4. дутийаведана̄суттаван̣н̣ана̄

53. чатуттхе дуккхато дат̣т̣хабба̄ти сукхаведана̄ випарин̣а̄мадуккхавасена дуккха̄ти н̃а̄н̣ачаккхуна̄ пасситабба̄. саллато дат̣т̣хабба̄ти дуннӣхаран̣ат̣т̣хена антотуданат̣т̣хена пӣл̣анат̣т̣хена дуккхадуккхабха̄вена дуккхаведана̄ салланти пасситабба̄. аниччатоти хутва̄ абха̄вато удайаббайавантато та̄вака̄ликато ниччапат̣ипаккхато ча адуккхамасукха̄ ведана̄ аничча̄ти пасситабба̄. ка̄ман̃четтха сабба̄пи ведана̄ аниччато пасситабба̄, аниччадассанато пана са̄тисайам̣ вира̄ганимиттам̣ дуккхадассананти имаматтхам̣ дассенто саттха̄ ‘‘сукха̄, бхиккхаве, ведана̄ дуккхато дат̣т̣хабба̄, дуккха̄ ведана̄ саллато дат̣т̣хабба̄’’ти а̄ха. атха ва̄ йаттха путхуджджана̄ сукха̄бхинивесино, таттха ниббедаджананаттхам̣ татха̄ вуттам̣. тенасса̄ сан̇кха̄радуккхата̄йа дуккхабха̄во дассито. йаданиччам̣, там̣ дуккханти випарин̣а̄мадуккхата̄йа ‘‘сукха̄, бхиккхаве, ведана̄ дуккхато дат̣т̣хабба̄’’ти ватва̄ ‘‘сукха̄пи та̄ва едисӣ, дуккха̄ ну кхо кӣдисӣ’’ти чинтента̄нам̣ дуккхадуккхата̄йа ‘‘дуккха̄ ведана̄ саллато дат̣т̣хабба̄’’ти а̄ха, итара̄ пана сан̇кха̄радуккхата̄йа ева дуккха̄ти дассенто ‘‘адуккхамасукха̄ ведана̄ аниччато дат̣т̣хабба̄’’ти авоча.

еттха ча ‘‘сукха̄ ведана̄ дуккхато дат̣т̣хабба̄’’ти етена ра̄гасса самуггха̄танӯпа̄йо дассито. сукхаведана̄йа хи ра̄га̄нусайо анусети. ‘‘дуккха̄ ведана̄ саллато дат̣т̣хабба̄’’ти етена досасса самуггха̄танӯпа̄йо дассито. дуккхаведана̄йа хи пат̣игха̄нусайо анусети. ‘‘адуккхамасукха̄ ведана̄ аниччато дат̣т̣хабба̄’’ти етена мохасса самуггха̄танӯпа̄йо дассито. адуккхамасукхаведана̄йа хи авиджджа̄нусайо анусети.

татха̄ пат̣хамена тан̣ха̄сам̣килесасса паха̄нам̣ дасситам̣ тасса сукхасса̄дахетукатта̄, дутийена дуччаритасам̣килесасса паха̄нам̣. йатха̄бхӯтан̃хи дуккхам̣ апариджа̄нанта̄ тасса парихаран̣аттхам̣ дуччаритам̣ чаранти. татийена дит̣т̣хисам̣килесасса паха̄нам̣ аниччато пассантасса дит̣т̣хисам̣килеса̄бха̄вато авиджджа̄нимиттатта̄ дит̣т̣хисам̣килесасса, авиджджа̄нимиттан̃ча адуккхамасукха̄ ведана̄. пат̣хамена ва̄ випарин̣а̄мадуккхапарин̃н̃а̄, дутийена дуккхадуккхапарин̃н̃а̄, татийена сан̇кха̄радуккхапарин̃н̃а̄. пат̣хамена ва̄ ит̣т̣ха̄рамман̣апарин̃н̃а̄, дутийена анит̣т̣ха̄рамман̣апарин̃н̃а̄, татийена маджджхатта̄рамман̣апарин̃н̃а̄. вираттесу хи тада̄рамман̣адхаммесу а̄рамман̣а̄нипи виратта̄нева хонтӣти. пат̣хамена ва̄ ра̄гаппаха̄напарикиттанена дуккха̄нупассана̄йа аппан̣ихитавимоккхо дӣпито хоти, дутийена досаппаха̄напарикиттанена аничча̄нупассана̄йа анимиттавимоккхо, татийена мохаппаха̄напарикиттанена анатта̄нупассана̄йа сун̃н̃атавимоккхо дӣпито хотӣти ведитаббам̣.

йатоти йада̄, йасма̄ ва̄. арийоти килесехи а̄рака̄ т̣хито парисуддхо. саммаддасоти сабба̄сам̣ ведана̄нам̣ чатуннампи ва̄ сачча̄нам̣ авипарӣтадасса̄вӣ. аччхеччхи тан̣ханти ведана̄мӯлакам̣ тан̣хам̣ аггамаггена чхинди, анавасесато самуччхинди. виваттайи сам̣йоджананти дасавидхам̣ сам̣йоджанам̣ париваттайи, ниммӯламака̄си. самма̄ти хетуна̄ ка̄ран̣ена. ма̄на̄бхисамайа̄ти ма̄насса дассана̄бхисамайа̄, паха̄на̄бхисамайа̄ ва̄. арахаттамагго хи киччавасена ма̄нам̣ пассати, айамасса дассана̄бхисамайо. тена дит̣т̣хо пана со та̄вадева пахӣйати дит̣т̣хависена дит̣т̣хасатта̄нам̣ джӣвитам̣ вийа, айамасса паха̄на̄бхисамайо. антамака̄си дуккхасса̄ти евам̣ арахаттамаггена ма̄насса дит̣т̣хатта̄ пахӣнатта̄ ча саббассева ват̣т̣адуккхасса кот̣исан̇кха̄там̣ антам̣ париччхедам̣ париват̣умам̣ ака̄си, антимасамуссайаматта̄васесам̣ дуккхамака̄сӣти вуттам̣ хоти.

га̄тха̄су йоти йо арийаса̄вако. адда̄ти аддаса, сукхаведанам̣ дуккхато пассӣти аттхо. сукхаведана̄ хи висамиссам̣ вийа бходжанам̣ парибхогака̄ле асса̄дам̣ дадама̄на̄ випарин̣а̄мака̄ле дуккха̄йева̄ти. дуккхамаддаккхи саллатоти йатха̄ саллам̣ сарӣрам̣ анупависантампи павит̣т̣хампи уддхарийама̄нампи пӣл̣амева джанети, евам̣ дуккхаведана̄ уппаджджама̄на̄пи т̣хитиппатта̄пи бхиджджама̄на̄пи виба̄дхатийева̄ти там̣ саллато випассӣти вуттам̣. аддаккхи нам̣ аниччатоти сукхадуккхато сантасабха̄вата̄йа сантатараджа̄тикампи нам̣ адуккхамасукхам̣ аниччантиката̄йа аниччато пасси.

са ве саммаддасоти со евам̣ тиссаннам̣ ведана̄нам̣ саммадева дуккха̄дито дасса̄вӣ. йатоти йасма̄. таттха̄ти ведана̄йам̣. вимуччатӣти самуччхедавимуттивасена вимуччати. идам̣ вуттам̣ хоти – йасма̄ сукха̄дӣни дуккха̄дито аддаса, тасма̄ таттха ведана̄йа таппат̣ибаддхачхандара̄гаппаха̄нена самуччхедавасена вимуччати. йам̣садде хи вутте там̣саддо а̄харитва̄ ваттаббо. атха ва̄ йатоти ка̄йава̄ча̄читтехи сам̣йато йататто, йатати падахатӣти ва̄ йато, а̄йататӣти аттхо. абхин̃н̃а̄воситоти ведана̄мукхена чатусаччакаммат̣т̣ха̄нам̣ бха̄ветва̄ чхат̣т̣ха̄бхин̃н̃а̄йа парийосито катакиччо. сантоти ра̄га̄дикилесавӯпасамена санто. йога̄тиготи ка̄майога̄дим̣ чатуббидхампи йогам̣ атикканто. убхайахитамунанато мунӣти.

чатуттхасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.