9. сореййаттхераваттху

на там̣ ма̄та̄ пита̄ кайира̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ са̄ваттхийам̣ джетаване вихаранто сореййаттхерам̣ а̄раббха катхеси.

ваттху сореййанагаре самут̣т̣хитам̣, са̄ваттхийам̣ нит̣т̣ха̄песи. самма̄самбуддхе са̄ваттхийам̣ вихаранте сореййанагаре сореййасет̣т̣хипутто екена саха̄йакена саддхим̣ сукхайа̄наке нисӣдитва̄ махантена парива̄рена нха̄наттха̄йа нагара̄ никкхами. тасмим̣ кхан̣е маха̄качча̄йанаттхеро сореййанагарам̣ пин̣д̣а̄йа пависитука̄мо хутва̄ бахинагаре сан̇гха̄т̣им̣ па̄рупати. тхерасса ча суван̣н̣аван̣н̣ам̣ сарӣрам̣. сореййасет̣т̣хипутто там̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘ахо вата айам̣ ва̄ тхеро мама бхарийа̄ бхавеййа, мама ва̄ бхарийа̄йа сарӣраван̣н̣о етасса сарӣраван̣н̣о вийа бхавеййа̄’’ти. тасса чинтитаматтейева пурисалин̇гам̣ антарадха̄йи, иттхилин̇гам̣ па̄турахоси. со ладжджама̄но йа̄нака̄ оруйха пала̄йи. париджано там̣ асан̃джа̄нанто ‘‘кимета’’нти а̄ха. са̄пи таккасиламаггам̣ пат̣ипаджджи. саха̄йакописса̄ ито чито ча вичаритва̄пи на̄ддаса. саббе нха̄йитва̄ гехам̣ агамим̣су. ‘‘кахам̣ сет̣т̣хипутто’’ти ча вутте, ‘‘нхатва̄ а̄гато бхависсатӣти ман̃н̃имха̄’’ти вадим̣су. атхасса ма̄та̄питаро таттха таттха парийеситва̄ апассанта̄ родитва̄ паридевитва̄, ‘‘мато бхависсатӣ’’ти матакабхаттам̣ адам̣су. са̄ екам̣ таккасилага̄мим̣ саттхава̄хам̣ дисва̄ йа̄накасса паччхато паччхато анубандхи.

атха нам̣ манусса̄ дисва̄, ‘‘амха̄кам̣ йа̄накасса паччхато паччхато анугаччхати, майам̣ ‘кассеса̄ да̄рика̄’ти там̣ на джа̄на̄ма̄’’ти вадим̣су. са̄пи ‘‘тумхе аттано йа̄накам̣ па̄джетха, ахам̣ падаса̄ гамисса̄мӣ’’ти гаччхантӣ ан̇гулимуддикам̣ датва̄ екасмим̣ йа̄наке ока̄сам̣ ка̄реси. манусса̄ чинтайим̣су – ‘‘таккасиланагаре амха̄кам̣ сет̣т̣хипуттасса бхарийа̄ наттхи, тасса а̄чиккхисса̄ма, маха̄пан̣н̣а̄ка̄ро но бхависсатӣ’’ти. те гехам̣ гантва̄, ‘‘са̄ми, амхехи тумха̄кам̣ екам̣ иттхиратанам̣ а̄нӣта’’нти а̄хам̣су. со там̣ сутва̄ там̣ паккоса̄петва̄ аттано вайа̄нурӯпам̣ абхирӯпам̣ па̄са̄дикам̣ дисва̄ уппаннасинехо гехе ака̄си. пуриса̄ хи иттхийо, иттхийо ва̄ пуриса̄ абхӯтапубба̄ на̄ма наттхи. пуриса̄ хи парасса да̄ресу атичаритва̄ ка̄лам̣ катва̄ бахӯни вассасатасахасса̄ни нирайе паччитва̄ мануссаджа̄тим̣ а̄гаччханта̄ аттабха̄васате иттхибха̄вам̣ а̄паджджанти.

а̄нандаттхеропи каппасатасахассам̣ пӯритапа̄рамӣ арийаса̄вако сам̣са̄ре сам̣саранто екасмим̣ аттабха̄ве камма̄ракуле ниббатто. парада̄ракаммам̣ катва̄ нирайе паччитва̄ пакка̄васесена чуддасасу аттабха̄весу пурисасса па̄дапарича̄рика̄ иттхӣ ахоси, саттасу аттабха̄весу бӣджуддхаран̣ам̣ па̄пун̣и. иттхийо пана да̄на̄дӣни пун̃н̃а̄ни катва̄ иттхибха̄ве чхандам̣ вира̄джетва̄, ‘‘идам̣ но пун̃н̃ам̣ пурисаттабха̄вапат̣ила̄бха̄йа сам̣ваттатӯ’’ти читтам̣ адхит̣т̣хахитва̄ ка̄лам̣ катва̄ пурисаттабха̄вам̣ пат̣илабханти, патидевата̄ хутва̄ са̄мике самма̄пат̣ипаттивасена̄пи пурисаттабха̄вам̣ пат̣илабхантева.

айам̣ пана сет̣т̣хипутто тхере айонисо читтам̣ уппа̄детва̄ имасмим̣йева аттабха̄ве иттхибха̄вам̣ пат̣илабхи. таккасила̄йам̣ сет̣т̣хипуттена саддхим̣ сам̣ва̄саманва̄йа пана тасса̄ куччхийам̣ габбхо патит̣т̣ха̄си. са̄ дасама̄саччайена путтам̣ лабхитва̄ тасса падаса̄ гаманака̄ле апарампи путтам̣ пат̣илабхи. евамасса̄ куччхийам̣ вуттха̄ две, сореййанагаре там̣ пат̣ичча ниббатта̄ двети чатта̄ро путта̄ ахесум̣. тасмим̣ ка̄ле сореййанагарато тасса̄ саха̄йако сет̣т̣хипутто пан̃чахи сакат̣асатехи таккасилам̣ гантва̄ сукхайа̄наке нисинно нагарам̣ па̄виси. атха нам̣ са̄ упарипа̄са̄датале ва̄тапа̄нам̣ виваритва̄ антаравӣтхим̣ олокайама̄на̄ т̣хита̄ дисва̄ сан̃джа̄нитва̄ да̄сим̣ песетва̄ паккоса̄петва̄ маха̄тале нисӣда̄петва̄ махантам̣ сакка̄расамма̄нам̣ ака̄си. атха нам̣ со а̄ха – ‘‘бхадде, твам̣ ито пуббе амхехи на дит̣т̣хапубба̄, атха ча пана но махантам̣ сакка̄рам̣ кароси, джа̄на̄си твам̣ амхе’’ти. ‘‘а̄ма, са̄ми, джа̄на̄ми, нану тумхе сореййанагарава̄сино’’ти? ‘‘а̄ма, бхадде’’ти. са̄ ма̄та̄питӯнан̃ча бхарийа̄йа ча путта̄нан̃ча арогабха̄вам̣ пуччхи. итаро ‘‘а̄ма, бхадде, арога̄’’ти ватва̄ ‘‘джа̄на̄си твам̣ ете’’ти а̄ха. ‘‘а̄ма са̄ми, джа̄на̄ми. тесам̣ еко путто аттхи, со кахам̣, са̄мӣ’’ти? ‘‘бхадде, ма̄ етам̣ катхехи, майам̣ тена саддхим̣ екадивасам̣ сукхайа̄наке нисӣдитва̄ нха̄йитум̣ никкханта̄ невасса гатим̣ джа̄на̄ма, ито чито ча вичаритва̄ там̣ адисва̄ ма̄та̄питӯнам̣ а̄рочайимха̄, теписса родитва̄ кандитва̄ петакиччам̣ кирим̣сӯ’’ти. ‘‘ахам̣ со, са̄мӣ’’ти. ‘‘апехи, бхадде, ким̣ катхеси майхам̣ саха̄йо девакума̄ро вийа еко пурисо’’ти? ‘‘хоту, са̄ми, ахам̣ со’’ти. ‘‘атха идам̣ ким̣ на̄ма̄’’ти? ‘‘там̣ дивасам̣ те аййо маха̄качча̄йанаттхеро дит̣т̣хо’’ти? ‘‘а̄ма, дит̣т̣хо’’ти. ахам̣ аййам̣ маха̄качча̄йанаттхерам̣ олокетва̄, ‘‘ахо вата айам̣ ва̄ тхеро мама бхарийа̄ бхавеййа, етасса ва̄ сарӣраван̣н̣о вийа мама бхарийа̄йа сарӣраван̣н̣о бхавеййа̄’’ти чинтесим̣. чинтитаккхан̣ейева ме пурисалин̇гам̣ антарадха̄йи, иттхилин̇гам̣ па̄тубхави. атха̄хам̣ ладжджама̄на̄ кассачи кин̃чи ваттум̣ асаккун̣итва̄ тато пала̄йитва̄ идха̄гата̄, са̄мӣти.

‘‘ахо вата те бха̄рийам̣ каммам̣ катам̣, касма̄ майхам̣ на̄чиккхи, апича пана те тхеро кхама̄пито’’ти? ‘‘на кхама̄пито, са̄ми. джа̄на̄си пана твам̣ кахам̣ тхеро’’ти? ‘‘имамева нагарам̣ упанисса̄йа вихаратӣ’’ти. ‘‘саче пин̣д̣а̄йа чаранто идха̄гаччхеййа, ахам̣ мама аййасса бхиккха̄ха̄рам̣ дадеййам̣, са̄мӣ’’ти. ‘‘тена хи сӣгхам̣ сакка̄рам̣ карохи, амха̄кам̣ аййам̣ кхама̄песса̄ма̄’’ти со тхерасса васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ вандитва̄ екамантам̣ нисинно, ‘‘бханте, све майхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти а̄ха. ‘‘нану твам̣, сет̣т̣хипутта, а̄гантукосӣ’’ти. ‘‘бханте, ма̄ амха̄кам̣ а̄гантукабха̄вам̣ пуччхатха, све ме бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти. тхеро адхива̄сеси, гехепи тхерасса маха̄сакка̄ро пат̣ийатто. тхеро пунадивасе там̣ гехадва̄рам̣ агама̄си. атха нам̣ нисӣда̄петва̄ пан̣ӣтена̄ха̄рена паривиситва̄ сет̣т̣хипутто там̣ иттхим̣ гахетва̄ тхерасса па̄дамӯле нипаджджа̄петва̄, ‘‘бханте, майхам̣ саха̄йика̄йа кхаматха̄’’ти а̄ха. ‘‘кимета’’нти? ‘‘айам̣, бханте, пуббе майхам̣ пийасаха̄йако хутва̄ тумхе олокетва̄ евам̣ на̄ма чинтеси, атхасса пурисалин̇гам̣ антарадха̄йи, иттхилин̇гам̣ па̄тубхави, кхаматха, бханте’’ти. ‘‘тена хи ут̣т̣хахатха, кхама̄ми во аха’’нти. тхерена ‘‘кхама̄мӣ’’ти вуттаматтейева иттхилин̇гам̣ антарадха̄йи, пурисалин̇гам̣ па̄тубхави.

пурисалин̇ге па̄тубхӯтаматтейева там̣ таккасила̄йа сет̣т̣хипутто а̄ха – ‘‘самма саха̄йака, име две да̄рака̄ тава куччхийам̣ вуттхатта̄ мам̣ пат̣ичча ниббаттатта̄ убхиннампино путта̄ ева, идхева васисса̄ма, ма̄ уккан̣т̣хӣ’’ти. ‘‘самма, ахам̣ екенаттабха̄вена пат̣хамам̣ пурисо хутва̄ иттхибха̄вам̣ патва̄ пуна пурисо джа̄тоти виппака̄раппатто, пат̣хамам̣ мам̣ пат̣ичча две путта̄ ниббатта̄, ида̄ни ме куччхито две путта̄ никкханта̄, сва̄хам̣ екенаттабха̄вена виппака̄раппатто, пуна ‘гехе васиссатӣ’ти сан̃н̃ам̣ ма̄ кари, ахам̣ мама аййасса сантике паббаджисса̄ми. име две да̄рака̄ тава бха̄ра̄ти, имесу ма̄ памаджджӣ’’ти ватва̄ путте сӣсе паричумбитва̄ паримаджджитва̄ уре нипаджджа̄петва̄ питу ниййа̄детва̄ никкхамитва̄ тхерасса сантике паббаджджам̣ йа̄чи. тхеропи нам̣ пабба̄джетва̄ упасампа̄детва̄ ган̣хитва̄ва ча̄рикам̣ чарама̄но анупуббена са̄ваттхим̣ агама̄си. тасса сореййаттхероти на̄мам̣ ахоси. джанападава̄сино там̣ паваттим̣ н̃атва̄ сан̇кхубхитва̄ котӯхаладжа̄та̄ там̣ упасан̇камитва̄ пуччхим̣су – ‘‘евам̣ кира, бханте’’ти? ‘‘а̄ма, а̄вусо’’ти. ‘‘бханте, еварӯпампи ка̄ран̣ам̣ на̄ма хоти’’? ‘‘тумха̄кам̣ куччхийам̣ кира две путта̄ ниббатта̄, тумхе пат̣ичча две джа̄та̄, тесам̣ во катаресу балавасинехо хотӣ’’ти? ‘‘куччхийам̣ вуттхакесу, а̄вусо’’ти. а̄гата̄гата̄ нибаддхам̣ татхева пуччхим̣су.

тхеро ‘‘куччхийам̣ вуттакесу ева синехо балава̄’’ти пунаппунам̣ катхенто хара̄йама̄но екова нисӣдати, екова тит̣т̣хати. со евам̣ екаттӯпагато аттабха̄ве кхайавайам̣ самут̣т̣ха̄петва̄ саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. атха нам̣ а̄гата̄гата̄ пуччханти – ‘‘бханте, евам̣ кира на̄ма ахосӣ’’ти? ‘‘а̄ма̄вусо’’ти. ‘‘катаресу синехо балава̄’’ти? ‘‘майхам̣ каттхачи синехо на̄ма наттхӣ’’ти. бхиккхӯ ‘‘айам̣ абхӯтам̣ катхеси, пуримадивасесу ‘куччхийам̣ вуттхапуттесу синехо балава̄’ти ватва̄ ида̄ни ‘майхам̣ каттхачи синехо наттхӣ’ти вадати, ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, бханте’’ти а̄хам̣су. саттха̄ ‘‘на, бхиккхаве, мама путто ан̃н̃ам̣ бйа̄кароти, мама путтасса самма̄пан̣ихитена читтена маггасса дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа на каттхачи синехо джа̄то, йам̣ сампаттим̣ нева ма̄та̄, на пита̄ ка̄тум̣ саккоти, там̣ имесам̣ сатта̄нам̣ аббхантаре паваттам̣ самма̄пан̣ихитам̣ читтамева детӣ’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

43. ‘‘на там̣ ма̄та̄ пита̄ кайира̄, ан̃н̃е ва̄пи ча н̃а̄така̄;

самма̄пан̣ихитам̣ читтам̣, сеййасо нам̣ тато каре’’ти.

таттхана танти там̣ ка̄ран̣ам̣ нева ма̄та̄ кареййа, на пита̄, на ан̃н̃е н̃а̄така̄. самма̄пан̣ихитанти дасасу кусалакаммапатхесу самма̄ т̣хапитам̣. сеййасо нам̣ тато карети тато ка̄ран̣ато сеййасо нам̣ варатарам̣ уттаритарам̣ кареййа, каротӣти аттхо. ма̄та̄питаро хи путта̄нам̣ дханам̣ дадама̄на̄ екасмим̣йева аттабха̄ве каммам̣ акатва̄ сукхена джӣвикакаппанам̣ дханам̣ да̄тум̣ сакконти. виса̄кха̄йа ма̄та̄питаропи та̄ва махаддхана̄ маха̄бхога̄, тасса̄ екасмим̣йева аттабха̄ве сукхена джӣвикакаппанам̣ дханам̣ адам̣су. чатӯсу пана дӣпесу чаккаваттисирим̣ да̄тум̣ саматтха̄ ма̄та̄питаропи на̄ма путта̄нам̣ наттхи, пагева диббасампаттим̣ ва̄ пат̣хамаджджха̄на̄дисампаттим̣ ва̄, локуттарасампаттида̄не катха̄ва наттхи, самма̄пан̣ихитам̣ пана читтам̣ саббампетам̣ сампаттим̣ да̄тум̣ саккоти. тена вуттам̣ ‘‘сеййасо нам̣ тато каре’’ти.

десана̄васа̄не бахӯ сота̄паттипхала̄дӣни патта̄. десана̄ маха̄джанасса са̄ттхика̄ джа̄та̄ти.

сореййаттхераваттху навамам̣.

читтаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

татийо вагго.