30. чанда̄бхаттхераваттху

чандам̣ ва̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто чанда̄бхаттхерам̣ а̄раббха катхеси.

татра̄йам̣ анупуббӣ катха̄ – атӣте еко ба̄ра̄н̣асива̄сӣ ва̄н̣иджо ‘‘паччантам̣ гантва̄ чанданам̣ а̄харисса̄мӣ’’ти бахӯни ваттха̄бхаран̣а̄дӣни гахетва̄ пан̃чахи сакат̣асатехи паччантам̣ гантва̄ га̄мадва̄ре нива̄сам̣ гахетва̄ ат̣авийам̣ гопа̄лада̄раке пуччхи – ‘‘имасмим̣ га̄ме паббатапа̄дакаммико кочи мануссо аттхӣ’’ти? ‘‘а̄ма, аттхӣ’’ти. ‘‘ко на̄месо’’ти? ‘‘асуко на̄ма̄’’ти. ‘‘бхарийа̄йа панасса путта̄нам̣ ва̄ ким̣на̄ма’’нти? ‘‘идан̃чидан̃ча̄’’ти. ‘‘кахам̣ панасса т̣ха̄не геха’’нти? ‘‘асукат̣т̣ха̄не на̄ма̄’’ти. со техи диннасан̃н̃а̄йа сукхайа̄наке нисӣдитва̄ тасса гехадва̄рам̣ гантва̄ йа̄на̄ оруйха гехам̣ пависитва̄ ‘‘асукана̄ме’’ти там̣ иттхим̣ паккоси. са̄ ‘‘еко но н̃а̄тако бхависсатӣ’’ти вегена̄гантва̄ а̄санам̣ пан̃н̃а̄песи. со таттха нисӣдитва̄ на̄мам̣ ватва̄ ‘‘мама саха̄йо каха’’нти пуччхи. ‘‘аран̃н̃ам̣ гато, са̄мӣ’’ти. ‘‘мама путто асуко на̄ма, мама дхӣта̄ асука̄ на̄ма каха’’нти саббесам̣ на̄мам̣ киттентова пуччхитва̄ ‘‘има̄ни несам̣ ваттха̄бхаран̣а̄ни дадеййа̄си, саха̄йасса̄пи ме ат̣авито а̄гатака̄ле идам̣ ваттха̄бхаран̣ам̣ дадеййа̄сӣ’’ти ада̄си. са̄ тасса ул̣а̄рам̣ сакка̄рам̣ катва̄ са̄микасса а̄гатака̄ле ‘‘са̄ми, имина̄ а̄гатака̄лато пат̣т̣ха̄йа саббесам̣ на̄мам̣ ватва̄ идан̃чидан̃ча динна’’нти а̄ха. сописса каттаббайуттакам̣ кари.

атха нам̣ са̄йам̣ сайане нисинно пуччхи – ‘‘самма, паббатапа̄де чарантена те ким̣ бахум̣ дит̣т̣хапубба’’нти? ‘‘ан̃н̃ам̣ на пасса̄ми, раттаса̄кха̄ пана ме бахӯ руккха̄ дит̣т̣ха̄’’ти. ‘‘бахӯ руккха̄’’ти? ‘‘а̄ма, бахӯ’’ти. тена хи те амха̄кам̣ дассехӣти тена саддхим̣ гантва̄ раттачанданаруккхе чхиндитва̄ пан̃ча сакат̣асата̄ни пӯретва̄ а̄гаччханто там̣ а̄ха – ‘‘самма, ба̄ра̄н̣асийам̣ асукат̣т̣ха̄не на̄ма мама гехам̣, ка̄лена ка̄лам̣ мама сантикам̣ а̄гаччхеййа̄си, ан̃н̃ена ча ме пан̣н̣а̄ка̄рена аттхо наттхи, раттаса̄кхаруккхе ева а̄хареййа̄сӣ’’ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти ватва̄ ка̄лена ка̄лам̣ тасса сантикам̣ а̄гаччханто раттачанданамева а̄харати, сописса бахудханам̣ дети.

тато апарена самайена париниббуте кассападасабале патит̣т̣хите кан̃чанатхӯпе со пурисо бахум̣ чанданам̣ а̄да̄йа ба̄ра̄н̣асим̣ агама̄си. атхасса со саха̄йако ва̄н̣иджо бахум̣ чанданам̣ писа̄петва̄ па̄тим̣ пӯретва̄ ‘‘ехи, самма, йа̄ва бхаттам̣ пачати, та̄ва четийакаран̣ат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ а̄гамисса̄ма̄’’ти там̣ а̄да̄йа таттха гантва̄ чанданапӯджам̣ ака̄си. сописса паччантава̄сӣ саха̄йако четийакуччхийам̣ чанданена чандаман̣д̣алам̣ ака̄си. еттакамевасса пуббакаммам̣.

со тато чуто девалоке ниббаттитва̄ екам̣ буддхантарам̣ таттха кхепетва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагаханагаре бра̄хман̣амаха̄са̄лакуле ниббатти. тасса на̄бхиман̣д̣алато чандаман̣д̣аласадиса̄ пабха̄ ут̣т̣хахи, тенасса чанда̄бхотвева на̄мам̣ карим̣су. четийе кирасса чандаман̣д̣алакаран̣аниссандо еса. бра̄хман̣а̄ чинтайим̣су – ‘‘сакка̄ амхехи имам̣ гахетва̄ локам̣ кха̄диту’’нти. там̣ йа̄не нисӣда̄петва̄ ‘‘йо имасса сарӣрам̣ хаттхена пара̄масати, со еварӯпам̣ на̄ма иссарийасампаттим̣ лабхатӣ’’ти ватва̄ вичарим̣су. сатам̣ ва̄ сахассам̣ ва̄ дадама̄на̄ ева тасса сарӣрам̣ хаттхена пхуситум̣ лабханти. те евам̣ анувичаранта̄ са̄ваттхим̣ ануппатта̄ нагарасса ча виха̄расса ча антара̄ нива̄сам̣ ган̣хим̣су. са̄ваттхийампи пан̃чакот̣иматта̄ арийаса̄вака̄ пуребхаттам̣ да̄нам̣ датва̄ паччха̄бхаттам̣ гандхама̄лаваттхабхесаджджа̄дихаттха̄ дхаммассавана̄йа гаччханти. бра̄хман̣а̄ те дисва̄ ‘‘кахам̣ гаччхатха̄’’ти пуччхим̣су. саттху сантикам̣ дхаммассавана̄йа̄ти. етха таттха гантва̄ ким̣ кариссатха, амха̄кам̣ чанда̄бхасса бра̄хман̣асса а̄нубха̄васадисо а̄нубха̄во наттхи. етасса хи сарӣрам̣ пхусанта̄ идам̣ на̄ма лабханти, етха пассатха нанти. тумха̄кам̣ чанда̄бхасса бра̄хман̣асса ко а̄нубха̄во на̄ма, амха̄кам̣ саттха̄йева маха̄нубха̄воти. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сан̃н̃а̄петум̣ асакконта̄ ‘‘виха̄рам̣ гантва̄ чанда̄бхасса ва̄ амха̄кам̣ ва̄ саттху а̄нубха̄вам̣ джа̄нисса̄ма̄’’ти там̣ гахетва̄ виха̄рам̣ агамам̣су.

саттха̄ тасмим̣ аттано сантикам̣ упасан̇камантейева чанда̄бха̄йа антарадха̄нам̣ ака̄си. со саттху сантике ан̇га̄рапаччхийам̣ ка̄ко вийа ахоси. атха нам̣ екамантам̣ найим̣су, а̄бха̄ пат̣ипа̄катика̄ ахоси. пуна саттху сантикам̣ а̄найим̣су, а̄бха̄ татхева антарадха̄йи. евам̣ тиккхаттум̣ гантва̄ антарадха̄йама̄нам̣ а̄бхам̣ дисва̄ чанда̄бхо чинтеси – ‘‘айам̣ а̄бха̄йа антарадха̄намантам̣ джа̄на̄ти ман̃н̃е’’ти. со саттха̄рам̣ пуччхи – ‘‘ким̣ ну кхо а̄бха̄йа антарадха̄намантам̣ джа̄на̄тха̄’’ти? а̄ма, джа̄на̄мӣти. тена хи ме детха̄ти. на сакка̄ апаббаджитасса да̄тунти. со бра̄хман̣е а̄ха – ‘‘етасмим̣ манте гахите ахам̣ сакаладжамбудӣпе джет̣т̣хако бхависса̄ми, тумхе еттхева хотха, ахам̣ паббаджитва̄ катипа̄хенева мантам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти. со саттха̄рам̣ паббаджджам̣ йа̄читва̄ упасампаджджи. атхасса дваттим̣са̄ка̄рам̣ а̄чиккхи. со ‘‘ким̣ ида’’нти пуччхи. идам̣ мантасса парикаммам̣ саджджха̄йитум̣ ват̣т̣атӣти. бра̄хман̣а̄пи антарантара̄ а̄гантва̄ ‘‘гахито те манто’’ти пуччханти. на та̄ва ган̣ха̄мӣти. со катипа̄хенева арахаттам̣ патва̄ бра̄хман̣ехи а̄гантва̄ пуччхитака̄ле ‘‘йа̄тха тумхе, ида̄на̄хам̣ ана̄гаманадхаммо джа̄то’’ти а̄ха. бхиккхӯ татха̄гатасса а̄рочесум̣ – ‘‘айам̣, бханте, абхӯтам̣ ватва̄ ан̃н̃ам̣ бйа̄каротӣ’’ти. саттха̄ ‘‘кхӣн̣а̄саво ида̄ни, бхиккхаве, мама путто чанда̄бхо, бхӯтамевеса катхетӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

413. ‘‘чандам̣ва вималам̣ суддхам̣, виппасаннамана̄вилам̣;

нандӣбхавапариккхӣн̣ам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣а’’нти.

таттха вималанти аббха̄дималарахитам̣. суддханти нирупаккилесам̣. виппасаннанти пасанначиттам̣. ана̄виланти килеса̄вилаттарахитам̣. нандӣбхавапариккхӣн̣анти тӣсу бхавесу париккхӣн̣атан̣хам̣ тамахам̣ бра̄хман̣ам̣ вада̄мӣти аттхо.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

чанда̄бхаттхераваттху тим̣сатимам̣.