8. чӯл̣асубхадда̄ваттху

дӯре сантоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ана̄тхапин̣д̣икасса дхӣтарам̣ чӯл̣асубхаддам̣ на̄ма а̄раббха катхеси.

ана̄тхапин̣д̣икасса кира дахарака̄лато пат̣т̣ха̄йа угганагарава̄сӣ угго на̄ма сет̣т̣хипутто саха̄йако ахоси. те ека̄чарийакуле сиппам̣ угган̣ханта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ катикам̣ карим̣су ‘‘амха̄кам̣ вайаппаттака̄ле путтадхӣта̄су джа̄та̄су йо путтасса дхӣтарам̣ ва̄рети, тена тасса дхӣта̄ да̄табба̄’’ти. те убхопи вайаппатта̄ аттано аттано нагаре сет̣т̣хит̣т̣ха̄не патит̣т̣хахим̣су. атхекасмим̣ самайе уггасет̣т̣хи ван̣иджджам̣ пайодженто пан̃чахи сакат̣асатехи са̄ваттхим̣ агама̄си. ана̄тхапин̣д̣ико аттано дхӣтарам̣ чӯл̣асубхаддам̣ а̄мантетва̄, ‘‘амма, пита̄ те уггасет̣т̣хи на̄ма а̄гато, тасса каттаббакиччам̣ саббам̣ тава бха̄ро’’ти а̄н̣а̄песи. са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ тасса а̄гатадивасато пат̣т̣ха̄йа сахаттхенева сӯпабйан̃джана̄дӣни сампа̄дети, ма̄ла̄гандхавилепана̄дӣни абхисан̇кхароти, бходжанака̄ле тасса нха̄нодакам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ нха̄нака̄лато пат̣т̣ха̄йа саббакичча̄ни са̄дхукам̣ кароти.

уггасет̣т̣хи тасса̄ а̄ча̄расампаттим̣ дисва̄ пасанначитто екадивасам̣ ана̄тхапин̣д̣икена саддхим̣ сукхакатха̄йа саннисинно ‘‘майам̣ дахарака̄ле евам̣ на̄ма катикам̣ каримха̄’’ти са̄ретва̄ чӯл̣асубхаддам̣ аттано путтассаттха̄йа ва̄реси. со пана пакатийа̄ва миччха̄дит̣т̣хико. тасма̄ дасабаласса таматтхам̣ а̄рочетва̄ саттха̄ра̄ уггасет̣т̣хиссӯпаниссайам̣ дисва̄ анун̃н̃а̄то бхарийа̄йа саддхим̣ мантетва̄ тасса вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ дивасам̣ ваваттхапетва̄ дхӣтарам̣ виса̄кхам̣ датва̄ уййодженто дханан̃чайасет̣т̣хи вийа махантам̣ сакка̄рам̣ катва̄ субхаддам̣ а̄мантетва̄, ‘‘амма, сасуракуле васантийа̄ на̄ма антоагги бахи на нӣхаритаббо’’ти (а. ни. ат̣т̣ха. 1.1.259; дха. па. ат̣т̣ха. 1.52 виса̄кха̄ваттху) дханан̃чайасет̣т̣хина̄ виса̄кха̄йа диннанайенева даса ова̄де датва̄ ‘‘саче ме гатат̣т̣ха̄не дхӣту досо уппаджджати, тумхехи содхетаббо’’ти ат̣т̣ха кут̣умбике па̄т̣ибхоге гахетва̄ тасса̄ уййоджанадивасе буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ пуримабхаве дхӣтара̄ ката̄нам̣ сучарита̄нам̣ пхалавибхӯтим̣ локасса па̄кат̣ам̣ катва̄ дассенто вийа махантена сакка̄рена дхӣтарам̣ уййоджеси. тасса̄ анупуббена угганагарам̣ паттака̄ле сасуракулена саддхим̣ маха̄джано паччуггаманамака̄си.

са̄пи аттано сиривибхавам̣ па̄кат̣ам̣ ка̄тум̣ виса̄кха̄ вийа сакаланагарасса атта̄нам̣ дассентӣ ратхе т̣хатва̄ нагарам̣ пависитва̄ на̄гарехи песите пан̣н̣а̄ка̄ре гахетва̄ анурӯпавасена тесам̣ тесам̣ песентӣ сакаланагарам̣ аттано гун̣ехи ека̄баддхамака̄си. ман̇галадиваса̄дӣсу панасса̄ сасуро ачелака̄нам̣ сакка̄рам̣ каронто ‘‘а̄гантва̄ амха̄кам̣ саман̣е вандатӯ’’ти песеси. са̄ ладжджа̄йа нагге пасситум̣ асакконтӣ гантум̣ на иччхати. со пунаппунам̣ песетва̄пи та̄йа пат̣иккхитто куджджхитва̄ ‘‘нӣхаратха на’’нти а̄ха. са̄ ‘‘на сакка̄ мама ака̄ран̣ена досам̣ а̄ропету’’нти кут̣умбике паккоса̄петва̄ таматтхам̣ а̄рочеси. те тасса̄ ниддосабха̄вам̣ н̃атва̄ сет̣т̣хим̣ сан̃н̃а̄песум̣. со ‘‘айам̣ мама саман̣е ахирика̄ти на вандӣ’’ти бхарийа̄йа а̄рочеси. са̄ ‘‘кӣдиса̄ ну кхо имисса̄ саман̣а̄, ативийа тесам̣ пасам̣сатӣ’’ти там̣ паккоса̄петва̄ а̄ха –

‘‘кӣдиса̄ саман̣а̄ туйхам̣, ба̄л̣хам̣ кхо не пасам̣саси;

ким̣сӣла̄ ким̣сама̄ча̄ра̄, там̣ ме аккха̄хи пуччхита̄’’ти. (а. ни. ат̣т̣ха. 2.4.24);

атхасса̄ субхадда̄ буддха̄нан̃чева буддхаса̄вака̄нан̃ча гун̣е пака̄сентӣ –

‘‘сантиндрийа̄ сантама̄наса̄, сантам̣ тесам̣ гатам̣ т̣хитам̣;

оккхиттачаккхӯ митабха̄н̣ӣ, та̄диса̄ саман̣а̄ мама. (а. ни. ат̣т̣ха. 2.4.24);

‘‘ка̄йакаммам̣ сучи несам̣, ва̄ча̄каммам̣ ана̄вилам̣;

манокаммам̣ сувисуддхам̣, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.

‘‘вимала̄ сан̇кхамутта̄бха̄, суддха̄ антараба̄хира̄;

пун̣н̣а̄ суддхехи дхаммехи, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.

‘‘ла̄бхена уннато локо, ала̄бхена ча онато;

ла̄бха̄ла̄бхена екат̣т̣ха̄, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.

‘‘йасена уннато локо, айасена ча онато;

йаса̄йасена екат̣т̣ха̄, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.

‘‘пасам̣са̄йуннато локо, нинда̄йа̄пи ча онато;

сама̄ нинда̄пасам̣са̄су, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.

‘‘сукхена уннато локо, дуккхена̄пи ча онато;

акампа̄ сукхадуккхесу, та̄диса̄ саман̣а̄ мама̄’’ти. –

евама̄дӣхи вачанехи сассум̣ тосеси.

атха нам̣ ‘‘сакка̄ тава саман̣е амха̄кампи дассету’’нти ватва̄ ‘‘сакка̄’’ти вутте ‘‘тена хи йатха̄ майам̣ те пасса̄ма, татха̄ карохӣ’’ти вутте са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ саджджетва̄ упарипа̄са̄датале т̣хатва̄ джетавана̄бхимукхӣ саккаччам̣ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ буддхагун̣е а̄ваджджетва̄ гандхава̄сапуппхадхумехи пӯджам̣ катва̄, ‘‘бханте, сва̄тана̄йа буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нимантеми, имина̄ ме сан̃н̃а̄н̣ена саттха̄ нимантитабха̄вам̣ джа̄на̄тӯ’’ти суманапуппха̄нам̣ ат̣т̣ха мут̣т̣хийо а̄ка̄се кхипи. пуппха̄ни гантва̄ чатупарисамаджджхе дхаммам̣ десентасса саттхуно упари ма̄ла̄вита̄нам̣ хутва̄ ат̣т̣хам̣су. тасмим̣ кхан̣е ана̄тхапин̣д̣икопи дхаммакатхам̣ сутва̄ сва̄тана̄йа саттха̄рам̣ нимантеси. саттха̄ ‘‘адхивуттхам̣ майа̄, гахапати, сва̄тана̄йа бхатта’’нти ватва̄, ‘‘бханте, майа̄ пуретарам̣ а̄гато наттхи, касса ну кхо во адхивуттха’’нти вутте ‘‘чӯл̣асубхадда̄йа, гахапати, нимантито’’ти ватва̄ ‘‘нану, бханте, чӯл̣асубхадда̄ дӯре васати ито вӣсатийоджанасатаматтхаке’’ти вутте, ‘‘а̄ма гахапати, дӯре васанта̄пи хи саппуриса̄ абхимукхе т̣хита̄ вийа пака̄сентӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

304. ‘‘дӯре санто пака̄сенти, химавантова паббато;

асантеттха на диссанти, раттим̣ кхитта̄ йатха̄ сара̄’’ти.

таттха сантоти ра̄га̄дӣнам̣ сантата̄йа буддха̄дайо санта̄ на̄ма. идха пана пуббабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ уссаннакусаламӯла̄ бха̄витабха̄вана̄ сатта̄ сантоти адхиппета̄. пака̄сентӣти дӯре т̣хита̄пи буддха̄нам̣ н̃а̄н̣апатхам̣ а̄гаччханта̄ па̄кат̣а̄ хонти. химаванто ва̄ти йатха̄ хи тийоджанасахассавиттхато пан̃чайоджанасатуббедхо чатура̄сӣтийа̄ кӯт̣асахассехи пат̣иман̣д̣ито химавантапаббато дӯре т̣хита̄нампи абхимукхе т̣хито вийа пака̄сети, евам̣ пака̄сентӣти аттхо. асантеттха̄ти дит̣т̣хадхаммагарука̄ витин̣н̣апаралока̄ а̄мисачаккхука̄ джӣвикаттха̄йа паббаджита̄ ба̄лапуггала̄ асанто на̄ма, те еттха буддха̄нам̣ даккхин̣асса джа̄н̣уман̣д̣аласса сантике нисинна̄пи на диссанти на пан̃н̃а̄йанти. раттим̣ кхитта̄ти раттим̣ чатуран̇гасаманна̄гате андхака̄ре кхиттасара̄ вийа татха̄рӯпасса упаниссайабхӯтасса пуббахетуно абха̄вена на пан̃н̃а̄йантӣти аттхо.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

сакко девара̄джа̄ ‘‘саттха̄ра̄ субхадда̄йа нимантанам̣ адхива̄сита’’нти н̃атва̄ виссакаммадевапуттам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘пан̃ча кӯт̣а̄га̄расата̄ни нимминитва̄ све буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ угганагарам̣ нехӣ’’ти. со пунадивасе пан̃часата̄ни кӯт̣а̄га̄ра̄ни нимминитва̄ джетаванадва̄ре ат̣т̣ха̄си. саттха̄ уччинитва̄ висуддхакхӣн̣а̄сава̄нам̣йева пан̃часата̄ни а̄да̄йа сапарива̄ро кӯт̣а̄га̄ресу нисӣдитва̄ угганагарам̣ агама̄си. уггасет̣т̣хипи сапарива̄ро субхадда̄йа диннанайенева татха̄гатасса а̄гатамаггам̣ олокенто саттха̄рам̣ махантена сиривибхавена а̄гаччхантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо ма̄ла̄дӣхи махантам̣ сакка̄рам̣ каронто сапарива̄ро сампат̣иччхитва̄ вандитва̄ маха̄да̄нам̣ датва̄ пунаппунам̣ нимантетва̄ сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ ада̄си. саттха̄писса саппа̄йам̣ саллаккхетва̄ дхаммам̣ десеси. там̣ а̄дим̣ катва̄ чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. саттха̄ ‘‘чӯл̣асубхадда̄йа ануггахан̣аттхам̣ твам̣ идхева хохӣ’’ти ануруддхаттхерам̣ ниватта̄петва̄ са̄ваттхимева агама̄си. тато пат̣т̣ха̄йа там̣ нагарам̣ саддха̄сампаннам̣ ахосӣти.

чӯл̣асубхадда̄ваттху ат̣т̣хамам̣.