6. пан̃часатабхиккхуваттху
кумбхӯпаманти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ са̄ваттхийам̣ вихаранто а̄раддхавипассаке бхиккхӯ а̄раббха катхеси.
са̄ваттхийам̣ кира пан̃часата̄ бхиккхӯ саттху сантике йа̄ва арахатта̄ каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄, ‘‘саман̣адхаммам̣ карисса̄ма̄’’ти йоджанасатамаггам̣ гантва̄ екам̣ маха̄ва̄сага̄мам̣ агамам̣су. атха те манусса̄ дисва̄ пан̃н̃атта̄сане нисӣда̄петва̄ пан̣ӣтехи йа̄губхатта̄дӣхи паривиситва̄, ‘‘кахам̣, бханте, гаччхатха̄’’ти пуччхитва̄, ‘‘йатха̄пха̄сукат̣т̣ха̄на’’нти вутте, ‘‘бханте, имам̣ тема̄сам̣ идхева васатха, майампи тумха̄кам̣ сантике саран̣есу патит̣т̣ха̄йа пан̃ча сӣла̄ни раккхисса̄ма̄’’ти йа̄читва̄ тесам̣ адхива̄санам̣ видитва̄, ‘‘авидӯре т̣ха̄не маханто ванасан̣д̣о аттхи, еттха васатха, бханте’’ти ватва̄ уййоджесум̣. бхиккхӯ там̣ ванасан̣д̣ам̣ пависим̣су. тасмим̣ ванасан̣д̣е адхиваттха̄ девата̄ ‘‘сӣлаванто, аййа̄, имам̣ ванасан̣д̣ам̣ ануппатта̄, айуттам̣ кхо пана асма̄кам̣ аййесу идха васантесу путтада̄ре гахетва̄ руккхе абхируйха васиту’’нти руккхато отаритва̄ бхӯмийам̣ нисӣдитва̄ чинтайим̣су, ‘‘аййа̄, имасмим̣ т̣ха̄не аджджекараттим̣ васитва̄ аддха̄ све гамиссантӣ’’ти. бхиккхӯпи пунадивасе антога̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ пуна тамева ванасан̣д̣ам̣ а̄гамим̣су. девата̄ ‘‘бхиккхусан̇гхо сва̄тана̄йа кеначи нимантито бхависсати, тасма̄ пуна̄гаччхати, аджджа гаманам̣ на бхависсати, све гамиссати ман̃н̃е’’ти имина̄ упа̄йена ад̣д̣хама̄саматтам̣ бхӯмийамева аччхим̣су.
тато чинтайим̣су – ‘‘бхаданта̄ имам̣ тема̄сам̣ идхева ман̃н̃е васиссанти, идхева кхо пана имесу васантесу амха̄кам̣ руккхе абхирухитва̄ нисӣдитумпи на йуттам̣, тема̄сам̣ путтада̄ре гахетва̄ бхӯмийам̣ нисӣданат̣т̣ха̄на̄нипи дуккха̄ни, кин̃чи катва̄ име бхиккхӯ пала̄петум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. та̄ тесу тесу раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄несу чева чан̇каманакот̣ӣсу ча чхиннасӣса̄ни кабандха̄ни дассетум̣ амануссасаддан̃ча бха̄ветум̣ а̄рабхим̣су. бхиккхӯнам̣ кхипитака̄са̄дайо рога̄ паваттим̣су. те ан̃н̃аман̃н̃ам̣ ‘‘туйхам̣, а̄вусо, ким̣ руджджатӣ’’ти пуччханта̄, ‘‘майхам̣ кхипитарого, майхам̣ ка̄со’’ти ватва̄, ‘‘а̄вусо, ахам̣ аджджа чан̇каманакот̣ийам̣ чхиннасӣсам̣ аддасам̣, ахам̣ раттит̣т̣ха̄не кабандхам̣ аддасам̣, ахам̣ дива̄т̣т̣ха̄не амануссасаддам̣ ассосим̣, париваджджетаббайуттакамидам̣ т̣ха̄нам̣, амха̄кам̣ идха апха̄сукам̣ ахоси, саттху сантикам̣ гамисса̄ма̄’’ти никкхамитва̄ анупуббена саттху сантикам̣ гантва̄ вандитва̄ екамантам̣ нисӣдим̣су.
атха не саттха̄ а̄ха – ‘‘ким̣, бхиккхаве, тасмим̣ т̣ха̄не васитум̣ на саккхиссатха̄’’ти? ‘‘а̄ма, бханте, амха̄кам̣ тасмим̣ т̣ха̄не васанта̄нам̣ еварӯпа̄ни бхерава̄рамман̣а̄ни упат̣т̣хаханти, еварӯпам̣ апха̄сукам̣ хоти, тена майам̣ ‘ваджджетаббайуттакамидам̣ т̣ха̄на’нти там̣ чхад̣д̣етва̄ тумха̄кам̣ сантикам̣ а̄гата̄’’ти. ‘‘бхиккхаве, таттхева тумха̄кам̣ гантум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. ‘‘на сакка̄, бханте’’ти. ‘‘бхиккхаве, тумхе а̄вудхам̣ аггахетва̄ гата̄, ида̄ни а̄вудхам̣ гахетва̄ гаччхатха̄’’ти. ‘‘катара̄вудхам̣, бханте’’ти? саттха̄ ‘‘ахам̣ а̄вудхам̣ во дасса̄ми, майа̄ диннам̣ а̄вудхам̣ гахетва̄ гаччхатха̄’’ти ватва̄ –
‘‘каран̣ӣйаматтхакусалена, йанта сантам̣ падам̣ абхисамечча;
сакко уджӯ ча сухуджӯ ча, сувачо часса муду анатима̄нӣ’’ти. (кху. па̄. 9.1; су. ни. 143) –
сакалам̣ меттасуттам̣ катхетва̄, ‘‘бхиккхаве, имам̣ тумхе бахи виха̄расса ванасан̣д̣ато пат̣т̣ха̄йа саджджха̄йанта̄ антовиха̄рам̣ пависеййа̄тха̄’’ти уййоджеси. те саттха̄рам̣ вандитва̄ никкхамитва̄ анупуббена там̣ т̣ха̄нам̣ патва̄ бахивиха̄ре ган̣асаджджха̄йам̣ катва̄ саджджха̄йама̄на̄ ванасан̣д̣ам̣ пависим̣су. сакалаванасан̣д̣е девата̄ меттачиттам̣ пат̣илабхитва̄ тесам̣ паччуггаманам̣ катва̄ паттачӣварапат̣иггахан̣ам̣ а̄пуччхим̣су, хаттхапа̄дасамба̄ханам̣ а̄пуччхим̣су, тесам̣ таттха таттха а̄раккхам̣ сам̣видахим̣су, паккадхӯпанателам̣ вийа саннисинна̄ ахесум̣. каттхачи амануссасаддо на̄ма на̄хоси. тесам̣ бхиккхӯнам̣ читтам̣ екаггам̣ ахоси. те раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄несу нисинна̄ випассана̄йа читтам̣ ота̄ретва̄ аттани кхайавайам̣ пат̣т̣хапетва̄, ‘‘айам̣ аттабха̄во на̄ма бхиджджанакат̣т̣хена атха̄варат̣т̣хена кула̄лабха̄джанасадисо’’ти випассанам̣ вад̣д̣хайим̣су. самма̄самбуддхо гандхакут̣ийа̄ нисиннова тесам̣ випассана̄йа а̄раддхабха̄вам̣ н̃атва̄ те бхиккхӯ а̄мантетва̄, ‘‘евамева, бхиккхаве, айам̣ аттабха̄во на̄ма бхиджджанакат̣т̣хена атха̄варат̣т̣хена кула̄лабха̄джанасадисо ева̄’’ти ватва̄ обха̄сам̣ пхаритва̄ йоджанасате т̣хитопи абхимукхе нисинно вийа чхаббан̣н̣арам̣сийо виссаджджетва̄ диссама̄нена рӯпена имам̣ га̄тхама̄ха –
40. ‘‘кумбхӯпамам̣ ка̄йамим̣ма видитва̄, нагарӯпамам̣ читтамидам̣ т̣хапетва̄;
йодхетха ма̄рам̣ пан̃н̃а̄вудхена, джитан̃ча раккхе анивесано сийа̄’’ти.
таттха кумбхӯпаманти абаладуббалат̣т̣хена анаддханийата̄вака̄ликат̣т̣хена имам̣ кеса̄дисамӯхасан̇кха̄там̣ ка̄йам̣ кумбхӯпамам̣ кула̄лабха̄джанасадисам̣ видитва̄. нагарӯпамам̣ читтамидам̣ т̣хапетва̄ти нагарам̣ на̄ма бахиддха̄ тхирам̣ хоти, гамбхӣрапарикхам̣ па̄ка̄рапариккхиттам̣ два̄рат̣т̣а̄лакайуттам̣, антосувибхаттавӣтхичатуккасин̇гха̄т̣акасампаннам̣ антара̄пан̣ам̣, там̣ ‘‘вилумписса̄ма̄’’ти бахиддха̄ чора̄ а̄гантва̄ пависитум̣ асакконта̄ паббатам̣ а̄саджджа пат̣ихата̄ вийа гаччханти, евамева пан̣д̣ито кулапутто аттано випассана̄читтам̣ тхирам̣ нагарасадисам̣ катва̄ т̣хапетва̄ нагаре т̣хито екатодха̄ра̄дина̄наппака̄ра̄вудхена чораган̣ам̣ вийа випассана̄майена ча арийамаггамайена ча пан̃н̃а̄вудхена там̣там̣маггаваджджхам̣ килесама̄рам̣ пат̣иба̄ханто там̣ там̣ килесама̄рам̣ йодхетха, пахареййа̄тха̄ти аттхо. джитан̃ча раккхети джитан̃ча уппа̄дитам̣ тарун̣авипассанам̣ а̄ва̄сасаппа̄йаутусаппа̄йабходжанасаппа̄йапуггаласаппа̄йадхаммассаванасаппа̄йа̄дӣни а̄севанто антарантара̄ сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣ха̄йа суддхачиттена сан̇кха̄ре саммасанто раккхеййа.
анивесано сийа̄ти ана̄лайо бхавеййа. йатха̄ на̄ма йодхо сан̇га̄масӣсе балакот̣т̣хакам̣ катва̄ амиттехи саддхим̣ йуджджханто чха̄то ва̄ пипа̄сито ва̄ хутва̄ санна̄хе ва̄ ситхиле а̄вудхе ва̄ патите балакот̣т̣хакам̣ пависитва̄ виссамитва̄ бхун̃джитва̄ пивитва̄ саннахитва̄ а̄вудхам̣ гахетва̄ пуна никкхамитва̄ йуджджханто парасенам̣ маддати, аджитам̣ джина̄ти, джитам̣ раккхати. со хи саче балакот̣т̣хаке т̣хито евам̣ виссаманто там̣ асса̄денто аччхеййа, раджджам̣ парахаттхагатам̣ кареййа, евамева, бхиккху, пат̣иладдхам̣ тарун̣авипассанам̣ пунаппунам̣ сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ тато вут̣т̣ха̄йа суддхачиттена сан̇кха̄ре саммасанто раккхитум̣ саккоти, уттаримаггапхалапат̣ила̄бхена килесама̄рам̣ джина̄ти. саче пана со сама̄паттимева асса̄дети, суддхачиттена пунаппунам̣ сан̇кха̄ре на саммасати, маггапхалапат̣иведхам̣ ка̄тум̣ на саккоти. тасма̄ раккхитаббайуттакам̣ раккханто анивесано сийа̄, сама̄паттим̣ нивесанам̣ катва̄ таттха на нивесеййа, а̄лайам̣ на кареййа̄ти аттхо. ‘‘аддха̄ тумхепи евам̣ каротха̄’’ти евам̣ саттха̄ тесам̣ бхиккхӯнам̣ дхаммам̣ десеси.
десана̄васа̄не пан̃часата̄ бхиккхӯ нисиннат̣т̣ха̄не нисинна̄йева саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ патва̄ татха̄гатасса суван̣н̣аван̣н̣ам̣ сарӣрам̣ ван̣н̣айанта̄ тхомента̄ ванданта̄ва а̄гаччхим̣сӯти.
пан̃часатабхиккхуваттху чхат̣т̣хам̣.