13. удайама̄н̣авасуттаниддесаван̣н̣ана̄
74. терасаме удайасутте – ан̃н̃а̄вимоккханти пан̃н̃а̄нубха̄ваниджджха̄нам̣ там̣ вимоккхам̣ пуччхати.
пат̣хаменапи джха̄нена джха̄йӣти витаккавича̄рапӣтисукхачиттекаггата̄сампайуттена пан̃чан̇гикена пат̣хамаджджха̄нена джха̄йатӣти джха̄йӣ. дутийена̄ти пӣтисукхачиттекаггата̄сампайуттена. татийена̄ти сукхачиттекаггата̄сампайуттена. чатуттхена̄ти упеккха̄читтекаггата̄сампайуттена. савитаккасавича̄ренапи джха̄нена джха̄йӣти чатукканайапан̃чаканайесу пат̣хамаджджха̄нена савитаккасавича̄ренапи джха̄нена джха̄йатӣти джха̄йӣ. авитаккавича̄раматтена̄ти пан̃чаканайе дутийена джха̄нена. авитаккаавича̄рена̄ти дутийататийа̄диавасесаджха̄нена. саппӣтикена̄ти пӣтисампайуттена дукатикаджха̄нена. ниппӣтикена̄ти пӣтивирахитена тадавасесаджха̄нена. са̄тасахагатена̄ти сукхасахагатена тикачатуккаджха̄нена. упеккха̄сахагатена̄ти чатуккапан̃чакена. сун̃н̃атенапӣти сун̃н̃атавимоккхасампайуттена. анимиттенапӣти аниччанимиттам̣ дхуванимиттам̣ анимиттан̃ча уггха̄т̣етва̄ пат̣иладдхена анимиттенапи джха̄нена джха̄йатӣти джха̄йӣ. аппан̣ихитенапӣти магга̄гаманавасена пан̣идхим̣ содхетва̄ парийа̄дийитва̄ пхаласама̄паттивасена аппан̣ихитенапи. локийенапӣти локийена пат̣хамадутийататийачатуттхена.
локуттаренапӣти тенева локуттарасампайуттена. джха̄наратоти джха̄несу абхирато. екаттамануйуттоти екаттам̣ екӣбха̄вам̣ ануйутто пайутто. садаттхагарукоти сакаттхагаруко, ка-ка̄расса̄йам̣ да-ка̄ро като. садаттхоти ча арахаттам̣ ведитаббам̣. тан̃хи аттӯпанибаддхат̣т̣хена атта̄нам̣ авиджаханат̣т̣хена аттано параматтхат̣т̣хена ча аттано аттхатта̄ сакаттхоти вуччати. пхаласама̄паттисама̄паджджанавасена сакаттхагаруко, ‘‘нибба̄нагаруко’’ти еке. араджоти никкилесо. вираджоти вигатакилесо. нираджоти апанӣтакилесо, ‘‘витараджо’’типи па̄т̣хо, сойеваттхо. раджа̄пагатоти килесехи дӯрӣбхӯто. раджавиппахӣноти килесаппахӣно. раджавиппайуттоти килесехи мутто.
па̄са̄н̣аке четийети па̄са̄н̣апит̣т̣хе па̄ра̄йанасуттантадеситат̣т̣ха̄не. саббоссуккапат̣иппассаддхатта̄ти саббесам̣ килесауссукка̄нам̣ пат̣иппассаддхатта̄, на̄ситатта̄ а̄сӣно.
кичча̄киччанти ‘‘идам̣ каттаббам̣, идам̣ на каттабба’’нти евам̣ манаса̄ чинтетаббам̣. каран̣ӣйа̄каран̣ӣйанти ка̄йадва̄рена авассам̣ идам̣ каран̣ӣйам̣, идам̣ на каран̣ӣйанти евам̣ каран̣ӣйа̄каран̣ӣйам̣. пахӣнанти виссат̣т̣хам̣. васиппаттоти пагун̣абха̄ваппатто.
75. атха бхагава̄ йасма̄ удайо чатуттхаджджха̄нала̄бхӣ, тасма̄сса пат̣иладдхаджха̄навасена на̄наппака̄рато ан̃н̃а̄вимоккхам̣ дассенто упарӯпарига̄тхама̄ха. таттха паха̄нам̣ ка̄маччханда̄нанти йадидам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ ниббаттентасса ка̄маччхандапаха̄нам̣, тампи ан̃н̃а̄вимоккханти пабрӯми. евам̣ саббапада̄ни йоджетабба̄ни.
йа̄ читтасса акалйата̄ти читтасса гила̄набха̄во. гила̄но хи акаллакоти вуччати. винайепи вуттам̣ – ‘‘на̄хам̣, бханте, акаллако’’ти (па̄ра̄. 151). акамман̃н̃ата̄ти читтагелан̃н̃асан̇кха̄това акамман̃н̃ата̄ка̄ро. олӣйана̄ти олӣйана̄ка̄ро. ирийа̄патхикачиттан̃хи ирийа̄патхам̣ сандха̄ретум̣ асакконтам̣ руккхе ваггули вийа кхӣле лаггитапха̄н̣итава̄рако вийа ча олӣйати, тасса там̣ а̄ка̄рам̣ сандха̄йа ‘‘олӣйана̄’’ти вуттам̣. дутийападам̣ упасаггавасена вад̣д̣хитам̣. лӣна̄ти авиппха̄риката̄йа пат̣икут̣итам̣. итаре две а̄ка̄рабха̄ваниддеса̄. тхинанти саппипин̣д̣о вийа авиппха̄риката̄йа гханабха̄вена т̣хитам̣. тхийана̄ти а̄ка̄раниддесо. тхийитабха̄во тхийитаттам̣, авиппха̄равасенева тхаддхата̄ти аттхо (дха. са. ат̣т̣ха. 1162).
76. упеккха̄сатисам̣суддханти чатуттхаджджха̄наупеккха̄сатӣхи сам̣суддхам̣. дхамматаккапуреджаванти имина̄ тасмим̣ чатуттхаджджха̄навимоккхе т̣хатва̄ джха̄нан̇га̄ни випасситва̄ адхигатам̣ арахаттавимоккхам̣ вадати. арахаттавимоккхасса хи маггасампайуттасамма̄сан̇каппа̄дибхедо дхамматакко пуреджаво хоти. тена̄ха ‘‘дхамматаккапуреджава’’нти. авиджджа̄йа пабхедананти етамева ча ан̃н̃а̄вимоккхам̣ авиджджа̄пабхеданасан̇кха̄там̣ нибба̄нам̣ нисса̄йа джа̄татта̄ ка̄ран̣опача̄рена ‘‘авиджджа̄йа пабхедана’’нти брӯмӣти.
йа̄ чатуттхе джха̄не упеккха̄ти еттха упапаттито иккхатӣти упеккха̄, самам̣ пассати апаккхапатита̄ хутва̄ пассатӣти аттхо. упеккхана̄ти а̄ка̄раниддесо. аджджхупеккхана̄ти упасаггавасена падам̣ вад̣д̣хитам̣. читтасамата̄ти читтассекаггабха̄во. читтаппассаддхата̄ти читтасса ӯна̄тириттаваджджитабха̄во. маджджхаттата̄ти читтасса маджджхе т̣хитабха̄во.
77. евам̣ авиджджа̄пабхедавачанена вуттам̣ нибба̄нам̣ сутва̄ ‘‘там̣ кисса виппаха̄нена вуччатӣ’’ти пуччханто ‘‘ким̣су сам̣йоджано’’ти га̄тхама̄ха. таттха ким̣су сам̣йоджаноти ким̣сам̣йоджано. вича̄ран̣анти вича̄ран̣ака̄ран̣ам̣. киссасса виппаха̄нена̄ти ким̣на̄макасса асса дхаммасса виппаха̄нена.
78. атхасса бхагава̄ таматтхам̣ бйа̄каронто ‘‘нандисам̣йоджано’’ти га̄тхама̄ха. таттха витаккасса̄ти ка̄мавитакка̄дико витакко асса.
79. ида̄ни тасса нибба̄насса маггам̣ пуччханто ‘‘катхам̣ сатасса̄’’ти га̄тхама̄ха. таттха вин̃н̃а̄н̣анти абхисан̇кха̄равин̃н̃а̄н̣ам̣.
80. атхасса маггам̣ катхенто бхагава̄ ‘‘аджджхаттан̃ча̄’’ти га̄тхама̄ха. таттха евам̣ сатасса̄ти евам̣ сатасса сампаджа̄насса. сесам̣ саббаттха па̄кат̣амева.
евам̣ бхагава̄ идампи суттам̣ арахаттаникӯт̣енева десеси, десана̄парийоса̄не ча пуббасадисова дхамма̄бхисамайо ахосӣти.
саддхаммаппаджджотика̄йа чӯл̣аниддеса-ат̣т̣хакатха̄йа
удайама̄н̣авасуттаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.