14. собхитавагго

1. собхитаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

падумуттаро на̄ма джинотиа̄дикам̣ а̄йасмато собхитаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто гхара̄ва̄сам̣ сан̣т̣хапетва̄ екадивасам̣ саттха̄ра̄ дхамме десийама̄не соманассена пасаннама̄насо на̄наппака̄рехи тхомеси. со тенева соманассена ка̄лам̣ катва̄ девесу ниббатто таттха диббасукхам̣ анубхавитва̄ мануссесу ча мануссасукхам̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ кулагехе ниббатто саттавассикова паббаджитва̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃о араха̄ ахоси.

1. со апарабха̄ге аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто падумуттаро на̄ма джинотиа̄дима̄ха. там̣ саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ сувин̃н̃еййамева̄ти.

собхитаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

2. судассанаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

виттхата̄йа надӣтӣретиа̄дикам̣ а̄йасмато судассанаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримаджинаваресу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве катапун̃н̃ӯпачайо сикхисса бхагавато ка̄ле кулагехе ниббатто вуддхиппатто гхара̄ва̄сам̣ сан̣т̣хапетва̄ васанто виттхата̄йа на̄ма ган̇га̄йа самӣпе пилаккхупхалитам̣ парийесанто тасса̄ тӣре нисиннам̣ джалама̄нааггисикхам̣ ива сикхим̣ самма̄самбуддхам̣ дисва̄ пасаннама̄насо кетакӣпуппхам̣ ван̣т̣енева чхиндитва̄ пӯдженто евама̄ха – ‘‘бханте, йена н̃а̄н̣ена твам̣ евам̣ маха̄нубха̄во саббан̃н̃убуддхо джа̄то, там̣ н̃а̄н̣ам̣ ахам̣ пӯджемӣ’’ти. атха бхагава̄ анумоданамака̄си. со тена пун̃н̃ена девамануссесу джа̄то убхайасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто саттхари пасанно паббаджитва̄ начирассева араха̄ ахоси.

10. со аттано катакусалам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто виттхата̄йа надӣтӣретиа̄дима̄ха. таттха виттхата̄йа̄ти виттхарати паттхарати виттхин̣н̣а̄ хотӣти виттхата̄, наданти саддам̣ каронти ита̄ гата̄ паватта̄ти надӣ, надим̣ таранта̄ етам̣ патва̄ тин̣н̣а̄ на̄ма хонтӣти тӣрам̣, тасса̄ виттхата̄йа надийа̄ тӣре тӣрасамӣпети аттхо. кетаким̣ пуппхитам̣ дисва̄ти куччхита̄ка̄рена ган̣ханта̄нам̣ хаттхам̣ кан̣д̣ако чхиндати виджджхатӣти кетам̣, кетасса еса̄ кетакӣпуппхам̣, там̣ дисва̄ ван̣т̣ам̣ чхиндитва̄ти самбандхо.

11. сикхино локабандхуноти сикхӣ вуччати агги, сикхӣсадиса̄ нӣлапӣта̄дибхеда̄ джалама̄на̄ чхаббан̣н̣агханарам̣сийо йасса со сикхӣ, локасса сакалалокаттайасса бандху н̃а̄такоти локабандху, тасса сикхино локабандхуно кетакӣпуппхам̣ ван̣т̣е чхиндитва̄ пӯджесинти самбандхо. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

судассанаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

3. чанданапӯджанакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

чандабха̄га̄надӣтӣретиа̄дикам̣ а̄йасмато чанданапӯджанакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аттхадассисса бхагавато ка̄ле химаванте чандабха̄га̄надийа̄ самӣпе киннарайонийам̣ ниббатто пуппхабхаккхо пуппханивасано чанданаагаруа̄дӣсу гандхавибхӯсито химаванте бхуммадевата̄ вийа уййа̄накӣл̣аджалакӣл̣а̄дианекасукхам̣ анубхаванто ва̄сам̣ каппеси. тада̄ аттхадассӣ бхагава̄ тасса̄нукампа̄йа химавантам̣ гантва̄ а̄ка̄сато оруйха сан̇гха̄т̣им̣ пан̃н̃а̄петва̄ нисӣди. со киннаро там̣ бхагавантам̣ виджджотама̄нам̣ таттха нисиннам̣ дисва̄ пасаннама̄насо сугандхачанданена пӯджеси. тасса бхагава̄ анумоданам̣ ака̄си.

17. со тена пун̃н̃ена тена соманассена йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тато чуто девалоке ниббатто апара̄парам̣ чха ка̄ма̄вачарасампаттийо анубхавитва̄ мануссесу чаккаваттираджджападесараджджасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто паббаджитва̄ начирассева арахаттам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто чандабха̄га̄надӣтӣретиа̄дима̄ха. таттха чандам̣ манам̣ ручим̣ аджджха̄сайам̣ н̃атва̄ вийа джа̄тоти чандо. чандаман̣д̣алена пасаннаниммалодакена убхосу пассесу мутта̄даласадисасантхарадхавалапулинаталена ча саманна̄гататта̄ чандена бха̄га̄ садиса̄ти чандабха̄га̄, тасса̄ чандабха̄га̄йа надийа̄ тӣре самӣпети аттхо. сесам̣ саббам̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ сувин̃н̃еййамева̄ти.

чанданапӯджанакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

ат̣т̣хамабха̄н̣ава̄раван̣н̣ана̄ саматта̄.

4. пуппхаччхаданийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

сунандо на̄ма на̄мена̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато пуппхаччхаданийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро анекесу бхавесу виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббатто вин̃н̃утам̣ патва̄ сакасиппесу ниппхаттим̣ патто маха̄бхого маха̄йасо да̄на̄бхирато ахоси. екадивасам̣ со ‘‘сакаладжамбудӣпе име йа̄чака̄ на̄ма ‘ахам̣ да̄нам̣ на ладдхосмӣ’ти ваттум̣ ма̄ лабхантӯ’’ти маха̄да̄нам̣ саджджеси. тада̄ падумуттаро бхагава̄ сапарива̄ро а̄ка̄сена гаччхати. бра̄хман̣о там̣ дисва̄ пасанначитто сакасиссе паккоса̄петва̄ пуппха̄ни а̄хара̄петва̄ а̄ка̄се уккхипитва̄ пӯджеси. та̄ни сакаланагарам̣ чха̄детва̄ сатта диваса̄ни ат̣т̣хам̣су.

26. со тена пун̃н̃акаммена девамануссесу сукхам̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ екасмим̣ кулагехе ниббатто саддха̄джа̄то паббаджитва̄ кхураггейева арахаттам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто сунандо на̄ма на̄мена̄тиа̄дима̄ха. там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайатта̄ сувин̃н̃еййамева̄ти.

пуппхаччхаданийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

5. рахосан̃н̃акаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

химавантасса̄видӯретиа̄дикам̣ а̄йасмато рахосан̃н̃акаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто екасмим̣ буддхасун̃н̃ака̄ле маджджхимадесе бра̄хман̣акуле ниббатто вуддхиманва̄йа сакасиппесу ниппхаттим̣ патва̄ таттха са̄рам̣ апассанто кевалам̣ ударам̣ пӯретва̄ кодхамадама̄на̄дайо акусалейева дисва̄ гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа химавантам̣ пависитва̄ исипаббаджджам̣ паббаджитва̄ анеката̄пасасатапарива̄ро васабхапаббатасамӣпе ассамам̣ ма̄петва̄ тӣн̣и вассасахасса̄ни химавантейева васама̄но ‘‘ахам̣ еттака̄нам̣ сисса̄нам̣ а̄чарийоти саммато гарут̣т̣ха̄нийо гарука̄таббо ванданӣйо, а̄чарийо ме наттхӣ’’ти доманассаппатто те саббе сиссе саннипа̄тетва̄ буддха̄нам̣ абха̄ве нибба̄на̄дхигама̄бха̄вам̣ пака̄сетва̄ сайам̣ екако рахо вивекат̣т̣ха̄нева нисинно буддхасса саммукха̄ нисинно вийа буддхасан̃н̃ам̣ манаси каритва̄ буддха̄рамман̣ам̣ пӣтим̣ уппа̄детва̄ са̄ла̄йам̣ паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ нисинно ка̄лам̣ катва̄ брахмалоке ниббатти.

34. со таттха джха̄насукхена чирам̣ васитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де кулагехе ниббатто ка̄месу аналлӣно саттавассико паббаджитва̄ кхураггейева арахаттам̣ патва̄ чхал̣абхин̃н̃о хутва̄ пуббенива̄сан̃а̄н̣ена аттано пуббакаммам̣ саритва̄ сан̃джа̄тасоманассо пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто химавантасса̄видӯретиа̄дима̄ха. васабхо на̄ма паббатоти химавантапаббатам̣ вина̄ сесапаббата̄нам̣ уччатарабха̄вена сет̣т̣хатарабха̄вена васабхоти сан̇кхам̣ гато паббатоти аттхо. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.

рахосан̃н̃акаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

6. чампакапуппхийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

кан̣ика̄рам̣ва джотантантиа̄дикам̣ а̄йасмато чампакапуппхийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто вессабхусса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббатто вуддхиппатто сакасиппесу ниппхаттим̣ патва̄ таттха са̄рам̣ апассанто гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа та̄пасапаббаджджам̣ паббаджитва̄ ванантаре васанто вессабхум̣ бхагавантам̣ уддисса сиссехи а̄нӣтехи чампакапуппхехи пӯджеси. бхагава̄ анумоданам̣ ака̄си. со тенева кусалена девамануссесу сам̣саранто убхайасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄ пуббава̄сана̄балена гхара̄ва̄се аналлӣно паббаджитва̄ начирассева араха̄ ахоси.

41. со апарабха̄ге аттано пуббапун̃н̃акаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто кан̣ика̄рам̣ва джотантантиа̄дима̄ха. таттха кан̣ика̄ранти сакалапаттапала̄са̄ни парибхаджджа па̄тетва̄ пуппхагахан̣асамайе кан̣н̣ика̄баддхо хутва̄ пуппхамакул̣а̄нам̣ гахан̣ато кан̣н̣ика̄ка̄рена пакатоти кан̣ика̄ро, ‘‘кан̣н̣ика̄ро’’ти ваттаббе нируттинайена екасса пубба н̣а-ка̄расса лопам̣ катва̄ ‘‘кан̣ика̄ра’’нти вуттанти дат̣т̣хаббам̣. там̣ пуппхитам̣ кан̣ика̄раруккхам̣ ива джотантам̣ буддхам̣ аддасанти аттхо. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

чампакапуппхийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

7. аттхасандассакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

виса̄лама̄л̣е а̄сӣнотиа̄дикам̣ а̄йасмато аттхасандассакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро анекесу аттабха̄весу катапун̃н̃ӯпачайо падумуттарасса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббатто вуддхиманва̄йа сакасиппесу ниппхаттим̣ патто таттха са̄рам̣ апассанто гехам̣ паха̄йа химавантам̣ гантва̄ раман̣ӣйе т̣ха̄не пан̣н̣аса̄лам̣ катва̄ пат̣ивасати, тада̄ сатта̄нукампа̄йа химавантама̄гатам̣ падумуттарабхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо пан̃чан̇гасаманна̄гато вандитва̄ тхутивачанехи тхомеси. со тена пун̃н̃ена йа̄вата̄йукам̣ катва̄ ка̄лан̇катва̄ брахмалокӯпаго ахоси. со апарабха̄ге имасмим̣ буддхуппа̄де кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патто саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддхо паббаджитва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и.

47. со аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто виса̄лама̄л̣е а̄сӣнотиа̄дима̄ха. таттха виса̄лама̄л̣ети виса̄лам̣ паттхат̣ам̣ виттхин̣н̣ам̣ махантам̣ ма̄л̣ам̣ виса̄лама̄л̣ам̣, тасмим̣ виса̄лама̄л̣е а̄сӣно нисинно ахам̣ локана̄йакам̣ аддасанти самбандхо. тесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

аттхасандассакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

8. екапаса̄данийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

на̄радо ити ме на̄мантиа̄дикам̣ а̄йасмато екапаса̄данийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро анека̄су джа̄тӣсу катакусало аттхадассисса бхагавато ка̄ле бра̄хман̣акуле ниббатто кесавоти па̄кат̣о хутва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ гхара̄ва̄сам̣ паха̄йа паббаджитва̄ васанто екадивасам̣ саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ пасаннама̄насо ан̃джалим̣ паггайха ативийа пӣтисоманассаджа̄то пакка̄ми. со йа̄вата̄йукам̣ т̣хатва̄ тенева соманассена ка̄лам̣ катва̄ девесу ниббатто таттха диббасампаттим̣ анубхавитва̄ мануссесу уппанно таттха сампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де ан̃н̃атарасмим̣ кулагехе ниббатто вуддхиппатто саттхари пасӣдитва̄ паббаджито начирассева араха̄ ахоси.

55. со апарабха̄ге аттано катакусалакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто на̄радо ити ме на̄мантиа̄дима̄ха. таттха на̄радоти джа̄тивасена суддхасарӣратта̄ наттхи раджо дхӯли малам̣ етасса̄ти на̄радо, джа-ка̄расса да-ка̄рам̣ катва̄ на̄радоти куладаттикам̣ на̄мам̣. кесавоти кисаваччхаготте джа̄татта̄ кесаво на̄радакесаво ити мам̣ джана̄ видӯ джа̄нантӣти аттхо. сесам̣ па̄кат̣амева̄ти.

екапаса̄данийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

9. са̄лапуппхада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

мигара̄джа̄ тада̄ а̄синтиа̄дикам̣ а̄йасмато са̄лапуппхада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве катакусаласан̃чайо кеначи каммаччхиддена химаванте сӣхайонийам̣ ниббатто анекасӣхапарива̄ро виха̄си. тада̄ сикхӣ бхагава̄ тасса̄нукампа̄йа химавантам̣ агама̄си. сӣхо там̣ упагатам̣ дисва̄ пасаннама̄насо са̄кха̄бхан̇гена сакан̣н̣икаса̄лапуппхам̣ гахетва̄ пӯджеси. бхагава̄ тасса анумоданам̣ ака̄си.

60. со тена пун̃н̃ена девамануссесу сам̣саранто убхайасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де екасмим̣ кулагехе ниббатто вин̃н̃утам̣ патва̄ саттхари пасанно паббаджитва̄ арахаттам̣ патто аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто мигара̄джа̄ тада̄ а̄синтиа̄дима̄ха. таттха маран̣ам̣ гаччхантӣти мига̄, атха ва̄ гха̄сам̣ магганти гавесантӣти мига̄, мига̄нам̣ ра̄джа̄ мигара̄джа̄. сакалачатуппада̄нам̣ ра̄джабха̄ве сатипи га̄тха̄бандхасукхаттхам̣ миге а̄дим̣ катва̄ мигара̄джа̄ти вуттам̣. йада̄ бхагавантам̣ дисва̄ сапуппхам̣ са̄ласа̄кхам̣ бхан̃джитва̄ пӯджесим̣, тада̄ ахам̣ мигара̄джа̄ ахосинти аттхо.

62. сакосам̣ пуппхама̄харинти сакан̣н̣икам̣ са̄лапуппхам̣ а̄харим̣ пӯджесинти аттхо. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

са̄лапуппхада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

10. пийа̄лапхалада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄

пародхако тада̄ а̄синтиа̄дикам̣ а̄йасмато пийа̄лапхалада̄йакаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто сикхисса бхагавато ка̄ле неса̄дакуле ниббатто химаванте екасмим̣ паббха̄ре миге вадхитва̄ джӣвикам̣ каппетва̄ васати. тасмим̣ ка̄ле таттха гатам̣ сикхим̣ бхагавантам̣ дисва̄ пасаннама̄насо са̄йам̣ па̄там̣ намассама̄но кан̃чи деййадхаммам̣ апассанто мадхура̄ни пийа̄лапхала̄ни уччинитва̄ ада̄си. бхагава̄ та̄ни парибхун̃джи. со неса̄до буддха̄рамман̣а̄йа пӣтийа̄ нирантарам̣ пхут̣т̣хасарӣро па̄пакамме вираттачитто мӯлапхала̄ха̄ро начирассева ка̄лам̣ катва̄ девалоке ниббатти.

66. со таттха диббасампаттийо анубхавитва̄ мануссесу ча анекавидхасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де гахапатикуле ниббатто вин̃н̃утам̣ патто гхара̄ва̄сам̣ сан̣т̣хапетва̄ таттха анабхирато гехам̣ паха̄йа саттху сантике паббаджитва̄ випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ начирассева арахаттам̣ патто аттано катапхалада̄накаммам̣ саритва̄ соманассаджа̄то пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто пародхако тада̄ а̄синтиа̄дима̄ха. таттха йада̄ ахам̣ пийа̄лапхалам̣ датва̄ читтам̣ паса̄десим̣, тада̄ ахам̣ пародхако а̄синти самбандхо. пародхакоти парасаттародхако вихесако. ‘‘парародхако’’ти ваттаббе пуббасса ра-ка̄расса лопам̣ катва̄ ‘‘пародхако’’ти вуттам̣.

69. парича̄рим̣ вина̄йаканти там̣ нибба̄напа̄пакам̣ саттха̄рам̣, ‘‘бханте, имам̣ пхалам̣ парибхун̃джатха̄’’ти пава̄рим̣ нимантесим̣ а̄ра̄дхесинти аттхо. сесам̣ сувин̃н̃еййамева̄ти.

пийа̄лапхалада̄йакаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.

чуддасамаваггаван̣н̣ана̄ саматта̄.