ха̄йа сесадхамма̄нам̣ паччайабха̄ве пуггало тан̣ха̄йа нисситоти вуччатӣти а̄ха – ‘‘тан̣ха̄йа аниссито’’ти.

пассаддхӣти даратхапат̣иппассамбхана̄. ка̄йика̄ти караджака̄йасанниссита̄. четасика̄ти читтасанниссита̄. йасма̄ пана са̄ даратхапат̣иппассаддхи ка̄йачитта̄нам̣ сукхе сати па̄кат̣а̄ хоти, тасма̄ ‘‘йам̣ ка̄йикам̣ сукха’’нтиа̄дина̄ пхалӯпача̄рена вутта̄йа пассаддхийа̄ натиабха̄васса ка̄ран̣абха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘пассаддхака̄йо’’тиа̄ди вуттам̣. соти евам̣ вимуттачитто кхӣн̣а̄саво. рӯпасан̇кхайе вимуттоти рӯпа̄нам̣ сан̇кхайасан̇кха̄те нибба̄не вимутто. аттхӣтипи на упетӣти сассато атта̄ ча локо ча̄типи тан̣ха̄дит̣т̣хиупайена на упети на ган̣ха̄ти. наттхӣти асассатоти. аттхи наттхӣти екаччам̣ сассатам̣ екаччам̣ асассатанти. неваттхи но наттхӣти амара̄виккхепавасена. гамбхӣроти утта̄набха̄вахетӯнам̣ килеса̄нам̣ абха̄вена гамбхӣро. ниббутоти аттхӣтиа̄дина̄ упагаманакилеса̄нам̣ вӯпасамена париниббуто сӣтибхӯто.

идха̄гатӣти паралокато идха а̄гати. гатӣти идхалокато паралокагаманам̣. там̣ пана пунаббхавоти а̄ха ‘‘печчабхаво’’ти. идха хуранти два̄ра̄рамман̣адхамма̄ дассита̄ти ‘‘убхайамантарена̄’’ти падена два̄раппаваттадхамме дассенто ‘‘пхассасамудитесу дхаммесӯ’’ти а̄ха. тассаттхо – пхассена саддхим̣ пхассена ка̄ран̣абхӯтена ча самудитесу самбхӯтесу вин̃н̃а̄н̣аведана̄сан̃н̃а̄четана̄витаккавича̄ра̄дидхаммесу. атта̄нам̣ на пассатӣти тесам̣ дхамма̄нам̣ анаттабха̄венева таттха атта̄нам̣ на пассати. вираджджати вира̄га̄ вимуччатӣти падехи локуттарадхамма̄нам̣ пат̣иччасамуппа̄дабха̄вам̣ дассенто тадаттхата̄йа сӣла̄дӣнампи парийа̄йена таббха̄вама̄ха ‘‘локуттаро’’тиа̄дина̄.

44. на̄масампайуттоти на̄мена миссито. саупа̄дисеса̄ нибба̄надха̄тӯти арахаттапхалам̣ адхиппетам̣. тан̃ча пан̃н̃а̄падха̄нанти а̄ха – ‘‘саупа̄дисеса̄ нибба̄надха̄ту виджджа̄ти. сесам̣ саббам̣ утта̄намева.

отаран̣аха̄равибхан̇гаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.