3-7. ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃аттхераапада̄наван̣н̣ана̄
падумуттарасамбуддхантиа̄дикам̣ а̄йасмато ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃аттхерасса апада̄нам̣. айам̣ кира пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре гахапатимаха̄са̄лакуле ниббаттитва̄ вин̃н̃утам̣ патва̄ екадивасам̣ саттху сантике дхаммам̣ сун̣анто саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхум̣ аттано са̄сане пат̣хамам̣ пат̣ивиддхадхаммараттан̃н̃ӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ сайампи там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхенто сатасахассабхиккхупарива̄расса бхагавато сатта̄хам̣ маха̄да̄нам̣ паваттетва̄ пан̣идха̄нам̣ ака̄си. саттха̄писса анантара̄йатам̣ дисва̄ бха̄виним̣ сампаттим̣ бйа̄ка̄си. со йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни каронто саттхари париниббуте четийе патит̣т̣ха̄пийама̄не анточетийе ратанагхарам̣ ка̄ра̄песи, четийам̣ парива̄ретва̄ сахассаратанаггхика̄ни ча ка̄реси.
со евам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ тато чавитва̄ девамануссесу сам̣саранто випассисса бхагавато ка̄ле маха̄ка̄ло на̄ма кут̣умбико хутва̄ ат̣т̣хакарӣсаматте кхетте са̄лигаббхам̣ пха̄летва̄ гахитаса̄литан̣д̣улехи асамбхиннакхӣрапа̄йа̄сам̣ сампа̄детва̄ таттха мадхусапписаккара̄дайо паккхипитва̄ буддхаппамукхасса сан̇гхасса ада̄си. са̄лигаббхам̣ пха̄летва̄ гахитагахитат̣т̣ха̄нам̣ пуна пӯрати. путхукака̄ле путхукаггам̣ на̄ма ада̄си. ла̄йане ла̄йанаггам̣, вен̣икаран̣е вен̣аггам̣, кала̄па̄дикаран̣е кала̄паггам̣, кхалаггам̣, бхан̣д̣аггам̣, минаггам̣ кот̣т̣хагганти евам̣ екасассе нава ва̄ре аггада̄нам̣ ада̄си, тампи сассам̣ атирекатарам̣ сампаннам̣ ахоси.
евам̣ йа̄ваджӣвам̣ пун̃н̃а̄ни катва̄ тато чуто девалоке ниббаттитва̄ девесу ча мануссесу ча сам̣саранто амха̄кам̣ бхагавато уппаттито пуретарамева капилаваттхунагарасса авидӯре дон̣аваттхуна̄маке бра̄хман̣ага̄ме бра̄хман̣амаха̄са̄лакуле ниббатти. тасса кон̣д̣ан̃н̃оти готтато а̄гатам̣ на̄мам̣ ахоси. со вайаппатто тайо веде уггахетва̄ лаккхан̣амантесу ча па̄рам̣ агама̄си. тена самайена амха̄кам̣ бодхисатто туситапурато чавитва̄ капилаваттхупуре суддходанамаха̄ра̄джасса гехе ниббатти. тасса на̄маггахан̣адивасе ат̣т̣хуттарасатесу бра̄хман̣есу упанӣтесу йе ат̣т̣ха бра̄хман̣а̄ лаккхан̣апариггахан̣аттхам̣ маха̄талам̣ упанӣта̄. со тесу саббанавако хутва̄ маха̄пурисасса лаккхан̣аниппхаттим̣ дисва̄ ‘‘екам̣сена айам̣ буддхо бхависсатӣ’’ти нит̣т̣хам̣ гантва̄ маха̄саттасса абхиниккхаманам̣ удиккханто вичарати.
бодхисаттопи кхо махата̄ парива̄рена вад̣д̣хама̄но ануккамена вуддхиппатто н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ гантва̄ екӯнатим̣сатиме вассе маха̄бхиниккхаманам̣ никкхаманто анома̄надӣтӣре паббаджитва̄ ануккамена урувелам̣ гантва̄ падха̄нам̣ падахи. тада̄ кон̣д̣ан̃н̃о ма̄н̣аво маха̄саттасса паббаджитабха̄вам̣ сутва̄ лаккхан̣апаригга̄хакабра̄хман̣а̄нам̣ путтехи ваппама̄н̣ава̄дӣхи саддхим̣ аттапан̃чамо паббаджитва̄ ануккамена бодхисаттасса сантикам̣ упасан̇камитва̄ чхаббасса̄ни там̣ упат̣т̣хаханто тасса ол̣а̄рика̄ха̄рапарибхогена ниббинно апаккамитва̄ исипатанам̣ агама̄си. атха кхо бодхисатто ол̣а̄рика̄ха̄рапарибхогена ладдхака̄йабало веса̄кхапун̣н̣ама̄йам̣ бодхируккхамӯле апара̄джитапаллан̇ке нисинно тин̣н̣ам̣ ма̄ра̄нам̣ маттхакам̣ маддитва̄ абхисамбуддхо хутва̄ саттасатта̄хам̣ бодхиман̣д̣ейева вӣтина̄метва̄ пан̃чаваггийа̄нам̣ н̃а̄н̣апарипа̄кам̣ н̃атва̄ а̄са̄л̣хӣпун̣н̣ама̄йам̣ исипатанам̣ гантва̄ тесам̣ дхаммачаккапаваттанасуттантам̣ (маха̄ва. 13 а̄дайо; сам̣. ни. 5.1081) катхеси. десана̄парийоса̄не кон̣д̣ан̃н̃аттхеро ат̣т̣ха̄расахи брахмакот̣ӣхи саддхим̣ сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄си. атха пан̃чамийам̣ паккхасса анатталаккхан̣асуттантадесана̄йа (маха̄ва. 20 а̄дайо; сам̣. ни. 3.59) арахаттам̣ саччха̄ка̄си.
596. евам̣ со арахаттам̣ патва̄ ‘‘ким̣ каммам̣ катва̄ ахам̣ локуттарасукхам̣ адхигатомхӣ’’ти упадха̄ренто аттано пуббакаммам̣ паччаккхато н̃атва̄ соманассавасена пуббачарита̄пада̄нам̣ уда̄навасена дассенто падумуттарасамбуддхантиа̄дима̄ха. тассаттхо хет̣т̣ха̄ вуттойева. локаджет̣т̣хам̣ вина̄йаканти сакаласса сатталокасса джет̣т̣хам̣ падха̄нанти аттхо. висесена венеййасатте сам̣са̄раса̄гарасса паратӣрам̣ аматамаха̄нибба̄нам̣ нети сампа̄петӣти вина̄йако, там̣ вина̄йакам̣. буддхабхӯмимануппаттанти буддхасса бхӯми патит̣т̣ха̄нат̣т̣ха̄нанти буддхабхӯми, саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣, там̣ ануппатто пат̣ивиддхоти буддхабхӯмимануппатто, там̣ буддхабхӯмимануппаттам̣, саббан̃н̃утаппаттам̣ буддхабхӯтанти аттхо. пат̣хамам̣ аддасам̣ аханти пат̣хамам̣ веса̄кхапун̣н̣амийа̄ раттийа̄ паччӯсасамайе буддхабхӯтам̣ падумуттарасамбуддхам̣ ахам̣ аддаккхинти аттхо.
597. йа̄вата̄ бодхийа̄ мӯлети йаттака̄ бодхируккхасамӣпе йаккха̄ сама̄гата̄ ра̄сибхӯта̄ самбуддхам̣ буддхабхӯтам̣ там̣ буддхам̣ пан̃джалӣката̄ дасан̇гулисамодха̄нам̣ ан̃джалипут̣ам̣ сираси т̣хапетва̄ ванданти намассантӣти самбандхо.
598. саббе дева̄ тут̣т̣хамана̄ти буддхабхӯтат̣т̣ха̄нам̣ а̄гата̄ те саббе дева̄ тут̣т̣хачитта̄ а̄ка̄се сан̃чарантӣти самбандхо. андхака̄ратамонудоти ативийа андхака̄рам̣ мохам̣ нудо кхепано айам̣ буддхо ануппаттоти аттхо.
599. тесам̣ ха̄сапарета̄нанти ха̄сехи пӣтисоманассехи саманна̄гата̄нам̣ тесам̣ дева̄нам̣ маха̄на̄до маха̄гхосо аваттатха паваттати, самма̄самбуддхаса̄сане килесе сам̣килесе дхамме джха̄пайисса̄ма̄ти самбандхо.
600. дева̄нам̣ гираман̃н̃а̄йа̄ти ва̄ча̄йа тхутивачанена саха удӣритам̣ дева̄нам̣ саддам̣ джа̄нитва̄ хат̣т̣хо хат̣т̣хена читтена соманассасахагатена читтена а̄дибхиккхам̣ пат̣хамам̣ а̄ха̄рам̣ буддхабхӯтасса ахам̣ ада̄синти самбандхо.
602. сатта̄хам̣ абхиниккхамма̄ти маха̄бхиниккхаманам̣ никкхамитва̄ сатта̄хам̣ падха̄нам̣ катва̄ саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ападат̣т̣ха̄нам̣ арахаттамагган̃а̄н̣асан̇кха̄там̣ бодхим̣ аджджхагамам̣ адхиган̃чхим̣ аханти аттхо. идам̣ ме пат̣хамам̣ бхаттанти идам̣ бхаттам̣ сарӣрайа̄панам̣ брахмача̄рисса уттамача̄рисса ме майхам̣ имина̄ девапуттена пат̣хамам̣ диннам̣ ахосӣти аттхо.
603. тусита̄ хи идха̄гантва̄ти туситабхаванато идха мануссалоке а̄гантва̄ йо девапутто ме мама бхиккхам̣ упа̄найи ада̄си, там̣ девапуттам̣ киттайисса̄ми катхесса̄ми па̄кат̣ам̣ карисса̄ми. бха̄сато бха̄сантасса мама вачанам̣ сун̣а̄тха̄ти самбандхо. ито парам̣ анутта̄нападамева ван̣н̣айисса̄ма.
607. тидаса̄ти та̄ватим̣сабхавана̄. ага̄ра̄ти аттано уппаннабра̄хман̣агехато никкхамитва̄ паббаджитва̄ чха сам̣ваччхара̄ни дуккарака̄рикам̣ каронтена бодхисаттена саха васиссатӣти самбандхо.
608. тато саттамаке вассети тато паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа саттаме сам̣ваччхаре. буддхо саччам̣ катхессатӣти чхаббасса̄ни дуккарака̄рикам̣ катва̄ саттамасам̣ваччхаре буддхо хутва̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ исипатане мигада̄йе дхаммачаккапаваттанасуттантадесана̄йа дуккхасамудайаниродхамаггасаччасан̇кха̄там̣ чатусаччам̣ катхессатӣти аттхо. кон̣д̣ан̃н̃о на̄ма на̄мена̄ти на̄мена готтана̄мавасена кон̣д̣ан̃н̃о на̄ма. пат̣хамам̣ саччхика̄хитӣти пан̃чаваггийа̄намантаре пат̣хамам̣ а̄дито ева сота̄паттимагган̃а̄н̣ам̣ саччхика̄хити паччаккхам̣ кариссатӣти аттхо.
609. никкхантена̄нупаббаджинти никкхантена бодхисаттена саха никкхамитва̄ анупаббаджинти аттхо. татха̄ анупаббаджитва̄ майа̄ падха̄нам̣ вӣрийам̣ сукатам̣ сут̣т̣ху катам̣ дал̣хам̣ катва̄ катанти аттхо. килесе джха̄панаттха̄йа̄ти килесе сосанаттха̄йа виддхам̣санаттха̄йа анага̄рийам̣ ага̄расса ахитам̣ касиван̣иджджа̄дикаммавирахитам̣ са̄санам̣ паббаджим̣ пат̣ипаджджинти аттхо.
610. абхигантва̄на саббан̃н̃ӯти саббам̣ атӣта̄на̄гатапаччуппаннам̣ ва̄ сан̇кха̄равика̄ралаккхан̣анибба̄напан̃н̃аттисан̇кха̄там̣ н̃еййам̣ ва̄ джа̄нанто девехи саха ваттама̄не сатта локе буддхо мига̄ран̃н̃ам̣ мигада̄йа виха̄рам̣ абхигантва̄ упасан̇камитва̄ ме майа̄ саччхикатена имина̄ сота̄паттимагган̃а̄н̣ена аматабхерим̣ аматамаха̄нибба̄набхерим̣ ахари пахари дассесӣти аттхо.
611. со да̄нӣти со ахам̣ пат̣хамам̣ сота̄панно ида̄ни арахаттамагган̃а̄н̣ена аматам̣ сантам̣ вӯпасантасабха̄вам̣ падам̣ паджджитаббам̣ па̄пун̣итаббам̣, ануттарам̣ уттаравирахитам̣ нибба̄нам̣ патто адхигатоти аттхо. сабба̄саве парин̃н̃а̄йа̄ти ка̄ма̄сава̄дайо саббе а̄саве парин̃н̃а̄йа паха̄напарин̃н̃а̄йа паджахитва̄ ана̄саво никкилесо вихара̄ми ирийа̄патхавиха̄рена ва̄сам̣ каппеми. пат̣исамбхида̄ чатассотйа̄дайо га̄тха̄йо вуттаттха̄йева.
атха нам̣ саттха̄ апарабха̄ге джетаванамаха̄виха̄ре бхиккхусан̇гхамаджджхе пан̃н̃аттаварабуддха̄сане нисинно пат̣хамам̣ пат̣ивиддхадхаммабха̄вам̣ дӣпенто ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ раттан̃н̃ӯнам̣ йадидам̣ ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃о’’ти (а. ни. 1.188) етадагге т̣хапеси. со двӣхи аггаса̄вакехи аттани карийама̄нам̣ параманипаччака̄рам̣, га̄мантасена̄сане а̄кин̣н̣авиха̄ран̃ча парихаритука̄мо, вивека̄бхиратийа̄ вихаритука̄мо ча аттано сантикам̣ упагата̄нам̣ гахат̣т̣хапаббаджита̄нам̣ пат̣исантха̄ракаран̣ампи папан̃чам̣ ман̃н̃ама̄но саттха̄рам̣ а̄пуччхитва̄ химавантам̣ пависитва̄ чхаддантехи на̄гехи упат̣т̣хийама̄но чхаддантадахатӣре два̄даса васса̄ни васи. евам̣ таттха васантам̣ тхерам̣ екадивасам̣ сакко девара̄джа̄ упасан̇камитва̄ вандитва̄ т̣хито евама̄ха ‘‘са̄дху ме, бханте, аййо дхаммам̣ десетӯ’’ти. тхеро тасса чатусаччагаббхам̣ тилаккхан̣а̄хатам̣ сун̃н̃ата̄пат̣исам̣йуттам̣ на̄на̄найавичиттам̣ аматогадхам̣ буддхалӣла̄йа дхаммам̣ десеси. там̣ сутва̄ сакко аттано паса̄дам̣ паведенто –
‘‘еса бхиййо пасӣда̄ми, сутва̄ дхаммам̣ маха̄расам̣;
вира̄го десито дхаммо, анупа̄да̄йа саббасо’’ти. (тхерага̄. 673) –
тхутим̣ ака̄си. тхеро чхаддантадахатӣре два̄даса васса̄ни васитва̄ упакат̣т̣хе паринибба̄не саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ паринибба̄нам̣ ануджа̄на̄петва̄ таттхева гантва̄ паринибба̄йӣти.
ан̃н̃а̄сикон̣д̣ан̃н̃аттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.