4. ла̄луда̄йиттхераваттху

асаджджха̄йамала̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ла̄луда̄йиттхерам̣ а̄раббха катхеси.

са̄ваттхийам̣ кира пан̃чакот̣иматта̄ арийаса̄вака̄ васанти, две кот̣иматта̄ путхуджджана̄ васанти. тесу арийаса̄вака̄ пуребхаттам̣ да̄нам̣ датва̄ паччха̄бхаттам̣ саппителамадхупха̄н̣итаваттха̄дӣни гахетва̄ виха̄рам̣ гантва̄ дхаммакатхам̣ сун̣анти. дхаммам̣ сутва̄ гаманака̄ле ча са̄рипуттамоггалла̄на̄нам̣ гун̣акатхам̣ катхенти. уда̄йиттхеро тесам̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘етесам̣ та̄ва дхаммам̣ сутва̄ тумхе евам̣ катхетха, мама дхаммакатхам̣ сутва̄ ким̣ ну кхо на катхессатха̄’’ти вадати. манусса̄ тасса катхам̣ сутва̄ ‘‘айам̣ еко дхаммакатхико бхависсати, имассапи амхехи дхаммакатхам̣ сотум̣ ват̣т̣атӣ’’ти те екадивасам̣ тхерам̣ йа̄читва̄, ‘‘бханте, аджджа амха̄кам̣ дхаммассаванадивасо’’ти сан̇гхасса да̄нам̣ датва̄, ‘‘бханте, тумхе амха̄кам̣ дива̄ дхаммакатхам̣ катхеййа̄тха̄’’ти а̄хам̣су. сопи тесам̣ адхива̄сеси.

техи дхаммассаванавела̄йа а̄гантва̄, ‘‘бханте, но дхаммам̣ катхетха̄’’ти вутте ла̄луда̄йиттхеро а̄сане нисӣдитва̄ читтабӣджаним̣ гахетва̄ ча̄ленто екампи дхаммападам̣ адисва̄ ‘‘ахам̣ сарабхан̃н̃ам̣ бхан̣исса̄ми, ан̃н̃о дхаммакатхам̣ катхетӯ’’ти ватва̄ отари. те ан̃н̃ена дхаммакатхам̣ катха̄петва̄ сарабха̄н̣аттха̄йа пуна там̣ а̄санам̣ а̄ропайим̣су. со пунапи кин̃чи адисва̄ ‘‘ахам̣ раттим̣ катхесса̄ми, ан̃н̃о сарабхан̃н̃ам̣ бхан̣атӯ’’ти ватва̄ а̄сана̄ отари. те ан̃н̃ена сарабхан̃н̃ам̣ бхан̣а̄петва̄ пуна раттим̣ тхерам̣ а̄найим̣су. со раттимпи кин̃чи адисва̄ ‘‘ахам̣ паччӯсака̄ле катхесса̄ми, раттим̣ ан̃н̃о катхетӯ’’ти ватва̄ отари. те ан̃н̃ена раттим̣ катха̄петва̄ пуна паччӯсе там̣ а̄найим̣су. со пунапи кин̃чи на̄ддаса. маха̄джано лед̣д̣удан̣д̣а̄дӣни гахетва̄, ‘‘андхаба̄ла, твам̣ са̄рипуттамоггалла̄на̄нам̣ ван̣н̣е катхийама̄не еван̃чеван̃ча вадеси, ида̄ни касма̄ на катхесӣ’’ти сантаджджетва̄ пала̄йантам̣ анубандхи. со пала̄йанто екисса̄ ваччакут̣ийа̄ пати.

маха̄джано катхам̣ самут̣т̣ха̄песи – ‘‘аджджа ла̄луда̄йӣ са̄рипуттамоггалла̄на̄нам̣ гун̣акатха̄йа паваттама̄на̄йа уссӯйанто аттано дхаммакатхикабха̄вам̣ пака̄сетва̄ мануссехи сакка̄рам̣ катва̄ ‘дхаммам̣ сун̣ома̄’ти вутте чатуккхаттум̣ а̄сане нисӣдитва̄ катхетаббайуттакам̣ кин̃чи апассанто ‘твам̣ амха̄кам̣ аййехи са̄рипуттамоггалла̄наттхерехи саддхим̣ йугагга̄хам̣ ган̣ха̄сӣ’ти лед̣д̣удан̣д̣а̄дӣни гахетва̄ сантаджджетва̄ пала̄пийама̄но ваччакут̣ийа̄ патито’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепи есо гӯтхакӯпе нимуггойева̄’’ти ватва̄ атӣтам̣ а̄харитва̄ –

‘‘чатуппадо ахам̣ самма, твампи самма чатуппадо;

ехи самма ниваттассу, ким̣ ну бхӣто пала̄йаси.

‘‘асучипӯтиломоси, дуггандхо ва̄си сӯкара;

саче йуджджхитука̄моси, джайам̣ самма дада̄ми те’’ти. (джа̄. 1.2.5-6) –

имам̣ джа̄такам̣ виттха̄ретва̄ катхеси. тада̄ сӣхо са̄рипутто ахоси, сӯкаро ла̄луда̄йӣти. саттха̄ имам̣ дхаммадесанам̣ а̄харитва̄, ‘‘бхиккхаве, ла̄луда̄йина̄ аппаматтакова дхаммо уггахито, саджджха̄йам̣ пана нева ака̄си, кин̃чи парийаттим̣ уггахетва̄ тасса̄ асаджджха̄йакаран̣ам̣ маламева̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

241. ‘‘асаджджха̄йамала̄ манта̄, анут̣т̣ха̄намала̄ гхара̄;

малам̣ ван̣н̣асса косаджджам̣, пама̄до раккхато мала’’нти.

таттха асаджджха̄йамала̄ти йа̄ка̄чи парийатти ва̄ сиппам̣ ва̄ йасма̄ асаджджха̄йантасса анануйун̃джантасса винассати ва̄ нирантарам̣ ва̄ на упат̣т̣ха̄ти, тасма̄ ‘‘асаджджха̄йамала̄ манта̄’’ти вуттам̣. йасма̄ пана гхара̄ва̄сам̣ васантасса ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа джин̣н̣апат̣исан̇кхаран̣а̄дӣни акаронтасса гхарам̣ на̄ма винассати, тасма̄ ‘‘анут̣т̣ха̄намала̄ гхара̄’’ти вуттам̣. йасма̄ гихисса ва̄ паббаджитасса ва̄ косаджджавасена сарӣрапат̣иджагганам̣ ва̄ париккха̄рапат̣иджагганам̣ ва̄ акаронтасса ка̄йо дуббан̣н̣о хоти, тасма̄ ‘‘малам̣ ван̣н̣асса косаджджа’’нти вуттам̣. йасма̄ га̄во раккхантасса пама̄давасена нидда̄йантасса ва̄ кӣл̣антасса ва̄ та̄ га̄во атиттхапаккхандана̄дина̄ ва̄ ва̄л̣амигачора̄диупаддавена ва̄ паресам̣ са̄ликхетта̄дӣни отаритва̄ кха̄данавасена вина̄сам̣ а̄паджджанти, сайампи дан̣д̣ам̣ ва̄ парибха̄сам̣ ва̄ па̄пун̣а̄ти, паббаджитам̣ ва̄ пана чха два̄ра̄ни араккхантам̣ пама̄давасена килеса̄ отаритва̄ са̄сана̄ ча̄венти, тасма̄ ‘‘пама̄до раккхато мала’’нти вуттам̣. со хисса вина̄са̄ваханена малат̣т̣ха̄нийатта̄ маланти аттхо.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

ла̄луда̄йиттхераваттху чатуттхам̣.