5. сӣласампаннасуттаван̣н̣ана̄

104. пан̃чаме сӣласампанна̄ти еттха сӣлам̣ на̄ма кхӣн̣а̄сава̄нам̣ локийалокуттарасӣлам̣, тена сампанна̄ саманна̄гата̄ти сӣласампанна̄. сама̄дхипан̃н̃а̄супи есева найо. вимутти пана пхалавимуттийева, вимуттин̃а̄н̣адассанам̣ паччавеккхан̣ан̃а̄н̣ам̣. еваметтха сӣла̄дайо тайо локийалокуттара̄, вимутти локуттара̄ва, вимуттин̃а̄н̣адассанам̣ локийамева. дит̣т̣хадхаммикасампара̄йикапараматтхехи йатха̄рахам̣ паре оваданти ануса̄сантӣти ова̄дака̄. вин̃н̃а̄пака̄ти камма̄ни каммапхала̄ни ча, вин̃н̃а̄пака̄, таттха ча ‘‘име дхамма̄ кусала̄, име дхамма̄ акусала̄. име дхамма̄ са̄ваджджа̄, име дхамма̄ анаваджджа̄’’тиа̄дина̄ кусала̄дивибха̄гато кхандха̄дивибха̄гато салаккхан̣ато са̄ман̃н̃алаккхан̣атоти вивидхехи найехи дхамма̄нам̣ н̃а̄пака̄ авабодхака̄. сандассака̄ти тейева дхамме хаттхена гахетва̄ вийа парасса паччаккхато дассета̄ро. сама̄дапака̄ти йам̣ сӣла̄ди йехи асама̄диннам̣, тасса сама̄да̄пета̄ро, таттха те патит̣т̣ха̄пета̄ро. самуттеджака̄ти евам̣ кусаладхаммесу патит̣т̣хита̄нам̣ упари адхичитта̄нуйоге нийоджанавасена читтасса самма̄ уттеджака̄, йатха̄ висеса̄дхигамо хоти, евам̣ ниса̄манавасена теджака̄. сампахам̣сака̄ти тесам̣ йатха̄ладдхехи упариладдхаббехи ча гун̣ависесехи читтасса самма̄ пахам̣сака̄, ладдхасса̄давасена сут̣т̣ху тосака̄. алам̣самаккха̄та̄роти алам̣ парийаттам̣ йатха̄вуттам̣ апариха̄петва̄ саммадева ануггаха̄дхиппа̄йена аккха̄та̄ро.

атха ва̄ сандассака̄ти дхаммам̣ десента̄ паваттиниваттийо сабха̄васарасалаккхан̣ато саммадева дассета̄ро. сама̄дапака̄ти читте патит̣т̣ха̄панавасена тассева аттхасса га̄ха̄пака̄. самуттеджака̄ти тадаттхаггахан̣е усса̄хаджананена саммадева водапака̄ джотака̄ ва̄. сампахам̣сака̄ти тадаттхапат̣ипаттийам̣ а̄нисам̣садассанена саммадева пахам̣сака̄ тосака̄. алам̣самаккха̄та̄роти саматтха̄ хутва̄ вуттанайена самаккха̄та̄ро. саддхаммасса̄ти пат̣иведхасаддхаммасса, тивидхасса̄пи ва̄ саддхаммасса десета̄ро.

дассанампаханти дассанампи ахам̣. там̣ панетам̣ чаккхудассанам̣ н̃а̄н̣адассананти дувидхам̣. таттха пасаннехи чаккхӯхи арийа̄нам̣ олоканам̣ чаккхудассанам̣ на̄ма. арийабха̄вакара̄нам̣ пана дхамма̄нам̣ арийабха̄васса ча випассана̄маггапхалехи адхигамо н̃а̄н̣адассанам̣ на̄ма. имасмим̣ панаттхе чаккхудассанам̣ адхиппетам̣. арийа̄нан̃хи пасаннехи чаккхӯхи олоканампи сатта̄нам̣ бахӯпака̄рамева. савананти ‘‘асуко на̄ма кхӣн̣а̄саво асукасмим̣ на̄ма рат̣т̣хе ва̄ джанападе ва̄ га̄ме ва̄ нигаме ва̄ виха̄ре ва̄ лен̣е ва̄ васатӣ’’ти катхента̄нам̣ сотена саванам̣, етампи бахӯпака̄рамева. упасан̇камананти ‘‘да̄нам̣ ва̄ дасса̄ми, пан̃хам̣ ва̄ пуччхисса̄ми, дхаммам̣ ва̄ сосса̄ми, сакка̄рам̣ ва̄ карисса̄мӣ’’ти еварӯпена читтена арийа̄нам̣ упасан̇каманам̣. пайирупа̄сананти пан̃хапайирупа̄санам̣, арийа̄нам̣ гун̣е сутва̄ те упасан̇камитва̄ нимантетва̄ да̄нам̣ ва̄ датва̄ ваттам̣ ва̄ катва̄ ‘‘ким̣, бханте, кусала’’нтиа̄дина̄ найена пан̃хапуччхананти аттхо. веййа̄вачча̄дикаран̣ам̣ пайирупа̄санам̣йева. ануссаран̣анти раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄несу нисиннасса ‘‘ида̄ни арийа̄ гумбален̣аман̣д̣апа̄дӣсу джха̄навипассана̄маггапхаласукхехи вӣтина̄ментӣ’’ти тесам̣ диббавиха̄ра̄дигун̣ависеса̄рамман̣ам̣ ануссаран̣ам̣. йо ва̄ тесам̣ сантика̄ ова̄до ладдхо хоти, там̣ а̄ваджджитва̄ ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не сӣлам̣ катхитам̣, имасмим̣ сама̄дхи, имасмим̣ випассана̄, имасмим̣ магго, имасмим̣ пхала’’нти евам̣ ануссаран̣ам̣.

анупаббаджджанти арийесу читтам̣ паса̄детва̄ гхара̄ никкхамма тесам̣ сантике паббаджджам̣. арийесу хи читтам̣ паса̄детва̄ тесам̣йева сантике паббаджитва̄ тесам̣йева ова̄да̄нуса̄саним̣ пачча̄сӣсама̄насса чаратопи паббаджджа̄ анупаббаджджа̄ на̄ма, ан̃н̃есам̣ сантике ова̄да̄нуса̄саним̣ пачча̄сӣсама̄насса чаратопи паббаджджа̄ анупаббаджджа̄ на̄ма, арийесу паса̄дена ан̃н̃аттха паббаджитва̄ арийа̄нам̣ сантике ова̄да̄нуса̄саним̣ пачча̄сӣсама̄насса чаратопи паббаджджа̄ анупаббаджджа̄ва. ан̃н̃есу пана паса̄дена ан̃н̃есам̣йева сантике паббаджитва̄ ан̃н̃есам̣йева ова̄да̄нуса̄саним̣ пачча̄сӣсама̄насса чарато паббаджджа̄ анупаббаджджа̄ на̄ма на хоти. вуттанайена паббаджитесу пана маха̄кассапаттхерасса та̄ва анупаббаджджам̣ паббаджита̄ сатасахассаматта̄ ахесум̣, татха̄ тхерассева саддхивиха̄рикасса чандагуттаттхерасса, тасса̄пи саддхивиха̄рикасса сӯрийагуттаттхерасса, тасса̄пи саддхивиха̄рикасса ассагуттаттхерасса, тасса̄пи саддхивиха̄рикасса йонакадхаммараккхитаттхерасса. тасса пана саддхивиха̄рико асокаран̃н̃о канит̣т̣хабха̄та̄ тиссаттхеро на̄ма ахоси. тасса анупаббаджджам̣ паббаджита̄ ад̣д̣хатеййакот̣исан̇кха̄ ахесум̣. дӣпаппаса̄дакамаха̄махиндаттхерасса пана анупаббаджита̄нам̣ ган̣анапариччхедо наттхи. йа̄ваджджадиваса̄ лан̇ка̄дӣпе саттхари паса̄дена паббаджанта̄ маха̄махиндаттхерассева анупаббаджджанти на̄ма.

ида̄ни йена ка̄ран̣ена тесам̣ арийа̄нам̣ дассана̄ди бахӯпака̄ранти вуттам̣, там̣ дассетум̣ ‘‘татха̄рӯпе’’тиа̄дима̄ха. таттха татха̄рӯпети та̄дисе сӣла̄дигун̣асампанне арийе. йасма̄ дассанасавана̄нуссаран̣а̄ни упасан̇каманапайирупа̄санат̣т̣ха̄на̄ни, тасма̄ та̄ни ана̄маситва̄ упасан̇каманапайирупа̄сана̄нийева дассетум̣ ‘‘севато бхаджато пайирупа̄сато’’ти вуттам̣. дассанасавана̄нуссаран̣ато хи арийесу уппаннасаддхо те упасан̇камитва̄ пайирупа̄ситва̄ пан̃хам̣ пуччхитва̄ ладдхасавана̄нуттарийо апарипӯре сӣла̄дигун̣е парипӯрессатӣти. татха̄ хи вуттам̣ ‘‘саддха̄джа̄то упасан̇камати, упасан̇каманто пайирупа̄сатӣ’’тиа̄ди (ма. ни. 2.183).

таттха севатоти ваттапат̣иваттакаран̣авасена ка̄лена ка̄лам̣ упасан̇камато. бхаджатоти сампийа̄йанабхаттивасена бхаджато. пайирупа̄сатоти пан̃хапуччханена пат̣ипаттианукаран̣ена ча пайирупа̄сатоти тин̣н̣ам̣ пада̄нам̣ аттхавибха̄го дӣпетаббо. вимуттин̃а̄н̣адассанасса па̄рипӯри екӯнавӣсатимасса паччавеккхан̣ан̃а̄н̣асса уппаттийа̄ ведитабба̄.

еварӯпа̄ ча те, бхиккхаве, бхиккхӯтиа̄дӣсу йе йатха̄вуттагун̣асаманна̄гамена еварӯпа̄ едиса̄ бхиннасаббакилеса̄ бхиккхӯ, те дит̣т̣хадхаммика̄дихитесу сатта̄нам̣ нийоджанавасена ануса̄санато саттха̄ротипи вуччанти. джа̄тиканта̄ра̄диниттхаран̣ато саттхава̄ха̄типи, ра̄га̄диран̣а̄нам̣ джаханато джаха̄панато ча ран̣ан̃джаха̄типи, авиджджа̄тамасса виноданато винода̄панато ча тамонуда̄типи, сапарасанта̄несу пан̃н̃а̄а̄локапан̃н̃а̄обха̄сапан̃н̃а̄паджджота̄нам̣ каран̣ена ниббаттанена а̄лока̄дикара̄типи, татха̄ н̃а̄н̣укка̄н̃а̄н̣аппабха̄дхаммукка̄дхаммаппабха̄нам̣ дха̄ран̣ена каран̣ена ча укка̄дха̄ра̄типи, пабхан̇кара̄типи, а̄ракатта̄ килесехи, анайе на ирийанато, айе ча ирийанато паресам̣ татха̄бха̄вахетубха̄вато, садевакена локена аран̣ӣйато арийа̄типи, пан̃н̃а̄чаккхудхаммачаккхӯнам̣ са̄тисайапат̣ила̄бхена чаккхумантотипи вуччанти.

га̄тха̄су па̄моджджакаран̣ам̣ т̣ха̄нанти нира̄мисасса памодасса ниббаттакам̣ т̣ха̄нам̣ ка̄ран̣ам̣. етанти ида̄ни ваттаббанидассанам̣ сандха̄йа вадати. виджа̄натанти сам̣килесавода̄не йа̄тха̄вато джа̄нанта̄нам̣. бха̄витатта̄нанти бха̄витасабха̄ва̄нам̣, ка̄йабха̄вана̄дӣхи бха̄витасанта̄на̄нанти аттхо. дхаммаджӣвинанти миччха̄джӣвам̣ паха̄йа дхаммена н̃а̄йена джӣвикакаппанато, дхаммена ва̄ н̃а̄йена аттабха̄васса паваттанато, сама̄паттибахулата̄йа ва̄ аггапхаладхаммена джӣванато дхаммаджӣвинам̣. айан̃хеттха сан̇кхепаттхо – йадидам̣ бха̄витатта̄нам̣ паринит̣т̣хитасама̄дхипан̃н̃а̄бха̄вана̄нам̣ тато ева дхаммаджӣвинам̣ арийа̄нам̣ дассанам̣. етам̣ авиппат̣иса̄ранимитта̄нам̣ сӣла̄дӣнам̣ па̄рипӯрихетубха̄вато виджа̄натам̣ саппан̃н̃аджа̄тика̄нам̣ екантенева пӣтипа̄моджджака̄ран̣анти.

ида̄ни там̣ тасса ка̄ран̣абха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘те джотайантӣ’’ти оса̄нага̄тха̄двайама̄ха. таттха тети те бха̄витатта̄ дхаммаджӣвино арийа̄. джотайантӣти пака̄сайанти. бха̄сайантӣти саддхаммобха̄сена локам̣ пабха̄сайанти, дхаммам̣ десентӣти аттхо. йесанти йесам̣ арийа̄нам̣. са̄сананти ова̄дам̣. саммадан̃н̃а̄йа̄ти пуббабха̄ган̃а̄н̣ехи саммадева джа̄нитва̄. сесам̣ вуттанайамева.

пан̃чамасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.