14. екара̄джачарийа̄ван̣н̣ана̄

114. чуддасаме екара̄джа̄ти виссутоти екара̄джа̄ти имина̄ анваттхана̄мена джамбудӣпатале па̄кат̣о.

маха̄сатто хи тада̄ ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о путто хутва̄ ниббатти. вайаппатто саббасиппаниппхаттим̣ патто хутва̄ питу аччайена раджджам̣ ка̄ренто кусаласӣла̄ча̄расаддха̄сута̄дианан̃н̃аса̄дха̄ран̣агун̣ависесайогена па̄рамипарибха̄ванена ча джамбудӣпатале адутийатта̄ падха̄набха̄вена ча ‘‘екара̄джа̄’’ти пака̄сана̄мо ахоси. парамам̣ сӣлам̣ адхит̣т̣ха̄йа̄ти супарисуддхака̄йикава̄часикасам̣варасан̇кха̄тан̃чева супарисуддхаманосама̄ча̄расан̇кха̄тан̃ча парамам̣ уттамам̣ дасакусалакаммапатхасӣлам̣ сама̄да̄навасена ча авӣтиккаманавасена ча адхит̣т̣хахитва̄ анут̣т̣хахитва̄. паса̄са̄ми маха̄махинти тийоджанасатике ка̄сират̣т̣хе махатим̣ махим̣ ануса̄са̄ми раджджам̣ ка̄реми.

115. дасакусалакаммапатхети па̄н̣а̄типа̄та̄вераман̣и йа̄ва самма̄дит̣т̣хӣти етасмим̣ дасавидхе кусалакаммапатхе, ете ва̄ анавасесато сама̄да̄йа ватта̄ми. чатӯхи сан̇гахаваттхӯхӣти да̄нам̣ пийавачанам̣ аттхачарийа̄ сама̄наттата̄ти имехи чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи сан̇ган̣ханака̄ран̣ехи йада̄ екара̄джа̄ти виссуто хоми, тада̄ йатха̄рахам̣ маха̄джанам̣ сан̇ган̣ха̄мӣти самбандхо.

116. еванти дасакусалакаммапатхасӣлапарипӯран̣ам̣ чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи маха̄джанасан̇ган̣хананти йатха̄вуттена имина̄ а̄ка̄рена аппаматтасса. идхалоке параттха ча̄ти имасмим̣ локе йам̣ аппамаджджанам̣, таттха дит̣т̣хадхаммике аттхе, паралоке йам̣ аппамаджджанам̣ таттха сампара̄йике аттхе аппаматтасса ме сатоти аттхо. даббасеноти евам̣на̄мако косалара̄джа̄. упагантва̄ти чатуран̇гиним̣ сенам̣ саннайхитва̄ аббхуййа̄навасена мама раджджам̣ упагантва̄. аччхинданто пурам̣ мама̄ти мама ба̄ра̄н̣асинагарам̣ балакка̄рена ган̣ханто.

татра̄йам̣ анупуббикатха̄ – маха̄сатто хи тада̄ нагарасса чатӯсу два̄ресу чатассо маджджхе екам̣ нивесанадва̄ре еканти чха да̄наса̄ла̄йо ка̄ретва̄ капан̣аддхика̄дӣнам̣ да̄нам̣ дети, сӣлам̣ раккхати, упосатхакаммам̣ кароти, кхантиметта̄нуддайасампанно ан̇ке нисиннам̣ путтам̣ паритосайама̄но вийа саббасатте паритосайама̄но дхаммена раджджам̣ ка̄рети. тассеко амаччо антепурам̣ падусситва̄ апарабха̄ге па̄кат̣ова джа̄то. амачча̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ра̄джа̄ паригган̣ханто там̣ аттана̄ паччаккхато н̃атва̄ там̣ амаччам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘андхаба̄ла, айуттам̣ те катам̣, на твам̣ мама виджите васитум̣ арахаси, аттано дханан̃ча путтада̄ран̃ча гахетва̄ ан̃н̃аттха йа̄хӣ’’ти рат̣т̣ха̄ пабба̄джеси.

со косаладжанападам̣ гантва̄ даббасенам̣ на̄ма косалара̄джа̄нам̣ упат̣т̣хаханто ануккамена тасса висса̄сико хутва̄ екадивасам̣ там̣ ра̄джа̄нам̣ а̄ха – ‘‘дева, ба̄ра̄н̣асираджджам̣ ниммаккхикамадхупат̣аласадисам̣, атимудуко ра̄джа̄, сукхенева там̣ раджджам̣ ган̣хитум̣ саккосӣ’’ти. даббасено ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о маха̄нубха̄вата̄йа тасса вачанам̣ асаддаханто мануссе песетва̄ ка̄сират̣т̣хе га̄магха̄та̄дӣни ка̄ретва̄ тесам̣ чора̄нам̣ бодхисаттена дханам̣ датва̄ виссаджджитабха̄вам̣ сутва̄ ‘‘ативийа дхаммико ра̄джа̄’’ти н̃атва̄ ‘‘ба̄ра̄н̣асираджджам̣ ган̣хисса̄мӣ’’ти балава̄ханам̣ а̄да̄йа ниййа̄си. атха ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о маха̄йодха̄ ‘‘косалара̄джа̄ а̄гаччхатӣ’’ти сутва̄ ‘‘амха̄кам̣ раджджасӣмам̣ аноккамантамева нам̣ потхетва̄ ган̣ха̄ма̄’’ти аттано ран̃н̃о вадим̣су.

бодхисатто ‘‘та̄та̄, мам̣ нисса̄йа ан̃н̃есам̣ киламанакиччам̣ наттхи, раджджаттхика̄ раджджам̣ ган̣ханту, ма̄ гамиттха̄’’ти нива̄реси. косалара̄джа̄ джанападамаджджхам̣ па̄виси. маха̄йодха̄ пунапи ран̃н̃о татхева вадим̣су. ра̄джа̄ пуриманайенева нива̄реси. даббасено бахинагаре т̣хатва̄ ‘‘раджджам̣ ва̄ дету йуддхам̣ ва̄’’ти екара̄джасса са̄санам̣ песеси. екара̄джа̄ ‘‘наттхи майа̄ йуддхам̣, раджджам̣ ган̣ха̄тӯ’’ти пат̣иса̄санам̣ песеси. пунапи маха̄йодха̄ ‘‘дева, на майам̣ косаларан̃н̃о нагарам̣ пависитум̣ дема, бахинагарейева нам̣ потхетва̄ ган̣ха̄ма̄’’ти а̄хам̣су. ра̄джа̄ пуриманайенева нива̄ретва̄ нагарадва̄ра̄ни ава̄пура̄петва̄ маха̄тале паллан̇камаджджхе нисӣди. даббасено махантена балава̄ханена нагарам̣ пависитва̄ екампи пат̣исаттум̣ апассанто саббараджджам̣ хаттхагатам̣ катва̄ ра̄джанивесанам̣ гантва̄ маха̄талам̣ а̄руйха нирапара̄дхам̣ бодхисаттам̣ ган̣ха̄петва̄ а̄ва̄т̣е никхан̣а̄песи. тена вуттам̣ –

‘‘даббасено упагантва̄, аччхинданто пурам̣ мама.

117. ‘‘ра̄джӯпаджӣве нигаме, сабалат̣т̣хе сарат̣т̣хаке;

саббам̣ хаттхагатам̣ катва̄, ка̄суйа̄ никхан̣ӣ мама’’нти.

таттха ра̄джӯпаджӣвети амаччапа̄рисаджджабра̄хман̣агахапатиа̄дике ра̄джа̄нам̣ упанисса̄йа джӣванте. нигамети негаме. сабалат̣т̣хети сена̄парийа̄панната̄йа бале тит̣т̣хантӣти балат̣т̣ха̄, хаттха̄роха̄дайо, балат̣т̣хехи саха̄ти сабалат̣т̣хе. сарат̣т̣хакети саджанападе, ра̄джӯпаджӣве нигаме ча ан̃н̃ан̃ча саббам̣ хаттхагатам̣ катва̄. ка̄суйа̄ никхан̣ӣ маманти сабалава̄ханам̣ сакалам̣ мама раджджам̣ гахетва̄ мампи галаппама̄н̣е а̄ва̄т̣е никхан̣а̄песи. джа̄такепи –

‘‘ануттаре ка̄магун̣е самиддхе, бхутва̄на пуббе васи екара̄джа̄;

со да̄ни дугге наракамхи кхитто, наппаджджахе ван̣н̣абалам̣ пура̄н̣а’’нти. (джа̄. 1.4.9) –

а̄ва̄т̣е кхиттабха̄во а̄гато. джа̄такат̣т̣хакатха̄йам̣ (джа̄. ат̣т̣ха. 3.4.9) пана ‘‘сикка̄йа паккхипа̄петва̄ уттарумма̄ре хет̣т̣ха̄сӣсакам̣ оламбесӣ’’ти вуттам̣.

маха̄сатто чорара̄джа̄нам̣ а̄раббха меттам̣ бха̄ветва̄ касин̣апарикаммам̣ катва̄ джха̄на̄бхин̃н̃а̄йо ниббаттетва̄ ка̄суто уггантва̄ а̄ка̄се паллан̇кена нисӣди. тена вуттам̣ –

118. ‘‘амаччаман̣д̣алам̣ раджджам̣, пхӣтам̣ антепурам̣ мама;

аччхиндитва̄на гахитам̣, пийапуттам̣ва пассаха’’нти.

таттха амаччаман̣д̣аланти тасмим̣ тасмим̣ ра̄джакичче ран̃н̃а̄ ама̄ саха ваттантӣти амачча̄, саддхим̣ ва̄ тесам̣ ман̣д̣алам̣ самӯхам̣. пхӣтанти балава̄ханена нагараджанапада̄дӣхи самиддхам̣ раджджам̣. иттха̄га̄рада̄сида̄сапариджанехи чева ваттха̄бхаран̣а̄диупабхогӯпакаран̣ехи ча самиддхам̣ мама антепуран̃ча аччхиндитва̄ гахитакам̣ ган̣хантам̣ амиттара̄джа̄нам̣ йа̄йа аттано пийапуттам̣ва пассим̣ ахам̣, та̄йа евам̣бхӯта̄йа метта̄йа ме само сакалалоке наттхи, тасма̄ евам̣бхӯта̄ еса̄ ме метта̄па̄рамӣ параматтхапа̄рамибха̄вам̣ патта̄ти адхиппа̄йо.

евам̣ пана маха̄сатте там̣ чорара̄джа̄нам̣ а̄раббха меттам̣ пхаритва̄ а̄ка̄се паллан̇кена нисинне тасса сарӣре да̄хо уппаджджи. со ‘‘д̣айха̄ми д̣айха̄мӣ’’ти бхӯмийам̣ апара̄парам̣ париваттати. ‘‘кимета’’нти вутте, маха̄ра̄джа, тумхе нирапара̄дхам̣ дхаммикара̄джа̄нам̣ а̄ва̄т̣е никхан̣а̄пайиттха̄ти. ‘‘тена хи вегена гантва̄ там̣ уддхаратха̄’’ти а̄ха. пуриса̄ гантва̄ там̣ ра̄джа̄нам̣ а̄ка̄се паллан̇кена нисиннам̣ дисва̄ а̄гантва̄ даббасенасса а̄рочесум̣. со вегена гантва̄ вандитва̄ кхама̄петва̄ ‘‘тумха̄кам̣ раджджам̣ тумхева ка̄ретха, ахам̣ во чоре пат̣иба̄хесса̄мӣ’’ти ватва̄ тасса дут̣т̣ха̄маччасса ра̄джа̄н̣ам̣ ка̄ретва̄ пакка̄ми. бодхисаттопи раджджам̣ амачча̄нам̣ ниййа̄тетва̄ исипаббаджджам̣ паббаджитва̄ маха̄джанам̣ сӣла̄дигун̣есу патит̣т̣ха̄петва̄ а̄йупарийоса̄не брахмалокапара̄йано ахоси.

тада̄ даббасено а̄нандаттхеро ахоси, екара̄джа̄ локана̄тхо.

тасса дивасе дивасе чхасу да̄наса̄ла̄су чхасатасахассависсаджджанена паччаттхикаран̃н̃о сакалараджджапаричча̄гена ча да̄напа̄рамӣ, ниччасӣлаупосатхакаммавасена паббаджитасса анавасесасӣласам̣варавасена ча сӣлапа̄рамӣ, паббаджджа̄васена джха̄на̄дхигамавасена ча неккхаммапа̄рамӣ, сатта̄нам̣ хита̄хитавича̄ран̣авасена да̄насӣла̄дисам̣видаханавасена ча пан̃н̃а̄па̄рамӣ, да̄на̄дипун̃н̃асамбха̄расса аббхуссаханавасена ка̄мавитакка̄дивиноданавасена ча вӣрийапа̄рамӣ, дут̣т̣ха̄маччасса даббасенаран̃н̃о ча апара̄дхасаханавасена кхантипа̄рамӣ, йатха̄пат̣ин̃н̃ам̣ да̄на̄дина̄ ависам̣ва̄данавасена ча саччапа̄рамӣ, да̄на̄дӣнам̣ ачаласама̄да̄на̄дхит̣т̣ха̄навасена адхит̣т̣ха̄напа̄рамӣ, паччаттхикепи екантена хитӯпасам̣ха̄равасена метта̄джха̄наниббаттанена ча метта̄па̄рамӣ, дут̣т̣ха̄маччена даббасенена ча ката̄пара̄дхе хитесӣхи аттано амачча̄дӣхи ниббаттите упака̄ре ча аджджхупеккхан̣ена раджджасукхаппаттака̄ле паччаттхикаран̃н̃а̄ нараке кхиттака̄ле сама̄начиттата̄йа ча упеккха̄па̄рамӣ ведитабба̄. вуттан̃хетам̣ –

‘‘пануджджа дуккхена сукхам̣ джанинда, сукхена ва̄ дуккхамасайхаса̄хи;

убхайаттха санто абхиниббутатта̄, сукхе ча дуккхе ча бхаванти тулйа̄’’ти. (джа̄. 1.4.12);

йасма̄ панеттха метта̄па̄рамӣ атисайаватӣ, тасма̄ тадаттхадӣпанаттхам̣ са̄ ева па̄л̣и а̄рул̣ха̄. татха̄ идха маха̄саттасса саббасаттесу орасапутте вийа сама̄нукампата̄дайо гун̣ависеса̄ ниддха̄ретабба̄ти.

екара̄джачарийа̄ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

метта̄па̄рамӣ нит̣т̣хита̄.