1. па̄тхикасуттаван̣н̣ана̄

сунаккхаттаваттхуван̣н̣ана̄

1. евам̣ ме сутам̣…пе… маллесу вихаратӣти па̄тхикасуттам̣. татра̄йам̣ апуббападаван̣н̣ана̄. маллесу вихаратӣти малла̄ на̄ма джа̄нападино ра̄джакума̄ра̄, тесам̣ нива̄со екопи джанападо рул̣хӣсаддена ‘‘малла̄’’ти вуччати, тасмим̣ маллесу джанападе. ‘‘анупийам̣ на̄ма малла̄нам̣ нигамо’’ти анупийанти евам̣на̄мако малла̄нам̣ джанападасса еко нигамо, там̣ гочарага̄мам̣ катва̄ екасмим̣ чха̄йӯдакасампанне ванасан̣д̣е вихаратӣти аттхо. анопийантипи па̄т̣хо. па̄висӣти павит̣т̣хо. бхагава̄ пана на та̄ва павит̣т̣хо, пависисса̄мӣти никкхантатта̄ пана па̄висӣти вутто. йатха̄ ким̣, йатха̄ ‘‘га̄мам̣ гамисса̄мӣ’’ти никкханто пурисо там̣ га̄мам̣ апаттопи ‘‘кухим̣ иттханна̄мо’’ти вутте ‘‘га̄мам̣ гато’’ти вуччати, евам̣. етадахосӣти га̄масамӣпе т̣хатва̄ сӯрийам̣ олокентасса етадахоси. атиппаго кхоти ативийа паго кхо, на та̄ва кулесу йа̄губхаттам̣ нит̣т̣хитанти. ким̣ пана бхагава̄ ка̄лам̣ аджа̄нитва̄ никкхантоти? на аджа̄нитва̄. паччӯсака̄лейева хи бхагава̄ н̃а̄н̣аджа̄лам̣ паттхаритва̄ локам̣ волокенто н̃а̄н̣аджа̄ласса анто павит̣т̣хам̣ бхаггаваготтам̣ чханнапарибба̄джакам̣ дисва̄ ‘‘аджджа̄хам̣ имасса парибба̄джакасса майа̄ пуббе катака̄ран̣ам̣ сама̄харитва̄ дхаммам̣ катхесса̄ми, са̄ дхаммакатха̄ асса майи паса̄даппат̣ила̄бхавасена сапхала̄ бхависсатӣ’’ти н̃атва̄ва парибба̄джака̄ра̄мам̣ пависитука̄мо атиппагова никкхами. тасма̄ таттха пависитука̄мата̄йа евам̣ читтам̣ уппа̄деси.

2. етадавоча̄ти бхагавантам̣ дисва̄ ма̄натхаддхатам̣ акатва̄ саттха̄рам̣ паччуггантва̄ етам̣ ету кхо, бхантетиа̄дикам̣ вачанам̣ авоча. имам̣ парийа̄йанти имам̣ ва̄рам̣, аджджа имам̣ а̄гаманава̄ранти аттхо. ким̣ пана бхагава̄ пуббепи таттха гатапубботи? на гатапуббо, локасамуда̄ча̄равасена пана евама̄ха. локийа̄ хи чирассам̣ а̄гатампи ана̄гатапуббампи мана̄паджа̄тикам̣ а̄гатам̣ дисва̄ ‘‘куто бхавам̣ а̄гато, чирассам̣ бхавам̣ а̄гато, катхам̣ те идха̄гаманамагго н̃а̄то, ким̣ маггамӯл̣хосӣ’’тиа̄дӣни ваданти. тасма̄ айампи локасамуда̄ча̄равасена евама̄ха̄ти ведитаббо. идама̄сананти аттано нисинна̄санам̣ паппхот̣етва̄ сампа̄детва̄ дадама̄но евама̄ха. сунаккхатто личчхавипуттоти сунаккхатто на̄ма личчхавира̄джапутто. со кира тасса гихисаха̄йо хоти, ка̄лена ка̄лам̣ тасса сантикам̣ гаччхати. паччаккха̄тоти ‘‘паччаккха̄ми да̄на̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ на да̄на̄хам̣, бханте, бхагавантам̣ уддисса вихарисса̄мӣ’’ти евам̣ пат̣иаккха̄то ниссат̣т̣хо париччатто.

3. бхагавантам̣ уддисса̄ти бхагава̄ ме саттха̄ ‘‘бхагавато ахам̣ ова̄дам̣ пат̣икаромӣ’’ти евам̣ ападиситва̄. ко санто кам̣ пачча̄чиккхасӣти йа̄чако ва̄ йа̄читакам̣ пачча̄чиккхеййа, йа̄читако ва̄ йа̄чакам̣. твам̣ пана нева йа̄чако на йа̄читако, евам̣ санте, могхапуриса, ко санто ко сама̄но кам̣ пачча̄чиккхасӣти дассети. пасса могхапуриса̄ти пасса туччхапуриса. йа̄ван̃ча те идам̣ апараддханти йаттакам̣ идам̣ тава апараддхам̣, йаттако те апара̄дхо таттако досоти ева̄хам̣ бхаггава тасса досам̣ а̄ропесинти дассети.

4. уттаримануссадхамма̄ти пан̃часӣладасасӣласан̇кха̄та̄ мануссадхамма̄уттари. иддхипа̄т̣иха̄рийанти иддхибхӯтам̣ па̄т̣иха̄рийам̣. кате ва̄ти катамхи ва̄. йассаттха̄йа̄ти йасса дуккхаккхайасса аттха̄йа. со ниййа̄ти таккарасса̄ти со дхаммо таккарасса йатха̄ майа̄ дхаммо десито, татха̄ ка̄ракасса самма̄ пат̣ипаннасса пуггаласса саббават̣т̣адуккхаккхайа̄йа аматанибба̄насаччхикирийа̄йа гаччхати, на гаччхати, сам̣ваттати, на сам̣ваттатӣти пуччхати. татра сунаккхатта̄ти тасмим̣ сунаккхатта майа̄ десите дхамме таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа сам̣ваттама̄не ким̣ уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ катам̣ кариссати, ко тена катена аттхо. тасмин̃хи катепи акатепи мама са̄санасса париха̄ни наттхи, деваманусса̄нан̃хи аматанибба̄насампа̄панаттха̄йа ахам̣ па̄рамийо пӯресим̣, на па̄т̣иха̄рийакаран̣аттха̄йа̄ти па̄т̣иха̄рийасса нираттхакатам̣ дассетва̄ ‘‘пасса, могхапуриса̄’’ти дутийам̣ досам̣ а̄ропеси.

5. агган̃н̃анти локапан̃н̃аттим̣. ‘‘идам̣ на̄ма локасса агга’’нти евам̣ джа̄нитаббампи аггам̣ марийа̄дам̣ на там̣ пан̃н̃апетӣти вадати. сесаметтха анантарава̄да̄нуса̄ренева ведитаббам̣.

6. анекапарийа̄йена кхоти идам̣ касма̄ а̄раддхам̣. сунаккхатто кира ‘‘бхагавато гун̣ам̣ маккхесса̄ми, ‘‘досам̣ пан̃н̃апесса̄мӣ’’ти еттакам̣ виппалапитва̄ бхагавато катхам̣ сун̣анто аппатит̣т̣хо нираво ат̣т̣ха̄си.

атха бхагава̄ – ‘‘сунаккхатта, евам̣ твам̣ маккхибха̄ве т̣хито сайамева гарахам̣ па̄пун̣иссасӣ’’ти маккхибха̄ве а̄дӣнавадассанаттхам̣ анекапарийа̄йена̄тиа̄дима̄ха. таттха анекапарийа̄йена̄ти анекака̄ран̣ена. ваджджига̄мети ваджджира̄джа̄нам̣ га̄ме, веса̄лӣнагаре но висахӣти на̄саккхи. со ависахантоти со сунаккхатто йасса пуббе тин̣н̣ам̣ ратана̄нам̣ ван̣н̣ам̣ катхентасса мукхам̣ наппахоти, со да̄ни тенева мукхена аван̣н̣ам̣ катхети, аддха̄ ависаханто асакконто брахмачарийам̣ чаритум̣ аттано ба̄лата̄йа аван̣н̣ам̣ катхетва̄ хӣна̄йа̄ватто. буддхо пана субуддхова, дхаммо сва̄ккха̄това, сан̇гхо суппат̣ипаннова. евам̣ тӣн̣и ратана̄ни тхомента̄ манусса̄ туйхева досам̣ дассессантӣти. ити кхо тети евам̣ кхо те, сунаккхатта, ватта̄ро бхависсанти. тато евам̣ досе уппанне саттха̄ атӣта̄на̄гате аппат̣ихатан̃а̄н̣о, майхам̣ евам̣ досо уппаджджиссатӣти джа̄нантопи пуретарам̣ на катхесӣти ваттум̣ на лаччхасӣти дассети. апаккамева̄ти апаккамийева, апакканто ва̄ чутоти аттхо. йатха̄ там̣ а̄па̄йикоти йатха̄ апа̄йе ниббаттана̄рахо сатто апаккамеййа, евамева апаккамӣти аттхо.

кораккхаттийаваттхуван̣н̣ана̄

7. екамида̄ханти имина̄ ким̣ дассети? идам̣ суттам̣ двӣхи падехи а̄баддхам̣ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ на каротӣти ча агган̃н̃ам̣ на пан̃н̃апетӣти ча. таттха ‘‘агган̃н̃ам̣ на пан̃н̃апетӣ’’ти идам̣ падам̣ суттапарийоса̄не дассессати. ‘‘па̄т̣иха̄рийам̣ на каротӣ’’ти имасса пана падасса анусандхидассанавасена айам̣ десана̄ а̄раддха̄.

таттха екамида̄ханти екасмим̣ ахам̣. самайанти самайе, екасмим̣ ка̄ле аханти аттхо. тхӯлӯсӯти тхӯлӯ на̄ма джанападо, таттха вихара̄ми. уттарака̄ на̄ма̄ти иттхилин̇гавасена уттарака̄ти евам̣на̄мако тхӯлӯнам̣ джанападасса нигамо, там̣ нигамам̣ гочарага̄мам̣ катва̄ти аттхо. ачелоти нагго. кораккхаттийоти антован̇капа̄до кхаттийо. куккураватикоти сама̄диннакуккуравато сунакхо вийа гха̄йитва̄ кха̄дати, уддханантаре нипаджджати, ан̃н̃ампи сунакхакирийамева кароти. чатуккун̣д̣икоти чатусан̇гхат̣т̣ито две джа̄н̣ӯни две ча каппаре бхӯмийам̣ т̣хапетва̄ вичарати. чхама̄никин̣н̣анти бхӯмийам̣ никин̣н̣ам̣ паккхиттам̣ т̣хапитам̣. бхаккхасанти бхаккхам̣ йам̣кин̃чи кха̄данӣйам̣ бходжанӣйам̣. мукхенева̄ти хаттхена апара̄маситва̄ кха̄данӣйам̣ мукхенева кха̄дати, бходжанӣйампи мукхенева бхун̃джати. са̄дхурӯпоти сундарарӯпо. айам̣ саман̣оти айам̣ арахатам̣ саман̣о екоти. таттха вата̄ти паттханаттхе нипа̄то. евам̣ кирасса паттхана̄ ахоси ‘‘имина̄ саман̣ена садисо ан̃н̃о саман̣о на̄ма наттхи, айан̃хи аппиччхата̄йа ваттхам̣ на нива̄сети, ‘еса папан̃чо’ти ман̃н̃ама̄но бхиккха̄бха̄джанампи на парихарати, чхама̄никин̣н̣амева кха̄дати, айам̣ саман̣о на̄ма. майам̣ пана ким̣ саман̣а̄’’ти? евам̣ саббан̃н̃убуддхасса паччхато чарантова имам̣ па̄пакам̣ витаккам̣ витаккеси.

етадавоча̄ти бхагава̄ кира чинтеси ‘‘айам̣ сунаккхатто па̄паджджха̄сайо, ким̣ ну имам̣ дисва̄ чинтесӣ’’ти? атхевам̣ чинтенто тасса аджджха̄сайам̣ видитва̄ ‘‘айам̣ могхапурисо ма̄дисасса саббан̃н̃уно паччхато а̄гаччханто ачелам̣ араха̄ти ман̃н̃ати, идхева да̄на̄йам̣ ба̄ло ниггахам̣ арахатӣ’’ти аниваттитва̄ва етам̣ твампи на̄ма̄тиа̄дивачанамавоча. таттха твампи на̄ма̄ти гарахаттхе пика̄ро. гараханто хи нам̣ бхагава̄ ‘‘твампи на̄ма̄’’ти а̄ха. ‘‘твампи на̄ма евам̣ хӣнаджджха̄сайо, ахам̣ саман̣о сакйапуттийоти евам̣ пат̣иджа̄ниссасӣ’’ти айан̃хеттха адхиппа̄йо. ким̣ пана мам̣, бхантети майхам̣, бханте, ким̣ га̄райхам̣ дисва̄ бхагава̄ ‘‘евама̄ха̄’’ти пуччхати. атхасса бхагава̄ а̄чиккханто ‘‘нану те’’тиа̄дима̄ха. маччхара̄йатӣти ‘‘ма̄ ан̃н̃асса арахаттам̣ хотӯ’’ти ким̣ бхагава̄ евам̣ арахаттасса маччхара̄йатӣти пуччхати. на кхо аханти ахам̣, могхапуриса, садевакасса локасса арахаттаппат̣ила̄бхамева пачча̄сӣса̄ми, етадаттхамева ме бахӯни дуккара̄ни каронтена па̄рамийо пӯрита̄, на кхо ахам̣, могхапуриса, арахаттасса маччхара̄йа̄ми. па̄пакам̣ дит̣т̣хигатанти на арахантам̣ араха̄ти, араханте ча анарахантоти евам̣ тасса дит̣т̣хи уппанна̄. там̣ сандха̄йа ‘‘па̄пакам̣ дит̣т̣хигата’’нти а̄ха. йам̣ кхо пана̄ти йам̣ етам̣ ачелам̣ евам̣ ман̃н̃аси. саттамам̣ дивасанти саттаме дивасе. аласакена̄ти аласакабйа̄дхина̄. ка̄лан̇кариссатӣти уддхума̄таударо мариссати.

ка̄лакан̃чика̄ти тесам̣ асура̄нам̣ на̄мам̣. тесам̣ кира тига̄вуто аттабха̄во аппамам̣салохито пура̄н̣апан̣н̣асадисо каккат̣ака̄нам̣ вийа аккхӣни никкхамитва̄ маттхаке тит̣т̣ханти, мукхам̣ сӯчипа̄сакасадисам̣ маттхакасмим̣йева хоти, тена он̣амитва̄ гочарам̣ ган̣ханти. бӣран̣аттхамбакети бӣран̣атин̣аттхамбо тасмим̣ суса̄не аттхи, тасма̄ там̣ бӣран̣аттхамбаканти вуччати.

тенупасан̇камӣти бхагавати еттакам̣ ватва̄ тасмим̣ га̄ме пин̣д̣а̄йа чаритва̄ виха̄рам̣ гате виха̄ра̄ никкхамитва̄ упасан̇ками. йена тванти йена ка̄ран̣ена твам̣. йасма̄пи бхагавата̄ бйа̄като, тасма̄ти аттхо. маттам̣ маттанти пама̄н̣айуттам̣ пама̄н̣айуттам̣. ‘‘манта̄ манта̄’’типи па̄т̣хо, пан̃н̃а̄йа упапариккхитва̄ упапариккхитва̄ти аттхо. йатха̄ саман̣асса готамасса̄ти йатха̄ саман̣асса готамасса миччха̄ вачанам̣ асса, татха̄ кареййа̄сӣти а̄ха. евам̣ вутте ачело сунакхо вийа уддханат̣т̣ха̄не нипанно сӣсам̣ уккхипитва̄ аккхӣни уммӣлетва̄ олокенто ким̣ катхеси ‘‘саман̣о на̄ма готамо амха̄кам̣ верӣ висабха̄го, саман̣асса готамасса уппаннака̄лато пат̣т̣ха̄йа майам̣ сӯрийе уггате кхаджджопанака̄ вийа джа̄та̄. саман̣о готамо амхе, евам̣ ва̄чам̣ вадеййа ан̃н̃атха̄ ва̄. верино пана катха̄ на̄ма таччха̄ на хоти, гаччха твам̣ ахаметтха каттаббам̣ джа̄нисса̄мӣ’’ти ватва̄ пунадева нипаджджи.

8. екадвӣхика̄йа̄ти екам̣ двети ватва̄ ган̣еси. йатха̄ танти йатха̄ асаддахама̄но кочи ган̣еййа, евам̣ ган̣еси. екадивасан̃ча тиккхаттум̣ упасан̇камитва̄ еко дивасо атӣто, две диваса̄ атӣта̄ти а̄рочеси. саттамам̣ дивасанти со кира сунаккхаттасса вачанам̣ сутва̄ сатта̄хам̣ нира̄ха̄рова ахоси. атхасса саттаме дивасе еко упат̣т̣ха̄ко ‘‘амха̄кам̣ кулӯпакасаман̣асса аджджа саттамо дивасо гехам̣ ана̄гаччхантасса апха̄су ну кхо джа̄та’’нти сӯкарамам̣сам̣ пача̄петва̄ бхаттама̄да̄йа гантва̄ пурато бхӯмийам̣ никкхипи. ачело дисва̄ чинтеси ‘‘саман̣асса готамасса катха̄ таччха̄ ва̄ атаччха̄ ва̄ хоту, а̄ха̄рам̣ пана кха̄дитва̄ сухитасса ме маран̣ампи сумаран̣а’’нти две хаттхе джан̣н̣ука̄ни ча бхӯмийам̣ т̣хапетва̄ куччхипӯрам̣ бхун̃джи. со раттибха̄ге джӣра̄петум̣ асакконто аласакена ка̄ламака̄си. сачепи хи со ‘‘на бхун̃джеййа’’нти чинтеййа, татха̄пи там̣ дивасам̣ бхун̃джитва̄ аласакена ка̄лам̣ кареййа. адведжджхавачана̄ хи татха̄гата̄ти.

бӣран̣аттхамбакети титтхийа̄ кира ‘‘ка̄лан̇като кораккхаттийо’’ти сутва̄ диваса̄ни ган̣етва̄ идам̣ та̄ва саччам̣ джа̄там̣, ида̄ни нам̣ ан̃н̃аттха чхад̣д̣етва̄ ‘‘муса̄ва̄дена саман̣ам̣ готамам̣ нигган̣хисса̄ма̄’’ти гантва̄ тасса сарӣрам̣ валлийа̄ бандхитва̄ а̄кад̣д̣ханта̄ ‘‘еттха чхад̣д̣есса̄ма, еттха чхад̣д̣есса̄ма̄’’ти гаччханти. гатагатат̣т̣ха̄нам̣ ан̇ган̣амева хоти. те кад̣д̣хама̄на̄ бӣран̣аттхамбакасуса̄нам̣йева гантва̄ суса̄набха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘ан̃н̃аттха чхад̣д̣есса̄ма̄’’ти а̄кад̣д̣хим̣су. атха несам̣ валли чхиджджиттха, паччха̄ ча̄летум̣ на̄саккхим̣су. те татова пакканта̄. тена вуттам̣ – ‘‘бӣран̣аттхамбаке суса̄не чхад̣д̣есу’’нти.

9. тенупасан̇камӣти касма̄ упасан̇ками? со кира чинтеси ‘‘авасесам̣ та̄ва саман̣асса готамасса вачанам̣ самети, матасса пана ут̣т̣ха̄йа ан̃н̃ена саддхим̣ катханам̣ на̄ма наттхи, ханда̄хам̣ гантва̄ пуччха̄ми. саче катхети, сундарам̣. но че катхети, саман̣ам̣ готамам̣ муса̄ва̄дена нигган̣хисса̄мӣ’’ти имина̄ ка̄ран̣ена упасан̇ками. а̄кот̣есӣти пахари. джа̄на̄ми а̄вусоти матасарӣрам̣ ут̣т̣хахитва̄ катхетум̣ саматтхам̣ на̄ма наттхи, идам̣ катхам̣ катхесӣти? буддха̄нубха̄вена. бхагава̄ кира кораккхаттийам̣ асурайонито а̄нетва̄ сарӣре адхимочетва̄ катха̄песи. тамева ва̄ сарӣрам̣ катха̄песи, ачинтеййо хи буддхависайо.

10. татхева там̣ випа̄канти тасса вачанасса випа̄кам̣ татхева, уда̄ху ноти лин̇гавипалла̄со като, татхева со випа̄коти аттхо. кечи пана ‘‘випакка’’нтипи пат̣ханти, ниббаттанти аттхо.

еттха т̣хатва̄ па̄т̣иха̄рийа̄ни сама̄нетабба̄ни. сабба̄нева хета̄ни пан̃ча па̄т̣иха̄рийа̄ни хонти. ‘‘саттаме дивасе мариссатӣ’’ти вуттам̣, со татхева мато, идам̣ пат̣хамам̣ па̄т̣иха̄рийам̣. ‘‘аласакена̄’’ти вуттам̣, аласакенева мато, идам̣ дутийам̣. ‘‘ка̄лакан̃чикесу ниббаттиссатӣ’’ти вуттам̣, таттхева ниббатто, идам̣ татийам̣. ‘‘бӣран̣аттхамбаке суса̄не чхад̣д̣ессантӣ’’ти вуттам̣, таттхева чхад̣д̣ито, идам̣ чатуттхам̣. ‘‘ниббаттат̣т̣ха̄нато а̄гантва̄ сунаккхаттена саддхим̣ катхессатӣ’’ти вутто, со катхесийева, идам̣ пан̃чамам̣ па̄т̣иха̄рийам̣.

ачелакал̣а̄рамат̣т̣акаваттхуван̣н̣ана̄

11. кал̣а̄рамат̣т̣акоти никкхантадантаматтако. на̄мамева ва̄ тассетам̣. ла̄бхаггаппаттоти ла̄бхаггам̣ патто, аггала̄бхам̣ паттоти вуттам̣ хоти. йасаггаппаттоти йасаггам̣ аггапарива̄рам̣ патто. ватапада̄нӣти вата̄нийева, ватакот̣т̣ха̄са̄ ва̄. саматта̄нӣти гахита̄ни. сама̄динна̄нӣти тассева вевачанам̣. пураттхимена веса̄линти веса̄лито авидӯре пураттхима̄йа диса̄йа. четийанти йаккхачетийат̣т̣ха̄нам̣. еса найо саббаттха.

12. йена ачелакоти бхагавато ваттам̣ катва̄ йена ачело кал̣а̄рамат̣т̣ако тенупасан̇ками. пан̃хам̣ апуччхӣти гамбхӣрам̣ тилаккхан̣а̄хатам̣ пан̃хам̣ пуччхи. на сампа̄йа̄сӣти на самма̄ н̃а̄н̣агатийа̄ па̄йа̄си, андхо вийа висамат̣т̣ха̄не таттха таттхева паккхали. нева а̄дим̣, на парийоса̄намаддаса. атха ва̄ ‘‘на сампа̄йа̄сӣ’’ти на сампа̄деси, сампа̄детва̄ катхетум̣ на̄саккхи. асампа̄йантоти кабараккхӣни париваттетва̄ олокенто ‘‘асиккхитакасса сантике вут̣т̣хоси, анока̄сепи паббаджито пан̃хам̣ пуччханто вичараси, апехи ма̄ етасмим̣ т̣ха̄не ат̣т̣ха̄сӣ’’ти ваданто. копан̃ча досан̃ча аппаччайан̃ча па̄тва̄ка̄сӣти куппана̄ка̄рам̣ копам̣, дуссана̄ка̄рам̣ досам̣, атут̣т̣ха̄ка̄рабхӯтам̣ доманассасан̇кха̄там̣ аппаччайан̃ча па̄кат̣амака̄си. а̄са̄димхасети а̄са̄дийимха гхат̣т̣айимха. ма̄ вата но ахосӣти ахо вата ме на бхавеййа. мам̣ вата но ахосӣтипи па̄т̣хо. таттха манти са̄мивачанаттхе упайогавачанам̣, ахоси вата ну мама̄ти аттхо. еван̃ча пана чинтетва̄ уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ‘‘кхаматха ме, бханте’’ти там̣ кхама̄песи. сопи ито пат̣т̣ха̄йа ан̃н̃ам̣ кин̃чи пан̃хам̣ на̄ма на пуччхиссасӣти. а̄ма на пуччхисса̄мӣти. йади евам̣ гаччха, кхама̄ми тети там̣ уййоджеси.

14. парихитоти паридахито ниваттхаваттхо. са̄нуча̄рикоти ануча̄рика̄ вуччати бхарийа̄, саха ануча̄рика̄йа са̄нуча̄рико, там̣ там̣ брахмачарийам̣ паха̄йа сабхарийоти аттхо. оданакумма̄санти сура̄мам̣сато атирекам̣ оданампи кумма̄сампи бхун̃джама̄но. йаса̄ нихӣноти йам̣ ла̄бхаггайасаггам̣ патто, тато парихӣно хутва̄. ‘‘катам̣ хоти уттаримануссадхамма̄ иддхипа̄т̣иха̄рийа’’нти идха саттаватапада̄тиккамавасена сатта па̄т̣иха̄рийа̄ни ведитабба̄ни.

ачелапа̄тхикапуттаваттхуван̣н̣ана̄

15. па̄тхикапуттоти па̄тхикасса путто. н̃а̄н̣ава̄дена̄ти н̃а̄н̣ава̄дена саддхим̣. упад̣д̣хапатханти йоджанам̣ че, но антаре бхавеййа, готамо ад̣д̣хайоджанам̣, ахам̣ ад̣д̣хайоджанам̣. еса найо ад̣д̣хайоджана̄дӣсу. екападава̄рампи атиккамма гаччхато джайо бхависсати, ана̄гаччхато пара̄джайоти. те таттха̄ти те майам̣ таттха сама̄гатат̣т̣ха̄не. таддигун̣ам̣ таддигун̣а̄ханти тато тато дигун̣ам̣ дигун̣ам̣ ахам̣ карисса̄ми, бхагавата̄ саддхим̣ па̄т̣иха̄рийам̣ ка̄тум̣ асаматтхабха̄вам̣ джа̄нантопи ‘‘уттамапурисена саддхим̣ пат̣т̣хапетва̄ асаккун̣антасса̄пи па̄сам̣со хотӣ’’ти н̃атва̄ евама̄ха. нагарава̄синопи там̣ сутва̄ ‘‘асаматтхо на̄ма евам̣ на гаджджати, аддха̄ айампи араха̄ бхависсатӣ’’ти тасса махантам̣ сакка̄рамакам̣су.

16. йена̄хам̣ тенупасан̇камӣти ‘‘сунаккхатто кира па̄тхикапутто евам̣ вадатӣ’’ти ассоси. атхасса хӣнаджджха̄сайатта̄ хӣнадассана̄йа читтам̣ удапа̄ди.

со бхагавато ваттам̣ катва̄ бхагавати гандхакут̣им̣ павит̣т̣хе па̄тхикапуттасса сантикам̣ гантва̄ пуччхи ‘‘тумхе кира еварӯпим̣ катхам̣ катхетха̄’’ти? ‘‘а̄ма, катхема̄’’ти. йади евам̣ ‘‘ма̄ бха̄йиттха виссаттха̄ пунаппунам̣ евам̣ вадатха, ахам̣ саман̣асса готамасса упат̣т̣ха̄ко, тасса висайам̣ виджа̄на̄ми, тумхехи саддхим̣ па̄т̣иха̄рийам̣ ка̄тум̣ на саккхиссати, ахам̣ саман̣асса готамасса катхетва̄ бхайам̣ уппа̄детва̄ там̣ ан̃н̃ато гахетва̄ гамисса̄ми, тумхе ма̄ бха̄йиттха̄’’ти там̣ асса̄сетва̄ бхагавато сантикам̣ гато. тена вуттам̣ ‘‘йена̄хам̣ тенупасан̇камӣ’’ти. там̣ ва̄чантиа̄дӣсу ‘‘ахам̣ абуддхова сама̄но буддхомхӣти вичарим̣, абхӯтам̣ ме катхитам̣ на̄хам̣ буддхо’’ти ваданто там̣ ва̄чам̣ паджахати на̄ма. рахо нисӣдитва̄ чинтайама̄но ‘‘ахам̣ ‘еттакам̣ ка̄лам̣ абуддхова сама̄но буддхомхӣ’ти вичарим̣, ито да̄ни пат̣т̣ха̄йа на̄хам̣ буддхо’’ти чинтайанто там̣ читтам̣ паджахати на̄ма. ‘‘ахам̣ ‘еттакам̣ ка̄лам̣ абуддхова сама̄но буддхомхӣ’ти па̄пакам̣ дит̣т̣хим̣ гахетва̄ вичарим̣, ито да̄ни пат̣т̣ха̄йа имам̣ дит̣т̣хим̣ паджаха̄мӣ’’ти паджаханто там̣ дит̣т̣хим̣ пат̣иниссаджджати на̄ма. евам̣ акаронто пана там̣ ва̄чам̣ аппаха̄йа там̣ читтам̣ аппаха̄йа там̣ дит̣т̣хим̣ аппат̣иниссаджджитва̄ти вуччати. випатеййа̄ти бандхана̄ муттата̄лапаккам̣ вийа гӣвато патеййа, саттадха̄ ва̄ пана пхалеййа.

17. раккхатетанти раккхату етам̣. екам̣сена̄ти ниппарийа̄йена. одха̄рита̄ти бха̄сита̄. ачело ча, бханте, па̄тхикапуттоти евам̣ екам̣сена бхагавато ва̄ча̄йа одха̄рита̄йа саче ачело па̄тхикапутто. вирӯпарӯпена̄ти вигатарӯпена вигаччхитасабха̄вена рӯпена аттано рӯпам̣ паха̄йа адиссама̄нена ка̄йена. сӣхабйаггха̄дивасена ва̄ вивидхарӯпена саммукхӣбха̄вам̣ а̄гаччхеййа. тадасса бхагавато муса̄ти евам̣ санте бхагавато там̣ вачанам̣ муса̄ бхавеййа̄ти муса̄ва̄дена нигган̣ха̄ти. т̣хапетва̄ кира етам̣ на ан̃н̃ена бхагава̄ муса̄ва̄дена ниггахитапубботи.

18. двайага̄минӣти сарӯпена аттхибха̄вам̣, аттхена наттхибха̄ванти евам̣ двайага̄минӣ. аликатуччханиппхалава̄ча̄йа етам̣ адхивачанам̣.

19. аджитопи на̄ма личчхавӣнам̣ сена̄патӣти со кира бхагавато упат̣т̣ха̄ко ахоси, со ка̄ламака̄си. атхасса сарӣракиччам̣ катва̄ манусса̄ па̄тхикапуттам̣ пуччхим̣су ‘‘кухим̣ ниббатто сена̄патӣ’’ти? со а̄ха – ‘‘маха̄нирайе ниббатто’’ти. идан̃ча пана ватва̄ пуна а̄ха ‘‘тумха̄кам̣ сена̄пати мама сантикам̣ а̄гамма ахам̣ тумха̄кам̣ вачанамакатва̄ саман̣асса готамасса ва̄дам̣ патит̣т̣хапетва̄ нирайе ниббаттомхӣ’’ти пародиттха̄ти. тенупасан̇ками дива̄виха̄ра̄йа̄ти еттха ‘‘па̄т̣иха̄рийакаран̣аттха̄йа̄’’ти касма̄ на вадати? абха̄ва̄. саммукхӣбха̄вопи хисса тена саддхим̣ наттхи, куто па̄т̣иха̄рийакаран̣ам̣, тасма̄ татха̄ аватва̄ ‘‘дива̄виха̄ра̄йа̄’’ти а̄ха.

иддхипа̄т̣иха̄рийакатха̄ван̣н̣ана̄

20. гахапатинечайика̄ти гахапати маха̄са̄ла̄. тесан̃хи маха̄дханадхан̃н̃аничайо, тасма̄ ‘‘нечайика̄’’ти вуччанти. анекасахасса̄ти сахассехипи апарима̄н̣аган̣ана̄. евам̣ махатим̣ кира парисам̣ т̣хапетва̄ сунаккхаттам̣ ан̃н̃о саннипа̄тетум̣ саматтхо наттхи. тенева бхагава̄ еттакам̣ ка̄лам̣ сунаккхаттам̣ гахетва̄ вичари.

21. бхайанти читтутра̄сабхайам̣. чхамбхитаттанти сакаласарӣрачаланам̣. ломахам̣соти лома̄нам̣ уддхаггабха̄во. со кира чинтеси – ‘‘ахам̣ атимахантам̣ катхам̣ катхетва̄ садеваке локе аггапуггалена саддхим̣ пат̣ивируддхо, майхам̣ кхо панаббхантаре арахаттам̣ ва̄ па̄т̣иха̄рийакаран̣ахету ва̄ наттхи, саман̣о пана готамо па̄т̣иха̄рийам̣ кариссати, атхасса па̄т̣иха̄рийам̣ дисва̄ маха̄джано ‘твам̣ да̄ни па̄т̣иха̄рийам̣ ка̄тум̣ асакконто касма̄ аттано пама̄н̣амаджа̄нитва̄ локе аггапуггалена саддхим̣ пат̣ималло хутва̄ гаджджасӣ’ти кат̣т̣халед̣д̣удан̣д̣а̄дӣхи вихет̣хессатӣ’’ти. тенасса маха̄джанасаннипа̄тан̃чева тена бхагавато ча а̄гаманам̣ сутва̄ бхайам̣ ва̄ чхамбхитаттам̣ ва̄ ломахам̣со ва̄ удапа̄ди. со тато дуккха̄ муччитука̄мо тиндукакха̄н̣укапарибба̄джака̄ра̄мам̣ агама̄си. таматтхам̣ дассетум̣ атха кхо бхагава̄тиа̄дима̄ха. таттха упасан̇камӣти на кевалам̣ упасан̇ками, упасан̇камитва̄ пана дӯрам̣ ад̣д̣хайоджанантарам̣ парибба̄джака̄ра̄мам̣ павит̣т̣хо. таттхапи читтасса̄дам̣ алабхама̄но антантена а̄виджджхитва̄ а̄ра̄мапаччанте екам̣ гаханат̣т̣ха̄нам̣ упадха̄ретва̄ па̄са̄н̣апхалаке нисӣди. атха бхагава̄ чинтеси – ‘‘саче айам̣ ба̄ло кассачидева катхам̣ гахетва̄ идха̄гаччхеййа, ма̄ нассату ба̄ло’’ти ‘‘нисиннапа̄са̄н̣апхалакам̣ тасса сарӣре аллӣнам̣ хотӯ’’ти адхит̣т̣ха̄си. саха адхит̣т̣ха̄начиттена там̣ тасса сарӣре аллӣйи. со маха̄аддубандханабаддхо вийа чхиннапа̄до вийа ча ахоси.

ассосӣти ито чито ча па̄тхикапуттам̣ парийесама̄на̄ париса̄ тасса анупадам̣ гантва̄ нисиннат̣т̣ха̄нам̣ н̃атва̄ а̄гатена ан̃н̃атарена пурисена ‘‘тумхе кам̣ парийесатха̄’’ти вутте па̄тхикапуттанти. со ‘‘тиндукакха̄н̣укапарибба̄джака̄ра̄ме нисинно’’ти вуттавачанена ассоси.

22. сам̣саппатӣти осӣдати. таттхева сан̃чарати. па̄вал̣а̄ вуччати а̄нисадат̣т̣хика̄.

23. пара̄бхӯтарӯпоти пара̄джитарӯпо, винат̣т̣харӯпо ва̄.

25. гойугехӣти гойуттехи сатаматтехи ва̄ сахассаматтехи ва̄ йугехи. а̄вин̃чхеййа̄ма̄ти а̄кад̣д̣хеййа̄ма. чхиджджеййунти чхиндеййум̣. па̄тхикапутто ва̄ бандхат̣т̣ха̄не чхиджджеййа.

26. да̄рупаттикантева̄сӣти да̄рупаттикасса антева̄сӣ. тасса кира етадахоси ‘‘тит̣т̣хату та̄ва па̄т̣иха̄рийам̣, саман̣о готамо ‘ачело па̄тхикапутто а̄сана̄пи на вут̣т̣хахиссатӣ’ти а̄ха. ханда̄хам̣ гантва̄ йена кеначи упа̄йена там̣ а̄сана̄ вут̣т̣ха̄пеми. етта̄вата̄ ча саман̣асса готамасса пара̄джайо бхависсатӣ’’ти. тасма̄ евама̄ха.

27. сӣхасса̄ти чатта̄ро сӣха̄ тин̣асӣхо ча ка̄л̣асӣхо ча пан̣д̣усӣхо ча кесарасӣхо ча. тесам̣ чатуннам̣ сӣха̄нам̣ кесарасӣхо аггатам̣ гато, со идха̄дхиппето. мигаран̃н̃оти саббачатуппада̄нам̣ ран̃н̃о. а̄сайанти нива̄сам̣. сӣхана̄данти абхӣтана̄дам̣. гочара̄йа паккамеййанти а̄ха̄раттха̄йа паккамеййам̣. варам̣ варанти уттамуттамам̣, тхӯлам̣ тхӯланти аттхо. мудумам̣са̄нӣти мудӯни мам̣са̄ни. ‘‘мадхумам̣са̄нӣ’’типи па̄т̣хо, мадхурамам̣са̄нӣти аттхо. аджджхупеййанти упагаччхеййам̣. сӣхана̄дам̣ надитва̄ти йе дуббала̄ па̄н̣а̄, те пала̄йантӯти аттано сӯрабха̄васаннисситена ка̄рун̃н̃ена надитва̄.

28. вигха̄сасам̣вад̣д̣хоти вигха̄сена сам̣вад̣д̣хо, вигха̄сам̣ бхаккхита̄ тириттамам̣сам̣ кха̄дитва̄ вад̣д̣хито. диттоти даппито тхӯласарӣро. балава̄ти баласампанно. етадахосӣти касма̄ ахоси? асмима̄надосена.

татра̄йам̣ анупуббикатха̄ – екадивасам̣ кира со сӣхо гочарато ниваттама̄но там̣ син̇га̄лам̣ бхайена пала̄йама̄нам̣ дисва̄ ка̄рун̃н̃аджа̄то хутва̄ ‘‘вайаса, ма̄ бха̄йи, тит̣т̣ха ко на̄ма тва’’нти а̄ха. джамбуко на̄ма̄хам̣ са̄мӣти. вайаса, джамбука, ито пат̣т̣ха̄йа мам̣ упат̣т̣ха̄тум̣ саккхиссасӣти. упат̣т̣хахисса̄мӣти. со тато пат̣т̣ха̄йа упат̣т̣ха̄ти. сӣхо гочарато а̄гаччханто махантам̣ махантам̣ мам̣сакхан̣д̣ам̣ а̄харати. со там̣ кха̄дитва̄ авидӯре па̄са̄н̣апит̣т̣хе васати. со катипа̄хаччайенева тхӯласарӣро маха̄кхандхо джа̄то. атха нам̣ сӣхо авоча – ‘‘вайаса, джамбука, мама виджамбханака̄ле авидӯре т̣хатва̄ ‘вироча са̄мӣ’ти ваттум̣ саккхиссасӣ’’ти. саккоми са̄мӣти. со тасса виджамбханака̄ле татха̄ кароти. тена сӣхасса атиреко асмима̄но хоти.

атхекадивасам̣ джарасин̇га̄ло удакасон̣д̣ийам̣ па̄нӣйам̣ пиванто аттано чха̄йам̣ олокенто аддаса аттано тхӯласарӣратан̃чева маха̄кхандхатан̃ча. дисва̄ ‘джарасин̇га̄лосмӣ’ти манам̣ акатва̄ ‘‘ахампи сӣхо джа̄то’’ти ман̃н̃и. тато аттана̄ва атта̄нам̣ етадавоча – ‘‘вайаса, джамбука, йуттам̣ на̄ма тава имина̄ аттабха̄вена парасса уччхит̣т̣хамам̣сам̣ кха̄дитум̣, ким̣ твам̣ пурисо на хоси, сӣхасса̄пи чатта̄ро па̄да̄ две да̄т̣ха̄ две кан̣н̣а̄ екам̣ нан̇гут̣т̣хам̣, тавапи саббам̣ татхева, кевалам̣ тава кесарабха̄раматтамева наттхӣ’’ти. тассевам̣ чинтайато асмима̄но вад̣д̣хи. атхасса тена асмима̄надосена етам̣ ‘‘ко ча̄ха’’нтиа̄ди ман̃н̃итамахоси. таттха ко ча̄ханти ахам̣ ко, сӣхо мигара̄джа̄ ко, на ме н̃а̄ти, на са̄мико, кимахам̣ тасса нипаччака̄рам̣ каромӣти адхиппа̄йо. син̇га̄лакам̣йева̄ти син̇га̄ларавамева. бхеран̣д̣акам̣йева̄ти аппийаамана̄пасаддамева. ке ча чхаве син̇га̄лети ко ча ла̄мако син̇га̄ло. ке пана сӣхана̄дети ко пана сӣхана̄до син̇га̄ласса ча сӣхана̄дасса ча ко самбандхоти адхиппа̄йо. сугата̄пада̄несӯти сугаталаккхан̣есу. сугатасса са̄санасамбхӯта̄су тӣсу сиккха̄су. катхам̣ панеса таттха джӣвати? етасса хи чатта̄ро паччайе дадама̄на̄ сӣла̄дигун̣асампанна̄нам̣ самбуддха̄нам̣ дема̄ти денти, тена еса абуддхо сама̄но буддха̄нам̣ нийа̄митапаччайе парибхун̃джанто сугата̄пада̄несу джӣвати на̄ма. сугата̄тиритта̄нӣти тесам̣ кира бходжана̄ни дадама̄на̄ буддха̄нан̃ча буддхаса̄вака̄нан̃ча датва̄ паччха̄ авасесам̣ са̄йанхасамайе денти. евамеса сугата̄тиритта̄ни бхун̃джати на̄ма. татха̄гатети татха̄гатам̣ арахантам̣ самма̄самбуддхам̣ а̄са̄детаббам̣ гхат̣т̣айитаббам̣. атха ва̄ ‘‘татха̄гате’’тиа̄дӣни упайогабахувачана̄нева. а̄са̄детаббанти идампи бахувачанамева екавачанам̣ вийа вуттам̣. а̄са̄дана̄ти ахам̣ буддхена саддхим̣ па̄т̣иха̄рийам̣ карисса̄мӣти гхат̣т̣ана̄.

29. самеккхийа̄на̄ти самеккхитва̄, ман̃н̃итва̄ти аттхо. аман̃н̃ӣти пуна аман̃н̃иттха коттхӯти син̇га̄ло.

30. атта̄нам̣ вигха̄се самеккхийа̄ти сон̣д̣ийам̣ уччхит̣т̣ходаке тхӯлам̣ аттабха̄вам̣ дисва̄. йа̄ва атта̄нам̣ на пассатӣти йа̄ва ахам̣ сӣхавигха̄сасам̣вад̣д̣хитако джарасин̇га̄лоти евам̣ йатха̄бхӯтам̣ атта̄нам̣ на пассати. бйаггхоти ман̃н̃атӣти сӣхохамасмӣти ман̃н̃ати, сӣхена ва̄ сама̄набало бйаггхойева аханти ман̃н̃ати.

31. бхутва̄на бхекети а̄ва̄т̣аман̣д̣ӯке кха̄дитва̄. кхаламӯсика̄йоти кхалесу мӯсика̄йо ча кха̄дитва̄. кат̣асӣсу кхитта̄ни ча кон̣апа̄нӣти суса̄несу чхад̣д̣итакун̣апа̄ни ча кха̄дитва̄. маха̄ванети маханте ванасмим̣. сун̃н̃аванети туччхаване. вивад̣д̣хоти вад̣д̣хито. татхева со син̇га̄лакам̣ анадӣти евам̣ сам̣вад̣д̣хопи мигара̄джа̄хамасмӣти ман̃н̃итва̄пи йатха̄ пуббе дуббаласин̇га̄лака̄ле, татхева со син̇га̄ларавам̣йева аравӣти. има̄йапи га̄тха̄йа бхека̄дӣни бхутва̄ вад̣д̣хитасин̇га̄ло вийа ла̄бхасакка̄рагиддхо тванти па̄тхикапуттамева гхат̣т̣еси.

на̄гехӣти хаттхӣхи. маха̄бандхана̄ти махата̄ килесабандхана̄ мочетва̄. маха̄видугга̄ти маха̄видуггам̣ на̄ма чатта̄ро огха̄. тато уддхаритва̄ нибба̄натхале патит̣т̣хапетва̄.

агган̃н̃апан̃н̃аттикатха̄ван̣н̣ана̄

36. ити ‘‘бхагава̄ еттакена катха̄маггена па̄т̣иха̄рийам̣ на каротӣ’’ти падасса анусандхим̣ дассетва̄ ида̄ни ‘‘на агган̃н̃ам̣ пан̃н̃а̄петӣ’’ти имасса анусандхим̣ дассенто агган̃н̃ан̃ча̄ханти десанам̣ а̄рабхи. таттха агган̃н̃ан̃ча̄ханти ахам̣, бхаггава, агган̃н̃ан̃ча паджа̄на̄ми локуппаттичарийавам̣сан̃ча. тан̃ча паджа̄на̄мӣти на кевалам̣ агган̃н̃амева, тан̃ча агган̃н̃ам̣ паджа̄на̄ми. тато ча уттаритарам̣ сӣласама̄дхито пат̣т̣ха̄йа йа̄ва саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣а̄ паджа̄на̄ми. тан̃ча паджа̄нам̣ на пара̄маса̄мӣти тан̃ча паджа̄нантопи ахам̣ идам̣ на̄ма паджа̄на̄мӣти тан̣ха̄дит̣т̣хима̄навасена на пара̄маса̄ми. наттхи татха̄гатасса пара̄ма̄соти дӣпети. паччаттан̃н̃ева ниббути видита̄ти аттана̄йева аттани килесанибба̄нам̣ видитам̣. йадабхиджа̄нам̣ татха̄гатоти йам̣ килесанибба̄нам̣ джа̄нанто татха̄гато. но анайам̣ а̄паджджатӣти авидитанибба̄на̄ титтхийа̄ вийа анайам̣ дуккхам̣ бйасанам̣ на̄паджджати.

37. ида̄ни йам̣ там̣ титтхийа̄ агган̃н̃ам̣ пан̃н̃апенти, там̣ дассенто санти бхаггава̄тиа̄дима̄ха. таттха иссаракуттам̣ брахмакуттанти иссаракатам̣ брахмакатам̣, иссараниммитам̣ брахманиммитанти аттхо. брахма̄ ева хи еттха а̄дхипаччабха̄вена иссароти ведитаббо. а̄чарийаканти а̄чарийабха̄вам̣ а̄чарийава̄дам̣. таттха а̄чарийава̄до агган̃н̃ам̣. агган̃н̃ам̣ пана еттха деситанти катва̄ со агган̃н̃ам̣ твева вутто. катхам̣ вихитаканти кена вихитам̣ кинти вихитам̣. сесам̣ брахмаджа̄ле виттха̄ританайенева ведитаббам̣.

41. кхид̣д̣а̄падосиканти кхид̣д̣а̄падосикамӯлам̣.

47. асата̄ти авиджджама̄нена, асам̣виджджама̄нат̣т̣хена̄ти аттхо. туччха̄ти туччхена антоса̄равирахитена. муса̄ти муса̄ва̄дена. абхӯтена̄ти бхӯтаттхавирахитена. аббха̄чиккхантӣти абхиа̄чиккханти. випарӣтоти випарӣтасан̃н̃о випарӣтачитто. бхиккхаво ча̄ти на кевалам̣ саман̣о готамойева, йе ча асса анусит̣т̣хим̣ каронти, те бхиккхӯ ча випарӣта̄. атха йам̣ сандха̄йа випарӣтоти ваданти, там̣ дассетум̣ саман̣о готамотиа̄ди вуттам̣. субхам̣ вимоккханти ван̣н̣акасин̣ам̣. асубхантвева̄ти субхан̃ча асубхан̃ча саббам̣ асубханти евам̣ паджа̄на̄ти. субхантвева тасмим̣ самайети субханти ева ча тасмим̣ самайе паджа̄на̄ти, на асубхам̣. бхиккхаво ча̄ти йе те евам̣ ваданти, тесам̣ бхиккхаво ча антева̄сикасаман̣а̄ випарӣта̄. пахотӣти саматтхо пат̣ибало.

48. дуккарам̣ кхоти айам̣ парибба̄джако йадидам̣ ‘‘евам̣пасанно ахам̣, бханте’’тиа̄дима̄ха, там̣ са̄т̣хеййена кохан̃н̃ена а̄ха. евам̣ кирасса ахоси – ‘‘саман̣о готамо майхам̣ еттакам̣ дхаммакатхам̣ катхеси, тамахам̣ сутва̄пи паббаджитум̣ на саккоми, майа̄ етасса са̄санам̣ пат̣ипаннасадисена бхавитум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. тато со са̄т̣хеййена кохан̃н̃ена евама̄ха. тенасса бхагава̄ маммам̣ гхат̣т̣енто вийа ‘‘дуккарам̣ кхо етам̣, бхаггава тайа̄ ан̃н̃адит̣т̣хикена̄’’тиа̄дима̄ха. там̣ пот̣т̣хапа̄дасутте вуттаттхамева. са̄дхукаманураккха̄ти сут̣т̣ху анураккха.

ити бхагава̄ паса̄даматта̄нураккхан̣е парибба̄джакам̣ нийоджеси. сопи евам̣ махантам̣ суттантам̣ сутва̄пи на̄саккхи килесаккхайам̣ ка̄тум̣. десана̄ панасса а̄йатим̣ ва̄сана̄йа паччайо ахоси. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.

суман̇галавила̄синийа̄ дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йа

па̄тхикасуттаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.