4. ка̄л̣айаккхинӣваттху

на хи верена̄ти имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто ан̃н̃атарам̣ ван̃джхиттхим̣ а̄раббха катхеси.

еко кира кут̣умбикапутто питари ка̄лакате кхетте ча гхаре ча саббакамма̄ни аттана̄ва каронто ма̄тарам̣ пат̣иджагги. атхасса ма̄та̄ ‘‘кума̄рикам̣ те, та̄та, а̄несса̄мӣ’’ти а̄ха. ‘‘амма, ма̄ евам̣ вадетха, ахам̣ йа̄ваджӣвам̣ тумхе пат̣иджаггисса̄мӣ’’ти. ‘‘та̄та, кхетте ча гхаре ча киччам̣ твамева кароси, тена майхам̣ читтасукхам̣ на̄ма на хоти, а̄несса̄мӣ’’ти. со пунаппунам̣ пат̣иккхипитва̄ тун̣хӣ ахоси. са̄ екам̣ кулам̣ гантука̄ма̄ геха̄ никкхами. атха нам̣ путто ‘‘катарам̣ кулам̣ гаччхатха̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘асукакулам̣ на̄ма̄’’ти вутте таттха гаманам̣ пат̣иседхетва̄ аттано абхиручитам̣ кулам̣ а̄чиккхи. са̄ таттха гантва̄ кума̄рикам̣ ва̄ретва̄ дивасам̣ ваваттхапетва̄ там̣ а̄нетва̄ тасса гхаре ака̄си. са̄ ван̃джха̄ ахоси. атха нам̣ ма̄та̄, путта, твам̣ аттано ручийа̄ кума̄рикам̣ а̄н̣а̄песи, са̄ ида̄ни ван̃джха̄ джа̄та̄, апуттакан̃ча на̄ма кулам̣ винассати, павен̣ӣ на гхат̣ӣйати, тена ан̃н̃ам̣ те кума̄рикам̣ а̄немӣти. тена ‘‘алам̣, амма̄’’ти вуччама̄на̄пи пунаппунам̣ катхеси. ван̃джхиттхӣ там̣ катхам̣ сутва̄ ‘‘путта̄ на̄ма ма̄та̄питӯнам̣ вачанам̣ атиккамитум̣ на сакконти, ида̄ни ан̃н̃ам̣ виджа̄йиним̣ иттхим̣ а̄нетва̄ мам̣ да̄сибхогена бхун̃джиссати. йам̣нӯна̄хам̣ сайамева екам̣ кума̄рикам̣ а̄неййа’’нти чинтетва̄ екам̣ кулам̣ гантва̄ тассаттха̄йа кума̄рикам̣ ва̄ретва̄ ‘‘ким̣ на̄метам̣, амма, вадесӣ’’ти техи пат̣иккхитта̄ ‘‘ахам̣ ван̃джха̄, апуттакам̣ на̄ма кулам̣ винассати, тумха̄кам̣ пана дхӣта̄ путтам̣ ва̄ дхӣтарам̣ ва̄ лабхитва̄ кут̣умбикасса са̄минӣ бхависсати, майхам̣ са̄микасса нам̣ детха̄’’ти йа̄читва̄ сампат̣иччха̄петва̄ а̄нетва̄ са̄микасса гхаре ака̄си.

атхасса̄ етадахоси – ‘‘сача̄йам̣ путтам̣ ва̄ дхӣтарам̣ ва̄ лабхиссати, айамева кут̣умбасса са̄минӣ бхависсати. йатха̄ да̄ракам̣ на лабхати, татхева нам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. атха нам̣ са̄ а̄ха – ‘‘амма, йада̄ те куччхийам̣ габбхо патит̣т̣ха̄ти, атха ме а̄рочеййа̄сӣ’’ти. са̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти пат̣иссун̣итва̄ габбхе патит̣т̣хите тасса̄ а̄рочеси. итарисса̄ пана са̄ сайамева ниччам̣ йа̄губхаттам̣ дети, атхасса̄ а̄ха̄ренева саддхим̣ габбхапа̄танабхесаджджамада̄си, габбхо пати. дутийампи габбхе патит̣т̣хите а̄рочеси, итара̄ дутийампи татхева па̄теси. атха нам̣ пат̣ивиссакиттхийо пуччхим̣су – ‘‘каччи те сапатти антара̄йам̣ каротӣ’’ти? са̄ таматтхам̣ а̄рочетва̄ ‘‘андхаба̄ле, касма̄ евамака̄си, айам̣ тава иссарийабхайена габбхасса па̄танабхесаджджам̣ йоджетва̄ дети, тена те габбхо патати, ма̄ пуна евамакаттха̄’’ти вутта̄ татийава̄ре на катхеси. атха са̄ итарисса̄ ударам̣ дисва̄ ‘‘касма̄ майхам̣ габбхасса патит̣т̣хитабха̄вам̣ на катхесӣ’’ти ватва̄ ‘‘твам̣ мам̣ а̄нетва̄ ван̃четва̄ две ва̄ре габбхам̣ па̄теси, киматтхам̣ туйхам̣ катхемӣ’’ти вутте ‘‘нат̣т̣ха̄ да̄нимхӣ’’ти чинтетва̄ тасса̄ пама̄дам̣ олокентӣ парин̣ате габбхе ока̄сам̣ лабхитва̄ бхесаджджам̣ йоджетва̄ ада̄си. габбхо парин̣ататта̄ патитум̣ асакконто тирийам̣ нипати, кхара̄ ведана̄ уппаджджи, джӣвитасам̣сайам̣ па̄пун̣и. са̄ ‘‘на̄ситамхи тайа̄, твамева мам̣ а̄нетва̄ твамева тайопи ва̄ре да̄раке на̄сеси, ида̄ни ахампи насса̄ми, ито да̄ни чута̄ йаккхинӣ хутва̄ тава да̄раке кха̄дитум̣ саматтха̄ хутва̄ ниббаттеййа’’нти паттханам̣ пат̣т̣хапетва̄ ка̄лам̣ катва̄ тасмим̣йева гехе маджджа̄рӣ хутва̄ ниббатти. итарампи са̄мико гахетва̄ ‘‘тайа̄ ме кулӯпаччхедо като’’ти каппараджан̣н̣ука̄дӣхи супотхитам̣ потхеси. са̄ тенева̄ба̄дхена ка̄лам̣ катва̄ таттхева куккут̣ӣ хутва̄ ниббатта̄.

куккут̣ӣ на чирассева ан̣д̣а̄ни виджа̄йи, маджджа̄рӣ а̄гантва̄ та̄ни ан̣д̣а̄ни кха̄ди. дутийампи татийампи кха̄дийева. куккут̣ӣ чинтеси – ‘‘тайо ва̄ре мама ан̣д̣а̄ни кха̄дитва̄ ида̄ни мампи кха̄дитука̄ма̄сӣ’’ти. ‘‘ито чута̄ сапуттакам̣ там̣ кха̄дитум̣ лабхеййа’’нти паттханам̣ катва̄ тато чута̄ аран̃н̃е дӣпинӣ хутва̄ ниббатти. итара̄ мигӣ хутва̄ ниббатти. тасса̄ виджа̄така̄ле дӣпинӣ а̄гантва̄ тайо ва̄ре путтаке кха̄ди. мигӣ маран̣ака̄ле ‘‘айам̣ ме тиккхаттум̣ путтаке кха̄дитва̄ ида̄ни мампи кха̄диссати, ито да̄ни чута̄ етам̣ сапуттакам̣ кха̄дитум̣ лабхеййа’’нти паттханам̣ катва̄ ито чута̄ йаккхинӣ хутва̄ ниббатти. дӣпинӣпи татхева тато чута̄ са̄ваттхийам̣ куладхӣта̄ хутва̄ ниббатти, са̄ вуддхиппатта̄ два̄рага̄маке патикулам̣ агама̄си, апарабха̄ге ча путтам̣ виджа̄йи. йаккхинӣпи тасса̄ пийасаха̄йика̄ван̣н̣ена а̄гантва̄ ‘‘кухим̣ ме саха̄йика̄’’ти ‘‘антогаббхе виджа̄та̄’’ти вутте ‘‘путтам̣ ну кхо виджа̄та̄, уда̄ху дхӣтаранти пассисса̄ми на’’нти габбхам̣ пависитва̄ пассантӣ вийа да̄ракам̣ гахетва̄ кха̄дитва̄ гата̄. пуна дутийава̄репи татхева кха̄ди. татийава̄ре итара̄ гарубха̄ра̄ хутва̄ са̄микам̣ а̄мантетва̄, ‘‘са̄ми, имасмим̣ т̣ха̄не ека̄ йаккхинӣ мама две путте кха̄дитва̄ гата̄, ида̄ни мама кулагехам̣ гантва̄ виджа̄йисса̄мӣ’’ти кулагехам̣ гантва̄ виджа̄йи.

тада̄ са̄ йаккхинӣ удакава̄рам̣ гата̄ хоти. вессаван̣асса хи йаккхинийо ва̄рена анотаттадахато сӣсапарампара̄йа удакама̄харанти. та̄ чатума̄саччайенапи пан̃чама̄саччайенапи муччанти. апара̄ йаккхинийо килантака̄йа̄ джӣвитаккхайампи па̄пун̣анти. са̄ пана удакава̄рато муттаматта̄ва вегена там̣ гхарам̣ гантва̄ ‘‘кухим̣ ме саха̄йика̄’’ти пуччхи. ‘‘кухим̣ нам̣ пассиссаси, тасса̄ имасмим̣ т̣ха̄не джа̄таджа̄тада̄раке йаккхинӣ а̄гантва̄ кха̄дати, тасма̄ кулагехам̣ гата̄’’ти. са̄ ‘‘йаттха ва̄ таттха ва̄ гаччхату, на ме муччиссатӣ’’ти веравегасамусса̄хитама̄наса̄ нагара̄бхимукхӣ паккханди. итара̄пи на̄маггахан̣адивасе нам̣ да̄ракам̣ нха̄петва̄ на̄мам̣ катва̄, ‘‘са̄ми, ида̄ни сакагхарам̣ гаччха̄ма̄’’ти путтама̄да̄йа са̄микена саддхим̣ виха̄рамаджджхе гатамаггена гаччхантӣ путтам̣ са̄микасса датва̄ виха̄рапоккхаран̣ийа̄ нха̄тва̄ са̄мике нха̄йанте уттаритва̄ путтасса тхан̃н̃ам̣ па̄йама̄на̄ т̣хита̄ йаккхиним̣ а̄гаччхантим̣ дисва̄ сан̃джа̄нитва̄, ‘‘са̄ми, вегена ехи, айам̣ са̄ йаккхинӣ, вегена ехи, айам̣ са̄ йаккхинӣ’’ти учча̄саддам̣ катва̄ йа̄ва тасса а̄гаманам̣ сан̣т̣ха̄тум̣ асакконтӣ ниваттетва̄ антовиха̄ра̄бхимукхӣ паккханди.

тасмим̣ самайе саттха̄ парисамаджджхе дхаммам̣ десеси. са̄ путтам̣ татха̄гатасса па̄дапит̣т̣хе нипаджджа̄петва̄ ‘‘тумха̄кам̣ майа̄ еса динно, путтасса ме джӣвитам̣ детха̄’’ти а̄ха. два̄ракот̣т̣хаке адхиваттхо суманадево на̄ма йаккхинийа̄ анто пависитум̣ на̄да̄си. саттха̄ а̄нандаттхерам̣ а̄мантетва̄ ‘‘гаччха, а̄нанда, там̣ йаккхиним̣ паккоса̄хӣ’’ти а̄ха. тхеро паккоси. итара̄ ‘‘айам̣, бханте, а̄гаччхатӣ’’ти а̄ха. саттха̄ ‘‘ету, ма̄ саддамака̄сӣ’’ти ватва̄ там̣ а̄гантва̄ т̣хитам̣ ‘‘касма̄ евам̣ кароси, саче тумхе ма̄дисасса буддхасса саммукхӣбха̄вам̣ на̄гамиссатха, ахинакула̄нам̣ вийа аччхапхандана̄нам̣ вийа ка̄колӯка̄нам̣ вийа ча каппат̣т̣хитикам̣ во верам̣ абхависса, касма̄ верам̣ пат̣иверам̣ каротха. веран̃хи аверена упасаммати, но верена̄’’ти ватва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

5. ‘‘на хи верена вера̄ни, саммантӣдха куда̄чанам̣;

аверена ча самманти, еса дхаммо санантано’’ти.

таттха на хи верена̄ти йатха̄ хи кхел̣асин̇гха̄н̣ика̄дӣхи асучӣхи маккхитам̣ т̣ха̄нам̣ техева асучӣхи дхованта̄ суддхам̣ ниггандхам̣ ка̄тум̣ на сакконти, атха кхо там̣ т̣ха̄нам̣ бхиййосоматта̄йа асуддхатаран̃чева дуггандхатаран̃ча хоти; евамева аккосантам̣ паччаккосанто пахарантам̣ пат̣ипахаранто верена верам̣ вӯпасаметум̣ на саккоти, атха кхо бхиййо бхиййо верамева кароти. ити вера̄ни на̄ма верена кисмин̃чи ка̄ле на самманти, атха кхо вад̣д̣хантийева. аверена ча саммантӣти йатха̄ пана та̄ни кхел̣а̄дӣни асучӣни виппасаннена удакена дховийама̄на̄ни нассанти, там̣ т̣ха̄нам̣ суддхам̣ хоти сугандхам̣; евамева аверена кхантиметтодакена йонисо манасика̄рена паччавеккхан̣ена вера̄ни вӯпасамманти пат̣иппассамбханти абха̄вам̣ гаччханти. еса дхаммо санантаноти еса аверена верӯпасаманасан̇кха̄то пора̄н̣ако дхаммо; саббесам̣ буддхапаччекабуддхакхӣн̣а̄сава̄нам̣ гатамагготи.

га̄тха̄парийоса̄не йаккхинӣ сота̄паттипхале патит̣т̣хахи. сампаттапариса̄йапи дхаммадесана̄ са̄ттхика̄ ахоси.

саттха̄ там̣ иттхим̣ а̄ха – ‘‘етисса̄ тава путтам̣ дехӣ’’ти. ‘‘бха̄йа̄ми, бханте’’ти. ‘‘ма̄ бха̄йи, наттхи те етам̣ нисса̄йа парипантхо’’ти а̄ха. са̄ тасса̄ путтамада̄си. са̄ там̣ чумбитва̄ а̄лин̇гетва̄ пуна ма̄туйева датва̄ родитум̣ а̄рабхи. атха нам̣ саттха̄ ‘‘кимета’’нти пуччхи. ‘‘бханте, ахам̣ пуббе йатха̄ ва̄ татха̄ ва̄ джӣвикам̣ каппентӣпи куччхипӯрам̣ на̄латтхам̣, ида̄ни катхам̣ джӣвисса̄мӣ’’ти. атха нам̣ саттха̄ ‘‘ма̄ чинтайӣ’’ти самасса̄сетва̄ там̣ иттхима̄ха – ‘‘имам̣ нетва̄ аттано гехе нива̄са̄петва̄ аггайа̄губхаттехи пат̣иджагга̄хӣ’’ти. са̄ там̣ нетва̄ пит̣т̣хивам̣се патит̣т̣ха̄петва̄ аггайа̄губхаттехи пат̣иджагги, тасса̄ вӣхипахаран̣ака̄ле мусалаггена муддхам̣ пахарантам̣ вийа упат̣т̣ха̄си. са̄ саха̄йикам̣ а̄мантетва̄ ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не васитум̣ на саккоми, ан̃н̃аттха мам̣ патит̣т̣ха̄пехӣ’’ти ватва̄ мусаласа̄ла̄йа удакача̄т̣ийам̣ уддхане ниббакосе сан̇ка̄ракӯт̣е га̄мадва̄ре ча̄ти етесу т̣ха̄несу патит̣т̣ха̄пита̄пи идха ме мусалена сӣсам̣ бхиндантам̣ вийа упат̣т̣ха̄ти, идха да̄рака̄ уччхит̣т̣ходакам̣ ота̄ренти, идха сунакха̄ нипаджджанти, идха да̄рака̄ асучим̣ каронти, идха качаварам̣ чхад̣д̣енти, идха га̄мада̄рака̄ лаккхайоггам̣ каронтӣти сабба̄ни та̄ни пат̣иккхипи. атха нам̣ бахига̄ме вивиттока̄се патит̣т̣ха̄петва̄ таттха тасса̄ аггайа̄губхатта̄дӣни харитва̄ пат̣иджагги. са̄ йаккхинӣ евам̣ чинтеси – ‘‘айам̣ ме саха̄йика̄ ида̄ни бахӯпака̄ра̄, ханда̄хам̣ кин̃чи пат̣игун̣ам̣ каромӣ’’ти. са̄ ‘‘имасмим̣ сам̣ваччхаре суббут̣т̣хика̄ бхависсати, тхалат̣т̣ха̄не сассам̣ карохи, имасмим̣ сам̣ваччхаре дуббут̣т̣хика̄ бхависсати, ниннат̣т̣ха̄нейева сассам̣ карохӣ’’ти саха̄йика̄йа а̄рочети. сесаджанехи катасассам̣ атиудакена ва̄ анодакена ва̄ нассати, тасса̄ ативийа сампаджджати. атха нам̣ сесаджана̄, ‘‘амма, тайа̄ катасассам̣ нева аччодакена, на анудакена нассати, суббут̣т̣хидуббут̣т̣хибха̄вам̣ н̃атва̄ каммам̣ кароси, ким̣ ну кхо ета’’нти пуччхим̣су. ‘‘амха̄кам̣ саха̄йика̄ йаккхинӣ суббут̣т̣хидуббут̣т̣хибха̄вам̣ а̄чиккхати, майам̣ тасса̄ вачанена тхалесу ниннесу сасса̄ни карома, тена но сампаджджати. ким̣ на пассатха? нибаддхам̣ амха̄кам̣ гехато йа̄губхатта̄дӣни харийама̄на̄ни, та̄ни етисса̄ харӣйанти, тумхепи етисса̄ аггайа̄губхатта̄дӣни харатха, тумха̄кампи камманте олокессатӣ’’ти. атхасса̄ сакаланагарава̄сино сакка̄рам̣ карим̣су. са̄пи тато пат̣т̣ха̄йа саббесам̣ камманте олокентӣ ла̄бхаггаппатта̄ ахоси маха̄парива̄ра̄. са̄ апарабха̄ге ат̣т̣ха сала̄кабхатта̄ни пат̣т̣хапеси. та̄ни йа̄ваджджака̄ла̄ дӣйантийева̄ти.

ка̄л̣айаккхинӣваттху чатуттхам̣.