17. дхаммадассӣбуддхавам̣саван̣н̣ана̄

аттхадассимхи самма̄самбуддхе париниббуте антаракаппе ча вӣтиватте апаримита̄йукесу саттесу анупуббена париха̄йитва̄ вассасатасахасса̄йукесу джа̄тесу дхаммадассӣ на̄ма саттха̄ лока̄локакаро лобха̄дилокамалавинайакаро локекана̄йако локе удапа̄ди. сопи бхагава̄ па̄рамийо пӯретва̄ туситапуре ниббаттитва̄ тато чавитва̄ саран̣анагаре саббалокасаран̣асса саран̣асса на̄ма ран̃н̃о аггамахесийа̄ сунанда̄йа на̄ма девийа̄ куччхисмим̣ пат̣исандхим̣ аггахеси. со дасаннам̣ ма̄са̄нам̣ аччайена саран̣уййа̄не ма̄тукуччхито па̄вуссака̄ле салиладхаравиварагато пун̣н̣ачандо вийа никкхами. маха̄пурисе пана ма̄тукуччхито никкхантаматтейева адхикаран̣авоха̄расаттхапоттхакесу адхаммийа̄ воха̄ра̄ сайамева антарадха̄йим̣су. дхаммикавоха̄ра̄йева ат̣т̣хам̣су. тенасса на̄маггахан̣адивасе ‘‘дхаммадассӣ’’ти на̄мамакам̣су. со ат̣т̣хавассасахасса̄ни ага̄рам̣ аджджха̄васи. тасса кира араджа-вираджа-судассанана̄мака̄ тайо па̄са̄да̄ ахесум̣. вичикол̣идевиппамукха̄нам̣ иттхӣнам̣ вӣсатисахасса̄дхикам̣ сатасахассам̣ ахоси.

со чатта̄ри нимитта̄ни дисва̄ вичикол̣идевийа̄ пун̃н̃авад̣д̣хане на̄ма путте уппанне девакума̄ро вийа ативийа сукхума̄ло девасампаттимива сампаттиманубхавама̄но маджджхимайа̄ме вут̣т̣ха̄йа сирисайане нисинно ниддопагата̄нам̣ иттхӣнам̣ виппака̄рам̣ дисва̄ сан̃джа̄тасам̣вего маха̄бхиниккхамана̄йа читтам̣ уппа̄деси. читтуппа̄дасаманантарамевасса судассанапа̄са̄до гаганаталамаббхуггантва̄ чатуран̇гинийа̄ сена̄йа паривуто дутийо дивасакаро вийа диббавима̄нам̣ вийа ча гантва̄ раттакуравакатарубодхисамӣпейева отаритва̄ ат̣т̣ха̄си. маха̄пурисо кира брахмуна̄ упанӣта̄ни ка̄са̄йа̄ни гахетва̄ паббаджитва̄ па̄са̄дато отаритва̄ авидӯре ат̣т̣ха̄си. па̄са̄до пуна а̄ка̄сена гантва̄ бодхируккхам̣ антокатва̄ патхавийам̣ патит̣т̣ха̄си. иттхийопи сапарива̄ра̄ па̄са̄дато отаритва̄ ад̣д̣хага̄вутаматтам̣ гантва̄ ат̣т̣хам̣су. таттха иттхийо ча та̄сам̣ парича̄рика̄ чет̣ика̄йо ча т̣хапетва̄ саббе манусса̄ там̣ анупаббаджим̣су. бхиккхӯнам̣ кот̣исатасахассам̣ ахоси.

атха дхаммадассӣ бодхисатто сатта̄хам̣ падха̄начарийам̣ чаритва̄ вичикол̣идевийа̄ диннам̣ мадхупа̄йа̄сам̣ парибхун̃джитва̄ бадараване дива̄виха̄рам̣ катва̄ са̄йанхасамайе сиривад̣д̣ханена на̄ма йавапа̄лакена динна̄ ат̣т̣ха тин̣амут̣т̣хийо гахетва̄ бимбиджа̄лабодхим̣ упагантва̄ тепан̣н̣а̄сахаттхавиттхатам̣ тин̣асантхарам̣ сантхаритва̄ таттха саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣ пат̣ивиджджхитва̄ – ‘‘анекаджа̄тисам̣са̄рам̣…пе… тан̣ха̄нам̣ кхайамаджджхага̄’’ти уда̄нам̣ уда̄нетва̄ва бодхисамӣпе саттасатта̄хам̣ вӣтина̄метва̄ катабрахмайа̄чано аттана̄ саддхим̣ паббаджитасса бхиккхӯнам̣ кот̣исатасахассасса саддхаммаппат̣иведхасаматтхатам̣ н̃атва̄ ат̣т̣ха̄расайоджаникамаггам̣ ека̄хенева исипатанам̣ гантва̄ техи паривуто таттха дхаммачаккам̣ паваттеси, тада̄ кот̣исатасахасса̄нам̣ пат̣хама̄бхисамайо ахоси. тена вуттам̣ –

1. ‘‘таттхева ман̣д̣акаппамхи, дхаммадассӣ маха̄йасо;

тамандхака̄рам̣ видхамитва̄, атирочати садеваке.

2. ‘‘тасса̄пи атулатеджасса, дхаммачаккаппаваттане;

кот̣исатасахасса̄нам̣, пат̣хама̄бхисамайо ахӯ’’ти.

таттха тамандхака̄ранти тамасан̇кха̄там̣ мохандхака̄ранти аттхо.

йада̄ пана тагарана̄маке нагаре сан̃джайо на̄ма ра̄джа̄ ка̄месу а̄дӣнавам̣ неккхаммам̣ кхемато ча дисва̄ исипаббаджджам̣ паббаджи. там̣ навутикот̣ийо анупаббаджим̣су. те саббейева пан̃ча̄бхин̃н̃а̄ат̣т̣хасама̄паттила̄бхино ахесум̣. атха саттха̄ дхаммадассӣ тесам̣ упаниссайасампаттим̣ дисва̄ а̄ка̄сена гантва̄ сан̃джайасса та̄пасасса ассамападам̣ гантва̄ а̄ка̄се т̣хатва̄ тесам̣ та̄паса̄нам̣ аджджха̄сайа̄нурӯпам̣ дхаммам̣ десетва̄ дхаммачаккхум̣ уппа̄деси, со дутийо абхисамайо ахоси. тена вуттам̣ –

3. ‘‘йада̄ буддхо дхаммадассӣ, винеси сан̃джайам̣ исим̣;

тада̄ навутикот̣ӣнам̣, дутийа̄бхисамайо ахӯ’’ти.

йада̄ пана сакко дева̄наминдо дасабаласса дхаммам̣ сотука̄мо там̣ упасан̇ками, тада̄ асӣтийа̄ кот̣ӣнам̣ татийо абхисамайо ахоси. тена вуттам̣ –

4. ‘‘йада̄ сакко упаган̃чхи, сапарисо вина̄йакам̣;

тада̄ асӣтикот̣ӣнам̣, татийа̄бхисамайо ахӯ’’ти.

йада̄ пана саран̣анагаре вема̄тикабха̄тикам̣ падумакума̄рам̣ пхуссадевакума̄ран̃ча сапарива̄ре пабба̄джеси, тасмим̣ антовассе паббаджита̄нам̣ бхиккхӯнам̣ кот̣исатасахасса̄нам̣ маджджхе висуддхипава̄ран̣ам̣ пава̄реси, со пат̣хамо саннипа̄то ахоси. пуна бхагавато девалокато орохан̣е сатакот̣ӣнам̣ дутийо саннипа̄то ахоси. йада̄ пана судассана̄ра̄ме терасаннам̣ дхутагун̣а̄нам̣ гун̣е а̄нисам̣се пака̄сетва̄ ха̄ритам̣ на̄ма маха̄са̄вакам̣ етадагге т̣хапеси, тада̄ асӣтийа̄ кот̣ӣнам̣ маджджхе бхагава̄ па̄тимоккхам̣ уддиси, со татийо саннипа̄то ахоси. тена вуттам̣ –

5. ‘‘тасса̄пи девадевасса, саннипа̄та̄ тайо ахум̣;

кхӣн̣а̄сава̄нам̣ вимала̄нам̣, сантачитта̄на та̄динам̣.

6. ‘‘йада̄ буддхо дхаммадассӣ, саран̣е вассам̣ упа̄гами;

тада̄ кот̣исатасахасса̄нам̣, пат̣хамо а̄си сама̄гамо.

7. ‘‘пуна̄парам̣ йада̄ буддхо, девато ети ма̄нусам̣;

тада̄пи сатакот̣ӣнам̣, дутийо а̄си сама̄гамо.

8. ‘‘пуна̄парам̣ йада̄ буддхо, пака̄сеси дхуте гун̣е;

тада̄ асӣтикот̣ӣнам̣, татийо а̄си сама̄гамо’’ти.

тада̄ амха̄кам̣ бодхисатто сакко девара̄джа̄ хутва̄ двӣсу девалокесу девехи паривуто а̄гантва̄ диббехи гандхапуппха̄дӣхи диббатурийехи ча татха̄гатам̣ пӯджеси. сопи нам̣ саттха̄ – ‘‘ана̄гате готамо на̄ма буддхо бхависсатӣ’’ти бйа̄ка̄си. тена вуттам̣ –

9. ‘‘ахам̣ тена самайена, сакко а̄сим̣ пуриндадо;

диббена гандхама̄лена, турийена̄бхипӯджайим̣.

10. ‘‘сопи мам̣ тада̄ бйа̄ка̄си, девамаджджхе нисӣдийа;

ат̣т̣ха̄расе каппасате, айам̣ буддхо бхависсати.

11. ‘‘падха̄нам̣ падахитва̄на…пе… хесса̄ма саммукха̄ имам̣.

12. ‘‘тасса̄пи вачанам̣ сутва̄, бхиййо читтам̣ паса̄дайим̣;

уттарим̣ ватамадхит̣т̣ха̄сим̣, дасапа̄рамипӯрийа̄’’ти.

тасса пана бхагавато саран̣ам̣ на̄ма нагарам̣ ахоси. саран̣о на̄ма ра̄джа̄ пита̄, сунанда̄ на̄ма ма̄та̄, падумо ча пхуссадево ча две аггаса̄вака̄, сунетто на̄ма упат̣т̣ха̄ко, кхема̄ ча саббана̄ма̄ ча две аггаса̄вика̄, бимбиджа̄ларуккхо бодхи, сарӣрам̣ панасса асӣтихаттхуббедхам̣ ахоси, а̄йу вассасатасахассам̣, вичикол̣идевӣ на̄масса аггамахесӣ, пун̃н̃авад̣д̣хано на̄масса путто, па̄са̄дена никкхами. тена вуттам̣ –

13. ‘‘саран̣ам̣ на̄ма нагарам̣, саран̣о на̄ма кхаттийо;

сунанда̄ на̄ма джаника̄, дхаммадассисса саттхуно.

18. ‘‘падумо пхуссадево ча, ахесум̣ аггаса̄вака̄;

сунетто на̄мупат̣т̣ха̄ко, дхаммадассисса саттхуно.

19. ‘‘кхема̄ ча саббана̄ма̄ ча, ахесум̣ аггаса̄вика̄;

бодхи тасса бхагавато, бимбиджа̄лоти вуччати.

21. ‘‘сопи буддхо асамасамо, асӣтихаттхамуггато;

атирочати теджена, дасасахассимхи дха̄туйа̄.

22. ‘‘супхулло са̄лара̄джа̄ва, виджджӯва гагане йатха̄;

маджджханхикева сӯрийо, евам̣ со упасобхатха.

23. ‘‘тасса̄пи атулатеджасса, самакам̣ а̄си джӣвикам̣;

вассасатасахасса̄ни, локе ат̣т̣ха̄си чаккхума̄.

24. ‘‘обха̄сам̣ дассайитва̄на, вималам̣ катва̄на са̄санам̣;

чави чандова гагане, ниббуто со саса̄вако’’ти.

таттха бимбиджа̄лоти раттакуравакаруккхо. дасасахассимхи дха̄туйа̄ти дасасахассийа̄ локадха̄туйа̄. виджджӯва̄ти виджджулата̄ вийа. упасобхатха̄ти йатха̄ гагане виджджу ча маджджанхике сӯрийо ча упасобхати, евам̣ со бхагава̄ упасобхиттха̄ти аттхо. самаканти саббехи нарасаттехи самамева тасса а̄йу ахосӣти аттхо. чавӣти чуто. чандова̄ти гаганато чандима̄ вийа чавӣти аттхо. дхаммадассӣ кира бхагава̄ са̄лаватӣнагаре кеса̄ра̄ме паринибба̄йи сесаметтха га̄тха̄су па̄кат̣амева̄ти.

дхаммадассӣбуддхавам̣саван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.

нит̣т̣хито паннарасамо буддхавам̣со.