7. ла̄л̣уда̄йиттхераваттху
аппассута̄йанти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ла̄л̣уда̄йиттхерам̣ а̄раббха катхеси.
со кира ман̇галам̣ каронта̄нам̣ гехам̣ гантва̄ ‘‘тирокут̣т̣есу тит̣т̣хантӣ’’тиа̄дина̄ (кху. па̄. 7.1; пе. ва. 14) найена аваман̇галам̣ катхети, аваман̇галам̣ каронта̄нам̣ гехам̣ гантва̄ тирокут̣т̣а̄дӣсу катхетаббесу ‘‘да̄нан̃ча дхаммачарийа̄ ча̄’’тиа̄дина̄ (кху. па̄. 5.7; су. ни. 266) найена ман̇галага̄тха̄ ва̄ ‘‘йам̣ кин̃чи виттам̣ идха ва̄ хурам̣ ва̄’’ти ратанасуттам̣ (кху. па̄. 6.3; су. ни. 226) ва̄ катхети. евам̣ тесу тесу т̣ха̄несу ‘‘ан̃н̃ам̣ катхесса̄мӣ’’ти ан̃н̃ам̣ катхентопи ‘‘ан̃н̃ам̣ катхемӣ’’ти на джа̄на̄ти. бхиккхӯ тасса катхам̣ сутва̄ саттху а̄рочесум̣ – ‘‘ким̣, бханте, ла̄л̣уда̄йисса ман̇гала̄ман̇галат̣т̣ха̄несу гаманена, ан̃н̃асмим̣ катхетаббе ан̃н̃амева катхетӣ’’ти. саттха̄ ‘‘на, бхиккхаве, ида̄невеса евам̣ катхети, пуббепи ан̃н̃асмим̣ катхетаббе ан̃н̃амева катхесӣ’’ти ватва̄ атӣтам̣ а̄хари –
атӣте кира ба̄ра̄н̣асийам̣ аггидаттасса на̄ма бра̄хман̣асса путто сомадаттакума̄ро на̄ма ра̄джа̄нам̣ упат̣т̣хахи. со ран̃н̃а̄ пийо ахоси мана̄по. бра̄хман̣о пана касикаммам̣ нисса̄йа джӣвати. тасса двейева гон̣а̄ ахесум̣. тесу еко мато. бра̄хман̣о путтам̣ а̄ха – ‘‘та̄та, сомадатта, ра̄джа̄нам̣ ме йа̄читва̄ екам̣ гон̣ам̣ а̄хара̄’’ти. сомадатто ‘‘сача̄хам̣ ра̄джа̄нам̣ йа̄чисса̄ми, лахубха̄во ме пан̃н̃а̄йиссатӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘тумхейева, та̄та, ра̄джа̄нам̣ йа̄чатха̄’’ти ватва̄ ‘‘тена хи, та̄та, мам̣ гахетва̄ йа̄хӣ’’ти вутто чинтеси – ‘‘айам̣ бра̄хман̣о дандхапан̃н̃о абхиккама̄дивачанаматтампи на джа̄на̄ти, ан̃н̃асмим̣ ваттаббе ан̃н̃амева вадати, сиккха̄петва̄ пана нам̣ несса̄мӣ’’ти. со там̣ а̄да̄йа бӣран̣аттхамбхакам̣ на̄ма суса̄нам̣ гантва̄ тин̣акала̄пе бандхитва̄ ‘‘айам̣ ра̄джа̄, айам̣ упара̄джа̄, айам̣ сена̄патӣ’’ти на̄ма̄ни катва̄ пат̣ипа̄т̣ийа̄ питу дассетва̄ ‘‘тумхехи ра̄джакулам̣ гантва̄ евам̣ абхиккамитаббам̣, евам̣ пат̣иккамитаббам̣, евам̣ на̄ма ра̄джа̄ ваттаббо, евам̣ на̄ма упара̄джа̄, ра̄джа̄нам̣ пана упасан̇камитва̄ ‘джайату бхавам̣, маха̄ра̄джа̄’ти ватва̄ евам̣ т̣хатва̄ имам̣ га̄тхам̣ ватва̄ гон̣ам̣ йа̄чеййа̄тха̄’’ти га̄тхам̣ угган̣ха̄песи –
‘‘две ме гон̣а̄ маха̄ра̄джа, йехи кхеттам̣ каса̄масе;
тесу еко мато дева, дутийам̣ дехи кхаттийа̄’’ти.
со хи сам̣ваччхараматтена там̣ га̄тхам̣ пагун̣ам̣ катва̄ пагун̣абха̄вам̣ путтасса а̄рочетва̄ ‘‘тена хи, та̄та, кан̃чидева пан̣н̣а̄ка̄рам̣ а̄да̄йа а̄гаччхатха, ахам̣ пуриматарам̣ гантва̄ ран̃н̃о сантике т̣хасса̄мӣ’’ти вутте ‘‘са̄дху, та̄та̄’’ти пан̣н̣а̄ка̄рам̣ гахетва̄ сомадаттасса ран̃н̃о сантике т̣хитака̄ле усса̄хаппатто ра̄джакулам̣ гантва̄ ран̃н̃а̄ тут̣т̣хачиттена катапат̣исаммодано, ‘‘та̄та, чирассам̣ вата а̄гататтха, идама̄санам̣ нисӣдитва̄ вадатха, йенаттхо’’ти вутте имам̣ га̄тхама̄ха –
‘‘две ме гон̣а̄ маха̄ра̄джа, йехи кхеттам̣ каса̄масе;
тесу еко мато дева, дутийам̣ ган̣ха кхаттийа̄’’ти.
ран̃н̃а̄ ‘‘ким̣ вадеси, та̄та, пуна вадехӣ’’ти вуттепи тамева га̄тхам̣ а̄ха. ра̄джа̄ тена вираджджхитва̄ катхитабха̄вам̣ н̃атва̄ ситам̣ катва̄, ‘‘сомадатта, тумха̄кам̣ гехе бахӯ ман̃н̃е гон̣а̄’’ти ватва̄ ‘‘тумхехи динна̄ бахӯ бхависсанти, дева̄’’ти вутте бодхисаттасса тусситва̄ бра̄хман̣асса сол̣аса гон̣е алан̇ка̄рабхан̣д̣акам̣ нива̄сага̄ман̃часса брахмадеййам̣ датва̄ махантена йасена бра̄хман̣ам̣ уййоджесӣти.
саттха̄ имам̣ дхаммадесанам̣ а̄харитва̄ ‘‘тада̄ ра̄джа̄ а̄нандо ахоси, бра̄хман̣о ла̄л̣уда̄йӣ, сомадатто пана ахамева̄’’ти джа̄такам̣ самодха̄нетва̄ ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева, пуббепеса аттано аппассутата̄йа ан̃н̃асмим̣ ваттаббе ан̃н̃амева вадати. аппассутапурисо хи балибаддасадисо на̄ма хотӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
152. ‘‘аппассута̄йам̣ пурисо, балибаддова джӣрати;
мам̣са̄ни тасса вад̣д̣ханти, пан̃н̃а̄ тасса на вад̣д̣хатӣ’’ти.
таттха аппассута̄йанти екасса ва̄ двиннам̣ ва̄ пан̣н̣а̄сака̄нам̣. атха ва̄ пана вагга̄нам̣ саббантимена париччхедена екасса ва̄ двиннам̣ ва̄ суттанта̄нам̣ ва̄пи абха̄вена аппассуто айам̣. каммат̣т̣ха̄нам̣ пана уггахетва̄ ануйун̃джанто бахуссутова. балибаддова джӣратӣти йатха̄ хи балибаддо джӣрама̄но вад̣д̣хама̄но нева ма̄ту, на питу, на сесан̃а̄така̄нам̣ аттха̄йа вад̣д̣хати, атха кхо нираттхакамева джӣрати, евамевам̣ айампи на упаджджха̄йаваттам̣ кароти, на а̄чарийаваттам̣, на а̄гантукаватта̄дӣни, на бха̄вана̄ра̄матам̣ ануйун̃джати, нираттхакамева джӣрати, мам̣са̄ни тасса вад̣д̣хантӣти йатха̄ балибаддасса ‘‘йуганан̇гала̄дӣни вахитум̣ асаматтхо есо’’ти аран̃н̃е виссат̣т̣хасса таттхева вичарантасса кха̄дантасса пивантасса мам̣са̄ни вад̣д̣ханти, евамева имасса̄пи упаджджха̄йа̄дӣхи виссат̣т̣хасса сан̇гхам̣ нисса̄йа чатта̄ро паччайе лабхитва̄ уддхавиречана̄дӣни катва̄ ка̄йам̣ посентасса мам̣са̄ни вад̣д̣ханти, тхӯласарӣро хутва̄ вичарати. пан̃н̃а̄ тасса̄ти локийалокуттара̄ панасса пан̃н̃а̄ екан̇гуламатта̄пи на вад̣д̣хати, аран̃н̃е пана гаччхалата̄дӣни вийа чха два̄ра̄ни нисса̄йа тан̣ха̄ чева нававидхама̄но ча вад̣д̣хатӣти аттхо.
десана̄васа̄не маха̄джано сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣ӣти.
ла̄л̣уда̄йиттхераваттху саттамам̣.