3-9. кхадираванийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄
ган̇га̄ бха̄гӣратхӣ на̄ма̄тиа̄дикам̣ а̄йасмато кхадираванийаттхерасса апада̄нам̣. айампи пуримабуддхесу ката̄дхика̄ро таттха таттха бхаве виват̣т̣ӯпаниссайа̄ни пун̃н̃а̄ни упачинанто падумуттарасса бхагавато ка̄ле хам̣саватӣнагаре титтхана̄викакуле ниббаттитва̄ маха̄ган̇га̄йа пайа̄гатиттхе титтхана̄ва̄йа каммам̣ каронто екадивасам̣ саса̄вакасан̇гхам̣ бхагавантам̣ ган̇га̄тӣрам̣ упагатам̣ дисва̄ пасаннама̄насо на̄ва̄сан̇гха̄т̣ам̣ йоджетва̄ махантена пӯджа̄сакка̄рена паратӣрам̣ па̄петва̄ ан̃н̃атарам̣ бхиккхум̣ саттха̄ра̄ а̄ран̃н̃ака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапийама̄нам̣ дисва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхетва̄ бхагавато бхиккхусан̇гхасса ча маха̄да̄нам̣ паваттетва̄ пан̣идха̄нам̣ ака̄си. бхагава̄ тасса паттхана̄йа аван̃джхабха̄вам̣ бйа̄ка̄си.
со тато пат̣т̣ха̄йа пун̃н̃а̄ни упачинанто девамануссесу сам̣саранто убхайасампаттийо анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де магадхарат̣т̣хе на̄лакага̄ме рӯпаса̄рийа̄ на̄ма бра̄хман̣ийа̄ куччхимхи ниббатти. там̣ вайаппаттам̣ ма̄та̄питаро гхарабандханена бандхитука̄ма̄ хутва̄ тасса а̄рочесум̣. со са̄рипуттаттхерасса паббаджитабха̄вам̣ сутва̄ ‘‘майхам̣ джет̣т̣хабха̄та̄ аййо упатиссо имам̣ вибхавам̣ чхад̣д̣етва̄ паббаджито, тена вантам̣ кхел̣апин̣д̣ам̣ катха̄хам̣ анубхависса̄мӣ’’ти джа̄тасам̣вего па̄сам̣ анупагаччхама̄намиго вийа н̃а̄таке ван̃четва̄ хетусампаттийа̄ чодийама̄но бхиккхӯнам̣ сантикам̣ гантва̄ дхаммасена̄патино канит̣т̣хабха̄вам̣ ниведетва̄ аттано паббаджджа̄йа чхандам̣ а̄рочеси. бхиккхӯ там̣ пабба̄джетва̄ парипун̣н̣авӣсативассам̣ упасампа̄детва̄ каммат̣т̣ха̄не нийоджесум̣. со каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ кхадираванам̣ пависитва̄ виссаманто гхат̣енто ва̄йаманто н̃а̄н̣асса парипа̄кам̣ гататта̄ начирассева чхал̣абхин̃н̃о араха̄ ахоси. со араха̄ хутва̄ саттха̄рам̣ дхаммасена̄патин̃ча вандитум̣ сена̄санам̣ сам̣са̄метва̄ паттачӣварама̄да̄йа никкхамитва̄ анупуббена са̄ваттхим̣ патва̄ джетаванам̣ пависитва̄ саттха̄рам̣ дхаммасена̄патин̃ча вандитва̄ катипа̄хам̣ джетаване виха̄си. атха нам̣ саттха̄ арийаган̣амаджджхе нисинно а̄ран̃н̃ака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапеси – ‘‘етадаггам̣, бхиккхаве, мама са̄вака̄нам̣ бхиккхӯнам̣ а̄ран̃н̃ака̄нам̣ йадидам̣ ревато’’ти (а. ни. 1.198, 203).
628. евам̣ етадаггат̣т̣ха̄нам̣ патва̄ аттано пуббакаммам̣ саритва̄ пӣтисоманассавасена пуббачарита̄пада̄нам̣ пака̄сенто ган̇га̄ бха̄гӣратхӣтиа̄дима̄ха. таттха ган̇га̄ти га̄йама̄на̄ гхосам̣ курума̄на̄ гаччхатӣти ган̇га̄. атха ва̄ го вуччати патхавӣ, тасмим̣ гата̄ паватта̄ти ган̇га̄. анотаттадахам̣ тиккхаттум̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ гатат̣т̣ха̄не а̄ват̣т̣аган̇га̄ти ча паббатаматтхакена гатат̣т̣ха̄не бахалаган̇га̄ти ча тираччха̄напаббатам̣ виджджхитва̄ гатат̣т̣ха̄не уман̇гаган̇га̄ти ча тато бахалапаббатам̣ пахаритва̄ пан̃чайоджанам̣ а̄ка̄сена гатат̣т̣ха̄не а̄ка̄саган̇га̄ти ча тасса̄ патитат̣т̣ха̄нам̣ бхиндитва̄ джа̄там̣ пан̃ча йоджанам̣ поккхаран̣ӣкӯлам̣ бхиндитва̄ таттха пана пан̃чан̇гули вийа пан̃ча дха̄ра̄ хутва̄ ган̇га̄ йамуна̄ сарабхӯ махӣ ачираватӣти пан̃ча на̄ма̄ хутва̄ джамбудӣпам̣ пан̃ча бха̄гам̣ пан̃ча кот̣т̣ха̄сам̣ катва̄ пан̃ча бха̄ге пан̃ча кот̣т̣ха̄се ита̄ гата̄ паватта̄ти бха̄гӣратхӣ. ган̇га̄ ча са̄ бха̄гӣратхӣ чети ган̇га̄бха̄гӣратхӣ. ‘‘бха̄гӣратхӣ ган̇га̄’’ти ваттаббе га̄тха̄бандхасукхаттхам̣ пуббачарийавасена вуттанти дат̣т̣хаббам̣. химаванта̄ пабха̄вита̄ти сатте хим̣сати сӣтена ханати матхети а̄лол̣етӣти химо, химо асса аттхӣти химава̄, тато химавантато пат̣т̣ха̄йа пабха̄вита̄ паватта̄ сандама̄на̄ти химавантапабха̄вита̄. кутиттхе на̄вико а̄синти тасса̄ ган̇га̄йа чан̣д̣асотасама̄панне висаматиттхе кеват̣т̣акуле уппанно на̄вико а̄сим̣ ахосинти аттхо. ориме ча тарим̣ аханти сампаттасампаттамануссе па̄рима̄ тӣра̄ оримам̣ тӣрам̣ ахам̣ тарим̣ та̄ресинти аттхо.
629. падумуттаро на̄йакоти двипада̄нам̣ уттамо сатте нибба̄нам̣ на̄йако па̄панако падумуттарабуддхо мама пун̃н̃асампаттим̣ ниппха̄денто. васӣсатасахассехи кхӣн̣а̄савасатасахассехи ган̇га̄сотам̣ таритум̣ титтхам̣ паттоти самбандхо.
630. бахӯ на̄ва̄ сама̄нетва̄ти сампаттам̣ там̣ самма̄самбуддхам̣ дисва̄ вад̣д̣хакӣхи сут̣т̣ху сан̇кхатам̣ катам̣ ниппха̄дитам̣ бахӯ на̄ва̄йо сама̄нетва̄ две две на̄ва̄йо екато катва̄ тасса̄ на̄ва̄йа упари ман̣д̣апачхаданам̣ катва̄ нара̄сабхам̣ падумуттарасамбуддхам̣ пат̣има̄ним̣ пӯджесинти аттхо.
631. а̄гантва̄на ча самбуддхоти евам̣ сан̇гхат̣ита̄йа на̄ва̄йа таттха а̄гантва̄на тан̃ча на̄вакам̣ на̄вамуттамам̣ а̄рухӣти самбандхо. ва̄римаджджхе т̣хито саттха̄ти на̄вама̄рӯл̣хо саттха̄ ган̇га̄джаламаджджхе т̣хито сама̄но има̄ соманассапат̣исам̣йуттага̄тха̄ абха̄сатха катхесӣти самбандхо.
632. йо со та̄реси самбуддханти йо со на̄вико ган̇га̄сота̄йа самбуддхам̣ ата̄реси. сан̇гхан̃ча̄пи ана̄саванти на кеваламева самбуддхам̣ та̄реси, ана̄савам̣ никкилесам̣ сан̇гхан̃ча̄пи та̄ресӣти аттхо. тена читтапаса̄дена̄ти тена на̄ва̄па̄джанака̄ле уппаннена соманассасахагатачиттапаса̄дена девалоке чхасу ка̄масаггесу рамиссати диббасампаттим̣ анубхависсатӣти аттхо.
633. ниббаттиссати те бйамханти девалоке уппаннасса те туйхам̣ бйамхам̣ вима̄нам̣ сукатам̣ сут̣т̣ху ниббаттам̣ на̄васан̣т̣хитам̣ на̄ва̄сан̣т̣ха̄нам̣ ниббаттиссати па̄тубхависсатӣти аттхо. а̄ка̄се пуппхачхадананти на̄ва̄йа упариман̣д̣апакатакаммасса ниссандена саббада̄ гатагатат̣т̣ха̄не а̄ка̄се пуппхачхаданам̣ дха̄райиссатӣти самбандхо.
634. ат̣т̣хапан̃н̃а̄сакаппамхӣти ито пун̃н̃акаран̣ака̄лато пат̣т̣ха̄йа ат̣т̣хапан̣н̣а̄сакаппам̣ атиккамитва̄ на̄мена та̄рако на̄ма чаккаваттӣ кхаттийо ча̄туранто чатӯсу дӣпесу иссаро виджита̄вӣ джитаванто бхависсатӣти самбандхо. сесага̄тха̄ утта̄наттха̄ва.
637. ревато на̄ма на̄мена̄ти реватӣнаккхаттена джа̄татта̄ ‘‘ревато’’ти ладдхана̄мо брахмабандху бра̄хман̣апуттабхӯто бхависсати бра̄хман̣акуле уппаджджиссатӣти аттхо.
639. нибба̄йиссатина̄савоти никкилесо кхандхапаринибба̄нена нибба̄йиссати.
640. вӣрийам̣ ме дхурадхорайханти евам̣ падумуттарена бхагавата̄ бйа̄като ахам̣ камена па̄рамита̄кот̣им̣ патва̄ ме майхам̣ вӣрийам̣ аситхилавӣрийам̣ дхурадхорайхам̣ дхурава̄хам̣ дхура̄дха̄рам̣ йогехи кхемасса ниббхайасса нибба̄насса адхива̄ханам̣ а̄ваханам̣ ахосӣти аттхо. дха̄реми антимам̣ деханти ида̄на̄хам̣ самма̄самбуддхаса̄сане парийоса̄насарӣрам̣ дха̄ремӣти самбандхо.
со апарабха̄ге аттано джа̄тага̄мам̣ гантва̄ ‘‘ча̄ла̄, упача̄ла̄, сӣсӯпача̄ла̄’’ти тиссаннам̣ бхагинӣнам̣ путте ‘‘ча̄ла̄, упача̄ла̄, сӣсӯпача̄ла̄’’ти тайо бха̄гинеййе а̄нетва̄ пабба̄джетва̄ каммат̣т̣ха̄не нийоджеси. те каммат̣т̣ха̄нам̣ ануйутта̄ вихарим̣су.
тасмин̃ча самайе тхерасса кочидева а̄ба̄дхо уппанно, там̣ сутва̄ са̄рипуттаттхеро – ‘‘реватасса гила̄напуччханам̣ адхигамапуччханан̃ча карисса̄мӣ’’ти упаган̃чхи. ревататтхеро дхаммасена̄патим̣ дӯратова а̄гаччхантам̣ дисва̄ тесам̣ са̄ман̣ера̄нам̣ сатуппа̄давасена овадийама̄но ча̄летига̄тхам̣ абха̄ситтха. таттха ча̄ле упача̄ле сӣсӯпача̄лети тесам̣ а̄лапанам̣. ча̄ла̄, упача̄ла̄, сӣсӯпача̄ла̄ти хи иттхилин̇гавасена ладдхана̄ма̄ тайо да̄рака̄ паббаджита̄пи татха̄ вохариййанти. ‘‘ча̄лӣ, упача̄лӣ, сӣсӯпача̄лӣти тесам̣ на̄ма̄нӣ’’ти ча ваданти. йадаттхам̣ ‘‘ча̄ле’’тиа̄дина̄ а̄мантанам̣ катам̣, там̣ дассенто ‘‘патиссата̄ ну кхо вихаратха̄’’ти ватва̄ таттха ка̄ран̣ам̣ а̄ха – ‘‘а̄гато во ва̄лам̣ вийа ведхӣ’’ти. патиссата̄ти патиссатика̄. кхоти авадха̄ран̣е. а̄гатоти а̄ган̃чхи. воти тумха̄кам̣. ва̄лам̣ вийа ведхӣти ва̄лаведхи вийа. айан̃хеттха сан̇кхепаттхо – тиккхаджавананиббедхикапан̃н̃ата̄йа ва̄лаведхирӯпо саттхукаппо тумха̄кам̣ ма̄тулаттхеро а̄гато, тасма̄ саман̣асан̃н̃ам̣ упат̣т̣хапетва̄ сатисампаджан̃н̃айутта̄ ева хутва̄ вихаратха, йатха̄дхигате виха̄ре аппаматта̄ бхаватха̄ти.
там̣ сутва̄ те са̄ман̣ера̄ дхаммасена̄патисса паччуггамана̄диваттам̣ катва̄ убхиннам̣ ма̄тулаттхера̄нам̣ пат̣исантха̄равела̄йам̣ на̄тидӯре сама̄дхим̣ сама̄паджджитва̄ нисӣдим̣су. дхаммасена̄пати ревататтхерена саддхим̣ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ ут̣т̣ха̄йа̄сана̄ те са̄ман̣ере упасан̇ками. те татха̄ ка̄лапариччхедасса кататта̄ тхере упасан̇каманте ут̣т̣хахитва̄ вандитва̄ ат̣т̣хам̣су. тхеро – ‘‘катаракатаравиха̄рена вихаратха̄’’ти пуччхитва̄ техи ‘‘има̄йа има̄йа̄’’ти вутте да̄ракепи евам̣ виненто – ‘‘майхам̣ бха̄тико саччава̄дӣ вата дхаммасса анудхаммача̄ри’’нти тхерам̣ пасам̣санто пакка̄ми. сесаметтха утта̄наттхамева̄ти.
кхадираванийаттхераапада̄наван̣н̣ана̄ саматта̄.