14. двесаха̄йакабхиккхуваттху
бахумпи чети имам̣ дхаммадесанам̣ саттха̄ джетаване вихаранто две саха̄йаке а̄раббха катхеси.
са̄ваттхива̄сино хи две кулапутта̄ саха̄йака̄ виха̄рам̣ гантва̄ саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ ка̄ме паха̄йа са̄сане урам̣ датва̄ паббаджитва̄ пан̃ча васса̄ни а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сантике васитва̄ саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ са̄сане дхурам̣ пуччхитва̄ випассана̄дхуран̃ча гантхадхуран̃ча виттха̄рато сутва̄ еко та̄ва ‘‘ахам̣, бханте, махаллакака̄ле паббаджито на саккхисса̄ми гантхадхурам̣ пӯретум̣, випассана̄дхурам̣ пана пӯресса̄мӣ’’ти йа̄ва арахатта̄ випассана̄дхурам̣ катха̄петва̄ гхат̣енто ва̄йаманто саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. итаро пана ‘‘ахам̣ гантхадхурам̣ пӯресса̄мӣ’’ти ануккамена тепит̣акам̣ буддхавачанам̣ угган̣хитва̄ гатагатат̣т̣ха̄не дхаммам̣ катхети, сарабхан̃н̃ам̣ бхан̣ати, пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ дхаммам̣ ва̄ченто вичарати. ат̣т̣ха̄расаннам̣ маха̄ган̣а̄нам̣ а̄чарийо ахоси. бхиккхӯ саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ итарасса тхерасса васанат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ тасса ова̄де т̣хатва̄ арахаттам̣ патва̄ тхерам̣ вандитва̄, ‘‘саттха̄рам̣ дат̣т̣хука̄мамха̄’’ти ваданти. тхеро ‘‘гаччхатха, а̄вусо, мама вачанена саттха̄рам̣ вандитва̄ асӣти маха̄тхере вандатха, саха̄йакаттхерампи ме ‘амха̄кам̣ а̄чарийо тумхе вандатӣ’ти вадатха̄’’ти песети. те бхиккхӯ виха̄рам̣ гантва̄ саттха̄ран̃чева асӣти маха̄тхере ча вандитва̄ гантхикаттхерасса сантикам̣ гантва̄, ‘‘бханте, амха̄кам̣ а̄чарийо тумхе вандатӣ’’ти ваданти. итарена ча ‘‘ко на̄ма со’’ти вутте, ‘‘тумха̄кам̣ саха̄йакабхиккху, бханте’’ти ваданти. евам̣ тхере пунаппунам̣ са̄санам̣ пахин̣анте со бхиккху тхокам̣ ка̄лам̣ сахитва̄ апарабха̄ге сахитум̣ асакконто ‘‘амха̄кам̣ а̄чарийо тумхе вандатӣ’’ти вутте, ‘‘ко есо’’ти ватва̄ ‘‘тумха̄кам̣ саха̄йакабхиккхӯ’’ти вутте, ‘‘ким̣ пана тумхехи тасса сантике уггахитам̣, ким̣ дӣгханика̄йа̄дӣсу ан̃н̃атаро ника̄йо, ким̣ тӣсу пит̣акесу екам̣ пит̣ака’’нти ватва̄ ‘‘чатуппадикампи га̄тхам̣ на джа̄на̄ти, пам̣сукӯлам̣ гахетва̄ паббаджитака̄лейева аран̃н̃ам̣ павит̣т̣хо, бахӯ вата антева̄сике лабхи, тасса а̄гатака̄ле майа̄ пан̃хам̣ пуччхитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти чинтеси.
атха апарабха̄ге тхеро саттха̄рам̣ дат̣т̣хум̣ а̄гато. саха̄йакасса тхерасса сантике паттачӣварам̣ т̣хапетва̄ гантва̄ саттха̄ран̃чева асӣти маха̄тхере ча вандитва̄ саха̄йакасса васанат̣т̣ха̄нам̣ пачча̄гами. атхасса со ваттам̣ ка̄ретва̄ самаппама̄н̣ам̣ а̄санам̣ гахетва̄, ‘‘пан̃хам̣ пуччхисса̄мӣ’’ти нисӣди. тасмим̣ кхан̣е саттха̄ ‘‘еса еварӯпам̣ мама путтам̣ вихет̣хетва̄ нирайе ниббаттеййа̄’’ти тасмим̣ анукампа̄йа виха̄рача̄рикам̣ чаранто вийа тесам̣ нисиннат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ пан̃н̃аттаварабуддха̄сане нисӣди. таттха таттха нисӣданта̄ хи бхиккхӯ буддха̄санам̣ пан̃н̃а̄петва̄ва нисӣданти. тена саттха̄ пакатипан̃н̃аттейева а̄сане нисӣди. нисаджджа кхо пана гантхикабхиккхум̣ пат̣хамаджджха̄не пан̃хам̣ пуччхитва̄ тасмим̣ акатхите дутийаджджха̄нам̣ а̄дим̣ катва̄ ат̣т̣хасупи сама̄паттӣсу рӯпа̄рӯпесу ча пан̃хам̣ пуччхи. гантхикаттхеро екампи катхетум̣ на̄саккхи. итаро там̣ саббам̣ катхеси. атха нам̣ сота̄паттимагге пан̃хам̣ пуччхи. гантхикаттхеро катхетум̣ на̄саккхи. тато кхӣн̣а̄саваттхерам̣ пуччхи. тхеро катхеси. саттха̄ ‘‘са̄дху са̄дху, бхиккхӯ’’ти абхинандитва̄ сесамаггесупи пат̣ипа̄т̣ийа̄ пан̃хам̣ пуччхи. гантхико екампи катхетум̣ на̄саккхи, кхӣн̣а̄саво пуччхитам̣ пуччхитам̣ катхеси. саттха̄ чатӯсупи т̣ха̄несу тасса са̄дхука̄рам̣ ада̄си. там̣ сутва̄ бхуммадеве а̄дим̣ катва̄ йа̄ва брахмалока̄ сабба̄ девата̄ чева на̄гасупан̣н̣а̄ ча са̄дхука̄рам̣ адам̣су. там̣ са̄дхука̄рам̣ сутва̄ тасса антева̄сика̄ чева саддхивиха̄рино ча саттха̄рам̣ уджджха̄йим̣су – ‘‘ким̣ на̄метам̣ саттха̄ра̄ катам̣, кин̃чи аджа̄нантасса махаллакаттхерасса чатӯсу т̣ха̄несу са̄дхука̄рам̣ ада̄си, амха̄кам̣ пана̄чарийасса саббапарийаттидхарасса пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ па̄моккхасса пасам̣са̄маттампи на карӣ’’ти. атха не саттха̄ ‘‘ким̣ на̄метам̣, бхиккхаве, катхетха̄’’ти пуччхитва̄ тасмим̣ аттхе а̄рочите, ‘‘бхиккхаве, тумха̄кам̣ а̄чарийо мама са̄сане бхатийа̄ га̄во раккхан̣асадисо, майхам̣ пана путто йатха̄ручийа̄ пан̃ча горасе парибхун̃джанакаса̄мисадисо’’ти ватва̄ има̄ га̄тха̄ абха̄си –
19. ‘‘бахумпи че сам̣хита бха̄сама̄но,
на таккаро хоти наро паматто;
гопова га̄во ган̣айам̣ паресам̣,
на бха̄гава̄ са̄ман̃н̃асса хоти.
20. ‘‘аппампи че сам̣хита бха̄сама̄но,
дхаммасса хоти анудхаммача̄рӣ;
ра̄ган̃ча досан̃ча паха̄йа мохам̣,
саммаппаджа̄но сувимуттачитто.
‘‘анупа̄дийа̄но идха ва̄ хурам̣ ва̄,
са бха̄гава̄ са̄ман̃н̃асса хотӣ’’ти.
таттха сам̣хитанти тепит̣акасса буддхавачанассетам̣ на̄мам̣. там̣ а̄чарийе упасан̇камитва̄ угган̣хитва̄ бахумпи паресам̣ бха̄сама̄но ва̄ченто там̣ дхаммам̣ сутва̄ йам̣ ка̄ракена пуггалена каттаббам̣, таккаро на хоти. куккут̣асса паккхапахаран̣аматтампи аничча̄дивасена йонисоманасика̄рам̣ наппаваттети. есо йатха̄ на̄ма дивасам̣ бхатийа̄ га̄во раккханто гопо па̄това ниравасесам̣ сампат̣иччхитва̄ са̄йам̣ гахетва̄ са̄мика̄нам̣ ниййа̄детва̄ дивасабхатиматтам̣ ган̣ха̄ти, йатха̄ручийа̄ пана пан̃ча горасе парибхун̃джитум̣ на лабхати, евамева кевалам̣ антева̄сика̄нам̣ сантика̄ ваттапат̣иваттакаран̣аматтасса бха̄гӣ хоти, са̄ман̃н̃асса пана бха̄гӣ на хоти. йатха̄ пана гопа̄лакена ниййа̄дита̄нам̣ гуннам̣ горасам̣ са̄мика̄ва парибхун̃джанти, татха̄ тена катхитам̣ дхаммам̣ сутва̄ ка̄ракапуггала̄ йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаджджитва̄ кечи пат̣хамаджджха̄на̄дӣни па̄пун̣анти, кечи випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ маггапхала̄ни па̄пун̣анти, гон̣аса̄мика̄ горасассева са̄ман̃н̃асса бха̄гино хонти.
ити саттха̄ сӣласампаннасса бахуссутасса пама̄давиха̄рино аничча̄дивасена йонисоманасика̄ре паматтасса бхиккхуно васена пат̣хамам̣ га̄тхам̣ катхеси, на дуссӣласса. дутийага̄тха̄ пана аппассутассапи йонисоманасика̄ре каммам̣ каронтасса ка̄ракапуггаласса васена катхита̄.
таттха аппампӣ чети тхокам̣ екаваггадвиваггаматтампи. дхаммасса хоти анудхаммача̄рӣти аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа навалокуттарадхаммасса анурӯпам̣ дхаммам̣ пуббабха̄гапат̣ипада̄сан̇кха̄там̣ чатупа̄рисуддхисӣладхутан̇гаасубхакаммат̣т̣ха̄на̄дибхедам̣ чаранто анудхаммача̄рӣ хоти. со ‘‘аджджа аджджева̄’’ти пат̣иведхам̣ а̄кан̇кханто вичарати. со има̄йа самма̄пат̣ипаттийа̄ ра̄ган̃ча досан̃ча паха̄йа мохам̣ самма̄ хетуна̄ найена париджа̄нитаббе дхамме париджа̄нанто тадан̇гавиккхамбханасамуччхедапат̣иппассаддхиниссаран̣авимуттӣнам̣ васена сувимуттачитто, анупа̄дийа̄но идха ва̄ хурам̣ ва̄ти идхалокапаралокапарийа̄панна̄ ва̄ аджджхаттикаба̄хира̄ ва̄ кхандха̄йатанадха̄туйо чатӯхи упа̄да̄нехи анупа̄дийанто маха̄кхӣн̣а̄саво маггасан̇кха̄тасса са̄ман̃н̃асса васена а̄гатасса пхаласа̄ман̃н̃асса чева пан̃чаасеккхадхаммаккхандхасса ча бха̄гава̄ хотӣти ратанакӯт̣ена вийа ага̄расса арахаттена десана̄йа кӯт̣ам̣ ган̣хӣти.
га̄тха̄парийоса̄не бахӯ сота̄панна̄дайо ахесум̣. десана̄ маха̄джанасса са̄ттхика̄ джа̄та̄ти.
двесаха̄йакабхиккхуваттху чуддасамам̣.
йамакаваггаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
пат̣хамо вагго.