3. тапанӣйасуттаван̣н̣ана̄
30. татийе тапанӣйа̄ти идха чева сампара̄йе ча тапанти виба̄дхенти вихет̣хентӣти тапанӣйа̄. тапанам̣ ва̄ дуккхам̣ дит̣т̣хе чева дхамме абхисампара̄йе ча тасса уппа̄данена чева анубалаппада̄нена ча хита̄ти тапанӣйа̄. атха ва̄ тапанти тена̄ти тапанам̣, паччха̄нута̄по, виппат̣иса̄роти аттхо, тасса хетубха̄вато хита̄ти тапанӣйа̄. акатакалйа̄н̣оти акатам̣ калйа̄н̣ам̣ бхаддакам̣ пун̃н̃ам̣ етена̄ти акатакалйа̄н̣о. сесапададвайам̣ тассева вевачанам̣. пун̃н̃ан̃хи паваттихитата̄йа а̄йатим̣сукхата̄йа ча бхаддакат̣т̣хена калйа̄н̣анти ча куччхитасалана̄диаттхена кусаланти ча дуккхабхӣрӯнам̣ сам̣са̄рабхӣрӯнан̃ча раккханат̣т̣хена бхӣрутта̄н̣анти ча вуччати. катапа̄поти катам̣ упачитам̣ па̄пам̣ етена̄ти катапа̄по. сесапададвайам̣ тассева вевачанам̣. акусалакамман̃хи ла̄макат̣т̣хена па̄панти ча аттано паваттиккхан̣е випа̄каккхан̣е ча гхорасабха̄вата̄йа лудданти ча килесехи дӯситабха̄вена киббисанти ча вуччати. ити бхагава̄ ‘‘две дхамма̄ тапанӣйа̄’’ти дхамма̄дхит̣т̣ха̄нена уддиситва̄ акатам̣ кусалам̣ дхаммам̣ катан̃ча акусалам̣ дхаммам̣ пуггала̄дхит̣т̣ха̄нена ниддиси. ида̄ни тесам̣ тапанӣйабха̄вам̣ дассенто ‘‘со акатам̣ ме калйа̄н̣антипи таппати, катам̣ ме па̄пантипи таппатӣ’’ти а̄ха. читтасанта̄сена таппати анутаппати анусочатӣти аттхо.
га̄тха̄су дут̣т̣ху чаритам̣, килесапӯтикатта̄ ва̄ дут̣т̣хам̣ чаританти дуччаритам̣. ка̄йена дуччаритам̣, ка̄йато ва̄ паваттам̣ дуччаритам̣ ка̄йадуччаритам̣. евам̣ вачӣманодуччарита̄нипи дат̣т̣хабба̄ни. има̄ни ча ка̄йадуччарита̄дӣни каммапатхаппатта̄ни адхиппета̄нӣти йам̣ на каммапатхаппаттам̣ акусаладжа̄там̣, там̣ сандха̄йа̄ха ‘‘йан̃чан̃н̃ам̣ досасан̃хита’’нти. тассаттхо – йампи ча ан̃н̃ам̣ каммапатхабха̄вам̣ аппаттатта̄ ниппарийа̄йена ка̄йакамма̄дисан̇кхам̣ на лабхати, ра̄га̄дикилесасам̣сат̣т̣хатта̄ досасахитам̣ акусалам̣ тампи катва̄ти аттхо. нирайанти ниратиаттхена нирасса̄дат̣т̣хена ва̄ нирайанти ладдхана̄мам̣ саббампи дуггатим̣, айасан̇кха̄тасукхаппат̣иккхепена ва̄ саббаттха сугатидуггатӣсу нирайадуккхам̣. со та̄дисо пуггало упагаччхатӣти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо.
еттха ча ка̄йадуччаритасса тапанӣйабха̄ве нандо йаккхо нандо ма̄н̣авако нандо гогха̄тако две бха̄тика̄ти етесам̣ ваттхӯни катхетабба̄ни. те кира га̄вим̣ вадхитва̄ мам̣сам̣ две кот̣т̣ха̄се акам̣су. тато канит̣т̣хо джет̣т̣хам̣ а̄ха – ‘‘майхам̣ да̄рака̄ бахӯ, има̄ни ме анта̄ни дехӣ’’ти. атха нам̣ джет̣т̣хо – ‘‘саббам̣ мам̣сам̣ дведха̄ вибхаттам̣, пуна кимаггахесӣ’’ти пахаритва̄ джӣвитаккхайам̣ па̄песи. ниваттитва̄ ча нам̣ олокенто матам̣ дисва̄ ‘‘бха̄рийам̣ вата майа̄ катам̣, сва̄хам̣ ака̄ран̣енева нам̣ ма̄реси’’нти читтам̣ уппа̄деси. атхасса балававиппат̣иса̄ро уппаджджи. со т̣хитат̣т̣ха̄непи нисиннат̣т̣ха̄непи тадева каммам̣ а̄ваджджети, читтасса̄дам̣ на лабхати, аситапӣтакха̄йитамписса сарӣре оджам̣ на пхарати, ат̣т̣хичаммаматтамева ахоси. атха нам̣ еко тхеро пуччхи ‘‘упа̄сака, твам̣ ативийа кисо ат̣т̣хичаммаматто джа̄то, кӣдисо те рого, уда̄ху аттхи кин̃чи тапанӣйам̣ каммам̣ ката’’нти? со ‘‘а̄ма, бханте’’ти саббам̣ а̄рочеси. атхасса со ‘‘бха̄рийам̣ те, упа̄сака, каммам̣ катам̣, анапара̄дхат̣т̣ха̄не апараддха’’нти а̄ха. со тенева каммуна̄ ка̄лам̣ катва̄ нирайе ниббатти. вачӣдуччаритасса пана суппабуддхасаккакока̄ликачин̃чама̄н̣авика̄дӣнам̣ ваттхӯни катхетабба̄ни, манодуччаритасса уккаладжайабхан̃н̃а̄дӣнам̣.
татийасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.