2. маха̄кассапаттхерасаддхивиха̄рикаваттху
чаран̃че на̄дхигаччхеййа̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ са̄ваттхийам̣ джетаване вихаранто маха̄кассапаттхерасса саддхивиха̄рикам̣ а̄раббха катхеси. десана̄ ра̄джагахе самут̣т̣хита̄.
тхерам̣ кира ра̄джагахам̣ нисса̄йа пиппалигуха̄йам̣ васантам̣ две саддхивиха̄рика̄ упат̣т̣хахим̣су. тесу еко саккаччам̣ ваттам̣ кароти, еко тена катам̣ катам̣ аттана̄ катам̣ вийа дассенто мукходакадантакат̣т̣ха̄нам̣ пат̣ийа̄дитабха̄вам̣ н̃атва̄, ‘‘бханте, мукходакадантакат̣т̣ха̄ни ме пат̣ийа̄дита̄ни, мукхам̣ дховатха̄’’ти вадати, па̄дадховананха̄на̄дика̄лепи евамева вадати. итаро чинтеси – ‘‘айам̣ ниччака̄лам̣ майа̄ катам̣ катам̣ аттана̄ катам̣ вийа катва̄ дассети, хоту, каттаббайуттакамасса карисса̄мӣ’’ти. тасса бхун̃джитва̄ супантассева нха̄нодакам̣ та̄петва̄ екасмим̣ гхат̣е катва̄ пит̣т̣хикот̣т̣хаке т̣хапеси, удаката̄панабха̄джане пана на̄л̣иматтам̣ удакам̣ сесетва̄ усумам̣ мун̃чантам̣ т̣хапеси. там̣ итаро са̄йанхасамайе пабуджджхитва̄ усумам̣ никкхантам̣ дисва̄ ‘‘удакам̣ та̄петва̄ кот̣т̣хаке т̣хапитам̣ бхависсатӣ’’ти вегена гантва̄ тхерам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, кот̣т̣хаке удакам̣ т̣хапитам̣, нха̄йатха̄’’ти ватва̄ тхерена саддхим̣йева кот̣т̣хакам̣ па̄виси. тхеро удакам̣ апассанто ‘‘кахам̣ удакам̣, а̄вусо’’ти а̄ха. дахаро аггиса̄лам̣ гантва̄ бха̄джане ул̣ун̇кам̣ ота̄ретва̄ туччхабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘пассатха дут̣т̣хасса каммам̣ туччхабха̄джанам̣ уддхане а̄ропетва̄ кухим̣ гато, ахам̣ ‘кот̣т̣хаке удака’нти сан̃н̃а̄йа а̄рочеси’’нти уджджха̄йанто гхат̣ам̣ а̄да̄йа титтхам̣ агама̄си. итаропи пит̣т̣хикот̣т̣хакато удакам̣ а̄харитва̄ кот̣т̣хаке т̣хапеси.
тхеро чинтеси – ‘‘айам̣ дахаро ‘удакам̣ ме та̄петва̄ кот̣т̣хаке т̣хапитам̣, етха, бханте, нха̄йатха̄’ти ватва̄ ида̄ни уджджха̄йанто гхат̣ам̣ а̄да̄йа титтхам̣ гаччхати, ким̣ ну кхо ета’’нти упадха̄ренто ‘‘еттакам̣ ка̄лам̣ еса дахаро имина̄ катам̣ ваттам̣ аттана̄ва катам̣ вийа пака̄сетӣ’’ти н̃атва̄ са̄йам̣ а̄гантва̄ нисиннасса ова̄дамада̄си, ‘‘а̄вусо, бхиккхуна̄ на̄ма ‘аттана̄ катамева ката’нти ваттум̣ ват̣т̣ати, но акатам̣, твам̣ ида̄нева ‘кот̣т̣хаке удакам̣ т̣хапитам̣, нха̄йатха, бханте’ти ватва̄ майи пависитва̄ т̣хите гхат̣ам̣ а̄да̄йа уджджха̄йанто гаччхаси, паббаджитасса на̄ма евам̣ ка̄тум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти. со ‘‘пассатха тхерасса каммам̣, удакаматтакам̣ на̄ма нисса̄йа мам̣ евам̣ вадесӣ’’ти куджджхитва̄ пунадивасе тхерена саддхим̣ пин̣д̣а̄йа на па̄виси. тхеро итарена саддхим̣ екам̣ падесам̣ агама̄си. со тасмим̣ гате тхерасса упат̣т̣ха̄какулам̣ гантва̄ ‘‘тхеро кахам̣, бханте’’ти пут̣т̣хо ‘‘тхерасса апха̄сукам̣ джа̄там̣, виха̄рейева нисинно’’ти а̄ха. ‘‘ким̣ пана, бханте, ладдхум̣ ват̣т̣атӣ’’ти? ‘‘еварӯпам̣ кира на̄ма а̄ха̄рам̣ детха̄’’ти вутте тена вуттанийа̄менева сампа̄детва̄ адам̣су. со антара̄маггева там̣ бхаттам̣ бхун̃джитва̄ виха̄рам̣ гато. тхеропи гатат̣т̣ха̄не махантам̣ сукхумаваттхам̣ лабхитва̄ аттана̄ саддхим̣ гатадахарасса ада̄си. со там̣ раджитва̄ аттано нива̄санапа̄рупанам̣ ака̄си.
тхеро пунадивасе там̣ упат̣т̣ха̄какулам̣ гантва̄, ‘‘бханте, ‘тумха̄кам̣ кира апха̄сукам̣ джа̄та’нти амхехи дахарена вуттанийа̄менева пат̣ийа̄детва̄ а̄ха̄ро песито, парибхун̃джитва̄ во пха̄сукам̣ джа̄та’’нти вутте тун̣хӣ ахоси. виха̄рам̣ пана гантва̄ там̣ дахарам̣ вандитва̄ нисиннам̣ евама̄ха – ‘‘а̄вусо, тайа̄ кира хиййо, идам̣ на̄ма катам̣, идам̣ паббаджита̄нам̣ на ануччхавикам̣, вин̃н̃аттим̣ катва̄ бхун̃джитум̣ на ват̣т̣атӣ’’ти. со куджджхитва̄ тхере а̄гха̄там̣ бандхитва̄ ‘‘пуримадивасе удакаматтам̣ нисса̄йа мам̣ муса̄ва̄дим̣ катва̄ аджджа аттано упат̣т̣ха̄какуле бхаттамут̣т̣хийа̄ бхуттака̄ран̣а̄ мам̣ ‘вин̃н̃аттим̣ катва̄ бхун̃джитум̣ на ват̣т̣атӣ’ти вадати, ваттхампи тена аттано упат̣т̣ха̄кассева диннам̣, ахо тхерасса бха̄рийам̣ каммам̣, джа̄нисса̄мисса каттаббайуттака’’нти пунадивасе тхере га̄мам̣ пависанте сайам̣ виха̄ре охӣйитва̄ дан̣д̣ам̣ гахетва̄ парибхогабха̄джана̄ни бхиндитва̄ тхерасса пан̣н̣аса̄ла̄йа аггим̣ датва̄ йам̣ на джха̄йати, там̣ муггарена пахаранто бхиндитва̄ никкхамитва̄ пала̄то. со ка̄лам̣ катва̄ авӣчимаха̄нирайе ниббатти.
маха̄джано катхам̣ самут̣т̣ха̄песи – ‘‘тхерасса кира саддхивиха̄рико ова̄даматтам̣ асаханто куджджхитва̄ пан̣н̣аса̄лам̣ джха̄петва̄ пала̄то’’ти. атхеко бхиккху апарабха̄ге ра̄джагаха̄ никкхамитва̄ саттха̄рам̣ дат̣т̣хука̄мо джетаванам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ саттха̄ра̄ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ ‘‘куто а̄гатосӣ’’ти пут̣т̣хо ‘‘ра̄джагахато, бханте’’ти а̄ха. ‘‘мама путтасса маха̄кассапасса кхаманӣйа’’нти? ‘‘кхаманӣйам̣, бханте, еко пана саддхивиха̄рико ова̄даматтена куджджхитва̄ пан̣н̣аса̄лам̣ джха̄петва̄ пала̄то’’ти. саттха̄ ‘‘на со ида̄нева ова̄дам̣ сутва̄ куджджхати, пуббепи куджджхийева. на ида̄нева кут̣им̣ дӯсети, пуббепи дӯсесийева̄’’ти ватва̄ атӣтам̣ а̄хари –
атӣте ба̄ра̄н̣асийам̣ брахмадатте раджджам̣ ка̄ренте химавантападесе еко син̇гиласакун̣о кула̄вакам̣ катва̄ васи. атхекадивасам̣ деве вассанте еко маккат̣о сӣтена кампама̄но там̣ падесам̣ агама̄си. син̇гило там̣ дисва̄ га̄тхама̄ха –
‘‘мануссассева те сӣсам̣, хаттхапа̄да̄ ча ва̄нара;
атха кена ну ван̣н̣ена, ага̄рам̣ те на виджджатӣ’’ти. (джа̄. 1.4.81);
маккат̣о ‘‘кин̃ча̄пи ме хаттхапа̄да̄ аттхи, йа̄йа пана пан̃н̃а̄йа вича̄ретва̄ ага̄рам̣ кареййам̣, са̄ ме пан̃н̃а̄ наттхӣ’’ти чинтетва̄ таматтхам̣ вин̃н̃а̄петука̄мо имам̣ га̄тхама̄ха –
‘‘мануссассева ме сӣсам̣, хаттхапа̄да̄ ча син̇гила;
йа̄ху сет̣т̣ха̄ мануссесу, са̄ ме пан̃н̃а̄ на виджджатӣ’’ти. (джа̄. 1.4.82);
атха нам̣ ‘‘еварӯпасса тава катхам̣ гхара̄ва̄со иджджхиссатӣ’’ти гараханто син̇гило имам̣ га̄тха̄двайама̄ха –
‘‘анават̣т̣хитачиттасса, лахучиттасса дуббхино;
ниччам̣ аддхувасӣласса, сукхабха̄во на виджджати.
‘‘со карассу а̄нубха̄вам̣, вӣтиваттассу сӣлийам̣;
сӣтава̄тапаритта̄н̣ам̣, карассу кут̣авам̣ капӣ’’ти. (джа̄. 1.4.83-84);
маккат̣о ‘‘айам̣ мам̣ анават̣т̣хитачиттам̣ лахучиттам̣ миттадуббхим̣ аддхувасӣлам̣ кароти, ида̄нисса миттадуббхибха̄вам̣ дассесса̄мӣ’’ти кула̄вакам̣ виддхам̣сетва̄ виппакири. сакун̣о тасмим̣ кула̄вакам̣ ган̣ханте ева екена пассена никкхамитва̄ пала̄йи.
саттха̄ имам̣ дхаммадесанам̣ а̄харитва̄ джа̄такам̣ самодха̄неси – ‘‘тада̄ маккат̣о кут̣идӯсакабхиккху ахоси, син̇гиласакун̣о кассапо ахосӣ’’ти. джа̄такам̣ самодха̄нетва̄ ‘‘евам̣, бхиккхаве, на ида̄нева, пуббепи со ова̄даккхан̣е куджджхитва̄ кут̣им̣ дӯсеси, мама путтасса кассапасса еварӯпена ба̄лена саддхим̣ васанато екакассева нива̄со сеййо’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –
61. ‘‘чаран̃че на̄дхигаччхеййа, сеййам̣ садисаматтано;
екачарийам̣ дал̣хам̣ кайира̄, наттхи ба̄ле саха̄йата̄’’ти.
таттха чаранти ирийа̄патхача̄рам̣ аггахетва̄ манаса̄ча̄ро ведитаббо, калйа̄н̣амиттам̣ парийесантоти аттхо. сеййам̣ садисаматтаноти аттано сӣласама̄дхипан̃н̃а̄гун̣ехи адхикатарам̣ ва̄ садисам̣ ва̄ на лабхеййа че. екачарийанти етесу хи сеййам̣ лабхама̄но сӣла̄дӣхи вад̣д̣хати, садисам̣ лабхама̄но на париха̄йати, хӣнена пана саддхим̣ екато васанто екато сам̣бхогапарибхогам̣ каронто сӣла̄дӣхи париха̄йати. тена вуттам̣ – ‘‘еварӯпо пуггало на севитаббо на бхаджитаббо на пайирупа̄ситаббо ан̃н̃атра ануддайа̄ ан̃н̃атра анукампа̄’’ти (пу. па. 121; а. ни. 3.26). тасма̄ саче ка̄рун̃н̃ам̣ пат̣ичча ‘‘айам̣ мам̣ нисса̄йа сӣла̄дӣхи вад̣д̣хиссатӣ’’ти тамха̄ пуггала̄ кин̃чи апачча̄сӣсанто там̣ сан̇ган̣хитум̣ саккоти, иччетам̣ кусалам̣. но че саккоти, екачарийам̣ дал̣хам̣ кайира̄ екӣбха̄вамева тхирам̣ катва̄ саббаирийа̄патхесу екакова вихареййа. ким̣ ка̄ран̣а̄? наттхи ба̄ле саха̄йата̄ти саха̄йата̄ на̄ма чӯл̣асӣлам̣ маджджхимасӣлам̣ маха̄сӣлам̣ даса катха̄ваттхӯни тераса дхутан̇гагун̣а̄ випассана̄гун̣а̄ чатта̄ро магга̄ чатта̄ри пхала̄ни тиссо виджджа̄ чха абхин̃н̃а̄. айам̣ саха̄йата̄гун̣о ба̄лам̣ нисса̄йа наттхӣти.
десана̄васа̄не а̄гантуко бхиккху сота̄паттипхалам̣ патто, ан̃н̃епи бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни па̄пун̣им̣су, десана̄ маха̄джанасса са̄ттхика̄ ахосӣти.
маха̄кассапаттхерасаддхивиха̄рикаваттху дутийам̣.