22. сикхӣбуддхавам̣саван̣н̣ана̄

випассисса апарабха̄ге антарахите ча тасмим̣ каппе тато парам̣ екӯнасат̣т̣хийа̄ каппесу буддха̄ локе на уппаджджим̣су. апагатабуддха̄локо ахоси. килесадевапуттама̄ра̄нам̣ екараджджам̣ апагатакан̣т̣акам̣ ахоси. ито пана екаттим̣сакаппе синиддхасуккхаса̄рада̄рупачито пахӯтасапписитто нидхӯмо сикхӣ вийа сикхӣ ча вессабхӯ ча̄ти две самма̄самбуддха̄ локе уппаджджим̣су. таттха сикхӣ пана бхагава̄ па̄рамийо пӯретва̄ туситапуре ниббаттитва̄ тато чавитва̄ кусалакаран̣аватӣ арун̣аватӣнагаре парамагун̣авато арун̣авато на̄ма ран̃н̃о аггамахесийа̄ раттаканакапат̣ибимбаручираппабха̄йа пабха̄ватийа̄ на̄ма девийа̄ куччхисмим̣ пат̣исандхим̣ гахетва̄ даса ма̄се вӣтина̄метва̄ нисабхуййа̄не ма̄тукуччхито никкхами. немиттика̄ панасса на̄мам̣ каронта̄ ун̣хӣсасса сикха̄ вийа уггататта̄ ‘‘сикхӣ’’ти на̄мамакам̣су. со саттавассасахасса̄ни ага̄рам̣ аджджха̄васи. сучандакасирӣгирийасана̄ривасабха на̄мака̄ тайо па̄са̄да̄ ахесум̣. саббака̄ма̄девиппамукха̄ни чатувӣсати иттхисахасса̄ни паччупат̣т̣хита̄ни ахесум̣.

со чатта̄ри нимитта̄ни дисва̄ саббака̄ма̄девийа̄ гун̣аган̣а̄туле атуле на̄ма путте уппанне хаттхийа̄нена хаттхиккхандхаварагато маха̄бхиниккхаманам̣ никкхамитва̄ паббаджи. там̣ саттатипурисасатасахасса̄ни анупаббаджим̣су. со техи паривуто ат̣т̣хама̄сам̣ падха̄начарийам̣ чаритва̄ виса̄кхапун̣н̣ама̄йа ган̣асан̇ган̣икам̣ паха̄йа судассананигаме пийадассӣсет̣т̣хино дхӣтуйа̄ диннам̣ мадхупа̄йа̄сам̣ парибхун̃джитва̄ тарун̣акхадираване дива̄виха̄рам̣ вӣтина̄метва̄ аномадассина̄ на̄ма та̄пасена динна̄ ат̣т̣ха кусатин̣амут̣т̣хийо гахетва̄ пун̣д̣арӣкабодхим̣ упасан̇ками. тасса̄ кира пун̣д̣арӣкабодхийа̄пи па̄т̣алийа̄ пама̄н̣амева пама̄н̣ам̣ ахоси. там̣дивасамева со пан̣н̣а̄саратанаккхандхо хутва̄ аббхуггато, са̄кха̄писса пан̣н̣а̄саратанаматта̄ва. со диббехи гандхехи пуппхехи сан̃чханно ахоси. на кевалам̣ пуппхехева, пхалехипи сан̃чханно ахоси. тасса екапассато тарун̣а̄ни пхала̄ни екато маджджхима̄ни екато на̄типакка̄ни екато паккхиттадиббоджа̄ни вийа сураса̄ни ван̣н̣агандхарасасампанна̄ни тато тато оламбанти. йатха̄ ча со, евам̣ дасасахассичаккава̄л̣есу пуппхӯпага̄ руккха̄ пуппхехи пхалӯпага̄ руккха̄ пхалехи пат̣иман̣д̣ита̄ ахесум̣.

со таттха чатувӣсатихаттхавиттхатам̣ тин̣асантхарам̣ сантхаритва̄ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ чатуран̇гавӣрийам̣ адхит̣т̣ха̄йа нисӣди. евам̣ нисӣдитва̄ чхаттим̣са йоджанавиттхатам̣ сама̄рам̣ ма̄рабалам̣ видхамитва̄ самбодхим̣ па̄пун̣итва̄ – ‘‘анекаджа̄тисам̣са̄рам̣…пе… тан̣ха̄нам̣ кхайамаджджхага̄’’ти уда̄нам̣ уда̄нетва̄ бодхисамӣпейева саттасатта̄хам̣ вӣтина̄метва̄ брахма̄йа̄чанам̣ сампат̣иччхитва̄ аттана̄ саха паббаджита̄нам̣ саттатийа̄ бхиккхусатасахасса̄нам̣ упаниссайасампаттим̣ дисва̄ сурапатхена гантва̄ вивидха̄варан̣аватийа̄ арун̣аватийа̄ ра̄джадха̄нийа̄ самӣпе мига̄джинуййа̄не отаритва̄ техи муниган̣ехи паривуто тесам̣ маджджхе дхаммачаккам̣ паваттеси. тада̄ кот̣исатасахасса̄нам̣ пат̣хамо абхисамайо ахоси. тена вуттам̣ –

1. ‘‘випассисса апарена, самбуддхо двипадуттамо;

сикхивхайо а̄си джино, асамо аппат̣ипуггало.

2. ‘‘ма̄расенам̣ памаддитва̄, патто самбодхимуттамам̣;

дхаммачаккам̣ паваттеси, анукампа̄йа па̄н̣инам̣.

3. ‘‘дхаммачаккам̣ паваттенте, сикхимхи джинапун̇гаве;

кот̣исатасахасса̄нам̣, пат̣хама̄бхисамайо ахӯ’’ти.

пунапи арун̣аватийа̄ ра̄джадха̄нийа̄ самӣпейева абхибхӯра̄джапуттасса ча самбхавара̄джапуттасса ча̄ти двиннам̣ сапарива̄ра̄нам̣ дхаммам̣ десетва̄ навутикот̣исахасса̄ни дхамма̄матам̣ па̄йеси. со дутийо абхисамайо ахоси. тена вуттам̣ –

4. ‘‘апарампи дхаммам̣ десенте, ган̣асет̣т̣хе наруттаме;

навуттикот̣исахасса̄нам̣, дутийа̄бхисамайо ахӯ’’ти.

йада̄ пана сӯрийаватӣнагарадва̄ре чампакаруккхамӯле титтхийамадама̄набхан̃джанаттхам̣ саббаджанабандханамоккхаттхан̃ча йамакапа̄т̣иха̄рийам̣ каронто бхагава̄ дхаммам̣ десеси, тада̄ асӣтикот̣исахасса̄нам̣ татийо абхисамайо ахоси. тена вуттам̣ –

5. ‘‘йамакапа̄т̣иха̄рийан̃ча, дассайанте садеваке;

асӣтикот̣исахасса̄нам̣, татийа̄бхисамайо ахӯ’’ти.

абхибхуна̄ ча самбхавена ча ра̄джапуттена саддхим̣ паббаджита̄нам̣ араханта̄нам̣ сатасахасса̄нам̣ маджджхе нисӣдитва̄ па̄тимоккхам̣ уддиси, со пат̣хамо саннипа̄то ахоси, арун̣аватӣнагаре н̃а̄тисама̄гаме паббаджита̄нам̣ асӣтийа̄ бхиккхусахасса̄нам̣ маджджхе нисӣдитва̄ па̄тимоккхам̣ уддиси, со дутийо саннипа̄то ахоси. дханан̃джайанагаре дханапа̄лакана̄гавинайанасамайе паббаджита̄нам̣ саттатийа̄ бхиккхусахасса̄нам̣ маджджхе бхагава̄ па̄тимоккхам̣ уддиси, со татийо саннипа̄то ахоси. тена вуттам̣ –

6. ‘‘саннипа̄та̄ тайо а̄сум̣, сикхисса̄пи махесино;

кхӣн̣а̄сава̄нам̣ вимала̄нам̣, сантачитта̄на та̄динам̣.

7. ‘‘бхиккхусатасахасса̄нам̣, пат̣хамо а̄си сама̄гамо;

асӣтибхиккхусахасса̄нам̣, дутийо а̄си сама̄гамо.

8. ‘‘саттатибхиккхусахасса̄нам̣, татийо а̄си сама̄гамо;

анупалитто падумам̣ва, тойамхи сампавад̣д̣хита’’нти.

таттха анупалитто падумам̣ва̄ти тойе джа̄там̣ тойева вад̣д̣хитам̣ падумам̣ вийа тойена анупалиттам̣, сопи бхиккхусаннипа̄то локе джа̄топи локадхаммехи анупалитто ахосӣти аттхо.

тада̄ кира амха̄кам̣ бодхисатто каттхачи асам̣сат̣т̣хо парибхуттанагаре ариндамо на̄ма ра̄джа̄ хутва̄ сикхимхи саттхари парибхуттанагарамануппатте сапарива̄ро ра̄джа̄ бхагавато паччуггантва̄ паса̄давад̣д̣хитахадайанайанасото дасабаласса амалачаран̣акамалайугал̣есу сапарива̄ро сираса̄ абхивандитва̄ дасабалам̣ нимантетва̄ сатта̄хам̣ иссарийакулавибхавасаддха̄нурӯпам̣ маха̄да̄нам̣ датва̄ дуссабхан̣д̣а̄га̄радва̄ра̄ни вивара̄петва̄ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса махаггха̄ни ваттха̄ни ада̄си. аттано ча баларӯпалаккхан̣аджавасампаннахемаджа̄лама̄ла̄самалан̇катам̣ наваканакаручирадан̣д̣акосача̄марайугавира̄джитам̣ випуламудукан̣н̣ам̣ чандара̄дживира̄джитаваданасобхам̣ ера̄ван̣ава̄ран̣амива арива̄ран̣ам̣ варава̄ран̣ам̣ датва̄ ва̄ран̣аппама̄н̣амева катва̄ каппийабхан̣д̣ан̃ча ада̄си. сопи нам̣ саттха̄ – ‘‘ито екаттим̣сакаппе буддхо бхависсатӣ’’ти бйа̄ка̄си. тена вуттам̣ –

9. ‘‘ахам̣ тена самайена, ариндамо на̄ма кхаттийо;

самбуддхаппамукхам̣ сан̇гхам̣, аннапа̄нена таппайим̣.

10. ‘‘бахум̣ дуссаварам̣ датва̄, дуссакот̣им̣ анаппакам̣;

алан̇катам̣ хаттхийа̄нам̣, самбуддхасса ада̄сахам̣.

11. ‘‘хаттхийа̄нам̣ нимминитва̄, каппийам̣ упана̄майим̣;

пӯрайим̣ ма̄насам̣ майхам̣, ниччам̣ дал̣хамупат̣т̣хитам̣.

12. ‘‘сопи мам̣ буддхо бйа̄ка̄си, сикхӣ локаггана̄йако;

екаттим̣се ито каппе, айам̣ буддхо бхависсати.

13. ‘‘аху капилавхайа̄ рамма̄…пе… хесса̄ма саммукха̄ имам̣.

14. ‘‘тасса̄хам̣ вачанам̣ сутва̄, бхиййо читтам̣ паса̄дайим̣;

уттарим̣ ватамадхит̣т̣ха̄сим̣, дасапа̄рамипӯрийа̄’’ти.

таттха нимминитва̄ти тасса хаттхино пама̄н̣ена тулайитва̄. каппийанти каппийабхан̣д̣ам̣, бхиккхӯнам̣ йам̣ бхан̣д̣ам̣ каппати гахетум̣, там̣ каппийабхан̣д̣ам̣ на̄ма. пӯрайим̣ ма̄насам̣ майханти мама читтам̣ да̄напӣтийа̄ пӯрайим̣, майхам̣ ха̄суппа̄данасаматтхам̣ ака̄синти аттхо. ниччам̣ дал̣хамупат̣т̣хитанти ниччака̄лам̣ да̄нам̣ дасса̄мӣ’’ти да̄навасена дал̣хам̣ упат̣т̣хитам̣ читтанти аттхо.

тасса пана бхагавато нагарам̣ арун̣аватӣ на̄ма ахоси. арун̣ава̄ на̄ма ра̄джа̄ пита̄, пабха̄ватӣ на̄ма ма̄та̄, абхибхӯ ча самбхаво ча две аггаса̄вака̄, кхеман̇каро на̄мупат̣т̣ха̄ко, сакхила̄ ча мадума̄ ча две аггаса̄вика̄, пун̣д̣арӣкаруккхо бодхи, сарӣран̃часса саттатихаттхуббедхам̣ ахоси. сарӣраппабха̄ ниччака̄лам̣ йоджанаттайам̣ пхаритва̄ ат̣т̣ха̄си. саттативассасахасса̄ни а̄йу, саббака̄ма̄ на̄масса аггамахесӣ, атуло на̄масса путто, хаттхийа̄нена никкхами. тена вуттам̣ –

15. ‘‘нагарам̣ арун̣аватӣ на̄ма, арун̣о на̄ма кхаттийо;

пабха̄ватӣ на̄ма джаника̄, сикхисса̄пи махесино.

20. ‘‘абхибхӯ самбхаво чева, ахесум̣ аггаса̄вака̄;

кхеман̇каро на̄мупат̣т̣ха̄ко, сикхисса̄пи махесино.

21. ‘‘сакхила̄ ча падума̄ ча, ахесум̣ аггаса̄вика̄;

бодхи тасса бхагавато, пун̣д̣арӣкоти вуччати.

22. ‘‘сиривад̣д̣хо ча нандо ча, ахесум̣ аггупат̣т̣хака̄;

читта̄ чева сугутта̄ ча, ахесум̣ аггупат̣т̣хика̄.

23. ‘‘уччаттанена со буддхо, саттатихаттхамуггато;

кан̃чанаггхийасан̇ка̄со, дваттим̣саваралаккхан̣о.

24. ‘‘тасса̄пи бйа̄маппабха̄ ка̄йа̄, дива̄раттим̣ нирантарам̣;

дисодисам̣ ниччхаранти, тӣн̣и йоджанасо пабха̄.

25. ‘‘саттативассасахасса̄ни, а̄йу тасса махесино;

та̄вата̄ тит̣т̣хама̄но со, та̄реси джанатам̣ бахум̣.

26. ‘‘дхаммамегхам̣ павассетва̄, темайитва̄ садеваке;

кхемантам̣ па̄пайитва̄на, ниббуто со саса̄вако.

27. ‘‘анубйан̃джанасампаннам̣, дваттим̣саваралаккхан̣ам̣;

саббам̣ тамантарахитам̣, нану ритта̄ саббасан̇кха̄ра̄’’ти.

таттха пун̣д̣арӣкоти сетамбаруккхо. тӣн̣и йоджанасо пабха̄ти тӣн̣и йоджана̄ни пабха̄ ниччхарантӣти аттхо. дхаммамегханти дхаммавассам̣, дхаммавассанако буддхамегхо. темайитва̄ти дхаммакатха̄салилена теметва̄, син̃читва̄ти аттхо. садевакети садеваке сатте. кхемантанти кхемантам̣ нибба̄нам̣. анубйан̃джанасампаннанти тамбанакхатун̇гана̄сават̣т̣ан̇гулита̄дӣхи асӣтийа̄ анубйан̃джанехи сампаннам̣, дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣апат̣иман̣д̣итам̣ бхагавато сарӣранти аттхо. сикхӣ кира самма̄самбуддхо сӣлаватӣнагаре асса̄ра̄ме паринибба̄йи.

‘‘сикхӣва локе тапаса̄ джалитва̄, сикхӣва мегха̄гамане надитва̄;

сикхӣ махесиндханавиппахӣно, сикхӣва сантим̣ сугато гато со’’.

сикхисса кира бхагавато дха̄туйо екаггхана̄ва хутва̄ ат̣т̣хам̣су на виппакирим̣су. сакаладжамбудӣпава̄сино пана манусса̄ тийоджануббедхам̣ саттаратанамайам̣ химагирисадисасобхам̣ тхӯпамакам̣су. сесаметтха га̄тха̄су па̄кат̣амева̄ти.

сикхӣбуддхавам̣саван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

нит̣т̣хито вӣсатимо буддхавам̣со.