11. калахавива̄дасуттаниддесаван̣н̣ана̄
97. ека̄дасаме калахавива̄дасуттаниддесе кутопахӯта̄ калаха̄ вива̄да̄ти калахо ча тасса пуббабха̄го вива̄до ча̄ти име куто джа̄та̄. паридевасока̄ сахамаччхара̄ ча̄ти паридевасока̄ ча сахамаччхара̄ ча куто пахӯта̄. ма̄на̄тима̄на̄ сахапесун̣а̄ ча̄ти ма̄на̄ ча атима̄на̄ ча песун̣а̄ ча куто пахӯта̄. тети те саббепи ат̣т̣ха килесадхамма̄. тадин̇гха бйӯхӣти там̣ майа̄ пуччхитаматтхам̣ брӯхи, йа̄ча̄ми там̣ аханти. йа̄чанаттхо хи ин̇гха̄ти нипа̄то.
екена а̄ка̄рена̄ти екена ка̄ран̣ена. апарена а̄ка̄рена̄ти апарена ка̄ран̣ена. а̄га̄рика̄ дан̣д̣апасута̄ти гахапатино вихесама̄на̄. паббаджита̄ а̄паттим̣ а̄паджджанта̄ти анага̄рика̄ саттасу а̄паттиккхандхесу ан̃н̃атарам̣ а̄паджджама̄на̄.
кутопахӯта̄ти кутобхӯта̄. кутоджа̄та̄ти куто пат̣иладдхабха̄ва̄. кутосан̃джа̄та̄ти упасаггена падам̣ вад̣д̣хитам̣. кутониббатта̄ти куто ниббатталаккхан̣ам̣ патта̄. упасаггена падам̣ вад̣д̣хетва̄ ‘‘кутоабхиниббатта̄’’ти вуттам̣. кутопа̄тубхӯта̄ти кутопа̄кат̣ӣбхӯта̄. ким̣ нида̄на̄тиа̄дӣсу аттано пхалам̣ нидетӣти нида̄нам̣. етасма̄ пхалам̣ самудетӣти самудайо. етасма̄ пхалам̣ джа̄йатӣти джа̄ти. етасма̄ пхалам̣ пабхаватӣти пабхаво. мӯлам̣ пуччхатӣти калахасса ка̄ран̣ам̣ пуччхати. ка̄ран̣ан̃хи патит̣т̣хат̣т̣хена мӯлам̣. аттано пхаланиппха̄данаттхам̣ хиноти паваттатӣти хету. ‘‘ханда нам̣ ган̣хатха̄’’ти дассентам̣ вийа аттано пхалам̣ нидетӣти нида̄нам̣. етасма̄ пхалам̣ самбхаватӣти самбхаво. пабхавати пхалам̣ етасма̄ти пабхаво. самут̣т̣ха̄ти еттха пхалам̣, етена ва̄ самут̣т̣ха̄тӣти самут̣т̣ха̄нам̣. аттано пхалам̣ а̄харатӣти а̄ха̄ро. апат̣иккхипитаббат̣т̣хена аттано пхалам̣ а̄раметӣти а̄рамман̣ам̣. етам̣ пат̣ичча апат̣иккхипитва̄ пхалам̣ ети паваттатӣти паччайо. етасма̄ пхалам̣ самудетӣти самудайоти еваметесам̣ пада̄нам̣ вачанаттхо ведитаббо. там̣ сандха̄йа ‘‘калахасса ча вива̄дасса ча мӯлам̣ пуччхатӣ’’тиа̄дина̄ найена десана̄ вутта̄.
98. пийаппахӯта̄ти пийаваттхуто джа̄та̄. маччхерайутта̄ калаха̄ вива̄да̄ти имина̄ калахавива̄да̄дӣнам̣ на кевалам̣ пийаваттхумева, маччхарийампи паччайам̣ дассети. калахавива̄дасӣсена четтха саббепи те дхамма̄ вутта̄ти ведитабба̄. йатха̄ ча етесам̣ маччхарийам̣, татха̄ песун̣а̄нан̃ча вива̄дам̣. тена̄ха ‘‘вива̄даджа̄тесу ча песун̣а̄нӣ’’ти. имисса̄ га̄тха̄йа ниддесо утта̄наттхойева.
99. пийа̄ су локасмим̣ кутонида̄на̄, йе ча̄пи лобха̄ вичаранти локети ‘‘пийаппахӯта̄ калаха̄’’ти йе еттха вутта̄, те пийа̄ локасмим̣ кутонида̄на̄, на кевалан̃ча пийа̄, йе ча̄пи кхаттийа̄дайо локе вичаранти лобхахету лобхена̄бхибхӯта̄ вичаранти, тесам̣ со лобхо ча кутонида̄ноти две аттхе ека̄йа пуччха̄йа пуччхати. кутонида̄на̄ти четтха ким̣нида̄на̄ ким̣хетука̄ти паччаттавачанасса тоа̄десо ведитаббо, сама̄се часса лопа̄бха̄во. атха ва̄ нида̄на̄ти джа̄та̄, уппанна̄ти аттхо. тасма̄ куто джа̄та̄ куто уппанна̄ти вуттам̣ хоти. а̄са̄ ча нит̣т̣ха̄ ча̄ти а̄са̄ ча тасса̄ а̄са̄йа самиддхи ча. йе сампара̄йа̄йа нарасса хонтӣти йе нарасса сампара̄йа̄йа хонти, пара̄йана̄ хонтӣти вуттам̣ хоти. ека̄ ева̄йампи пуччха̄.
дӣпа̄ хонтӣти патит̣т̣ха̄ бхаванти. саран̣а̄ хонтӣти дуккхана̄сана̄ хонти. нит̣т̣ха̄пара̄йана̄ хонтӣти самиддхипара̄йана̄ хонти.
100. чханда̄нида̄на̄нӣти ка̄маччханда̄дичханданида̄на̄ни. йе ча̄пи лобха̄ вичарантӣти йе ча̄пи кхаттийа̄дайо лобха̄ вичаранти, тесам̣ лобхопи чханданида̄ноти двепи аттхе екато виссаджджети. итонида̄на̄ти чханданида̄на̄ ева̄ти вуттам̣ хоти. ‘‘итонида̄на̄’’ти хи чхандам̣ сандха̄йа̄ха. чханданида̄на̄ хи лобха̄дайо. ‘‘итонида̄на̄’’ти саддасиддхи четтха ‘‘кутонида̄на̄’’ти еттха вуттанайена ведитабба̄. а̄са̄йа самиддхи вуччати нит̣т̣ха̄ти аджджха̄сайаниббаттипат̣ила̄бхо катхӣйати.
101. виниччхайа̄ти тан̣ха̄дит̣т̣хивиниччхайа̄. йе ча̄пи дхамма̄ саман̣ена вутта̄ти йе ча ан̃н̃епи кодха̄дӣхи сампайутта̄, татха̄рӯпа̄ ва̄ акусала̄ дхамма̄ буддхасаман̣ена вутта̄, те кутопахӯта̄ти.
ан̃н̃аджа̄тика̄ти ан̃н̃асабха̄ва̄. ан̃н̃авихитака̄ти ан̃н̃ена̄ка̄рена т̣хита̄. самитапа̄пена̄ти нибба̄питапа̄пена. ба̄хитапа̄падхаммена̄ти пахӣнала̄макадхаммена. бхиннакилесамӯлена̄ти килесамӯла̄ни бхиндитва̄ т̣хитена. сабба̄кусаламӯлабандхана̄ памуттена̄ти два̄дасаакусалабандханам̣ мочетва̄ т̣хитена. вутта̄ти катхита̄. павутта̄ти пака̄рена катхита̄.
102. тамӯпанисса̄йа пахоти чхандоти там̣ сукхадуккхаведанам̣ тадубхайаваттхусан̇кха̄там̣ са̄та̄са̄там̣ упанисса̄йа сам̣йогавийогапаттхана̄васена чхандо пахоти. етта̄вата̄ ‘‘чхандо ну локасмим̣ кутонида̄но’’ти айам̣ пан̃хо виссаджджито хоти. рӯпесу дисва̄ вибхавам̣ бхаван̃ча̄ти рӯпесу вайан̃ча уппа̄дан̃ча дисва̄. виниччхайам̣ куббати джанту локети апа̄йа̄дике локе айам̣ джанту бхога̄дхигаматтхам̣ тан̣ха̄виниччхайам̣ ‘‘атта̄ ме уппанно’’тиа̄дина̄ найена дит̣т̣хивиниччхайан̃ча куруте. етта̄вата̄ ‘‘виниччхайа̄ ча̄пи кутопабхӯта̄’’ти айам̣ пан̃хо виссаджджито хоти.
са̄та̄са̄там̣ нисса̄йа̄ти мадхуран̃ча амадхуран̃ча упаниссайам̣ катва̄. ит̣т̣ха̄нит̣т̣ханти ит̣т̣ха̄рамман̣ан̃ча анит̣т̣ха̄рамман̣ан̃ча.
сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄на̄нуйоганти еттха сура̄ти пит̣т̣хасура̄ пӯвасура̄ оданасура̄ кин̣н̣апаккхитта̄ самбха̄расам̣йутта̄ти пан̃ча сура̄. мерайанти пуппха̄саво пхала̄саво мадхва̄саво гул̣а̄саво самбха̄расам̣йуттоти пан̃ча а̄сава̄. там̣ саббампи мадакаран̣авасена маджджам̣. пама̄дат̣т̣ха̄нанти пама̄дака̄ран̣ам̣, йа̄йа четана̄йа там̣ маджджам̣ пивати, тассетам̣ адхивачанам̣. ануйоганти там̣ сура̄мерайамаджджаппама̄дат̣т̣ха̄на̄нуйогам̣ ануа̄йогам̣ пунаппунам̣ каран̣ам̣. йасма̄ ча пана там̣ ануйуттасса ме уппанна̄ чева бхога̄ париха̄йанти, ануппанна̄ ча нуппаджджанти, тасма̄ ‘‘ме бхога̄ париккхайам̣ кхӣн̣абха̄вам̣ гаччхантӣ’’ти джа̄на̄ти. евам̣ саббаттха. вика̄лависикха̄чарийа̄нуйоганти авела̄йа висикха̄су чарийа̄нуйуттам̣. самаджджа̄бхичаран̣анти начча̄дидассанавасена самаджджа̄бхигаманам̣. а̄ласйа̄нуйоганти ка̄йа̄ласийата̄йа йуттаппайуттатам̣. апа̄йамукха̄ни на севатӣти бхога̄нам̣ вина̄садва̄ра̄ни на севати.
касийа̄ ва̄ти касикаммена ва̄. ван̣иджджа̄йа ва̄ти дхаммикаван̣иджджакаммена ва̄. гораккхена ва̄ти гопа̄лакаммена ва̄. иссаттхена ва̄ти дханусиппена ва̄. ра̄джапорисена ва̄ти ра̄джасевакакаммена ва̄. сиппан̃н̃атарена ва̄ти кумбхака̄ра̄дисиппа̄нам̣ ан̃н̃атарена ва̄. пат̣ипаджджатӣти пайогам̣ кароти. чаккхусмим̣ уппанне джа̄на̄тӣти сасамбха̄рачаккхусмим̣ уппанне джа̄на̄ти. ‘‘атта̄ ме уппанно’’ти дит̣т̣хим̣ ган̣ха̄ти. чаккхусмим̣ антарахитети тасмим̣ винат̣т̣хе. атта̄ ме антарахитоти ‘‘мама атта̄ винат̣т̣хо’’ти дит̣т̣хим̣ ган̣ха̄ти. вигато ме атта̄ти вӣтикканто мама атта̄. сотасминтиа̄дӣсупи есева найо.
103. етепи дхамма̄ двайамева сантети ете кодха̄дайо дхамма̄ са̄та̄са̄тадвайе санте ева хонти уппаджджанти. етта̄вата̄ татийапан̃хопи виссаджджито хоти. ида̄ни йо евам̣ виссаджджитесу етесу пан̃хесу катхам̣катхӣ бхавеййа, тасса катхам̣катха̄паха̄нӯпа̄йам̣ дассенто а̄ха ‘‘катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхе’’ти, н̃а̄н̣адассанан̃а̄н̣а̄дхигаманаттхам̣ тиссо сиккха̄ сиккхеййа̄ти вуттам̣ хоти. ким̣ка̄ран̣а̄? н̃атва̄ павутта̄ саман̣ена дхамма̄. буддхасаман̣ена хи н̃атва̄ дхамма̄ вутта̄, наттхи тасса дхаммесу ан̃н̃а̄н̣ам̣, аттано пана н̃а̄н̣а̄нубха̄вена те аджа̄нанто на джа̄неййа, на десана̄досена. тасма̄ катхам̣катхӣ н̃а̄н̣апатха̄йа сиккхе, н̃атва̄ павутта̄ саман̣ена дхамма̄ти.
паккхепабандханена ва̄ баддхоти на̄гарикабандхена баддхо. париккхепабандханена ва̄ти ватипариккхепабандханена ва̄. га̄мабандханена̄тиа̄дӣсу тасма̄ тасма̄ т̣ха̄нато никкхамитум̣ алабханто га̄мабандхана̄дӣхи баддхо на̄ма хоти. тасса бандханасса моккхаттха̄йа̄ти етасса вуттаппака̄расса бандханасса мочанаттхам̣.
н̃а̄н̣ампи н̃а̄н̣апатхоти пуре уппаннам̣ н̃а̄н̣ам̣ апара̄паруппаннасса н̃а̄н̣ампи н̃а̄н̣асса сан̃чаран̣амагготи н̃а̄н̣ампи н̃а̄н̣апатхо. н̃а̄н̣асса а̄рамман̣ампи н̃а̄н̣апатхоти н̃а̄н̣асса паччайопи там̣ а̄ламбитва̄ уппаджджанато н̃а̄н̣апатхо. н̃а̄н̣асахабхунопи дхамма̄ н̃а̄н̣апатхоти н̃а̄н̣ена сахуппанна̄ авасеса̄ читтачетасика̄ дхамма̄пи н̃а̄н̣апатхо. ида̄ни упама̄йа са̄дхенто ‘‘йатха̄ арийамагго арийапатхо’’тиа̄дима̄ха.
катхам̣катхӣ пуггалоти вичикиччха̄ванто пуггало. сакан̇кхоти садвел̣хако. савилекхоти читтара̄дживанто. садвел̣хакоти кан̇кха̄ванто. савичикиччхоти сандехаванто. н̃а̄н̣а̄дхигама̄йа̄ти н̃а̄н̣апат̣ила̄бхаттха̄йа. н̃а̄н̣апхусана̄йа̄ти н̃а̄н̣апат̣ивиджджханаттха̄йа. атха ва̄ н̃а̄н̣авинданаттха̄йа. н̃а̄н̣асаччхикирийа̄йа̄ти н̃а̄н̣асса паччаккхакаран̣аттха̄йа. санида̄на̄ханти ахам̣ санида̄нам̣ сапаччайам̣ катва̄ дхаммадесанам̣ кароми. саппа̄т̣иха̄рийанти ниййа̄никам̣ катва̄. но аппа̄т̣иха̄рийанти аниййа̄никам̣ акатва̄ дхаммадесанам̣ кароми.
104. са̄там̣ аса̄тан̃ча кутонида̄на̄ти еттха са̄та̄са̄танти сукхадуккхаведана̄ ева адхиппета̄. на бхаванти хетети на бхаванти ете. вибхавам̣ бхаван̃ча̄пи йаметаматтхам̣, етам̣ ме пабрӯхи йатонида̄нанти са̄та̄са̄та̄нам̣ вибхавам̣ бхаван̃ча етампи йам̣ аттхам̣. лин̇габйаттайо еттха като. идам̣ пана вуттам̣ хоти – са̄та̄са̄та̄нам̣ вибхаво бхаво ча̄ти йо еса аттхо, етам̣ ме пабрӯхи йатонида̄нанти. еттха ча са̄та̄са̄та̄нам̣ вибхавабхававаттхука̄ вибхавабхавадит̣т̣хийо ева вибхавабхава̄ти аттхато ведитабба̄. татха̄ хи имасса пан̃хасса виссаджджанапаккхе ‘‘бхавадит̣т̣хипи пхассанида̄на̄, вибхавадит̣т̣хипи пхассанида̄на̄’’ти упари ниддесе (маха̄ни. 105) ваккхати. има̄йа га̄тха̄йа ниддесе ваттаббам̣ наттхи.
105. итонида̄нанти пхассанида̄нам̣. има̄йапи ваттаббам̣ наттхи.
106. кисмим̣ вибхӯте на пхусанти пхасса̄ти кисмим̣ вӣтиватте чаккхусампхасса̄дайо пан̃ча пхасса̄ на пхусанти. има̄йапи ваттаббам̣ наттхи.
107. на̄ман̃ча рӯпан̃ча пат̣ичча̄ти сампайуттакана̄ман̃ча ваттха̄рамман̣арӯпан̃ча пат̣ичча. рӯпе вибхӯте на пхусанти пхасса̄ти рӯпе вӣтиватте пан̃ча пхасса̄ на пхусанти.
тин̣н̣ам̣ сан̇гати пхассоти чаккхурӯпавин̃н̃а̄н̣а̄нам̣ тин̣н̣аннам̣ сан̇гатийа̄ пхассо джа̄йати. чаккху ча рӯпа̄ ча рӯпасминти паса̄дачаккхун̃ча рӯпа̄рамман̣а̄ни ча рӯпабха̄ге рӯпакот̣т̣ха̄се катва̄. чаккхусампхассам̣ т̣хапетва̄ти тин̣н̣ам̣ сан̇гатийа̄ уппаннапхассам̣ мун̃читва̄. сампайуттака̄ дхамма̄ на̄масминти авасеса̄ ведана̄дайо пхассена сахаджа̄та̄ дхамма̄ на̄мабха̄ге. сотан̃ча пат̣ичча̄тиа̄дӣсупи есева найо.
чатӯха̄ка̄рехи рӯпам̣ вибхӯтам̣ хотӣти чатӯхи ка̄ран̣ехи рӯпам̣ вӣтиваттам̣ хоти. н̃а̄тавибхӯтена̄ти па̄кат̣ам̣ катва̄ вӣтиваттена. тӣран̣авибхӯтена̄ти аничча̄дито тӣрайитва̄ вӣтиваттена. паха̄навибхӯтена̄ти чхандара̄гапаха̄нато вӣтиваттена. саматиккамавибхӯтена̄ти чатуннам̣ арӯпасама̄паттӣнам̣ пат̣ила̄бхавасена вӣтиваттена.
108. катхам̣ саметасса̄ти катхам̣ пат̣ипаннасса. вибхоти рӯпанти рӯпам̣ вибхавати, на бхавеййа ва̄. сукхам̣ дукхан̃ча̄ти ит̣т̣ха̄нит̣т̣харӯпамева пуччхати.
джа̄неййа̄ма̄ти джа̄нисса̄ма. а̄джа̄неййа̄ма̄ти висесена джа̄нисса̄ма. виджа̄неййа̄ма̄ти анекавидхена джа̄нисса̄ма. пат̣ивиджа̄неййа̄ма̄ти самма̄ джа̄нисса̄ма. пат̣ивиджджхеййа̄ма̄ти читтена буджджхисса̄ма.
109. на сан̃н̃асан̃н̃ӣти йатха̄ саметасса вибхоти рӯпам̣, со пакатисан̃н̃а̄йа сан̃н̃ӣпи на хоти. на висан̃н̃асан̃н̃ӣти висан̃н̃а̄йапи вирӯпа̄йа сан̃н̃а̄йа висан̃н̃ӣ на хоти умматтако ва̄ кхиттачитто ва̄. нопи асан̃н̃ӣти сан̃н̃а̄вирахитопи на хоти ниродхасама̄панно ва̄ асан̃н̃асатто ва̄. на вибхӯтасан̃н̃ӣти ‘‘саббасо рӯпасан̃н̃а̄на’’нтиа̄дина̄ (вибха. 508) найена саматиккантасан̃н̃ӣпи на хоти арӯпаджджха̄нала̄бхӣ. евам̣ саметасса вибхоти рӯпанти етасмим̣ сан̃н̃асан̃н̃ита̄дибха̄ве ат̣т̣хатва̄ йадетам̣ вуттам̣ ‘‘со евам̣ сама̄хите читте…пе… а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттипат̣ила̄бхаттха̄йа читтам̣ абхинӣхаратӣ’’ти, евам̣ саметасса арӯпамаггасаман̇гино вибхоти рӯпам̣. сан̃н̃а̄нида̄на̄ хи папан̃часан̇кха̄ти евам̣ пат̣ипаннасса̄пи ча йа̄ сан̃н̃а̄, там̣нида̄на̄ тан̣ха̄дит̣т̣хипапан̃ча̄сса аппахӣна̄ва хонтӣти дассети.
асан̃н̃ино вуччанти ниродхасама̄панна̄ти сан̃н̃а̄ведана̄ ниродхетва̄ ниродхасама̄панна̄ сан̃н̃а̄бха̄вена асан̃н̃иноти катхӣйанти. асан̃н̃асатта̄ти саббена саббам̣ сан̃н̃а̄бха̄вена асан̃н̃абхаве ниббатта̄.
со евам̣ сама̄хите читтети таттха соти со бхиккху. еванти чатуттхаджджха̄наккаманидассанаметам̣, имина̄ камена чатуттхаджджха̄нам̣ пат̣илабхитва̄ти вуттам̣ хоти. сама̄хитети имина̄ чатуттхаджджха̄насама̄дхина̄ сама̄хите. парисуддхетиа̄дӣсу пана упеккха̄сатипа̄рисуддхибха̄вена парисуддхе. парисуддхатта̄йева парийода̄те, пабхассарети вуттам̣ хоти. сукха̄дӣнам̣ паччайа̄нам̣ гха̄тена вихатара̄га̄диан̇ган̣атта̄ анан̇ган̣е. анан̇ган̣атта̄ ева ча вигатӯпаккилесе. ан̇ган̣ена хи читтам̣ упаккилиссати. субха̄витатта̄ мудубхӯте, васӣбха̄ваппаттети вуттам̣ хоти. васе ваттама̄нан̃хи читтам̣ мудӯти вуччати. мудутта̄йева ча камманийе, каммаккхаме каммайоггети вуттам̣ хоти. муду хи читтам̣ камманийам̣ хоти суддхантамива суван̣н̣ам̣. тадубхайампи ча субха̄витатта̄йева. йатха̄ха ‘‘на̄хам̣, бхиккхаве, ан̃н̃ам̣ екадхаммампи саманупасса̄ми, йам̣ евам̣ бха̄витам̣ камманийам̣ хоти йатхайидам̣, бхиккхаве, читта’’нти (а. ни. 1.22).
етесу хи парисуддхабха̄ва̄дӣсу т̣хитатта̄ т̣хите. т̣хитатта̄йева а̄нен̃джаппатте ачале нирин̃джанети вуттам̣ хоти. мудукамман̃н̃абха̄вена ва̄ аттано васе т̣хитатта̄ т̣хите. саддха̄дӣхи париггахитатта̄ а̄нен̃джаппатте. саддха̄париггахитан̃хи читтам̣ ассаддхийена на ин̃джати, вӣрийапариггахитам̣ косаджджена на ин̃джати, сатипариггахитам̣ пама̄дена на ин̃джати, сама̄дхипариггахитам̣ уддхаччена на ин̃джати, пан̃н̃а̄париггахитам̣ авиджджа̄йа на ин̃джати, обха̄сагатам̣ килесандхака̄рена на ин̃джати. имехи чхахи дхаммехи париггахитум̣ а̄нен̃джаппаттам̣ хоти. евам̣ ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатам̣ читтам̣ абхинӣха̄раккхамам̣ хоти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттипат̣ила̄бхаттха̄йа.
апаро найо – чатуттхаджджха̄насама̄дхина̄ сама̄хите. нӣваран̣адӯрӣбха̄вена парисуддхе. витакка̄дисаматиккамена парийода̄те. джха̄напат̣ила̄бхапаччаника̄нам̣ па̄пака̄нам̣ иччха̄вачара̄нан̃ча абха̄вена анан̇ган̣е. иччха̄вачара̄нанти иччха̄йа авачара̄нам̣, иччха̄васена отин̣н̣а̄нам̣ паватта̄нам̣ на̄наппака̄ра̄нам̣ копааппаччайа̄нанти аттхо. абхиджджха̄дӣнам̣ читтӯпаккилеса̄нам̣ вигамена вигатӯпаккилесе. убхайампи четам̣ ан̇ган̣асуттаваттхасутта̄нуса̄ренева (ма. ни. 1.57 а̄дайо, 70 а̄дайо) ведитаббам̣. васиппаттийа̄ мудубхӯте. иддхипа̄дабха̄вӯпагаманена камманийе. бха̄вана̄па̄рипӯрийа̄ пан̣ӣтабха̄вӯпагамена т̣хите а̄нен̃джаппатте, йатха̄ а̄нен̃джабха̄вам̣ а̄нен̃джаппаттам̣ хоти, евам̣ т̣хитети аттхо. евампи ат̣т̣хан̇гасаманна̄гамена читтам̣ абхинӣха̄раккхамам̣ хоти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттипат̣ила̄бхаттха̄йа па̄дакам̣ падат̣т̣ха̄набхӯтам̣.
а̄руппамаггасаман̇гӣти арӯпасама̄паттийа̄ гаманамаггена апарихӣно. папан̃ча̄йева папан̃часан̇кха̄ти тан̣ха̄дипапан̃ча̄йева папан̃часан̇кха̄.
110. етта̄ватаггам̣ ну ваданти хеке, йаккхасса суддхим̣ идха пан̣д̣ита̄се. уда̄ху ан̃н̃ампи ваданти еттоти етта̄вата̄ ну идха пан̣д̣ита̄ саман̣абра̄хман̣а̄ аггам̣ суддхим̣ саттасса ваданти, уда̄ху ан̃н̃ампи етто арӯпасама̄паттито адхикан̃ча вадантӣти пуччхати.
етто арӯпасама̄паттитоти етасма̄ арӯпасама̄паттито.
111. етта̄ватаггампи ваданти хекети еке сассатава̄да̄ саман̣абра̄хман̣а̄ пан̣д̣итама̄нино етта̄вата̄пи аггам̣ суддхим̣ ваданти. тесам̣ панеке самайам̣ вадантӣти тесан̃н̃ева еке уччхедава̄да̄ самайам̣ уччхедам̣ ваданти. анупа̄дисесе кусала̄вада̄на̄ти анупа̄дисесе кусалава̄да̄ сама̄на̄.
бхаватаджджита̄ти бхавато бхӣта̄. вибхавам̣ абхинандантӣти уччхедам̣ пат̣ичча туссанти. те саттасса саманти те уччхедава̄дино пуггаласса самам̣ ануппаттим̣ ваданти. упасаманти атӣва самам̣. вӯпасаманти сантам̣. ниродханти ануппа̄дам̣. пат̣ипассаддхинти апунуппаттим̣.
112. ете ча н̃атва̄ упаниссита̄ти ете ча дит̣т̣хигатике сассатуччхедадит̣т̣хийо ниссита̄ти н̃атва̄. н̃атва̄ мунӣ ниссайе со вӣмам̣сӣти ниссайе ча н̃атва̄ со вӣмам̣сӣ пан̣д̣ито буддхамуни. н̃атва̄ вимуттоти дуккха̄ничча̄дито дхамме н̃атва̄ вимутто. бхава̄бхава̄йа на саметӣти пунаппунам̣ упапаттийа̄ на сама̄гаччхати. апара̄масанти апара̄масанто. пара̄ма̄сам̣ на̄паджджантоти аттхо.
саддхаммаппаджджотика̄йа маха̄ниддесат̣т̣хакатха̄йа
калахавива̄дасуттаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.