7. суппабуддхакут̣т̣хиваттху

чаранти ба̄ла̄ думмедха̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ вел̣уване вихаранто суппабуддхакут̣т̣хим̣ а̄раббха катхеси. суппабуддхакут̣т̣хиваттху уда̄не (уда̄. 43) а̄гатамева.

тада̄ хи суппабуддхакут̣т̣хи парисапарийанте нисинно бхагавато дхаммадесанам̣ сутва̄ сота̄паттипхалам̣ патва̄ аттана̄ пат̣иладдхагун̣ам̣ саттху а̄рочетука̄мо парисамаджджхе ога̄хитум̣ ависаханто маха̄джанасса саттха̄рам̣ вандитва̄ анугантва̄ ниваттанака̄ле виха̄рам̣ агама̄си. тасмим̣ кхан̣е сакко девара̄джа̄ ‘‘айам̣ суппабуддхакут̣т̣хи аттано саттху са̄сане пат̣иладдхагун̣ам̣ па̄кат̣ам̣ ка̄тука̄мо’’ти н̃атва̄ ‘‘вӣмам̣сисса̄ми на’’нти гантва̄ а̄ка̄се т̣хитова етадавоча – ‘‘суппабуддха, твам̣ мануссадалиддо мануссавара̄ко, ахам̣ те апарийантам̣ дханам̣ дасса̄ми, ‘буддхо на буддхо, дхаммо на дхаммо, сан̇гхо на сан̇гхо, алам̣ ме буддхена, алам̣ ме дхаммена, алам̣ ме сан̇гхена̄’ти вадехӣ’’ти. атха нам̣ со а̄ха – ‘‘коси тва’’нти? ‘‘ахам̣ сакко’’ти. андхаба̄ла, ахирика твам̣ майа̄ саддхим̣ катхетум̣ на йуттарӯпо, твам̣ мам̣ ‘‘дуггато далиддо капан̣о’’ти вадеси, нева̄хам̣ дуггато, на далиддо, сукхаппатто ахамасми махаддхано –

‘‘саддха̄дханам̣ сӣладханам̣, хирӣ оттаппийам̣ дханам̣;

сутадханан̃ча ча̄го ча, пан̃н̃а̄ ве саттамам̣ дханам̣.

‘‘йасса ете дхана̄ аттхи, иттхийа̄ пурисасса ва̄;

‘адалиддо’ти там̣ а̄ху, амогхам̣ тасса джӣвита’’нти. (а. ни. 7.5-6) –

има̄ни ме саттавидхаарийадхана̄ни санти, йесан̃хи има̄ни сатта дхана̄ни санти, на те буддхехи ва̄ паччекабуддхехи ва̄ ‘‘далидда̄’’ти вуччантӣти. сакко тасса катхам̣ сутва̄ там̣ антара̄магге оха̄йа саттху сантикам̣ гантва̄ саббам̣ там̣ вачанапат̣ивачанам̣ а̄рочеси. атха нам̣ бхагава̄ а̄ха – ‘‘на кхо, сакка, сакка̄ та̄диса̄нам̣ сатенапи сахассенапи суппабуддхакут̣т̣хим̣ ‘буддхо на буддхо’ти ва̄, ‘дхаммо на дхаммо’ти ва̄, ‘сан̇гхо на сан̇гхо’ти ва̄ катха̄пету’’нти. суппабуддхопи кхо кут̣т̣хи саттху сантикам̣ гантва̄ саттха̄ра̄ катапат̣исантха̄ро саммодама̄но аттана̄ пат̣иладдхагун̣ам̣ а̄рочетва̄ вут̣т̣ха̄йа̄сана̄ пакка̄ми. атха нам̣ ачирапаккантам̣ га̄вӣ тарун̣аваччха̄ джӣвита̄ воропеси.

са̄ кира ека̄ йаккхинӣ пуккуса̄тикулапуттам̣, ба̄хийам̣ да̄ручӣрийам̣, тамбада̄т̣хикачорагха̄такам̣, суппабуддхакут̣т̣хинти имесам̣ чатуннам̣ джана̄нам̣ анекасате аттабха̄ве га̄вӣ хутва̄ джӣвита̄ воропеси. те кира атӣте чатта̄ро сет̣т̣хипутта̄ хутва̄ екам̣ нагарасобхиним̣ ган̣икам̣ уййа̄нам̣ нетва̄ дивасам̣ сампаттим̣ анубхавитва̄ са̄йанхасамайе евам̣ саммантайим̣су – ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не ан̃н̃о наттхи, имисса̄ амхехи диннам̣ каха̄пан̣асахассан̃ча саббан̃ча паса̄дханабхан̣д̣ам̣ гахетва̄ имам̣ ма̄ретва̄ гаччха̄ма̄’’ти. са̄ тесам̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘име нилладжджа̄, майа̄ саддхим̣ абхирамитва̄ ида̄ни мам̣ ма̄ретука̄ма̄, джа̄нисса̄ми несам̣ каттаббайуттака’’нти техи ма̄рийама̄на̄ ‘‘ахам̣ йаккхинӣ хутва̄ йатха̄ мам̣ ете ма̄ренти, евамева те ма̄ретум̣ саматтха̄ бхавеййа’’нти паттханам̣ ака̄си. тасса ниссандена име ма̄реси. самбахула̄ бхиккхӯ тасса ка̄лакирийам̣ бхагавато а̄рочетва̄ ‘‘тасса ка̄ гати, кена ча ка̄ран̣ена кут̣т̣хибха̄вам̣ патто’’ти пуччхим̣су. саттха̄ сота̄паттипхалам̣ патва̄ тасса та̄ватим̣сабхаване уппаннабха̄ван̃ча тагарасикхипаччекабуддхам̣ дисва̄ нит̣т̣хубхитва̄ апасабйам̣ катва̄ дӣгхараттам̣ нирайе паччитва̄ випа̄ка̄васесена ида̄ни кут̣т̣хибха̄ваппаттин̃ча бйа̄каритва̄, ‘‘бхиккхаве, име сатта̄ аттана̄ва аттано кат̣укавипа̄какаммам̣ каронта̄ вичарантӣ’’ти ватва̄ анусандхим̣ гхат̣етва̄ уттари дхаммам̣ десенто имам̣ га̄тхама̄ха –

66. ‘‘чаранти ба̄ла̄ думмедха̄, амиттенева аттана̄;

каронта̄ па̄пакам̣ каммам̣, йам̣ хоти кат̣укаппхала’’нти.

таттха чарантӣти чатӯхи ирийа̄патхехи акусаламева каронта̄ вичаранти. ба̄ла̄ти идхалокаттхан̃ча паралокаттхан̃ча аджа̄нанта̄ идха ба̄ла̄ на̄ма. думмедха̄ти дуппан̃н̃а̄. амиттенева аттана̄ти аттана̄ амиттабхӯтена вийа верина̄ хутва̄. кат̣укаппхаланти тикхин̣апхалам̣ дуккхапхаланти.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣сӯти.

суппабуддхакут̣т̣хиваттху саттамам̣.