3-2. маха̄моггалла̄наттхераапада̄наван̣н̣ана̄
аномадассӣ бхагава̄тйа̄дикам̣ а̄йасмато моггалла̄наттхерасса апада̄нам̣. айан̃ча тхеро пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто аномадассисса бхагавато ка̄летиа̄ди са̄рипуттаттхерасса дхаммасена̄патино ваттхумхи вуттамева. тхеро хи паббаджитадивасато пат̣т̣ха̄йа саттаме дивасе магадхарат̣т̣хе каллава̄лага̄макам̣ упанисса̄йа саман̣адхаммам̣ каронто тхинамиддхе оккаманте саттха̄ра̄ ‘‘моггалла̄на, ма̄ туччхо тава ва̄йа̄мо’’тиа̄дина̄ сам̣веджито тхинамиддхам̣ винодетва̄ бхагавата̄ вуччама̄нам̣ дха̄тукаммат̣т̣ха̄нам̣ сун̣анто ева випассана̄пат̣ипа̄т̣ийа̄ упаримаггаттайам̣ адхигантва̄ аггапхалаккхан̣е са̄вакан̃а̄н̣асса маттхакам̣ па̄пун̣и.
375. евам̣ дутийаса̄вакабха̄вам̣ патва̄ а̄йасма̄ маха̄моггалла̄наттхеро аттано пуббакаммам̣ саритва̄ соманассавасена пуббачарийам̣ апада̄нам̣ пака̄сенто аномадассӣ бхагава̄тиа̄дима̄ха. таттха на омам̣ ала̄макам̣ дассанам̣ пассанам̣ асса̄ти аномадассӣ. тасса хи дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣апат̣иман̣д̣итасарӣратта̄ сакалам̣ дивасам̣ сакалам̣ ма̄сам̣ сакалам̣ сам̣ваччхарам̣ сам̣ваччхарасатасахассампи пассанта̄нам̣ деваманусса̄нам̣ атиттикарам̣ дассананти, аномам̣ ала̄макам̣ нибба̄нам̣ дассанасӣлоти ва̄ ‘‘аномадассӣ’’ти ладдхана̄мо бха̄гйавантата̄дӣхи ка̄ран̣ехи бхагава̄. локаджет̣т̣хоти сакаласатталокасса джет̣т̣хо падха̄но. а̄сабхасадисатта̄ а̄сабхо, нара̄нам̣ а̄сабхо нара̄сабхо. со локаджет̣т̣хо нара̄сабхо аномадассӣ бхагава̄ девасан̇гхапураккхато девасамӯхехи парива̄рито. химавантамхи виха̄сӣти самбандхо.
376. йада̄ дутийаса̄вакабха̄ва̄йа дутийава̄ре паттханам̣ ака̄си, тада̄ на̄мена варун̣о на̄ма ахам̣ на̄гара̄джа̄ хутва̄ ниббатто ахосинти аттхо. тена вуттам̣ – ‘‘варун̣о на̄ма на̄мена, на̄гара̄джа̄ ахам̣ тада̄’’ти. ка̄марӯпӣти йадиччхитака̄манимма̄насӣло. викубба̄мӣти вивидхам̣ иддхивикуббанам̣ кароми. маходадхинива̄саханти ман̃джерика̄ на̄га̄, бхӯмигата̄ на̄га̄, паббатат̣т̣ха̄ на̄га̄, ган̇га̄вахеййа̄ на̄га̄, са̄муддика̄ на̄га̄ти имесам̣ на̄га̄нам̣ антаре са̄муддикана̄го ахам̣ маходадхимхи самудде нива̄сим̣, ва̄сам̣ каппесинти аттхо.
377. сан̇ган̣ийам̣ ган̣ам̣ хитва̄ти ниччапарива̄рабхӯтам̣ сакапарива̄рам̣ на̄гасамӯхам̣ хитва̄ вина̄ хутва̄. тӯрийам̣ пат̣т̣хапесаханти ахам̣ тӯрийам̣ пат̣т̣хапесим̣, ваджджа̄песинти аттхо. самбуддхам̣ парива̄ретва̄ти аномадассисамбуддхам̣ самантато севама̄на̄ аччхара̄ на̄гама̄н̣авика̄ ва̄десум̣ диббава̄дехи гӣта̄ ва̄кйа̄дӣхи ва̄десум̣ ладдха̄нурӯпато ваджджесум̣ тада̄ти аттхо.
378. ваджджама̄несу тӯресӯти мануссана̄гатӯрийесу пан̃чан̇гикесу ваджджама̄несу. дева̄ тӯра̄ни ваджджайунти ча̄тумаха̄ра̄джика̄ дева̄ диббатӯрийа̄ни ваджджим̣су ва̄десунти аттхо. убхиннам̣ саддам̣ сутва̄на̄ти убхиннам̣ деваманусса̄нам̣ бхерисаддам̣ сутва̄. тилокагарусама̄нопи буддхо сампабуджджхатха джа̄на̄ти сун̣а̄тӣти аттхо.
379. нимантетва̄на самбуддханти саса̄вакасан̇гхам̣ самбуддхам̣ сва̄тана̄йа нимантетва̄ парива̄ретва̄. сакабхавананти аттано на̄габхаванам̣ упа̄гамим̣. гантва̄ ча а̄санам̣ пан̃н̃апетва̄на̄ти раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄накут̣иман̣д̣апасайананисӣданат̣т̣ха̄на̄ни пан̃н̃а̄петва̄ саджджетва̄ти аттхо. ка̄лама̄рочайим̣ аханти евам̣ катапуббавидха̄но ахам̣ ‘‘ка̄ло, бханте, нит̣т̣хитам̣ бхатта’’нти ка̄лам̣ а̄рочайим̣ вин̃н̃а̄песим̣.
380. кхӣн̣а̄савасахассехӣти тада̄ со бхагава̄ арахантасахассехи паривуто локана̄йако сабба̄ диса̄ обха̄сенто ме бхаванам̣ упа̄гами сампаттоти аттхо.
381. аттано бхаванам̣ павит̣т̣хам̣ бхагавантам̣ бходжана̄ка̄рам̣ дассенто упавит̣т̣хам̣ маха̄вӣрантиа̄дима̄ха. там̣ сувин̃н̃еййамева.
386. окка̄какуласамбхавоти окка̄каран̃н̃о парампара̄гатара̄джакуле уппанно сакаладжамбудӣпе па̄кат̣ара̄джакуле уппанно ва̄ готтена готтавасена готамо на̄ма саттха̄ мануссалоке бхависсати.
388. со паччха̄ паббаджитва̄на̄ти со на̄гара̄джа̄ паччха̄ паччхимабхаве кусаламӯлена пун̃н̃асамбха̄рена чодито уййоджито са̄сане паббаджитва̄ готамасса бхагавато дутийо аггаса̄вако хессатӣти бйа̄каран̣амака̄си.
389. а̄раддхавӣрийоти т̣ха̄нанисаджджа̄дӣсу ирийа̄патхесу вӣрийава̄. пахитаттоти нибба̄не песитачитто. иддхийа̄ па̄рамим̣ гатоти ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ иддхиманта̄нам̣ йадидам̣ маха̄моггалла̄но’’ти (а. ни. 1.180, 190) адхит̣т̣ха̄ниддхивикуббаниддхикаммавипа̄каджиддхиа̄дӣсу па̄рамим̣ парийоса̄нам̣ гато патто. сабба̄савети а̄ самантато саванато паваттанато ‘‘а̄сава̄’’ти ладдхана̄ме ка̄мабхавадит̣т̣хиавиджджа̄дхамме саббе парин̃н̃а̄йа самантато ан̃н̃а̄йа джа̄нитва̄ паджахитва̄ ана̄саво никкилесо. нибба̄йиссатӣти килесакхандхапаринибба̄нена нибба̄йиссатӣти самбандхо.
390. евам̣ тхеро аттано пун̃н̃авасена ладдхабйа̄каран̣ам̣ ватва̄ пуна па̄пачарийам̣ пака̄сенто па̄памиттопанисса̄йа̄тиа̄дима̄ха. таттха па̄памитте па̄паке ла̄маке митте упанисса̄йа ниссайе катва̄ техи сам̣сагго хутва̄ти аттхо.
татра̄йаманупуббӣ катха̄ – екасмим̣ самайе титтхийа̄ саннипатитва̄ мантесум̣ – ‘‘джа̄на̄тха̄вусо, кена ка̄ран̣ена саман̣асса готамасса ла̄бхасакка̄ро маха̄ хутва̄ ниббатто’’ти? ‘‘на джа̄на̄ма’’. ‘‘тумхе пана на джа̄на̄тха̄’’ти? ‘‘а̄ма, джа̄на̄ма’’ – моггалла̄нам̣ на̄ма екам̣ бхиккхум̣ нисса̄йа уппанно. со хи девалокам̣ гантва̄ девата̄хи катакаммам̣ пуччхитва̄ а̄гантва̄ манусса̄нам̣ катхеси – ‘‘идам̣ на̄ма катва̄ еварӯпам̣ сампаттим̣ лабхантӣ’’ти. нирайе ниббатта̄нампи каммам̣ пуччхитва̄ а̄гантва̄ манусса̄нам̣ катхеси – ‘‘идам̣ на̄ма катва̄ еварӯпам̣ дуккхам̣ анубхавантӣ’’ти. манусса̄ тасса катхам̣ сутва̄ махантам̣ ла̄бхасакка̄рам̣ абхихаранти. саче там̣ ма̄ретум̣ саккхисса̄ма, со ла̄бхасакка̄ро амха̄кам̣ ниббаттиссати, аттхесо упа̄йоти саббе екаччханда̄ хутва̄ ‘‘йам̣кин̃чи катва̄ там̣ ма̄ресса̄ма̄’’ти аттано упат̣т̣ха̄ке сама̄дапетва̄ каха̄пан̣асахассам̣ лабхитва̄ пурисагха̄таке чоре паккоса̄петва̄ ‘‘маха̄моггалла̄наттхеро на̄ма саман̣асса готамасса са̄вако ка̄л̣асила̄йам̣ васати, тумхе таттха гантва̄ там̣ ма̄ретха̄’’ти тесам̣ там̣ сахассам̣ адам̣су. чора̄ дханала̄бхена сампат̣иччхитва̄ ‘‘тхерам̣ ма̄ресса̄ма̄’’ти гантва̄ тасса васанат̣т̣ха̄нам̣ парива̄ресум̣. тхеро техи париккхиттабха̄вам̣ н̃атва̄ кун̃чикаччхиддена никкхамитва̄ пакка̄ми. чора̄ там̣ дивасам̣ тхерам̣ адисва̄ пунекадивасам̣ тасса васанат̣т̣ха̄нам̣ париккхипим̣су. тхеро н̃атва̄ кан̣н̣ика̄ман̣д̣алам̣ бхиндитва̄ а̄ка̄сам̣ паккханди. евам̣ те пат̣хамама̄сепи, маджджхимама̄сепи тхерам̣ гахетум̣ на̄саккхим̣су. паччхимама̄се пана сампатте тхеро аттана̄ катакаммасса а̄кад̣д̣ханабха̄вам̣ н̃атва̄ на апагаччхи. чора̄ там̣ пахаранта̄ тан̣д̣улакаматта̄ни ат̣т̣хӣни каронта̄ бхиндим̣су. атха нам̣ ‘‘мато’’ти сан̃н̃а̄йа екасмим̣ гумбапит̣т̣хе кхипитва̄ паккамим̣су.
тхеро, ‘‘саттха̄рам̣ пасситва̄ вандитва̄ва паринибба̄йисса̄мӣ’’ти аттабха̄вам̣ джха̄навет̣ханена вет̣хетва̄ а̄ка̄сена саттху сантикам̣ гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ ‘‘бханте, паринибба̄йисса̄мӣ’’ти а̄ха. ‘‘паринибба̄йиссаси, моггалла̄на̄’’ти? ‘‘а̄ма, бханте’’ти. ‘‘каттха гантва̄ паринибба̄йиссасӣ’’ти? ‘‘ка̄л̣асила̄падесам̣, бханте’’ти. ‘‘тена хи, моггалла̄на, майхам̣ дхаммам̣ катхетва̄ йа̄хи. та̄дисасса хи ме са̄вакасса на да̄ни дассанам̣ аттхӣ’’ти. со ‘‘евам̣ карисса̄ми, бханте’’ти саттха̄рам̣ вандитва̄ а̄ка̄сам̣ уппатитва̄ са̄рипуттаттхеро вийа паринибба̄надивасе на̄наппака̄ра̄ иддхийо катва̄ дхаммам̣ катхетва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ ка̄л̣асила̄падесам̣ гантва̄ паринибба̄йи. ‘‘тхерам̣ кира чора̄ ма̄ресу’’нти айам̣ катха̄ сакаладжамбудӣпе паттхари.
ра̄джа̄ аджа̄тасатту чоре парийесанаттха̄йа чарапурисе пайоджеси. тесу чоресу сура̄па̄не сурам̣ пивантесу маддесу еко екасса пит̣т̣хим̣ пахаритва̄ па̄теси. со там̣ сантадждженто ‘‘амбхо дуббинӣта твам̣, касма̄ ме пит̣т̣хим̣ пахаритва̄ па̄теси, ким̣ пана, аре дут̣т̣хачора, тайа̄ маха̄моггалла̄наттхеро пат̣хамам̣ пахато’’ти а̄ха. ‘‘ким̣ пана твам̣ майа̄ пат̣хамам̣ пахатабха̄вам̣ на джа̄на̄сӣ’’ти? евам̣ етесам̣ ‘‘майа̄ пахато, майа̄ пахато’’ти ваданта̄нам̣ сутва̄ те чарапуриса̄ саббе те чоре гахетва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ра̄джа̄ те чоре паккоса̄петва̄ пуччхи – ‘‘тумхехи тхеро ма̄рито’’ти? ‘‘а̄ма, дева̄’’ти. ‘‘кехи тумхе уййоджита̄’’ти? ‘‘наггасаман̣ехи, дева̄’’ти. ра̄джа̄ пан̃часате наггасаман̣е га̄ха̄петва̄ пан̃часатехи чорехи саддхим̣ ра̄джан̇ган̣е на̄бхипама̄н̣есу а̄ва̄т̣есу никхан̣а̄петва̄ пала̄лехи пат̣иччха̄детва̄ аггим̣ да̄песи. атха несам̣ джха̄мабха̄вам̣ джа̄нитва̄ айанан̇галехи каса̄петва̄ саббе кхан̣д̣а̄кхан̣д̣ам̣ ка̄ра̄песи. тада̄ бхиккхӯ дхаммасабха̄йам̣ катхам̣ самут̣т̣ха̄песум̣ – ‘‘маха̄моггалла̄наттхеро аттано ананурӯпамаран̣ам̣ патто’’ти. саттха̄ а̄гантва̄ ‘‘ка̄йа нуттха, бхиккхаве, етарахи катха̄йа саннисинна̄’’ти пуччхитва̄ ‘‘има̄йа на̄ма, бханте’’ти вутте ‘‘моггалла̄насса, бхиккхаве, имассева аттабха̄васса ананурӯпам̣ маран̣ам̣, пуббе пана тена катакаммасса анурӯпамева̄’’ти ватва̄ ‘‘ким̣ панасса, бханте, пуббакамма’’нти пут̣т̣хо там̣ виттха̄ретва̄ катхеси.
атӣте, бхиккхаве, ба̄ра̄н̣асийам̣ еко кулапутто сайамева кот̣т̣анапачана̄дӣни каронто ма̄та̄питаро пат̣иджагги. атхасса ма̄та̄питаро ‘‘та̄та, твам̣ екакова гехе ча аран̃н̃е ча каммам̣ каронто киламаси, екам̣ те кума̄рикам̣ а̄несса̄ма̄’’ти ватва̄ ‘‘аммата̄та̄, йа̄ва тумхе джӣватха, та̄ва во сахаттха̄ упат̣т̣хахисса̄мӣ’’ти тена пат̣иккхитта̄пи пунаппунам̣ йа̄читва̄ кума̄рикам̣ а̄несум̣. са̄ катипа̄хамева те упат̣т̣хахитва̄ паччха̄ тесам̣ дассанамапи аниччхантӣ – ‘‘на сакка̄ тава ма̄та̄питӯхи саддхим̣ екат̣т̣ха̄не васиту’’нти уджджха̄йитва̄ тасмим̣ аттано катхам̣ агган̣ханте тасса бахигатака̄ле макачива̄какхан̣д̣а̄ни ча йа̄гупхен̣аке ча гахетва̄ таттха таттха а̄киритва̄ тена̄гантва̄ ‘‘ким̣ ида’’нти пут̣т̣ха̄ ‘‘имесам̣ махаллакаандха̄нам̣ етам̣ каммам̣, саббам̣ гехам̣ килит̣т̣ха̄ каронта̄ вичаранти, на сакка̄ етехи саддхим̣ екат̣т̣ха̄не васиту’’нти евам̣ та̄йа пунаппунам̣ катхийама̄на̄йа еварӯпопи пӯритапа̄рамӣ сатто ма̄та̄питӯхи саддхим̣ бхиджджи. со ‘‘хоту, джа̄нисса̄ми несам̣ каттаббакамма’’нти те бходжетва̄ ‘‘аммата̄та̄, асукат̣т̣ха̄не на̄ма тумха̄кам̣ н̃а̄така̄ а̄гаманам̣ пачча̄сӣсанти, таттха гамисса̄ма̄’’ти те йа̄накам̣ а̄ропетва̄ а̄да̄йа гаччханто ат̣авимаджджхам̣ паттака̄ле ‘‘та̄та, расмийо ган̣хатха, гон̣а̄ дан̣д̣асан̃н̃а̄йа гамиссанти, имасмим̣ т̣ха̄не чора̄ васанти, ахам̣ отаритва̄ чара̄мӣ’’ти питу хаттхе расмийо датва̄ отаритва̄ гаччханто саддам̣ париваттетва̄ чора̄нам̣ ут̣т̣хитасаддамака̄си. ма̄та̄питаро саддам̣ сутва̄ ‘‘чора̄ ут̣т̣хита̄’’ти сан̃н̃а̄йа ‘‘та̄та, чора̄ ут̣т̣хита̄, махаллака̄ майам̣, твам̣ атта̄намева раккха̄хӣ’’ти а̄хам̣су. со ма̄та̄питаро виравантепи чорасаддам̣ каронто кот̣т̣етва̄ ма̄ретва̄ ат̣авийам̣ кхипитва̄ пачча̄гами.
саттха̄ идам̣ тасса пуббакаммам̣ катхетва̄ ‘‘бхиккхаве, моггалла̄но еттакам̣ каммам̣ катва̄ анекавассасатасахасса̄ни нирайе паччитва̄ та̄ва пакка̄васесена аттабха̄васате евамева кот̣т̣етва̄ сам̣чун̣н̣о маран̣ам̣ патто, евам̣ моггалла̄нена аттано камма̄нурӯпамева маран̣ам̣ ладдхам̣. пан̃чахи чорасатехи саддхим̣ пан̃чатиттхийасата̄нипи мама путтам̣ аппадут̣т̣хам̣ дуссетва̄ анурӯпамева маран̣ам̣ лабхим̣су. аппадут̣т̣хесу хи падуссанто дасахи ка̄ран̣ехи анайабйасанам̣ па̄пун̣а̄тийева̄’’ти анусандхим̣ гхат̣етва̄ дхаммам̣ десенто има̄ га̄тха̄ абха̄си –
‘‘йо дан̣д̣ена адан̣д̣есу, аппадут̣т̣хесу дуссати;
дасаннаман̃н̃атарам̣ т̣ха̄нам̣, кхиппамева нигаччхати.
‘‘веданам̣ пхарусам̣ джа̄ним̣, сарӣрасса ва бхеданам̣;
гарукам̣ ва̄пи а̄ба̄дхам̣, читтаккхепам̣ ва па̄пун̣е.
‘‘ра̄джато ва̄ упасаггам̣, аббхаккха̄нам̣ ва да̄рун̣ам̣;
париккхайам̣ ва н̃а̄тӣнам̣, бхога̄нам̣ ва пабхан̇гунам̣.
‘‘атхавасса ага̄ра̄ни, агги д̣ахати па̄вако;
ка̄йасса бхеда̄ дуппан̃н̃о, нирайам̣ сопападжджатӣ’’ти. (дха. па. 137-140);
393. павивекамануйуттоти пака̄рена вивекам̣ екӣбха̄вам̣ ануйутто йоджито йуттаппайутто. сама̄дхибха̄вана̄ратоти пат̣хамаджджха̄на̄дибха̄вана̄йа рато аллӣно ча. сабба̄саве сакалакилесе, парин̃н̃а̄йа джа̄нитва̄ паджахитва̄, ана̄саво никкилесо вихара̄мӣти самбандхо.
394. ида̄ни аттано пун̃н̃асамбха̄равасена пуббачаритасса пхалам̣ дассенто дхаран̣импи сугамбхӣрантиа̄дима̄ха.
татра̄йаманупуббӣкатха̄ – буддхена чодитоти самма̄самбуддхена чодито уййоджито. бхиккхусан̇гхасса пеккхатоти махато бхиккхусан̇гхасса пассантасса. мига̄рама̄тупа̄са̄дам̣, па̄дан̇гут̣т̣хена кампайӣти пубба̄ра̄ме виса̄кха̄йа маха̄упа̄сика̄йа ка̄ритам̣ сахассаттхамбхапат̣иман̣д̣итам̣ маха̄па̄са̄дам̣ аттано па̄дан̇гут̣т̣хена кампесим̣. екасмин̃хи самайе пубба̄ра̄ме йатха̄вуттапа̄са̄де бхагавати вихаранте самбахула̄ навакатара̄ бхиккхӯ упарипа̄са̄де нисинна̄ саттха̄рампи ачинтетва̄ тираччха̄накатхам̣ катхетума̄раддха̄. там̣ сутва̄ бхагава̄ те сам̣веджетва̄ аттано дхаммадесана̄йа бха̄джанабхӯте ка̄тука̄мо а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄наттхерам̣ а̄мантеси – ‘‘пассаси твам̣, моггалла̄на, наве бхиккхӯ тираччха̄накатхамануйутте’’ти там̣ сутва̄ тхеро саттху аджджха̄сайам̣ н̃атва̄ абхин̃н̃а̄па̄дакам̣ а̄покасин̣а̄рамман̣ам̣ чатуттхаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа ‘‘па̄са̄дасса патит̣т̣хитока̄сам̣ удакам̣ хотӯ’’ти адхит̣т̣ха̄йа па̄са̄даматтхаке тхупикам̣ па̄дан̇гут̣т̣хена пахари, па̄са̄до онамитва̄ екена пассена ат̣т̣ха̄си. пунапи пахари, апаренапи пассена ат̣т̣ха̄си. те бхиккхӯ бхӣта̄ сам̣вигга̄ па̄са̄дасса патанабхайена тато никкхамитва̄ бхагавато самӣпе ат̣т̣хам̣су. саттха̄ тесам̣ аджджха̄сайам̣ олокетва̄ дхаммам̣ десеси. там̣ сутва̄ тесу кечи сота̄паттипхале патит̣т̣хахим̣су, кечи сакада̄га̄мипхале, кечи ана̄га̄мипхале, кечи арахаттапхале патит̣т̣хахим̣су. сва̄йаматтхо па̄са̄дакампанасуттена дӣпетаббо.
веджайантапа̄са̄данти со веджайантапа̄са̄до та̄ватим̣сабхаване йоджанасахассуббедхо анекасахассаниййӯхакӯт̣а̄га̄рапат̣иман̣д̣ито дева̄сурасан̇га̄ме асуре джинитва̄ сакке дева̄наминде нагарамаджджхе т̣хите ут̣т̣хито виджайантена ниббаттатта̄ ‘‘веджайанто’’ти ладдхана̄мо па̄са̄до, там̣ сандха̄йа̄ха – ‘‘веджайантапа̄са̄да’’нти, тампи айам̣ тхеро па̄дан̇гут̣т̣хена кампети. екасмин̃хи самайе бхагавантам̣ пубба̄ра̄ме вихарантам̣ сакко девара̄джа̄ упасан̇камитва̄ тан̣ха̄сан̇кхайавимуттим̣ пуччхи. тасса бхагава̄ виссаджджеси. со там̣ сутва̄ аттамано памудито абхива̄детва̄ падаккхин̣ам̣ катва̄ аттано девалокамева гато. атха̄йасма̄ маха̄моггалла̄но евам̣ чинтеси – ‘‘айам̣ сакко бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ еварӯпам̣ гамбхӣранибба̄напат̣исам̣йуттам̣ пан̃хам̣ пуччхи, бхагавата̄ ча пан̃хо виссаджджито, ким̣ ну кхо джа̄нитва̄ гато, уда̄ху аджа̄нитва̄. йам̣нӯна̄хам̣ девалокам̣ гантва̄ таматтхам̣ джа̄неййа’’нти? со та̄вадева та̄ватим̣сабхаванам̣ гантва̄ саккам̣ дева̄наминдам̣ таматтхам̣ пуччхи. сакко диббасампаттийа̄ паматто хутва̄ виккхепам̣ ака̄си. тхеро тасса сам̣вегаджананаттхам̣ веджайантапа̄са̄дам̣ па̄дан̇гут̣т̣хена кампеси. тена вуттам̣ –
‘‘йо веджайантапа̄са̄дам̣, па̄дан̇гут̣т̣хена кампайи;
иддхибаленупаттхаддхо, сам̣веджеси ча девата̄’’ти. (ма. ни. 1.513);
айам̣ панаттхо – чӯл̣атан̣ха̄сан̇кхайавимуттисуттена (ма. ни. 1.390 а̄дайо) дӣпетаббо. кампита̄ка̄ро хет̣т̣ха̄ вуттойева. ‘‘саккам̣ со парипуччхатӣ’’ти (ма. ни. 1.513) йатха̄вуттамева тхерасса тан̣ха̄сан̇кхайавимуттипуччхам̣ сандха̄йа вуттам̣. тена̄ха – ‘‘апа̄вусо, джа̄на̄си, тан̣хаккхайавимуттийо’’ти? тасса сакко вийа̄ка̄си. идам̣ тхерена па̄са̄дакампане кате сам̣виггахадайена пама̄дам̣ паха̄йа йонисо манаси каритва̄ пан̃хасса бйа̄катабха̄вам̣ сандха̄йа вуттам̣. саттха̄ра̄ деситанийа̄менева хи со тада̄ катхеси. тена̄ха – ‘‘пан̃хам̣ пут̣т̣хо йатха̄татха’’нти (ма. ни. 1.513). таттха саккам̣ со парипуччхатӣти саккам̣ девара̄джам̣ маха̄моггалла̄наттхеро саттха̄ра̄ десита̄йа тан̣ха̄сан̇кхайавимуттийа̄ саммадева гахитабха̄вам̣ пуччхи. атӣтаттхе хи идам̣ ваттама̄навачанам̣. апа̄вусо, джа̄на̄сӣти а̄вусо, апи джа̄на̄си, ким̣ джа̄на̄си? тан̣хаккхайавимуттийоти (ма. ни. 1.513) тан̣ха̄сан̇кхайавимуттийо саттха̄ра̄ туйхам̣ десита̄, татха̄ ‘‘ким̣ джа̄на̄сӣ’’ти пуччхати. тан̣хаккхайавимуттийоти ва̄ тан̣ха̄сан̇кхайавимуттисуттасса десанам̣ пуччхати.
брахма̄нанти маха̄брахма̄нам̣. судхамма̄йа̄бхито сабханти (ма. ни. 1.513) судхамма̄йа сабха̄йа. айам̣ пана брахмалоке судхамма̄ сабха̄, на та̄ватим̣сабхаване. судхамма̄сабха̄вирахито девалоко на̄ма наттхи. ‘‘аджджа̄пи те, а̄вусо, са̄ дит̣т̣хи, йа̄ те дит̣т̣хи пуре ахӯ’’ти имам̣ брахмалокам̣ упагантум̣ саматтхо наттхи кочи саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄. саттху идха̄гаманато пуббе йа̄ туйхам̣ дит̣т̣хи ахоси, ким̣ аджджа̄пи ида̄нипи са̄ дит̣т̣хи на вигата̄ти? пассаси вӣтиваттантам̣ брахмалоке пабхассаранти брахмалоке вӣтипатантам̣ маха̄каппинамаха̄кассапа̄дӣхи са̄вакехи парива̄ритасса теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ нисиннасса саса̄вакасса бхагавато ока̄сам̣ пассасӣти аттхо. екасмин̃хи самайе бхагава̄ брахмалоке судхамма̄йа сабха̄йа саннипатитва̄ саннисиннасса ‘‘аттхи ну кхо кочи саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ евам̣махиддхико, со идха а̄гантум̣ саккун̣еййа̄’’ти чинтентасса брахмуно читтаман̃н̃а̄йа таттха гантва̄ брахмуно маттхаке а̄ка̄се нисинно теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ обха̄сам̣ мун̃чанто маха̄моггалла̄на̄дӣнам̣ а̄гаманам̣ чинтеси. саха чинтанена тепи таттха гантва̄ саттха̄рам̣ вандитва̄ саттху аджджха̄сайам̣ н̃атва̄ теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ паччекадиса̄су нисӣдитва̄ обха̄сам̣ виссаджджесум̣. сакалабрахмалоко екобха̄со ахоси. саттха̄ брахмуно каллачиттатам̣ н̃атва̄ чатусаччапака̄санам̣ дхаммам̣ десеси. десана̄парийоса̄не анека̄ни брахмасахасса̄ни маггапхалесу патит̣т̣хахим̣су. там̣ сандха̄йа чоденто аджджа̄пи те, а̄вусо, са̄ дит̣т̣хӣти га̄тхама̄ха. айам̣ панаттхо бакабрахмасуттена (сам̣. ни. 1.175) дӣпетаббо. вуттам̣ хетам̣ (сам̣. ни. 1.176) –
‘‘екам̣ самайам̣ бхагава̄ са̄ваттхийам̣ вихарати джетаване ана̄тхапин̣д̣икасса а̄ра̄ме. тена кхо пана самайена ан̃н̃атарасса брахмуно еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти – ‘наттхи саман̣о ва̄ бра̄хман̣о ва̄ йо идха а̄гаччхеййа̄’ти. атха кхо бхагава̄ тасса брахмуно четаса̄ четопаривитаккаман̃н̃а̄йа сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа; евамева джетаване антарахито тасмим̣ брахмалоке па̄турахоси. атха кхо бхагава̄ тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисӣди теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄.
‘‘атха кхо а̄йасмато маха̄моггалла̄насса етадахоси ‘кахам̣ ну кхо бхагава̄ етарахи вихаратӣ’ти? аддаса кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но бхагавантам̣ диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисиннам̣ теджодха̄тум̣ сама̄паннам̣. дисва̄на сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо самин̃джитам̣ ва̄ ба̄хам̣ паса̄реййа, паса̄ритам̣ ва̄ ба̄хам̣ самин̃джеййа; евамева джетаване антарахито тасмим̣ брахмалоке па̄турахоси. атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но пураттхимам̣ дисам̣ нисса̄йа тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисӣди теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ нӣчатарам̣ бхагавато.
‘‘атха кхо а̄йасмато маха̄кассапасса етадахоси – ‘кахам̣ ну кхо бхагава̄ етарахи вихаратӣ’ти? аддаса кхо а̄йасма̄ маха̄кассапо бхагавантам̣ диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисиннам̣ теджодха̄тум̣ сама̄паннам̣. дисва̄на сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо…пе… евамева джетаване антарахито тасмим̣ брахмалоке па̄турахоси. атха кхо а̄йасма̄ маха̄кассапо даккхин̣ам̣ дисам̣ нисса̄йа тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисӣди теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ нӣчатарам̣ бхагавато.
‘‘атха кхо а̄йасмато маха̄каппинасса етадахоси – ‘кахам̣ ну кхо бхагава̄ етарахи вихаратӣ’ти? аддаса кхо а̄йасма̄ маха̄каппино бхагавантам̣ диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисиннам̣ теджодха̄тум̣ сама̄паннам̣. дисва̄на сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо…пе… евамева джетаване антарахито тасмим̣ брахмалоке па̄турахоси. атха кхо а̄йасма̄ маха̄каппино паччхимам̣ дисам̣ нисса̄йа тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисӣди теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ нӣчатарам̣ бхагавато.
‘‘атха кхо а̄йасмато ануруддхасса етадахоси – ‘кахам̣ ну кхо бхагава̄ етарахи вихаратӣ’ти? аддаса кхо а̄йасма̄ ануруддхо бхагавантам̣ диббена чаккхуна̄ висуддхена атиккантама̄нусакена тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисиннам̣ теджодха̄тум̣ сама̄паннам̣. дисва̄на сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо…пе… евамева джетаване антарахито тасмим̣ брахмалоке па̄турахоси. атха кхо а̄йасма̄ ануруддхо уттарам̣ дисам̣ нисса̄йа тасса брахмуно упаривеха̄сам̣ паллан̇кена нисӣди теджодха̄тум̣ сама̄паджджитва̄ нӣчатарам̣ бхагавато’’.
атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но там̣ брахма̄нам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –
‘‘аджджа̄пи те а̄вусо са̄ дит̣т̣хи, йа̄ те дит̣т̣хи пуре аху;
пассаси вӣтиваттантам̣, брахмалоке пабхассара’’нти.
‘‘на ме ма̄риса са̄ дит̣т̣хи, йа̄ ме дит̣т̣хи пуре аху;
пасса̄ми вӣтиваттантам̣, брахмалоке пабхассарам̣;
сва̄хам̣ аджджа катхам̣ ваджджам̣, ахам̣ ниччомхи сассато’’ти.
‘‘атха кхо бхагава̄ там̣ брахма̄нам̣ сам̣веджетва̄ сеййатха̄пи на̄ма балава̄ пурисо…пе… евамева тасмим̣ брахмалоке антарахито джетаване па̄турахоси. атха кхо со брахма̄ ан̃н̃атарам̣ брахмапа̄рисаджджам̣ а̄мантеси – ‘ехи твам̣, ма̄риса, йена̄йасма̄ маха̄моггалла̄но тенупасан̇кама, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ евам̣ вадехи – ‘‘аттхи ну кхо, ма̄риса моггалла̄на, ан̃н̃епи тасса бхагавато са̄вака̄ евам̣махиддхика̄ евам̣маха̄нубха̄ва̄ сеййатха̄пи бхавам̣ моггалла̄но кассапо каппино ануруддхо’’ти? ‘евам̣, ма̄риса̄’ти кхо со брахмапа̄рисаджджо тасса брахмуно пат̣иссутва̄ йена̄йасма̄ маха̄моггалла̄но тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ а̄йасмантам̣ маха̄моггалла̄нам̣ етадавоча – ‘аттхи ну кхо, ма̄риса моггалла̄на, ан̃н̃епи тасса бхагавато са̄вака̄ евам̣махиддхика̄ евам̣маха̄нубха̄ва̄ сеййатха̄пи бхавам̣ моггалла̄но кассапо каппино ануруддхо’ти? атха кхо а̄йасма̄ маха̄моггалла̄но там̣ брахмапа̄рисаджджам̣ га̄тха̄йа аджджхабха̄си –
‘‘тевиджджа̄ иддхипатта̄ ча, четопарийа̄йаковида̄;
кхӣн̣а̄сава̄ араханто, бахӯ буддхасса са̄вака̄’’ти.
‘‘атха кхо со брахмапа̄рисаджджо а̄йасмато маха̄моггалла̄насса бха̄ситам̣ абхинандитва̄ анумодитва̄ йена со брахма̄ тенупасан̇ками, упасан̇камитва̄ там̣ брахма̄нам̣ етадавоча – ‘а̄йасма̄ ма̄риса маха̄моггалла̄но евама̄ха –
‘‘‘тевиджджа̄ иддхипатта̄ ча, четопарийа̄йаковида̄;
кхӣн̣а̄сава̄ араханто, бахӯ буддхасса са̄вака̄’’’ти. –
идамавоча со брахмапа̄рисаджджо. аттамано ча со брахма̄ тасса брахмапа̄рисаджджасса бха̄ситам̣ абхинандӣти (сам̣. ни. 1.176).
идам̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘айам̣ панаттхо бакабрахмасуттена дӣпетаббо’’ти.
маха̄неруно кӯт̣анти (ма. ни. 1.513) кӯт̣асӣсена сакаламева синерупаббатара̄джам̣ вадаси. вимоккхена апассайӣти (ма. ни. 1.513) джха̄навимоккхена ниссайена абхин̃н̃а̄йена пассайӣти адхиппа̄йо. вананти (ма. ни. 1.513) джамбудӣпам̣. со хи ванаба̄хуллата̄йа ‘‘вана’’нти вутто. тена̄ха ‘‘джамбуман̣д̣асса иссаро’’ти. пуббавидеха̄нанти (ма. ни. 1.513) пуббавидехат̣т̣ха̄нан̃ча пуббавидеханти аттхо. йе ча бхӯмисайа̄ нара̄ти (ма. ни. 1.513) бхӯмисайа̄ нара̄ на̄ма апарагойа̄науттаракурука̄ ча манусса̄. те хи геха̄бха̄вато ‘‘бхӯмисайа̄’’ти вутта̄. тепи саббе апассайӣти самбандхо. айам̣ панаттхо нандопанандадаманена дӣпетаббо – екасмим̣ кира самайе ана̄тхапин̣д̣ико гахапати бхагавато дхаммадесанам̣ сутва̄ ‘‘све, бханте, пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ майхам̣ гехе бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти нимантетва̄ пакка̄ми. там̣дивасан̃ча бхагавато паччӯсасамайе дасасахассилокадха̄тум̣ олокентасса нандопанандо на̄ма на̄гара̄джа̄ н̃а̄н̣амукхе а̄па̄тхам̣ а̄гаччхи. бхагава̄ ‘‘айам̣ на̄гара̄джа̄ майхам̣ н̃а̄н̣амукхе а̄па̄тхам̣ а̄гаччхати, ким̣ ну кхо бхависсатӣ’’ти а̄вадждженто саран̣агаманасса упаниссайам̣ дисва̄ ‘‘айам̣ миччха̄дит̣т̣хико тӣсу ратанесу аппасанно, ко ну кхо имам̣ миччха̄дит̣т̣хико вимочеййа̄’’ти а̄вадждженто маха̄моггалла̄наттхерам̣ аддаса. тато пабха̄та̄йа раттийа̄ сарӣрапат̣иджагганам̣ катва̄ а̄йасмантам̣ а̄нандам̣ а̄мантеси – ‘‘а̄нанда, пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ а̄рочехи – ‘татха̄гато девача̄рикам̣ гаччхатӣ’’’ти. там̣дивасан̃ча нандопанандасса а̄па̄набхӯмим̣ саджджайим̣су. со диббаратанапаллан̇ке диббена сетаччхаттена дха̄рийама̄но тивидхана̄т̣акехи чева на̄гапариса̄йа ча паривуто диббабха̄джанесу упат̣т̣ха̄питааннапа̄нам̣ олокайама̄но нисинно хоти. атха кхо бхагава̄ йатха̄ на̄гара̄джа̄ пассати, татха̄ катва̄ тасса вима̄наматтхакенева пан̃чахи бхиккхусатехи саддхим̣ та̄ватим̣садевалока̄бхимукхо па̄йа̄си.
тена кхо пана самайена нандопанандасса на̄гара̄джасса еварӯпам̣ па̄пакам̣ дит̣т̣хигатам̣ уппаннам̣ хоти ‘‘име хи на̄ма мун̣д̣асаман̣ака̄ амха̄кам̣ упарибхаванена дева̄нам̣ та̄ватим̣са̄нам̣ бхаванам̣ пависантипи никкхамантипи, на да̄ни ито пат̣т̣ха̄йа имесам̣ амха̄кам̣ маттхаке па̄дапам̣сум̣ окиранта̄нам̣ гантум̣ дасса̄мӣ’’ти ут̣т̣ха̄йа синерупа̄дам̣ гантва̄ там̣ аттабха̄вам̣ виджахитва̄ синерум̣ саттаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ упари пхан̣ам̣ катва̄ та̄ватим̣сабхаванам̣ авакуджджена пхан̣ена париггахетва̄ адассанам̣ гамеси.
атха кхо а̄йасма̄ рат̣т̣хапа̄ло бхагавантам̣ етадавоча – ‘‘пуббе, бханте, имасмим̣ падесе т̣хито синерум̣ пасса̄ми, синерупарибхан̣д̣ам̣ пасса̄ми, та̄ватим̣сам̣ пасса̄ми, веджайантам̣ пасса̄ми, веджайантасса па̄са̄дасса упаридхаджам̣ пасса̄ми. ко ну кхо, бханте, хету ко паччайо, йам̣ етарахи нева синерум̣ пасса̄ми…пе… на веджайантасса па̄са̄дасса упаридхаджам̣ пасса̄мӣ’’ти. ‘‘айам̣, рат̣т̣хапа̄ла, нандопанандо на̄ма на̄гара̄джа̄ тумха̄кам̣ купито синерум̣ саттаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ упари пхан̣ена пат̣иччха̄детва̄ андхака̄рам̣ катва̄ т̣хито’’ти. ‘‘дамеми нам̣, бханте’’ти. на бхагава̄ нам̣ ануджа̄ни. атха кхо а̄йасма̄ бхаддийо, а̄йасма̄ ра̄хулоти ануккамена саббепи бхиккхӯ ут̣т̣хахим̣су. бхагава̄ ануджа̄ни.
аваса̄не маха̄моггалла̄наттхеро – ‘‘ахам̣, бханте, дамеми на’’нти а̄ха. ‘‘дамехи, моггалла̄на̄’’ти бхагава̄ ануджа̄ни. тхеро аттабха̄вам̣ виджахитва̄ махантам̣ на̄гара̄джаван̣н̣ам̣ абхинимминитва̄ нандопанандам̣ чуддасаккхаттум̣ бхогехи париккхипитва̄ тасса пхан̣аматтхаке аттано пхан̣ам̣ т̣хапетва̄ синеруна̄ саддхим̣ абхиниппӣл̣еси. на̄гара̄джа̄ дхӯма̄йи. тхеропи ‘‘на туйхам̣йева сарӣре дхӯмо аттхи, майхампи аттхӣ’’ти дхӯма̄йи. на̄гара̄джасса дхӯмо тхерам̣ на ба̄дхати, тхерасса пана дхӯмо на̄гара̄джам̣ ба̄дхати. тато на̄гара̄джа̄ паджджали, тхеропи ‘‘на туйхам̣йева сарӣре агги аттхи, майхампи аттхӣ’’ти паджджали. на̄гара̄джасса теджо тхерам̣ на ба̄дхати, тхерасса пана теджо на̄гара̄джа̄нам̣ ба̄дхати. на̄гара̄джа̄ – ‘‘айам̣ мам̣ синеруна̄ абхиниппӣл̣етва̄ дхӯма̄йати чева паджджалати ча̄’’ти чинтетва̄ ‘‘бхо, тувам̣ косӣ’’ти пат̣ипуччхи. ‘‘ахам̣ кхо, нанда, моггалла̄но’’ти. ‘‘бханте, аттано бхиккхубха̄вена тит̣т̣ха̄хӣ’’ти.
тхеро там̣ аттабха̄вам̣ виджахитва̄ тасса даккхин̣акан̣н̣асотена пависитва̄ ва̄макан̣н̣асотена никкхами, ва̄макан̣н̣асотена пависитва̄ даккхин̣акан̣н̣асотена никкхами. татха̄ даккхин̣ана̄сасотена пависитва̄ ва̄мана̄сасотена никкхами, ва̄мана̄сасотена пависитва̄ даккхин̣ана̄сасотена никкхами. тато на̄гара̄джа̄ мукхам̣ вивари, тхеро мукхена пависитва̄ антокуччхийам̣ па̄чӣнена ча паччхимена ча чан̇камати. бхагава̄ – ‘‘моггалла̄на, манаси карохи, махиддхико на̄го’’ти а̄ха. тхеро ‘‘майхам̣ кхо, бханте, чатта̄ро иддхипа̄да̄ бха̄вита̄ бахулӣката̄ йа̄нӣката̄ ваттхуката̄ анут̣т̣хита̄ паричита̄ сусама̄раддха̄, тит̣т̣хату, бханте, нандопанандо, ахам̣ нандопанандасадиса̄нам̣ на̄гара̄джа̄нам̣ сатампи сахассампи дамеййа’’нтиа̄дима̄ха.
на̄гара̄джа̄ чинтеси – ‘‘пависанто та̄ва ме на дит̣т̣хо, никкхаманака̄ле да̄ни нам̣ да̄т̣хантаре паккхипитва̄ кха̄дисса̄мӣ’’ти чинтетва̄ ‘‘никкхаматха, бханте, ма̄ мам̣ антокуччхийам̣ апара̄парам̣ чан̇каманто ба̄дхайиттха̄’’ти а̄ха. тхеро никкхамитва̄ бахи ат̣т̣ха̄си. на̄гара̄джа̄ ‘‘айам̣ со’’ти дисва̄ на̄сава̄там̣ виссаджджи, тхеро чатуттхаджджха̄нам̣ сама̄паджджи, ломакӯпамписса ва̄то ча̄летум̣ на̄саккхи. авасеса̄ бхиккхӯ кира а̄дито пат̣т̣ха̄йа саббапа̄т̣иха̄рийа̄ни ка̄тум̣ саккун̣еййум̣, имам̣ пана т̣ха̄нам̣ патва̄ евам̣ кхиппанисантино хутва̄ сама̄паджджитум̣ на саккхиссантӣти несам̣ бхагава̄ на̄гара̄джадаманам̣ на̄нуджа̄ни.
на̄гара̄джа̄ ‘‘ахам̣ имасса саман̣асса на̄сава̄тена ломакӯпампи ча̄летум̣ на̄саккхи, махиддхико со саман̣о’’ти чинтеси. тхеро аттабха̄вам̣ виджахитва̄ супан̣н̣арӯпам̣ абхинимминитва̄ супан̣н̣ава̄там̣ дассенто на̄гара̄джа̄нам̣ анубандхи. на̄гара̄джа̄ там̣ аттабха̄вам̣ виджахитва̄ ма̄н̣авакаван̣н̣ам̣ абхинимминитва̄ ‘‘бханте, тумха̄кам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти ваданто тхерасса па̄де ванди. тхеро ‘‘саттха̄, нанда, а̄гато, ехи гамисса̄ма̄’’ти на̄гара̄джа̄нам̣ даметва̄ ниббисам̣ катва̄ гахетва̄ бхагавато сантикам̣ агама̄си. на̄гара̄джа̄ бхагавантам̣ вандитва̄ ‘‘бханте, тумха̄кам̣ саран̣ам̣ гаччха̄мӣ’’ти а̄ха. бхагава̄ ‘‘сукхӣ хохи, на̄гара̄джа̄’’ти ватва̄ бхиккхусан̇гхапаривуто ана̄тхапин̣д̣икасса нивесанам̣ агама̄си.
ана̄тхапин̣д̣ико ‘‘ким̣, бханте, атидива̄ а̄гататтха̄’’ти а̄ха. ‘‘моггалла̄насса ча нандопанандасса ча сан̇га̄мо ахосӣ’’ти. ‘‘касса пана, бханте, джайо, касса пара̄джайо’’ти? ‘‘моггалла̄насса джайо, нандасса пара̄джайо’’ти. ана̄тхапин̣д̣ико ‘‘адхива̄сету ме, бханте, бхагава̄ сатта̄хам̣ екапат̣ипа̄т̣ийа̄ бхаттам̣ сатта̄хам̣ тхерасса сакка̄рам̣ карисса̄мӣ’’ти ватва̄ сатта̄хам̣ буддхаппамукха̄нам̣ пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣ маха̄сакка̄рам̣ ака̄си. тена вуттам̣ – ‘‘нандопанандадаманена дӣпетаббо’’ти.
екасмин̃хи самайе пубба̄ра̄ме виса̄кха̄йа маха̄упа̄сика̄йа ка̄ритасахассагаббхапат̣иман̣д̣ите па̄са̄де бхагавати вихаранте…пе… сам̣веджеси ча девата̄ти. тена вуттам̣ –
‘‘дхаран̣импи сугамбхӣрам̣, бахалам̣ дуппадхам̣сийам̣;
ва̄ман̇гут̣т̣хена кхобхеййам̣, иддхийа̄ па̄рамим̣ гато’’ти.
таттха иддхийа̄ па̄рамим̣ гатоти викуббаниддхиа̄дииддхийа̄ парийоса̄нам̣ гато патто.
395. асмима̄нанти ахамасми пан̃н̃а̄сӣласама̄дхисампаннотиа̄ди асмима̄нам̣ на пасса̄ми на аккха̄мӣти аттхо. тадева дӣпенто ма̄но майхам̣ на виджджатӣти а̄ха. са̄ман̣ере упа̄да̄йа̄ти са̄ман̣ере а̄дим̣ катва̄ сакале бхиккхусан̇гхе гаручиттам̣ га̄равачиттам̣ а̄дарабахума̄нам̣ ахам̣ каромӣти аттхо.
396. апаримеййе ито каппети ито амха̄кам̣ уппаннакаппато антаракаппа̄дӣхи апаримеййе екаасан̇кхйеййасса упари сатасахассакаппаматтхакети аттхо. йам̣ каммамабхинӣхаринти аггаса̄вакабха̄васса падам̣ пун̃н̃асампаттим̣ пӯресим̣. та̄хам̣ бхӯмимануппаттоти ахам̣ там̣ са̄вакабхӯмим̣ ануппатто а̄саваккхайасан̇кха̄там̣ нибба̄нам̣ патто асми амхӣти аттхо.
397. аттхапат̣исамбхида̄дайо чатассо пат̣исамбхида̄ сота̄паттимагга̄дайо ат̣т̣ха вимоккха̄ иддхивидха̄дайо чха абхин̃н̃а̄йо ме майа̄ саччхиката̄ паччаккхам̣ ката̄. буддхасса бхагавато ова̄да̄нуса̄санӣсан̇кха̄там̣ са̄санам̣ майа̄ катам̣ сӣлапат̣ипаттиниппха̄данавасена парийоса̄питанти аттхо.
иттханти имина̄ пака̄рена хет̣т̣ха̄ вуттаккамена. евам̣ со екассева аномадассӣбуддхасса сантике двиккхаттум̣ бйа̄каран̣ам̣ лабхи. катхам̣? хет̣т̣ха̄ вуттанайена сет̣т̣хи хутва̄ тасса бхагавато сантике ладдхабйа̄каран̣о тато чуто са̄муддике на̄габхаване ниббатто тассева бхагавато сантике дӣгха̄йукабха̄вена упаха̄рам̣ катва̄ нимантетва̄ бходжетва̄ маха̄пӯджам̣ ака̄си. тада̄пи бхагава̄ бйа̄каран̣ам̣ катхеси. суданти падапӯран̣е нипа̄то. а̄йасма̄ти пийавачанам̣ гаруга̄рава̄дхивачанам̣. маха̄моггалла̄наттхеро има̄ апада̄нага̄тха̄йо абха̄ситтха катхеси. итӣти парисама̄панаттхе нипа̄то.
маха̄моггалла̄наттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.