21. пакин̣н̣акавагго
1. аттанопуббакаммаваттху
матта̄сукхапаричча̄га̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто аттано пуббакаммам̣ а̄раббха катхеси.
екасмин̃хи самайе веса̄лӣ иддха̄ ахоси пхӣта̄ бахуджана̄ а̄кин̣н̣аманусса̄. таттха хи ва̄рена ва̄рена раджджам̣ ка̄рента̄нам̣ кхаттийа̄нам̣йева саттасата̄дхика̄ни саттасахасса̄ни сатта ча кхаттийа̄ ахесум̣. тесам̣ васанаттха̄йа таттака̄йева па̄са̄да̄ таттака̄нева кӯт̣а̄га̄ра̄ни уййа̄не виха̄раттха̄йа таттака̄йева а̄ра̄ма̄ ча поккхаран̣ийо ча ахесум̣. са̄ апарена самайена дуббхиккха̄ ахоси дуссасса̄. таттха чха̄такабхайена пат̣хамам̣ дуггатаманусса̄ ка̄ламакам̣су. тесам̣ тесам̣ таттха таттха чхад̣д̣ита̄нам̣ кун̣апа̄нам̣ гандхена аманусса̄ нагарам̣ пависим̣су. амануссӯпаддавена бахутара̄ ка̄ламакам̣су. тесам̣ кун̣апагандхапат̣иккӯлата̄йа сатта̄нам̣ ахива̄тарого уппаджджи. евам̣ дуббхиккхабхайам̣ амануссабхайам̣ рогабхайанти тӣн̣и бхайа̄ни уппаджджим̣су.
нагарава̄сино саннипатитва̄ ра̄джа̄нам̣ а̄хам̣су – ‘‘маха̄ра̄джа, имасмим̣ нагаре тӣн̣и бхайа̄ни уппанна̄ни, ито пуббе йа̄ва саттама̄ ра̄джапариват̣т̣а̄ еварӯпам̣ бхайам̣ на̄ма на уппаннапуббам̣. адхаммикара̄джӯнан̃хи ка̄ле еварӯпам̣ бхайам̣ уппаджджатӣ’’ти. ра̄джа̄ сантха̄га̄ре саббесам̣ саннипа̄там̣ ка̄ретва̄ ‘‘саче ме адхаммикабха̄во аттхи, там̣ вичинатха̄’’ти а̄ха. веса̄лива̄сино саббам̣ павен̣и вичинанта̄ ран̃н̃о кан̃чи досам̣ адисва̄, ‘‘маха̄ра̄джа, наттхи те досо’’ти ватва̄ ‘‘катхам̣ ну кхо идам̣ амха̄кам̣ бхайам̣ вӯпасамам̣ гаччхеййа̄’’ти мантайим̣су. таттха екаччехи ‘‘баликаммена а̄йа̄чана̄йа ман̇галакирийа̄йа̄’’ти вутте саббампи там̣ видхим̣ катва̄ пат̣иба̄хитум̣ на̄саккхим̣су. атхан̃н̃е евама̄хам̣су – ‘‘чха саттха̄ро маха̄нубха̄ва̄, тесу идха̄гатаматтесу бхайам̣ вӯпасамеййа̄’’ти. апаре ‘‘самма̄самбуддхо локе уппанно. со хи бхагава̄ саббасаттахита̄йа дхаммам̣ десети, махиддхико маха̄нубха̄во. тасмим̣ идха а̄гате има̄ни бхайа̄ни вӯпасамеййу’’нти а̄хам̣су. тесам̣ вачанам̣ саббепи абхинандитва̄ ‘‘кахам̣ ну кхо со бхагава̄ етарахи вихаратӣ’’ти а̄хам̣су. тада̄ пана саттха̄ упакат̣т̣ха̄йа вассӯпана̄йика̄йа ран̃н̃о бимбиса̄расса пат̣ин̃н̃ам̣ датва̄ вел̣уване вихарати. тена ча самайена бимбиса̄расама̄гаме бимбиса̄рена саддхим̣ сота̄паттипхалам̣ патто маха̄ли на̄ма личчхавӣ тассам̣ париса̄йам̣ нисинно хоти.
веса̄лива̄сино махантам̣ пан̣н̣а̄ка̄рам̣ саджджетва̄ ра̄джа̄нам̣ бимбиса̄рам̣ сан̃н̃а̄петва̄ ‘‘саттха̄рам̣ идха̄нетха̄’’ти маха̄лин̃чева личчхавим̣ пурохитапуттан̃ча пахин̣им̣су. те гантва̄ ран̃н̃о пан̣н̣а̄ка̄рам̣ датва̄ там̣ паваттим̣ ниведетва̄, ‘‘маха̄ра̄джа, саттха̄рам̣ амха̄кам̣ нагарам̣ песетха̄’’ти йа̄чим̣су. ра̄джа̄ ‘‘тумхева джа̄на̄тха̄’’ти на сампат̣иччхи. те бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ йа̄чим̣су – ‘‘бханте, веса̄лийам̣ тӣн̣и бхайа̄ни уппанна̄ни, та̄ни тумхесу а̄гатесу вӯпасамиссанти, етха, бханте, гаччха̄ма̄’’ти. саттха̄ тесам̣ вачанам̣ сутва̄ а̄вадждженто ‘‘веса̄лийам̣ ратанасутте (кху. па̄. 6.1 а̄дайо; су. ни. 224 а̄дайо) вутте са̄ раккха̄ чаккава̄л̣а̄нам̣ кот̣исатасахассам̣ пхариссати, суттапарийоса̄не чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо бхависсати, та̄ни ча бхайа̄ни вӯпасамиссантӣ’’ти н̃атва̄ тесам̣ вачанам̣ сампат̣иччхи.
ра̄джа̄ бимбиса̄ро ‘‘саттха̄ра̄ кира веса̄лигаманам̣ сампат̣иччхита’’нти сутва̄ нагаре гхосанам̣ ка̄ретва̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ ‘‘ким̣, бханте, веса̄лигаманам̣ сампат̣иччхита’’нти пуччхитва̄ ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа̄’’ти вутте ‘‘тена хи, бханте, а̄гаметха, та̄ва маггам̣ пат̣ийа̄десса̄мӣ’’ти ватва̄ ра̄джагахасса ча ган̇га̄йа ча антаре пан̃чайоджанабхӯмим̣ самам̣ ка̄ретва̄ йоджане йоджане виха̄рам̣ патит̣т̣ха̄петва̄ саттху гаманака̄лам̣ а̄рочеси. саттха̄ пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ маггам̣ пат̣ипаджджи. ра̄джа̄ йоджанантаре джан̣н̣уматтена одхина̄ пан̃чаван̣н̣а̄ни пуппха̄ни окира̄петва̄ дхаджапат̣а̄какадалӣа̄дӣни усса̄петва̄ бхагавато чхатта̄тичхаттам̣ катва̄ две сетаччхатта̄ни екамекасса бхиккхуно екамекам̣ сетаччхаттам̣ упари дха̄ретва̄ сапарива̄ро пуппхагандха̄дӣхи пӯджам̣ каронто саттха̄рам̣ екекасмим̣ виха̄ре васа̄петва̄ маха̄да̄на̄дӣни датва̄ пан̃чахи дивасехи ган̇га̄тӣрам̣ па̄петва̄ таттха на̄вам̣ алан̇каронто веса̄лика̄нам̣ са̄санам̣ песеси – ‘‘маггам̣ пат̣ийа̄детва̄ саттху паччуггаманам̣ каронтӯ’’ти. те ‘‘дигун̣ам̣ пӯджам̣ карисса̄ма̄’’ти веса̄лийа̄ ча ган̇га̄йа ча антаре тийоджанабхӯмим̣ самам̣ ка̄ретва̄ бхагавато чатӯхи сетаччхаттехи екамекасса бхиккхуно двӣхи двӣхи сетаччхаттехи чхатта̄тичхатта̄ни саджджетва̄ пӯджам̣ курума̄на̄ а̄гантва̄ ган̇га̄тӣре ат̣т̣хам̣су. бимбиса̄ро две на̄ва̄ сан̇гха̄т̣етва̄ ман̣д̣апам̣ ка̄ретва̄ пуппхада̄ма̄дӣхи алан̇ка̄ра̄петва̄ саббаратанамайам̣ буддха̄санам̣ пан̃н̃а̄песи. бхагава̄ тасмим̣ нисӣди. бхиккхӯпи на̄вам̣ абхирухитва̄ бхагавантам̣ парива̄ретва̄ нисӣдим̣су. ра̄джа̄ анугаччханто галаппама̄н̣ам̣ удакам̣ отаритва̄ ‘‘йа̄ва, бханте, бхагава̄ а̄гаччхати, та̄ва̄хам̣ идхева ган̇га̄тӣре васисса̄мӣ’’ти ватва̄ на̄вам̣ уййоджетва̄ ниватти. саттха̄ йоджанаматтам̣ аддха̄нам̣ ган̇га̄йа гантва̄ веса̄лика̄нам̣ сӣмам̣ па̄пун̣и.
личчхавӣра̄джа̄но саттха̄рам̣ паччуггантва̄ галаппама̄н̣ам̣ удакам̣ отаритва̄ на̄вам̣ тӣрам̣ упанетва̄ саттха̄рам̣ на̄ва̄то ота̄райим̣су. саттха̄ра̄ отаритва̄ тӣре аккантаматтейева маха̄мегхо ут̣т̣хахитва̄ поккхаравассам̣ васси. саббаттха джан̣н̣уппама̄н̣аӯруппама̄н̣акат̣иппама̄н̣а̄дӣни удака̄ни санданта̄ни саббакун̣апа̄ни ган̇гам̣ павесайим̣су, парисуддхо бхӯмибха̄го ахоси. личчхавӣра̄джа̄но саттха̄рам̣ йоджане йоджане васа̄петва̄ маха̄да̄нам̣ датва̄ дигун̣ам̣ пӯджам̣ каронта̄ тӣхи дивасехи веса̄лим̣ найим̣су. сакко девара̄джа̄ деваган̣апаривуто а̄гама̄си, махесаккха̄нам̣ дева̄нам̣ саннипа̄тена аманусса̄ йебхуййена пала̄йим̣су. саттха̄ са̄йам̣ нагарадва̄ре т̣хатва̄ а̄нандаттхерам̣ а̄мантеси – ‘‘имам̣, а̄нанда, ратанасуттам̣ угган̣хитва̄ личчхавӣкума̄рехи саддхим̣ вичаранто веса̄лийа̄ тин̣н̣ам̣ па̄ка̄ра̄нам̣ антаре париттам̣ карохӣ’’ти.
тхеро саттха̄ра̄ диннам̣ ратанасуттам̣ угган̣хитва̄ саттху селамайапаттена удакам̣ а̄да̄йа нагарадва̄ре т̣хито пан̣идха̄нато пат̣т̣ха̄йа татха̄гатасса даса па̄рамийо даса упапа̄рамийо даса параматтхапа̄рамийоти саматим̣са па̄рамийо пан̃ча маха̄паричча̄ге локаттхачарийа̄ н̃а̄таттхачарийа̄ буддхаттхачарийа̄ти тиссо чарийа̄йо паччхимабхаве габбхавоккантим̣ джа̄тим̣ абхиниккхаманам̣ падха̄начарийам̣ бодхипаллан̇ке ма̄равиджайам̣ саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣апат̣иведхам̣ дхаммачаккапаваттанам̣ навалокуттарадхаммети саббепиме буддхагун̣е а̄ваджджетва̄ нагарам̣ пависитва̄ тийа̄мараттим̣ тӣсу па̄ка̄рантаресу париттам̣ каронто вичари. тена ‘‘йам̣кин̃чӣ’’ти вуттаматтейева уддхам̣ кхиттаудакам̣ аманусса̄нам̣ упари пати. ‘‘йа̄нӣдха бхӯта̄нӣ’’ти га̄тха̄катханато пат̣т̣ха̄йа раджатават̣ам̣сака̄ вийа удакабиндӯни а̄ка̄сена гантва̄ гила̄наманусса̄нам̣ упари патим̣су. та̄вадева вӯпасантарога̄ манусса̄ ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа тхерам̣ парива̄ресум̣. ‘‘йам̣кин̃чӣ’’ти вуттападато пат̣т̣ха̄йа пана удакапхуситехи пхут̣т̣хапхут̣т̣ха̄ саббе апала̄йанта̄ сан̇ка̄ракӯт̣абхиттипадеса̄диниссита̄ аманусса̄ тена тена два̄рена пала̄йим̣су. два̄ра̄ни анока̄са̄ни ахесум̣. те ока̄сам̣ алабханта̄ па̄ка̄рам̣ бхиндитва̄пи пала̄йим̣су.
маха̄джано нагарамаджджхе сантха̄га̄рам̣ саббагандхехи упалимпетва̄ упари суван̣н̣ата̄рака̄дивичиттам̣ вита̄нам̣ бандхитва̄ буддха̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ саттха̄рам̣ а̄неси. саттха̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. бхиккхусан̇гхопи личчхавӣган̣опи саттха̄рам̣ парива̄ретва̄ нисӣди. сакко девара̄джа̄ деваган̣апаривуто патирӯпе ока̄се ат̣т̣ха̄си. тхеропи сакаланагарам̣ анувичаритва̄ вӯпасантарогена маха̄джанена саддхим̣ а̄гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ нисӣди. саттха̄ парисам̣ олокетва̄ тадева ратанасуттам̣ абха̄си. десана̄васа̄не чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. евам̣ пунадивасепӣти сатта̄хам̣ тадева ратанасуттам̣ десетва̄ саббабхайа̄нам̣ вӯпасантабха̄вам̣ н̃атва̄ личчхавӣган̣ам̣ а̄мантетва̄ веса̄лито никкхами. личчхавӣра̄джа̄но дигун̣ам̣ сакка̄рам̣ каронта̄ пуна тӣхи дивасехи саттха̄рам̣ ган̇га̄тӣрам̣ найим̣су.
ган̇га̄йа ниббаттана̄гара̄джа̄но чинтесум̣ – ‘‘манусса̄ татха̄гатасса сакка̄рам̣ каронти, майам̣ ким̣ на карома̄’’ти. те суван̣н̣араджатаман̣имайа̄ на̄ва̄йо ма̄петва̄ суван̣н̣араджатаман̣имайе паллан̇ке пан̃н̃а̄петва̄ пан̃чаван̣н̣ападумасан̃чханнам̣ удакам̣ каритва̄, ‘‘бханте, амха̄кампи ануггахам̣ каротха̄’’ти аттано аттано на̄вам̣ абхирухан̣аттха̄йа саттха̄рам̣ йа̄чим̣су. ‘‘манусса̄ ча на̄га̄ ча татха̄гатасса пӯджам̣ каронти, майам̣ пана ким̣ на карома̄’’ти бхӯмат̣т̣хакадевепи а̄дим̣ катва̄ йа̄ва аканит̣т̣хабрахмалока̄ саббе дева̄ сакка̄рам̣ карим̣су. таттха на̄га̄ йоджаника̄ни чхатта̄тичхатта̄ни уккхипим̣су. евам̣ хет̣т̣ха̄ на̄га̄ бхӯмитале руккхагаччхапаббата̄дӣсу бхӯмат̣т̣хака̄ девата̄, анталиккхе а̄ка̄сат̣т̣хадева̄ти на̄габхаванам̣ а̄дим̣ катва̄ чаккава̄л̣апарийантена йа̄ва брахмалока̄ чхатта̄тичхатта̄ни усса̄пита̄ни ахесум̣. чхаттантаресу дхаджа̄, дхаджантаресу пат̣а̄ка̄, тесам̣ антарантара̄ пуппхада̄мава̄сачун̣н̣адхума̄дӣхи сакка̄ро ахоси. саббалан̇ка̄рапат̣иман̣д̣ита̄ девапутта̄ чхан̣авесам̣ гахетва̄ уггхосайама̄на̄ а̄ка̄се вичарим̣су. тайо ева кира сама̄гама̄ маханта̄ ахесум̣ – йамакапа̄т̣иха̄рийасама̄гамо деворохан̣асама̄гамо айам̣ ган̇горохан̣асама̄гамоти.
паратӣре бимбиса̄ропи личчхавӣхи катасакка̄рато дигун̣ам̣ сакка̄рам̣ саджджетва̄ бхагавато а̄гаманам̣ удиккхама̄но ат̣т̣ха̄си. саттха̄ ган̇га̄йа убхосу пассесу ра̄джӯнам̣ махантам̣ паричча̄гам̣ олокетва̄ на̄га̄дӣнан̃ча аджджха̄сайам̣ видитва̄ екека̄йа на̄ва̄йа пан̃чапан̃чабхиккхусатапарива̄рам̣ екекам̣ ниммитабуддхам̣ ма̄песи. со екекасса сетаччхаттасса чева каппаруккхасса ча пуппхада̄масса ча хет̣т̣ха̄ на̄гаган̣апаривуто нисинно хоти. бхӯмат̣т̣хакадевата̄дӣсупи екекасмим̣ ока̄се сапарива̄рам̣ екекам̣ ниммитабуддхам̣ ма̄песи. евам̣ сакалачаккава̄л̣агаббхе ека̄лан̇ка̄ре екуссаве екачхан̣ейева ча джа̄те саттха̄ на̄га̄намануггахам̣ каронто екам̣ ратанана̄вам̣ абхирухи. бхиккхӯсупи екеко екекамева абхирухи. на̄гара̄джа̄но буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ на̄габхаванам̣ павесетва̄ саббараттим̣ саттху сантике дхаммакатхам̣ сутва̄ дутийадивасе диббена кха̄данӣйена бходжанӣйена буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ паривисим̣су. саттха̄ анумоданам̣ катва̄ на̄габхавана̄ никкхамитва̄ сакалачаккава̄л̣адевата̄хи пӯджийама̄но пан̃чахи на̄ва̄сатехи ган̇га̄надим̣ атикками.
ра̄джа̄ паччуггантва̄ саттха̄рам̣ на̄ва̄то ота̄ретва̄ а̄гаманака̄ле личчхавӣти катасакка̄рато дигун̣ам̣ сакка̄рам̣ катва̄ пуриманайенева пан̃чахи дивасехи ра̄джагахам̣ абхинеси. дутийадивасе бхиккхӯ пин̣д̣апа̄тапат̣икканта̄ са̄йанхасамайе дхаммасабха̄йам̣ саннисинна̄ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ – ‘‘ахо буддха̄нам̣ маха̄нубха̄во, ахо саттхари деваманусса̄нам̣ паса̄до, ган̇га̄йа на̄ма орато ча па̄рато ча ат̣т̣хайоджане магге буддхагатена паса̄дена ра̄джӯхи саматалам̣ бхӯмим̣ катва̄ ва̄лука̄ окин̣н̣а̄, джан̣н̣уматтена одхина̄ на̄на̄ван̣н̣а̄ни пуппха̄ни сантхата̄ни, ган̇га̄йа удакам̣ на̄га̄нубха̄вена пан̃чаван̣н̣ехи падумехи сан̃чханнам̣, йа̄ва аканит̣т̣хабхавана̄ чхатта̄тичхатта̄ни усса̄пита̄ни, сакалачаккава̄л̣агаббхам̣ ека̄лан̇ка̄рам̣ екуссавам̣ вийа джа̄та’’нти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, еса пӯджа̄сакка̄ро майхам̣ буддха̄нубха̄вена ниббатто, на на̄гадевабрахма̄нубха̄вена. атӣте пана аппаматтакапаричча̄га̄нубха̄вена ниббатто’’ти ватва̄ бхиккхӯхи йа̄чито атӣтам̣ а̄хари.
атӣте таккасила̄йам̣ сан̇кхо на̄ма бра̄хман̣о ахоси. тасса путто сусӣмо на̄ма ма̄н̣аво сол̣асавассуддесико екадивасам̣ питарам̣ упасан̇камитва̄ а̄ха – ‘‘иччха̄махам̣, та̄та, ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ манте аджджха̄йиту’’нти. атха нам̣ пита̄ а̄ха – ‘‘тена хи, та̄та, асуко на̄ма бра̄хман̣о мама саха̄йако, тасса сантикам̣ гантва̄ адхӣйассӯ’’ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ анупуббена ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ там̣ бра̄хман̣ам̣ упасан̇камитва̄ питара̄ пахитабха̄вама̄чиккхи. атха нам̣ со ‘‘саха̄йакасса ме путто’’ти сампат̣иччхитва̄ пат̣ипассаддхадаратхам̣ бхаддакена дивасена манте ва̄четума̄рабхи. со лахун̃ча ган̣ханто бахун̃ча ган̣ханто аттано уггахитуггахитам̣ суван̣н̣абха̄джане паккхиттасӣхателамива авинассама̄нам̣ дха̄ренто на чирассева а̄чарийасса саммукхато угган̣хитаббам̣ саббам̣ угган̣хитва̄ саджджха̄йам̣ каронто аттано уггахитасиппасса а̄димаджджхамева пассати, но парийоса̄нам̣.
со а̄чарийам̣ упасан̇камитва̄ ‘‘ахам̣ имасса сиппасса а̄димаджджхамева пасса̄ми, но парийоса̄на’’нти ватва̄ а̄чарийена ‘‘ахампи, та̄та, на пасса̄мӣ’’ти вутте ‘‘атха ко, а̄чарийа, парийоса̄нам̣ джа̄на̄тӣ’’ти пуччхитва̄ ‘‘име, та̄та, исайо исипатане вихаранти, те джа̄неййум̣, тесам̣ сантикам̣ упасан̇камитва̄ пуччхассӯ’’ти а̄чарийена вутте паччекабуддхе упасан̇камитва̄ пуччхи – ‘‘тумхе кира парийоса̄нам̣ джа̄на̄тха̄’’ти? ‘‘а̄ма, джа̄на̄ма̄’’ти. ‘‘тена хи ме а̄чиккхатха̄’’ти? ‘‘на майам̣ апаббаджитасса а̄чиккха̄ма. саче те парийоса̄ненаттхо, паббаджассӯ’’ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхитва̄ тесам̣ сантике паббаджи. атхасса те ‘‘идам̣ та̄ва сиккхассӯ’’ти ватва̄ ‘‘евам̣ те нива̄сетаббам̣, евам̣ па̄рупитабба’’нтиа̄дина̄ найена а̄бхисама̄ча̄рикам̣ а̄чиккхим̣су. со таттха сиккханто упаниссайасампаннатта̄ начирассева паччекасамбодхим̣ абхисамбуджджхитва̄ сакалаба̄ра̄н̣асинагаре гаганатале пун̣н̣ачандо вийа па̄кат̣о ла̄бхаггайасаггаппатто ахоси, со аппа̄йукасам̣ваттаникасса каммасса кататта̄ на чирассева паринибба̄йи. атхасса паччекабуддха̄ ча маха̄джано ча сарӣракиччам̣ катва̄ дха̄туйо ча гахетва̄ нагарадва̄ре тхӯпам̣ ка̄ресум̣.
сан̇кхопи бра̄хман̣о ‘‘путто ме чирам̣ гато, паваттимасса джа̄нисса̄мӣ’’ти там̣ дат̣т̣хука̄мо таккасила̄то никкхамитва̄ анупуббена ба̄ра̄н̣асим̣ патва̄ маха̄джанака̄йам̣ саннипатитам̣ дисва̄ ‘‘аддха̄ имесу екопи ме путтасса паваттим̣ джа̄ниссатӣ’’ти упасан̇камитва̄ пуччхи – ‘‘сусӣмо на̄ма ма̄н̣аво идха̄гами, апи ну кхо тасса паваттим̣ джа̄на̄тха̄’’ти? ‘‘а̄ма, бра̄хман̣а, джа̄на̄ма, асукасса бра̄хман̣асса сантике тайо веде саджджха̄йитва̄ паббаджитва̄ паччекасамбодхим̣ саччхикатва̄ париниббуто, айамасса тхӯпо патит̣т̣ха̄пито’’ти. со бхӯмим̣ хаттхена пахаритва̄ родитва̄ кандитва̄ там̣ четийан̇ган̣ам̣ гантва̄ тин̣а̄ни уддхаритва̄ уттараса̄т̣акена ва̄лукам̣ а̄харитва̄ четийан̇ган̣е а̄киритва̄ каман̣д̣алуто удакена париппхоситва̄ ванапуппхехи пӯджам̣ катва̄ са̄т̣акена пат̣а̄кам̣ а̄ропетва̄ тхӯпасса упари аттано чхаттакам̣ бандхитва̄ пакка̄ми.
саттха̄ идам̣ атӣтам̣ а̄харитва̄ ‘‘тада̄, бхиккхаве, ахам̣ сан̇кхо бра̄хман̣о ахосим̣. майа̄ сусӣмасса паччекабуддхасса четийан̇ган̣е тин̣а̄ни уддхат̣а̄ни, тасса ме каммасса ниссандена ат̣т̣хайоджанамаггам̣ вихатакха̄н̣укакан̣т̣акам̣ катва̄ суддхам̣ саматалам̣ карим̣су. майа̄ таттха ва̄лука̄ окин̣н̣а̄, тасса ме ниссандена ат̣т̣хайоджанамагге ва̄лукам̣ окирим̣су. майа̄ таттха ванакусумехи пӯджа̄ ката̄, тасса ме ниссандена ат̣т̣хайоджанамагге на̄на̄ван̣н̣а̄ни пуппха̄ни окин̣н̣а̄ни, екайоджанат̣т̣ха̄не ган̇га̄йа удакам̣ пан̃чаван̣н̣ехи падумехи сан̃чханнам̣. майа̄ таттха каман̣д̣алуудакена бхӯми париппхосита̄, тасса ме ниссандена веса̄лийам̣ поккхаравассам̣ васси. майа̄ таттха пат̣а̄ка̄, а̄ропита̄, чхаттакан̃ча баддхам̣, тасса ме ниссандена йа̄ва аканит̣т̣хабхавана̄ дхаджапат̣а̄качхатта̄тичхатта̄дӣхи сакалачаккава̄л̣агаббхам̣ екуссавам̣ вийа джа̄там̣. ити кхо, бхиккхаве, еса пӯджа̄сакка̄ро майхам̣ нева буддха̄нубха̄вена ниббатто, на на̄гадевабрахма̄нубха̄вена, атӣте пана аппаматтакапаричча̄га̄нубха̄вена̄’’ти ватва̄ дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –
290. ‘‘матта̄сукхапаричча̄га̄, пассе че випулам̣ сукхам̣;
чадже матта̄сукхам̣ дхӣро, сампассам̣ випулам̣ сукха’’нти.
таттха матта̄сукхапаричча̄га̄ти матта̄сукханти пама̄н̣айуттакам̣ париттасукхам̣ вуччати, тасса паричча̄гена. випулам̣ сукханти ул̣а̄рам̣ сукхам̣ нибба̄насукхам̣ вуччати, там̣ че пассеййа̄ти аттхо. идам̣ вуттам̣ хоти – екан̃хи бходжанапа̄тим̣ саджджа̄петва̄ бхун̃джантасса матта̄сукхам̣ на̄ма уппаджджати, там̣ пана париччаджитва̄ упосатхам̣ ва̄ каронтасса да̄нам̣ ва̄ дадантасса випулам̣ ул̣а̄рам̣ нибба̄насукхам̣ на̄ма ниббаттати. тасма̄ саче евам̣ тасса матта̄сукхасса паричча̄га̄ випулам̣ сукхам̣ пассати, атхетам̣ випулам̣ сукхам̣ самма̄ пассанто пан̣д̣ито там̣ матта̄сукхам̣ чаджеййа̄ти.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
аттанопуббакаммаваттху пат̣хамам̣.
2. куккут̣аан̣д̣акха̄дика̄ваттху
парадуккхӯпадха̄нена̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто екам̣ куккут̣аан̣д̣акха̄дикам̣ а̄раббха катхеси.
са̄ваттхийа̄ кира авидӯре пан̣д̣урам̣ на̄ма еко га̄мо, таттхеко кеват̣т̣о васати. со са̄ваттхим̣ гаччханто ачираватийам̣ каччхапаан̣д̣а̄ни дисва̄ та̄ни а̄да̄йа са̄ваттхим̣ гантва̄ екасмим̣ гехе пача̄петва̄ кха̄данто тасмим̣ гехе кума̄рика̄йапи екам̣ ан̣д̣ам̣ ада̄си. са̄ там̣ кха̄дитва̄ тато пат̣т̣ха̄йа ан̃н̃ам̣ кха̄данӣйам̣ на̄ма на иччхи. атхасса̄ ма̄та̄ куккут̣ийа̄ виджа̄тат̣т̣ха̄нато екам̣ ан̣д̣ам̣ гахетва̄ ада̄си. са̄ там̣ кха̄дитва̄ расатан̣ха̄йа баддха̄ тато пат̣т̣ха̄йа сайамева куккут̣ийа̄ ан̣д̣а̄ни гахетва̄ кха̄дати. куккут̣ӣ виджа̄тавиджа̄така̄ле там̣ аттано ан̣д̣а̄ни гахетва̄ кха̄дантим̣ дисва̄ та̄йа упаддута̄ а̄гха̄там̣ бандхитва̄ ‘‘ито да̄ни чута̄ йаккхинӣ хутва̄ тава джа̄тада̄раке кха̄дитум̣ саматтха̄ хутва̄ ниббаттеййа’’нти паттханам̣ пат̣т̣хапетва̄ ка̄лам̣ катва̄ тасмим̣йева гехе маджджа̄рӣ хутва̄ ниббатти. итара̄пи ка̄лам̣ катва̄ таттхева куккут̣ӣ хутва̄ ниббатти. куккут̣ӣ ан̣д̣а̄ни виджа̄йи, маджджа̄рӣ а̄гантва̄ та̄ни кха̄дитва̄ дутийампи татийампи кха̄дийева. куккут̣ӣ ‘‘тайо ва̄ре мама ан̣д̣а̄ни кха̄дитва̄ ида̄ни мампи кха̄дитука̄ма̄си, ито чута̄ сапуттакам̣ там̣ кха̄дитум̣ лабхеййа’’нти паттханам̣ катва̄ тато чута̄ дӣпинӣ хутва̄ ниббатти. итара̄пи ка̄лам̣ катва̄ мигӣ хутва̄ ниббатти. тасса̄ виджа̄така̄ле дӣпинӣ а̄гантва̄ там̣ саддхим̣ путтехи кха̄ди. евам̣ кха̄данта̄ пан̃часу аттабха̄васатесу ан̃н̃аман̃н̃асса дуккхам̣ уппа̄детва̄ аваса̄не ека̄ йаккхинӣ хутва̄ ниббатти, ека̄ са̄ваттхийам̣ куладхӣта̄ хутва̄ ниббатти. ито парам̣ ‘‘на хи верена вера̄нӣ’’ти (дха. па. 5) га̄тха̄йа вуттанайенева ведитаббам̣. идха пана саттха̄ ‘‘веран̃хи аверена упасаммати, но верена̄’’ти ватва̄ убхиннампи дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –
291. ‘‘парадуккхӯпадха̄нена, аттано сукхамиччхати;
верасам̣саггасам̣сат̣т̣хо, вера̄ со на паримуччатӣ’’ти.
таттха парадуккхӯпадха̄нена̄ти парасмим̣ дуккхӯпадха̄нена, парасса дуккхуппа̄данена̄ти аттхо. верасам̣саггасам̣сат̣т̣хоти йо пуггало аккосанапаччаккосанапахаран̣апат̣ихаран̣а̄дӣнам̣ васена ан̃н̃аман̃н̃ам̣ катена верасам̣саггена сам̣сат̣т̣хо. вера̄ со на паримуччатӣти ниччака̄лам̣ веравасена дуккхамева па̄пун̣а̄тӣти аттхо.
десана̄васа̄не йаккхинӣ саран̣есу патит̣т̣ха̄йа пан̃ча сӣла̄ни сама̄дийитва̄ верато муччи, итара̄пи сота̄паттипхале патит̣т̣хахи, сампатта̄нампи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.
куккут̣аан̣д̣акха̄дика̄ваттху дутийам̣.
3. бхаддийабхиккхуваттху
йан̃хи киччанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ бхаддийам̣ нисса̄йа джа̄тийа̄ване вихаранто бхаддийе бхиккхӯ а̄раббха катхеси.
те кира па̄дукаман̣д̣ане уййутта̄ ахесум̣. йатха̄ха – ‘‘тена кхо пана самайена бхаддийа̄ бхиккхӯ анекавихитам̣ па̄дукаман̣д̣ана̄нуйогамануйутта̄ вихаранти, тин̣апа̄дукам̣ каронтипи ка̄ра̄пентипи, мун̃джапа̄дукам̣ каронтипи ка̄ра̄пентипи, паббаджапа̄дукам̣ хинта̄лапа̄дукам̣ камалапа̄дукам̣ камбалапа̄дукам̣ каронтипи ка̄ра̄пентипи, рин̃чанти уддесам̣ парипуччхам̣ адхисӣлам̣ адхичиттам̣ адхипан̃н̃а’’нти (маха̄ва. 251). бхиккхӯ тесам̣ татха̄каран̣абха̄вам̣ джа̄нитва̄ уджджха̄йитва̄ саттху а̄рочесум̣. саттха̄ те бхиккхӯ гарахитва̄, ‘‘бхиккхаве, тумхе ан̃н̃ена киччена а̄гата̄ ан̃н̃асмим̣йева кичче уййутта̄’’ти ватва̄ дхаммам̣ десенто има̄ га̄тха̄ абха̄си –
292. ‘‘йан̃хи киччам̣ апавиддхам̣, акиччам̣ пана карӣйати;
уннал̣а̄нам̣ паматта̄нам̣, тесам̣ вад̣д̣ханти а̄сава̄.
293. ‘‘йесан̃ча сусама̄раддха̄, ниччам̣ ка̄йагата̄ сати;
акиччам̣ те на севанти, кичче са̄таччака̄рино;
сата̄нам̣ сампаджа̄на̄нам̣, аттхам̣ гаччханти а̄сава̄’’ти.
таттха йан̃хи киччанти бхиккхуно хи паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа апарима̄н̣асӣлаккхандхагопанам̣ аран̃н̃а̄ва̄со дхутан̇гапарихаран̣ам̣ бха̄вана̄ра̄мата̄ти евама̄дӣни киччам̣ на̄ма. имехи пана йам̣ аттано киччам̣, там̣ апавиддхам̣ чхад̣д̣итам̣. акиччанти бхиккхуно чхаттаман̣д̣анам̣ упа̄ханаман̣д̣анам̣ па̄дукапаттатха̄лакадхаммакаран̣ака̄йабандханаам̣сабаддхакаман̣д̣анам̣ акиччам̣ на̄ма. йехи там̣ кайирати, тесам̣ ма̄нанал̣ам̣ уккхипитва̄ чаран̣ена уннал̣а̄нам̣ сативоссаггена паматта̄нам̣ чатта̄ро а̄сава̄ вад̣д̣хантӣти аттхо. сусама̄раддха̄ти супаггахита̄. ка̄йагата̄ сатӣти ка̄йа̄нупассана̄бха̄вана̄. акиччанти те етам̣ чхаттаман̣д̣ана̄дикам̣ акиччам̣ на севанти на каронтӣти аттхо. киччети паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа каттаббе апарима̄н̣асӣлаккхандхагопана̄дике каран̣ӣйе. са̄таччака̄риноти сататака̄рино ат̣т̣хитака̄рино. тесам̣ сатийа̄ авиппава̄сена сата̄нам̣ са̄ттхакасампаджан̃н̃ам̣ саппа̄йасампаджан̃н̃ам̣ гочарасампаджан̃н̃ам̣ асаммохасампаджан̃н̃анти чатӯхи сампаджан̃н̃ехи сампаджа̄на̄нам̣ чатта̄ропи а̄сава̄ аттхам̣ гаччханти, париккхайам̣ абха̄вам̣ гаччхантӣти аттхо.
десана̄васа̄не те бхиккхӯ арахатте патит̣т̣хахим̣су, сампатта̄нампи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.
бхаддийаваттху татийам̣.
4. лакун̣д̣акабхаддийаттхераваттху
ма̄таранти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто лакун̣д̣акабхаддийаттхерам̣ а̄раббха катхеси.
екадивасан̃хи самбахула̄ а̄гантука̄ бхиккхӯ саттха̄рам̣ дива̄т̣т̣ха̄не нисиннам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су. тасмим̣ кхан̣е лакун̣д̣акабхаддийаттхеро бхагавато авидӯре атиккамати. саттха̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ олокетва̄ ‘‘пассатха, бхиккхаве, айам̣ бхиккху ма̄та̄питаро хантва̄ ниддуккхо хутва̄ йа̄тӣ’’ти ватва̄ техи бхиккхӯхи ‘‘ким̣ ну кхо саттха̄ вадатӣ’’ти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ мукха̄ни олокетва̄ сам̣сайапаккхандехи, ‘‘бханте, ким̣ на̄метам̣ вадетха̄’’ти вутте тесам̣ дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –
294. ‘‘ма̄тарам̣ питарам̣ хантва̄, ра̄джа̄но две ча кхаттийе;
рат̣т̣хам̣ са̄нучарам̣ хантва̄, анӣгхо йа̄ти бра̄хман̣о’’ти.
таттха са̄нучаранти а̄йаса̄дхакена а̄йуттакена сахитам̣. еттха хи ‘‘тан̣ха̄ джанети пуриса’’нти (сам̣. ни. 1.55-57) вачанато тӣсу бхавесу сатта̄нам̣ джананато тан̣ха̄ ма̄та̄ на̄ма. ‘‘ахам̣ асукасса на̄ма ран̃н̃о ва̄ ра̄джамаха̄маттасса ва̄ путто’’ти питарам̣ нисса̄йа асмима̄насса уппаджджанато асмима̄но пита̄ на̄ма. локо вийа ра̄джа̄нам̣ йасма̄ саббадит̣т̣хигата̄ни две сассатуччхедадит̣т̣хийо бхаджанти, тасма̄ две сассатуччхедадит̣т̣хийо две кхаттийара̄джа̄но на̄ма. два̄даса̄йатана̄ни виттхатат̣т̣хена рат̣т̣хадисатта̄ рат̣т̣хам̣ на̄ма. а̄йаса̄дхако а̄йуттакапурисо вийа танниссито нандира̄го анучаро на̄ма. анӣгхоти ниддуккхо. бра̄хман̣оти кхӣн̣а̄саво. етесам̣ тан̣ха̄дӣнам̣ арахаттамагган̃а̄н̣а̄сина̄ хататта̄ кхӣн̣а̄саво ниддуккхо хутва̄ йа̄тӣти айаметтхаттхо.
десана̄васа̄не те бхиккхӯ арахатте патит̣т̣хахим̣су.
дутийага̄тха̄йапи ваттху пуримасадисамева. тада̄ хи саттха̄ лакун̣д̣акабхаддийаттхерамева а̄раббха катхеси. тесам̣ дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –
295. ‘‘ма̄тарам̣ питарам̣ хантва̄, ра̄джа̄но две ча соттхийе;
вейаггхапан̃чамам̣ хантва̄, анӣгхо йа̄ти бра̄хман̣о’’ти.
таттха две ча соттхийети две ча бра̄хман̣е. имисса̄ га̄тха̄йа саттха̄ аттано дхаммиссарата̄йа ча десана̄видхикусалата̄йа ча сассатуччхедадит̣т̣хийо две бра̄хман̣ара̄джа̄но ча катва̄ катхеси. вейаггхапан̃чаманти еттха бйаггха̄нучарито саппат̣ибхайо дуппат̣ипанно магго вейаггхо на̄ма, вичикиччха̄нӣваран̣ампи тена садисата̄йа вейаггхам̣ на̄ма, там̣ пан̃чамам̣ асса̄ти нӣваран̣апан̃чакам̣ вейаггхапан̃чамам̣ на̄ма. идан̃ча вейаггхапан̃чамам̣ арахаттамагган̃а̄н̣а̄сина̄ ниссесам̣ хантва̄ анӣгхова йа̄ти бра̄хман̣оти айаметтхаттхо. сесам̣ пуримасадисамева̄ти.
лакун̣д̣акабхаддийаттхераваттху чатуттхам̣.
5. да̄руса̄кат̣икапуттаваттху
суппабуддханти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто да̄руса̄кат̣икасса путтам̣ а̄раббха катхеси.
ра̄джагахасмин̃хи самма̄дит̣т̣хикапутто миччха̄дит̣т̣хикапуттоти две да̄рака̄ абхиккхан̣ам̣ гул̣акӣл̣ам̣ кӣл̣анти. тесу самма̄дит̣т̣хикапутто гул̣ам̣ кхипама̄но буддха̄нуссатим̣ а̄ваджджетва̄ ‘‘намо буддхасса̄’’ти ватва̄ ватва̄ гул̣ам̣ кхипати. итаро титтхийагун̣е уддиситва̄ ‘‘намо араханта̄на’’нти ватва̄ ватва̄ кхипати. тесу самма̄дит̣т̣хикасса путто джина̄ти, итаро пана пара̄джайати. со тасса кирийам̣ дисва̄ ‘‘айам̣ евам̣ ануссаритва̄ евам̣ ватва̄ гул̣ам̣ кхипанто мамам̣ джина̄ти, ахампи еварӯпам̣ карисса̄мӣ’’ти буддха̄нуссатийам̣ паричайамака̄си. атхекадивасам̣ тасса пита̄ сакат̣ам̣ йоджетва̄ да̄рӯнам̣ аттха̄йа гаччханто тампи да̄ракам̣ а̄да̄йа гантва̄ ат̣авийам̣ да̄рӯнам̣ сакат̣ам̣ пӯретва̄ а̄гаччханто бахинагаре суса̄наса̄манте удакапха̄сукат̣т̣ха̄не гон̣е мочетва̄ бхаттависсаггамака̄си. атхасса те гон̣а̄ са̄йанхасамайе нагарам̣ пависантена гоган̣ена саддхим̣ нагарамева пависим̣су. са̄кат̣икопи гон̣е анубандханто нагарам̣ пависитва̄ са̄йам̣ гон̣е дисва̄ а̄да̄йа никкхаманто два̄рам̣ на сампа̄пун̣и. тасмин̃хи асампаттейева два̄рам̣ пихитам̣.
атхасса путто екакова раттибха̄ге сакат̣асса хет̣т̣ха̄ нипаджджитва̄ ниддам̣ окками. ра̄джагахам̣ пана пакатийа̄пи амануссабахулам̣. айан̃ча суса̄насантике нипанно. таттха нам̣ две аманусса̄ пассим̣су. еко са̄санасса пат̣икан̣д̣ако миччха̄дит̣т̣хико, еко самма̄дит̣т̣хико. тесу миччха̄дит̣т̣хико а̄ха – ‘‘айам̣ но бхаккхо, имам̣ кха̄дисса̄ма̄’’ти. итаро ‘‘алам̣ ма̄ те руччӣ’’ти нива̄рети. со тена нива̄рийама̄нопи тасса вачанам̣ ана̄дийитва̄ да̄ракам̣ па̄десу гахетва̄ а̄кад̣д̣хи. со буддха̄нуссатийа̄ паричитатта̄ тасмим̣ кхан̣е ‘‘намо буддхасса̄’’ти а̄ха. амануссо маха̄бхайабхӣто пат̣иккамитва̄ ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ итаро ‘‘амхехи акиччам̣ катам̣, дан̣д̣акаммам̣ тасса карома̄’’ти ватва̄ там̣ раккхама̄но ат̣т̣ха̄си. миччха̄дит̣т̣хико нагарам̣ пависитва̄ ран̃н̃о бходжанапа̄тим̣ пӯретва̄ бходжанам̣ а̄хари. атха нам̣ убхопи тасса ма̄та̄питаро вийа хутва̄ упат̣т̣ха̄петва̄ бходжетва̄ ‘‘има̄ни аккхара̄ни ра̄джа̄ва пассату, ма̄ ан̃н̃о’’ти там̣ паваттим̣ пака̄сента̄ йаккха̄нубха̄вена бходжанапа̄тийам̣ аккхара̄ни чхиндитва̄ па̄тим̣ да̄русакат̣е паккхипитва̄ саббараттим̣ а̄раккхам̣ катва̄ паккамим̣су.
пунадивасе ‘‘ра̄джакулато чорехи бходжанабхан̣д̣ам̣ авахат̣а’’нти кола̄халам̣ каронта̄ два̄ра̄ни пидахитва̄ олокента̄ таттха апассанта̄ нагара̄ никкхамитва̄ ито чито ча олокента̄ да̄русакат̣е суван̣н̣апа̄тим̣ дисва̄ ‘‘айам̣ чоро’’ти там̣ да̄ракам̣ гахетва̄ ран̃н̃о дассесум̣. ра̄джа̄ аккхара̄ни дисва̄ ‘‘ким̣ етам̣, та̄та̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘на̄хам̣, дева, джа̄на̄ми, ма̄та̄питаро ме а̄гантва̄ раттим̣ бходжетва̄ раккхама̄на̄ ат̣т̣хам̣су, ахампи ма̄та̄питаро мам̣ раккхантӣти ниббхайова ниддам̣ упагато. еттакам̣ ахам̣ джа̄на̄мӣ’’ти. атхасса ма̄та̄питаропи там̣ т̣ха̄нам̣ а̄гамам̣су. ра̄джа̄ там̣ паваттим̣ н̃атва̄ те тайопи джане а̄да̄йа саттху сантикам̣ гантва̄ саббам̣ а̄рочетва̄ ‘‘ким̣ ну кхо, бханте, буддха̄нуссати ева раккха̄ хоти, уда̄ху дхамма̄нуссатиа̄дайопӣ’’ти пуччхи. атхасса саттха̄, ‘‘маха̄ра̄джа, на кевалам̣ буддха̄нуссатийева раккха̄, йесам̣ пана чхаббидхена читтам̣ субха̄витам̣, тесам̣ ан̃н̃ена раккха̄варан̣ена ва̄ мантосадхехи ва̄ киччам̣ наттхӣ’’ти ватва̄ чха т̣ха̄на̄ни дассенто има̄ га̄тха̄ абха̄си.
296. ‘‘суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄;
йесам̣ дива̄ ча ратто ча, ниччам̣ буддхагата̄ сати.
297. ‘‘суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄;
йесам̣ дива̄ ча ратто ча, ниччам̣ дхаммагата̄ сати.
298. ‘‘суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄;
йесам̣ дива̄ ча ратто ча, ниччам̣ сан̇гхагата̄ сати.
299. ‘‘суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄;
йесам̣ дива̄ ча ратто ча, ниччам̣ ка̄йагата̄ сати.
300. ‘‘суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄;
йесам̣ дива̄ ча ратто ча, ахим̣са̄йа рато мано.
301. ‘‘суппабуддхам̣ пабуджджханти, сада̄ готамаса̄вака̄;
йесам̣ дива̄ ча ратто ча, бха̄вана̄йа рато мано’’ти.
таттха суппабуддхам̣ пабуджджхантӣти буддхагатам̣ сатим̣ гахетва̄ супанта̄, гахетва̄йева ча пабуджджханта̄ суппабуддхам̣ пабуджджханти на̄ма. сада̄ готамаса̄вака̄ти готамаготтасса буддхасса савананте джа̄татта̄ тассева ануса̄санийа̄ саваната̄йа готамаса̄вака̄. буддхагата̄ сатӣти йесам̣ ‘‘итипи со бхагава̄’’тиа̄диппабхеде буддхагун̣е а̄раббха уппаджджама̄на̄ сати ниччака̄лам̣ аттхи, те сада̄пи суппабуддхам̣ пабуджджхантӣти аттхо. татха̄ асакконта̄ пана екадивасам̣ тӣсу ка̄лесу двӣсу ка̄лесу екасмимпи ка̄ле буддха̄нуссатим̣ манаси каронта̄ суппабуддхам̣ пабуджджхантийева на̄ма. дхаммагата̄ сатӣти ‘‘сва̄кха̄то бхагавата̄ дхаммо’’тиа̄диппабхеде дхаммагун̣е а̄раббха уппаджджама̄на̄ сати. сан̇гхагата̄ сатӣти ‘‘суппат̣ипанно бхагавато са̄вакасан̇гхо’’тиа̄диппабхеде сан̇гхагун̣е а̄раббха уппаджджама̄на̄ сати. ка̄йагата̄ сатӣти дваттим̣са̄ка̄равасена ва̄ навасиватхика̄васена ва̄ чатудха̄туваваттха̄навасена ва̄ аджджхаттанӣлакасин̣а̄дирӯпаджджха̄навасена ва̄ уппаджджама̄на̄ сати. ахим̣са̄йа ратоти ‘‘со карун̣а̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ пхаритва̄ вихаратӣ’’ти (вибха. 642) евам̣ вутта̄йа карун̣а̄бха̄вана̄йа рато. бха̄вана̄йа̄ти метта̄бха̄вана̄йа. кин̃ча̄пи хет̣т̣ха̄ карун̣а̄бха̄вана̄йа вуттатта̄ идха сабба̄пи авасеса̄ бха̄вана̄ на̄ма, идха пана метта̄бха̄вана̄ва адхиппета̄. сесам̣ пат̣хамага̄тха̄йа вуттанайенева ведитаббам̣.
десана̄васа̄не да̄рако саддхим̣ ма̄та̄питӯхи сота̄паттипхале патит̣т̣хахи. паччха̄ пана паббаджитва̄ саббепи арахаттам̣ па̄пун̣им̣су, сампатта̄нампи са̄ттхика̄ дхаммадесана̄ ахосӣти.
да̄руса̄кат̣икапуттаваттху пан̃чамам̣.
6. ваджджипуттакабхиккхуваттху
дуппаббаджджанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ веса̄лим̣ нисса̄йа маха̄ване вихаранто ан̃н̃атарам̣ ваджджипуттакам̣ бхиккхум̣ а̄раббха катхеси. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ан̃н̃атаро ваджджипуттако бхиккху веса̄лийам̣ вихарати ан̃н̃атарасмим̣ ванасан̣д̣е, тена кхо пана самайена веса̄лийам̣ саббараттичхан̣о хоти. атха кхо со бхиккху веса̄лийа̄ тӯрийата̄л̣итава̄дитаниггхосасаддам̣ сутва̄ паридевама̄но та̄йам̣ вела̄йам̣ имам̣ га̄тхам̣ абха̄си –
‘‘екака̄ майам̣ аран̃н̃е вихара̄ма,
апавиддхам̣ва ванасмим̣ да̄рукам̣;
ета̄дисика̄йа раттийа̄,
косу на̄мамхехи па̄пийо’’ти. (сам̣. ни. 1.229);
со кира ваджджират̣т̣хе ра̄джапутто ва̄рена сампаттам̣ раджджам̣ паха̄йа паббаджито веса̄лийам̣ ча̄тумаха̄ра̄джикехи саддхим̣ ека̄баддхам̣ катва̄ сакаланагаре дхаджапат̣а̄ка̄дӣхи пат̣иман̣д̣ите комудийа̄ пун̣н̣ама̄йа саббараттим̣ чхан̣ава̄ре ваттама̄не бхерийа̄дӣнам̣ тӯрийа̄нам̣ та̄л̣ита̄нам̣ ниггхосам̣ вӣн̣а̄дӣнан̃ча ва̄дита̄нам̣ саддам̣ сутва̄ йа̄ни веса̄лийам̣ сатта ра̄джасахасса̄ни сатта ра̄джасата̄ни сатта ра̄джа̄но, таттака̄ ева ча несам̣ упара̄джасена̄патиа̄дайо, тесу алан̇катапат̣ийаттесу наккхаттакӣл̣анаттха̄йа вӣтхим̣ отин̣н̣есу сат̣т̣хихаттхе маха̄чан̇каме чан̇камама̄но гаганамаджджхе т̣хитам̣ пун̣н̣ачандам̣ дисва̄ чан̇камакот̣ийам̣ пхалакам̣ нисса̄йа т̣хито вет̣хана̄лан̇ка̄равирахитатта̄ ване чхад̣д̣итада̄рукам̣ вийа аттабха̄вам̣ олокетва̄ ‘‘аттхи ну кхо ан̃н̃о амхехи ла̄макатаро’’ти чинтенто пакатийа̄ а̄ран̃н̃ака̄дигун̣айуттопи тасмим̣ кхан̣е анабхиратийа̄ пӣл̣ито евама̄ха. со тасмим̣ ванасан̣д̣е адхиваттха̄йа девата̄йа ‘‘имам̣ бхиккхум̣ сам̣веджесса̄мӣ’’ти адхиппа̄йена –
‘‘екакова твам̣ аран̃н̃е вихараси, апавиддхам̣ва ванасмим̣ да̄рукам̣;
тасса те бахука̄ пихайанти, нерайика̄ вийа саггага̄мина’’нти. (сам̣. ни. 1.229) –
вуттам̣ имам̣ га̄тхам̣ сутва̄ пунадивасе саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ нисӣди. саттха̄ там̣ паваттим̣ н̃атва̄ гхара̄ва̄сасса дуккхатам̣ пака̄сетука̄мо пан̃ча дуккха̄ни самодха̄нетва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
302. ‘‘дуппаббаджджам̣ дурабхирамам̣, дура̄ва̄са̄ гхара̄ дукха̄;
дуккхосама̄насам̣ва̄со, дуккха̄нупатитаддхагӯ;
тасма̄ на чаддхагӯ сийа̄, на ча дуккха̄нупатито сийа̄’’ти.
таттха дуппаббаджджанти аппам̣ ва̄ махантам̣ ва̄ бхогаккхандхан̃чева н̃а̄типариват̣т̣ан̃ча паха̄йа имасмим̣ са̄сане урам̣ датва̄ паббаджджам̣ на̄ма дуккхам̣. дурабхираманти евам̣ паббаджитена̄пи бхиккха̄чарийа̄йа джӣвитавуттим̣ гхат̣ентена апарима̄н̣асӣлаккхандхагопанадхамма̄нудхаммаппат̣ипаттипӯран̣авасена абхирамитум̣ дуккхам̣. дура̄ва̄са̄ти йасма̄ пана гхарам̣ а̄васантена ра̄джӯнам̣ ра̄джакиччам̣, иссара̄нам̣ иссаракиччам̣ вахитаббам̣, париджана̄ чева дхаммика̄ саман̣абра̄хман̣а̄ ча сан̇гахитабба̄. евам̣ сантепи гхара̄ва̄со чхиддагхат̣о вийа маха̄самуддо вийа ча дуппӯро. тасма̄ гхара̄ва̄са̄ на̄мете дура̄ва̄са̄ дуккха̄ а̄васитум̣, тенева ка̄ран̣ена дуккха̄ти аттхо. дуккхо сама̄насам̣ва̄соти гихино ва̄ хи йе джа̄тиготтакулабхогехи паббаджита̄ ва̄ сӣла̄ча̄раба̄хусачча̄дӣхи сама̄на̄пи хутва̄ ‘‘коси твам̣, косми аха’’нтиа̄дӣни ватва̄ адхикаран̣апасута̄ хонти, те асама̄на̄ на̄ма, техи саддхим̣ сам̣ва̄со дуккхоти аттхо. дуккха̄нупатитаддхагӯти йе ват̣т̣асан̇кха̄там̣ аддха̄нам̣ пат̣ипаннатта̄ аддхагӯ, те дуккхе анупатита̄ва. тасма̄ на чаддхагӯти йасма̄ дуккха̄нупатитабха̄вопи дуккхо аддхагӯбха̄вопи, тасма̄ ват̣т̣асан̇кха̄там̣ аддха̄нам̣ гаманата̄йа аддхагӯ на бхавеййа, вуттаппака̄рена дуккхена анупатитопи на бхавеййа̄ти аттхо.
десана̄васа̄не со бхиккху пан̃часу т̣ха̄несу дассите дуккхе ниббинданто пан̃чорамбха̄гийа̄ни пан̃ча уддхамбха̄гийа̄ни сам̣йоджана̄ни пада̄летва̄ арахатте патит̣т̣хахӣти.
ваджджипуттакабхиккхуваттху чхат̣т̣хам̣.
7. читтагахапативаттху
саддхоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто читтагахапатим̣ а̄раббха катхеси. ваттху ба̄лавагге ‘‘асантам̣ бха̄ванамиччхеййа̄’’ти га̄тха̄ван̣н̣ана̄йа виттха̄ритам̣. га̄тха̄пи таттхева вутта̄. вуттан̃хетам̣ таттха (дха. па. ат̣т̣ха. 1.74) –
‘‘ким̣ пана, бханте, етасса тумха̄кам̣ сантикам̣ а̄гаччхантассева̄йам̣ ла̄бхасакка̄ро уппаджджати, уда̄ху ан̃н̃аттха гаччхантасса̄пи уппаджджатӣ’’ти. ‘‘а̄нанда, мама сантикам̣ а̄гаччхантасса̄пи ан̃н̃аттха гаччхантасса̄пи тасса уппаджджатева. айан̃хи упа̄сако саддхо пасанно сампаннасӣло, еварӯпо пуггало йам̣ йам̣ падесам̣ бхаджати, таттха таттхевасса ла̄бхасакка̄ро ниббаттатӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
303. ‘‘саддхо сӣлена сампанно, йасобхогасамаппито;
йам̣ йам̣ падесам̣ бхаджати, таттха таттхева пӯджито’’ти. (дха. па. ат̣т̣ха. 1.74);
таттха саддхоти локийалокуттарасаддха̄йа саманна̄гато. сӣлена̄ти а̄га̄рийасӣлам̣, ана̄га̄рийасӣланти дувидхам̣ сӣлам̣. тесу идха а̄га̄рийасӣлам̣ адхиппетам̣, тена саманна̄гатоти аттхо. йасобхогасамаппитоти йа̄дисо ана̄тхапин̣д̣ика̄дӣнам̣ пан̃чаупа̄сакасатапарива̄расан̇кха̄то а̄га̄рийайасо, та̄дисенева йасена дханадхан̃н̃а̄дико чева саттавидхаарийадханасан̇кха̄то ча̄ти дувидхо бхого, тена саманна̄гатоти аттхо. йам̣ йам̣ падесанти пураттхима̄дӣсу диса̄су еварӯпо кулапутто йам̣ йам̣ падесам̣ бхаджати, таттха таттха еварӯпена ла̄бхасакка̄рена пӯджитова хотӣти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
читтагахапативаттху саттамам̣.
8. чӯл̣асубхадда̄ваттху
дӯре сантоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ана̄тхапин̣д̣икасса дхӣтарам̣ чӯл̣асубхаддам̣ на̄ма а̄раббха катхеси.
ана̄тхапин̣д̣икасса кира дахарака̄лато пат̣т̣ха̄йа угганагарава̄сӣ угго на̄ма сет̣т̣хипутто саха̄йако ахоси. те ека̄чарийакуле сиппам̣ угган̣ханта̄ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ катикам̣ карим̣су ‘‘амха̄кам̣ вайаппаттака̄ле путтадхӣта̄су джа̄та̄су йо путтасса дхӣтарам̣ ва̄рети, тена тасса дхӣта̄ да̄табба̄’’ти. те убхопи вайаппатта̄ аттано аттано нагаре сет̣т̣хит̣т̣ха̄не патит̣т̣хахим̣су. атхекасмим̣ самайе уггасет̣т̣хи ван̣иджджам̣ пайодженто пан̃чахи сакат̣асатехи са̄ваттхим̣ агама̄си. ана̄тхапин̣д̣ико аттано дхӣтарам̣ чӯл̣асубхаддам̣ а̄мантетва̄, ‘‘амма, пита̄ те уггасет̣т̣хи на̄ма а̄гато, тасса каттаббакиччам̣ саббам̣ тава бха̄ро’’ти а̄н̣а̄песи. са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ тасса а̄гатадивасато пат̣т̣ха̄йа сахаттхенева сӯпабйан̃джана̄дӣни сампа̄дети, ма̄ла̄гандхавилепана̄дӣни абхисан̇кхароти, бходжанака̄ле тасса нха̄нодакам̣ пат̣ийа̄да̄петва̄ нха̄нака̄лато пат̣т̣ха̄йа саббакичча̄ни са̄дхукам̣ кароти.
уггасет̣т̣хи тасса̄ а̄ча̄расампаттим̣ дисва̄ пасанначитто екадивасам̣ ана̄тхапин̣д̣икена саддхим̣ сукхакатха̄йа саннисинно ‘‘майам̣ дахарака̄ле евам̣ на̄ма катикам̣ каримха̄’’ти са̄ретва̄ чӯл̣асубхаддам̣ аттано путтассаттха̄йа ва̄реси. со пана пакатийа̄ва миччха̄дит̣т̣хико. тасма̄ дасабаласса таматтхам̣ а̄рочетва̄ саттха̄ра̄ уггасет̣т̣хиссӯпаниссайам̣ дисва̄ анун̃н̃а̄то бхарийа̄йа саддхим̣ мантетва̄ тасса вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ дивасам̣ ваваттхапетва̄ дхӣтарам̣ виса̄кхам̣ датва̄ уййодженто дханан̃чайасет̣т̣хи вийа махантам̣ сакка̄рам̣ катва̄ субхаддам̣ а̄мантетва̄, ‘‘амма, сасуракуле васантийа̄ на̄ма антоагги бахи на нӣхаритаббо’’ти (а. ни. ат̣т̣ха. 1.1.259; дха. па. ат̣т̣ха. 1.52 виса̄кха̄ваттху) дханан̃чайасет̣т̣хина̄ виса̄кха̄йа диннанайенева даса ова̄де датва̄ ‘‘саче ме гатат̣т̣ха̄не дхӣту досо уппаджджати, тумхехи содхетаббо’’ти ат̣т̣ха кут̣умбике па̄т̣ибхоге гахетва̄ тасса̄ уййоджанадивасе буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ пуримабхаве дхӣтара̄ ката̄нам̣ сучарита̄нам̣ пхалавибхӯтим̣ локасса па̄кат̣ам̣ катва̄ дассенто вийа махантена сакка̄рена дхӣтарам̣ уййоджеси. тасса̄ анупуббена угганагарам̣ паттака̄ле сасуракулена саддхим̣ маха̄джано паччуггаманамака̄си.
са̄пи аттано сиривибхавам̣ па̄кат̣ам̣ ка̄тум̣ виса̄кха̄ вийа сакаланагарасса атта̄нам̣ дассентӣ ратхе т̣хатва̄ нагарам̣ пависитва̄ на̄гарехи песите пан̣н̣а̄ка̄ре гахетва̄ анурӯпавасена тесам̣ тесам̣ песентӣ сакаланагарам̣ аттано гун̣ехи ека̄баддхамака̄си. ман̇галадиваса̄дӣсу панасса̄ сасуро ачелака̄нам̣ сакка̄рам̣ каронто ‘‘а̄гантва̄ амха̄кам̣ саман̣е вандатӯ’’ти песеси. са̄ ладжджа̄йа нагге пасситум̣ асакконтӣ гантум̣ на иччхати. со пунаппунам̣ песетва̄пи та̄йа пат̣иккхитто куджджхитва̄ ‘‘нӣхаратха на’’нти а̄ха. са̄ ‘‘на сакка̄ мама ака̄ран̣ена досам̣ а̄ропету’’нти кут̣умбике паккоса̄петва̄ таматтхам̣ а̄рочеси. те тасса̄ ниддосабха̄вам̣ н̃атва̄ сет̣т̣хим̣ сан̃н̃а̄песум̣. со ‘‘айам̣ мама саман̣е ахирика̄ти на вандӣ’’ти бхарийа̄йа а̄рочеси. са̄ ‘‘кӣдиса̄ ну кхо имисса̄ саман̣а̄, ативийа тесам̣ пасам̣сатӣ’’ти там̣ паккоса̄петва̄ а̄ха –
‘‘кӣдиса̄ саман̣а̄ туйхам̣, ба̄л̣хам̣ кхо не пасам̣саси;
ким̣сӣла̄ ким̣сама̄ча̄ра̄, там̣ ме аккха̄хи пуччхита̄’’ти. (а. ни. ат̣т̣ха. 2.4.24);
атхасса̄ субхадда̄ буддха̄нан̃чева буддхаса̄вака̄нан̃ча гун̣е пака̄сентӣ –
‘‘сантиндрийа̄ сантама̄наса̄, сантам̣ тесам̣ гатам̣ т̣хитам̣;
оккхиттачаккхӯ митабха̄н̣ӣ, та̄диса̄ саман̣а̄ мама. (а. ни. ат̣т̣ха. 2.4.24);
‘‘ка̄йакаммам̣ сучи несам̣, ва̄ча̄каммам̣ ана̄вилам̣;
манокаммам̣ сувисуддхам̣, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.
‘‘вимала̄ сан̇кхамутта̄бха̄, суддха̄ антараба̄хира̄;
пун̣н̣а̄ суддхехи дхаммехи, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.
‘‘ла̄бхена уннато локо, ала̄бхена ча онато;
ла̄бха̄ла̄бхена екат̣т̣ха̄, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.
‘‘йасена уннато локо, айасена ча онато;
йаса̄йасена екат̣т̣ха̄, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.
‘‘пасам̣са̄йуннато локо, нинда̄йа̄пи ча онато;
сама̄ нинда̄пасам̣са̄су, та̄диса̄ саман̣а̄ мама.
‘‘сукхена уннато локо, дуккхена̄пи ча онато;
акампа̄ сукхадуккхесу, та̄диса̄ саман̣а̄ мама̄’’ти. –
евама̄дӣхи вачанехи сассум̣ тосеси.
атха нам̣ ‘‘сакка̄ тава саман̣е амха̄кампи дассету’’нти ватва̄ ‘‘сакка̄’’ти вутте ‘‘тена хи йатха̄ майам̣ те пасса̄ма, татха̄ карохӣ’’ти вутте са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ саджджетва̄ упарипа̄са̄датале т̣хатва̄ джетавана̄бхимукхӣ саккаччам̣ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ буддхагун̣е а̄ваджджетва̄ гандхава̄сапуппхадхумехи пӯджам̣ катва̄, ‘‘бханте, сва̄тана̄йа буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ нимантеми, имина̄ ме сан̃н̃а̄н̣ена саттха̄ нимантитабха̄вам̣ джа̄на̄тӯ’’ти суманапуппха̄нам̣ ат̣т̣ха мут̣т̣хийо а̄ка̄се кхипи. пуппха̄ни гантва̄ чатупарисамаджджхе дхаммам̣ десентасса саттхуно упари ма̄ла̄вита̄нам̣ хутва̄ ат̣т̣хам̣су. тасмим̣ кхан̣е ана̄тхапин̣д̣икопи дхаммакатхам̣ сутва̄ сва̄тана̄йа саттха̄рам̣ нимантеси. саттха̄ ‘‘адхивуттхам̣ майа̄, гахапати, сва̄тана̄йа бхатта’’нти ватва̄, ‘‘бханте, майа̄ пуретарам̣ а̄гато наттхи, касса ну кхо во адхивуттха’’нти вутте ‘‘чӯл̣асубхадда̄йа, гахапати, нимантито’’ти ватва̄ ‘‘нану, бханте, чӯл̣асубхадда̄ дӯре васати ито вӣсатийоджанасатаматтхаке’’ти вутте, ‘‘а̄ма гахапати, дӯре васанта̄пи хи саппуриса̄ абхимукхе т̣хита̄ вийа пака̄сентӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
304. ‘‘дӯре санто пака̄сенти, химавантова паббато;
асантеттха на диссанти, раттим̣ кхитта̄ йатха̄ сара̄’’ти.
таттха сантоти ра̄га̄дӣнам̣ сантата̄йа буддха̄дайо санта̄ на̄ма. идха пана пуббабуддхесу ката̄дхика̄ра̄ уссаннакусаламӯла̄ бха̄витабха̄вана̄ сатта̄ сантоти адхиппета̄. пака̄сентӣти дӯре т̣хита̄пи буддха̄нам̣ н̃а̄н̣апатхам̣ а̄гаччханта̄ па̄кат̣а̄ хонти. химаванто ва̄ти йатха̄ хи тийоджанасахассавиттхато пан̃чайоджанасатуббедхо чатура̄сӣтийа̄ кӯт̣асахассехи пат̣иман̣д̣ито химавантапаббато дӯре т̣хита̄нампи абхимукхе т̣хито вийа пака̄сети, евам̣ пака̄сентӣти аттхо. асантеттха̄ти дит̣т̣хадхаммагарука̄ витин̣н̣апаралока̄ а̄мисачаккхука̄ джӣвикаттха̄йа паббаджита̄ ба̄лапуггала̄ асанто на̄ма, те еттха буддха̄нам̣ даккхин̣асса джа̄н̣уман̣д̣аласса сантике нисинна̄пи на диссанти на пан̃н̃а̄йанти. раттим̣ кхитта̄ти раттим̣ чатуран̇гасаманна̄гате андхака̄ре кхиттасара̄ вийа татха̄рӯпасса упаниссайабхӯтасса пуббахетуно абха̄вена на пан̃н̃а̄йантӣти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.
сакко девара̄джа̄ ‘‘саттха̄ра̄ субхадда̄йа нимантанам̣ адхива̄сита’’нти н̃атва̄ виссакаммадевапуттам̣ а̄н̣а̄песи – ‘‘пан̃ча кӯт̣а̄га̄расата̄ни нимминитва̄ све буддхаппамукхам̣ бхиккхусан̇гхам̣ угганагарам̣ нехӣ’’ти. со пунадивасе пан̃часата̄ни кӯт̣а̄га̄ра̄ни нимминитва̄ джетаванадва̄ре ат̣т̣ха̄си. саттха̄ уччинитва̄ висуддхакхӣн̣а̄сава̄нам̣йева пан̃часата̄ни а̄да̄йа сапарива̄ро кӯт̣а̄га̄ресу нисӣдитва̄ угганагарам̣ агама̄си. уггасет̣т̣хипи сапарива̄ро субхадда̄йа диннанайенева татха̄гатасса а̄гатамаггам̣ олокенто саттха̄рам̣ махантена сиривибхавена а̄гаччхантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо ма̄ла̄дӣхи махантам̣ сакка̄рам̣ каронто сапарива̄ро сампат̣иччхитва̄ вандитва̄ маха̄да̄нам̣ датва̄ пунаппунам̣ нимантетва̄ сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ ада̄си. саттха̄писса саппа̄йам̣ саллаккхетва̄ дхаммам̣ десеси. там̣ а̄дим̣ катва̄ чатура̄сӣтийа̄ па̄н̣асахасса̄нам̣ дхамма̄бхисамайо ахоси. саттха̄ ‘‘чӯл̣асубхадда̄йа ануггахан̣аттхам̣ твам̣ идхева хохӣ’’ти ануруддхаттхерам̣ ниватта̄петва̄ са̄ваттхимева агама̄си. тато пат̣т̣ха̄йа там̣ нагарам̣ саддха̄сампаннам̣ ахосӣти.
чӯл̣асубхадда̄ваттху ат̣т̣хамам̣.
9. екавиха̄риттхераваттху
ека̄сананти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто екавиха̄риттхерам̣ на̄ма а̄раббха катхеси.
со кира тхеро екакова сеййам̣ каппети, екакова нисӣдати, екакова чан̇камати, екакова тит̣т̣хатӣти чатупарисантаре па̄кат̣о ахоси. атха нам̣ бхиккхӯ, ‘‘бханте, еварӯпо на̄ма̄йам̣ тхеро’’ти татха̄гатасса̄рочесум̣. саттха̄ ‘‘са̄дху са̄дхӯ’’ти тасса са̄дхука̄рам̣ датва̄ ‘‘бхиккхуна̄ на̄ма павивиттена бхавитабба’’нти вивеке а̄нисам̣сам̣ катхетва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
305. ‘‘ека̄санам̣ екасеййам̣, еко чараматандито;
еко дамайаматта̄нам̣, вананте рамито сийа̄’’ти.
таттха ека̄санам̣ екасеййанти бхиккхусахассамаджджхепи мӯлакаммат̣т̣ха̄нам̣ авиджахитва̄ тенева манасика̄рена нисиннасса а̄санам̣ ека̄санам̣ на̄ма. лохапа̄са̄дасадисепи ча па̄са̄де бхиккхусахассамаджджхепи пан̃н̃атте вичитрапаччаттхаран̣ӯпадха̄не маха̄рахе сайане сатим̣ упат̣т̣хапетва̄ даккхин̣ена пассена мӯлакаммат̣т̣ха̄наманасика̄рена нипаннасса бхиккхуно сеййа̄ екасеййа̄ на̄ма. еварӯпам̣ ека̄санан̃ча екасеййан̃ча бхаджетха̄ти аттхо. атандитоти джан̇гхабалам̣ нисса̄йа джӣвитакаппанена акусӣто хутва̄ саббӣрийа̄патхесу екакова чарантоти аттхо. еко дамайанти раттит̣т̣ха̄на̄дӣсу каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйун̃джитва̄ маггапхала̄дхигамавасена екова хутва̄ атта̄нам̣ даментоти аттхо. вананте рамито сийа̄ти евам̣ атта̄нам̣ даменто иттхипурисасадда̄дӣхи павивитте ванантейева абхирамито бхавеййа. на хи сакка̄ а̄кин̣н̣авиха̄рина̄ евам̣ атта̄нам̣ даметунти аттхо.
десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣су. тато пат̣т̣ха̄йа маха̄джано екавиха̄рикамева паттхесӣти.
екавиха̄риттхераваттху навамам̣.
пакин̣н̣акаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
екавӣсатимо вагго.