7. ка̄н̣ама̄туваттху

йатха̄пи рахадоти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ка̄н̣ама̄тарам̣ а̄раббха катхеси. ваттху винайе (па̄чи. 230) а̄гатамева.

тада̄ пана ка̄н̣ама̄тара̄ атуччхахаттхам̣ дхӣтарам̣ патикулам̣ песетум̣ паккесу пӯвесу чатуккхаттум̣ чатуннам̣ бхиккхӯнам̣ диннака̄ле саттха̄ра̄ тасмим̣ ваттхусмим̣ сиккха̄паде пан̃н̃атте ка̄н̣а̄йа са̄микена ан̃н̃а̄йа паджа̄патийа̄ а̄нӣта̄йа ка̄н̣а̄ там̣ паваттим̣ сутва̄ ‘‘имехи ме гхара̄ва̄со на̄сито’’ти дит̣т̣хадит̣т̣хе бхиккхӯ аккосати парибха̄сати. бхиккхӯ там̣ вӣтхим̣ пат̣ипаджджитум̣ на висахим̣су. саттха̄ там̣ паваттим̣ н̃атва̄ таттха агама̄си. ка̄н̣ама̄та̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ пан̃н̃атта̄сане нисӣда̄петва̄ йа̄гукхаджджакам̣ ада̄си. саттха̄ катапа̄тара̄со ‘‘кахам̣ ка̄н̣а̄’’ти пуччхи. ‘‘еса̄, бханте, тумхе дисва̄ ман̇кубхӯта̄ родантӣ т̣хита̄’’ти. ‘‘ким̣ ка̄ран̣а̄’’ти? ‘‘еса̄, бханте, бхиккхӯ аккосати парибха̄сати, тасма̄ тумхе дисва̄ ман̇кубхӯта̄ родама̄на̄ т̣хита̄’’ти. атха нам̣ саттха̄ паккоса̄петва̄ – ‘‘ка̄н̣е, касма̄ мам̣ дисва̄ ман̇кубхӯта̄ нилӣйитва̄ родасӣ’’ти. атхасса̄ ма̄та̄ та̄йа катакирийам̣ а̄рочеси. атха нам̣ саттха̄ а̄ха – ‘‘ким̣ пана ка̄н̣ама̄те мама са̄вака̄ тайа̄ диннакам̣ ган̣хим̣су, адиннака’’нти? ‘‘диннакам̣, бханте’’ти. ‘‘саче мама са̄вака̄ пин̣д̣а̄йа чаранта̄ тава гехадва̄рам̣ патта̄ тайа̄ диннакам̣ ган̣хим̣су, ко тесам̣ досо’’ти? ‘‘наттхи, бханте, аййа̄нам̣ досо’’. ‘‘етисса̄йева досо’’ти. саттха̄ ка̄н̣ам̣ а̄ха – ‘‘ка̄н̣е, майхам̣ кира са̄вака̄ пин̣д̣а̄йа чарама̄на̄ гехадва̄рам̣ а̄гата̄, атха несам̣ тава ма̄тара̄ пӯва̄ динна̄, ко на̄меттха мама са̄вака̄нам̣ досо’’ти? ‘‘наттхи, бханте, аййа̄нам̣ досо, майхамева досо’’ти саттха̄рам̣ вандитва̄ кхама̄песи.

атхасса̄ саттха̄ анупуббим̣ катхам̣ катхеси, са̄ сота̄паттипхалам̣ па̄пун̣и. саттха̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ виха̄рам̣ гаччханто ра̄джан̇ган̣ена па̄йа̄си. ра̄джа̄ дисва̄ ‘‘саттха̄ вийа бхан̣е’’ти пуччхитва̄ ‘‘а̄ма, дева̄’’ти вутте ‘‘гаччхатха, мама а̄гантва̄ ванданабха̄вам̣ а̄рочетха̄’’ти песетва̄ ра̄джан̇ган̣е т̣хитам̣ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ ‘‘кахам̣, бханте, гата̄ттха̄’’ти пуччхи. ‘‘ка̄н̣ама̄та̄йа гехам̣, маха̄ра̄джа̄’’ти. ‘‘ким̣ ка̄ран̣а̄, бханте’’ти? ‘‘ка̄н̣а̄ кира бхиккхӯ аккосати парибха̄сати, там̣ка̄ран̣а̄ гатомхӣ’’ти. ‘‘ким̣ пана во, бханте, тасса̄ анаккосанабха̄во като’’ти? ‘‘а̄ма, маха̄ра̄джа, бхиккхӯнан̃ча анаккосика̄ ката̄, локуттаракут̣умбаса̄минӣ ча̄’’ти. ‘‘хоту, бханте, тумхехи са̄ локуттаракут̣умбаса̄минӣ ката̄, ахам̣ пана нам̣ локийакут̣умбаса̄миним̣ карисса̄мӣ’’ти ватва̄ ра̄джа̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ пат̣иниватто пат̣иччханнамаха̄йоггам̣ пахин̣итва̄ ка̄н̣ам̣ паккоса̄петва̄ сабба̄бхаран̣ехи алан̇каритва̄ джет̣т̣хадхӣтут̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ ‘‘мама дхӣтарам̣ посетум̣ саматтха̄ ган̣хантӯ’’ти а̄ха. атхеко саббаттхакамаха̄матто ‘‘ахам̣ девасса дхӣтарам̣ посесса̄мӣ’’ти там̣ аттано гехам̣ нетва̄ саббам̣ иссарийам̣ пат̣иччха̄петва̄ ‘‘йатха̄ручи пун̃н̃а̄ни карохӣ’’ти а̄ха. тато пат̣т̣ха̄йа ка̄н̣а̄ чатӯсу два̄ресу пурисе т̣хапетва̄ аттана̄ упат̣т̣ха̄таббе бхиккхӯ ча бхиккхунийо ча парийесама̄на̄пи на лабхати. ка̄н̣а̄йа гехадва̄ре пат̣ийа̄детва̄ т̣хапитам̣ кха̄данӣйабходжанӣйам̣ махогхо вийа паваттати. бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ ‘‘пуббе, а̄вусо, чатта̄ро махаллакаттхера̄ ка̄н̣а̄йа виппат̣иса̄рам̣ карим̣су, са̄ евам̣ виппат̣иса̄ринӣ хутва̄пи саттха̄рам̣ а̄гамма саддха̄сампадам̣ лабхи. саттха̄ра̄ пуна тасса̄ гехадва̄рам̣ бхиккхӯнам̣ упасан̇камана̄рахам̣ катам̣. ида̄ни упат̣т̣ха̄таббе бхиккхӯ ва̄ бхиккхунийо ва̄ парийесама̄на̄пи на лабхати, ахо буддха̄ на̄ма аччхарийагун̣а̄’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма̄’’ти вутте ‘‘на, бхиккхаве, ида̄нева техи махаллакабхиккхӯхи ка̄н̣а̄йа виппат̣иса̄ро като, пуббепи карим̣суйева. на ча ида̄нева майа̄ ка̄н̣а̄ мама вачанака̄рика̄ ката̄, пуббепи ката̄йева̄’’ти ватва̄ таматтхам̣ сотука̄мехи бхиккхӯхи йа̄чито –

‘‘йаттхеко лабхате баббу, дутийо таттха джа̄йати;

татийо ча чатуттхо ча, идам̣ те баббука̄ била’’нти. (джа̄. 1.1.137) –

идам̣ баббуджа̄такам̣ виттха̄рена катхетва̄ ‘‘тада̄ чатта̄ро махаллакабхиккхӯ чатта̄ро бил̣а̄ра̄ ахесум̣, мӯсика̄ ка̄н̣а̄, ман̣ика̄ро ахамева̄’’ти джа̄такам̣ самодха̄нетва̄ ‘‘евам̣, бхиккхаве, атӣтепи ка̄н̣а̄ думмана̄ а̄вилачитта̄ виккхиттачитта̄ хутва̄ мама вачанена пасаннаудакарахадо вийа виппасанначитта̄ ахосӣ’’ти ватва̄ анусандхим̣ гхат̣етва̄ дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –

82. ‘‘йатха̄пи рахадо гамбхӣро, виппасанно ана̄вило;

евам̣ дхамма̄ни сутва̄на, виппасӣданти пан̣д̣ита̄’’ти.

таттха рахадоти йо чатуран̇гинийа̄пи сена̄йа ога̄хантийа̄ накхубхати еварӯпо удакан̣н̣аво, сабба̄ка̄рена пана чатура̄сӣтийоджанасахассагамбхӣро нӣламаха̄самуддо рахадо на̄ма. тасса хи хет̣т̣ха̄ чатта̄лӣсайоджанасахассаматте т̣ха̄не удакам̣ маччхехи чалати, упари та̄ваттакейева т̣ха̄не удакам̣ ва̄тена чалати, маджджхе чатуйоджанасахассаматте т̣ха̄не удакам̣ ниччалам̣ тит̣т̣хати. айам̣ гамбхӣро рахадо на̄ма. евам̣ дхамма̄нӣти десана̄дхамма̄ни. идам̣ вуттам̣ хоти – йатха̄ на̄ма рахадо ана̄кулата̄йа виппасанно, ачалата̄йа ана̄вило, евам̣ мама десана̄дхаммам̣ сутва̄ сота̄паттимагга̄дивасена нирупаккилесачиттатам̣ а̄паджджанта̄ виппасӣданти пан̣д̣ита̄, арахаттаппатта̄ пана екантавиппасанна̄ва хонтӣти.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

ка̄н̣ама̄туваттху саттамам̣.