6. уппа̄дакакаммаа̄йуппама̄н̣ава̄раван̣н̣ана̄

(1.) уппа̄дакакаммам̣

1021. чхат̣т̣хава̄ре пан̃чахи ка̄магун̣ехи на̄наппака̄рехи ва̄ иддхивисесехи диббантӣти дева̄. саммутидева̄ти ‘дево, девӣ’ти евам̣ локасаммутийа̄ дева̄. упапаттидева̄ти девалоке уппаннатта̄ упапаттийа̄ дева̄. висуддхидева̄ти саббесам̣ дева̄нам̣ пӯджа̄раха̄ саббакилесависуддхийа̄ дева̄. ра̄джа̄ноти муддха̄бхиситтакхаттийа̄. девийоти тесам̣ махесийо. кума̄ра̄ти абхиситтара̄джӯнам̣ абхиситтадевийа̄ куччхисмим̣ уппаннакума̄ра̄.

упосатхакаммам̣ катва̄ти ча̄туддаса̄дӣсу ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатам̣ упосатхам̣ упаваситва̄. ида̄ни йасма̄ париттада̄на̄дипун̃н̃акаммам̣ мануссасобхагйата̄йа паччайо, маттасо катам̣ мануссасобхагйата̄йа адхиматтам̣, адхиматтабха̄вепи на̄наппака̄рабхедато на̄наппака̄расса кхаттийамаха̄са̄ла̄дибха̄васса паччайо, тасма̄ тасса васена упапаттибхедам̣ дассенто аппекачче гахапатимаха̄са̄ла̄нантиа̄дима̄ха. таттха маха̄са̄ро етесанти маха̄са̄ра̄; ра-ка̄расса пана ла-ка̄рам̣ катва̄ маха̄са̄ла̄ти вуттам̣. гахапатийова маха̄са̄ла̄, гахапатӣсу ва̄ маха̄са̄ла̄ти гахапатимаха̄са̄ла̄. сесесупи есева найо. таттха йасса гехе паччхимантена чатта̄лӣсакот̣идханам̣ нидха̄нагатам̣ хоти, каха̄пан̣а̄нан̃ча пан̃ча амбан̣а̄ни дивасавал̣ан̃джо никкхамати – айам̣ гахапатимаха̄са̄ло на̄ма. йасса пана гехе паччхимантена асӣтикот̣идханам̣ нидха̄нагатам̣ хоти, каха̄пан̣а̄нан̃ча дасаамбан̣а̄ни дивасавал̣ан̃джо никкхамати – айам̣ бра̄хман̣амаха̄са̄ло на̄ма. йасса пана гехе паччхимантена кот̣исатадханам̣ нидха̄нагатам̣ хоти, каха̄пан̣а̄нан̃ча вӣсати амбан̣а̄ни дивасавал̣ан̃джо никкхамати – айам̣ кхаттийамаха̄са̄ло на̄ма.

сахабйатанти сахабха̄вам̣; сабха̄га̄ хутва̄ ниббаттантӣти аттхо. ча̄тумаха̄ра̄джика̄нантиа̄дӣсу ча̄тумаха̄ра̄джика̄ на̄ма синерупаббатасса вемаджджхе хонти. тесу паббатат̣т̣хака̄пи аттхи, а̄ка̄сат̣т̣ха̄пи; тесам̣ парампара̄ чаккава̄л̣апаббатам̣ патта̄. кхид̣д̣а̄падосика̄, манопадосика̄, сӣтавала̄хака̄, ун̣хавала̄хака̄, чандима̄ девапутто, сӯрийо девапуттоти ете саббепи ча̄тумаха̄ра̄джикадевалокат̣т̣хака̄ ева.

теттим̣са джана̄ таттха упапанна̄ти та̄ватим̣са̄. апича та̄ватим̣са̄ти тесам̣ дева̄нам̣ на̄мамева̄ти вуттам̣. тепи аттхи паббатат̣т̣хака̄, аттхи а̄ка̄сат̣т̣хака̄. тесам̣ парампара̄ чаккава̄л̣апаббатам̣ патта̄. татха̄ йа̄ма̄дӣнам̣. екадевалокепи хи дева̄нам̣ парампара̄ чаккава̄л̣апаббатам̣ аппатта̄ на̄ма наттхи. таттха диббам̣ сукхам̣ йа̄та̄ пайа̄та̄ сампатта̄ти йа̄ма̄. тут̣т̣ха̄ пахат̣т̣ха̄ти тусита̄. пакатипат̣ийатта̄рамман̣ато атирекена рамитука̄мака̄ле йатха̄ручите бхоге нимминитва̄ рамантӣти нимма̄наратӣ. читта̄ча̄рам̣ н̃атва̄ парехи ниммитесу бхогесу васам̣ ваттентӣти параниммитавасаваттӣ.

(2.) а̄йуппама̄н̣ам̣

1022. аппам̣ ва̄ бхиййоти дутийам̣ вассасатам̣ аппатва̄ вӣса̄йа ва̄ тим̣са̄йа ва̄ чатта̄лӣса̄йа ва̄ пан̃н̃а̄са̄йа ва̄ сат̣т̣хийа̄ ва̄ вассехи адхикампи вассасатанти аттхо. саббампи хетам̣ дутийам̣ вассасатам̣ аппаттатта̄ аппанти вуттам̣.

1024. брахмапа̄рисаджджа̄дӣсу маха̄брахма̄нам̣ па̄рисаджджа̄ парича̄рика̄ти брахмапа̄рисаджджа̄. тесам̣ пурохитабха̄ве т̣хита̄ти брахмапурохита̄. ван̣н̣авантата̄йа чева дӣгха̄йуката̄йа ча маханто брахма̄ти маха̄брахма̄, тесам̣ маха̄брахма̄нам̣. име тайопи джана̄ пат̣хамаджджха̄набхӯмийам̣ екатале васанти; а̄йуантарам̣ пана несам̣ на̄на̄.

1025. паритта̄ а̄бха̄ етесанти паритта̄бха̄. аппама̄н̣а̄ а̄бха̄ етесанти аппама̄н̣а̄бха̄. дан̣д̣адӣпика̄йа аччи вийа етесам̣ сарӣрато а̄бха̄ чхиджджитва̄ чхиджджитва̄ патантӣ вийа сарати висаратӣти а̄бхассара̄. имепи тайо джана̄ дутийаджджха̄набхӯмийам̣ екатале васанти; а̄йуантарам̣ пана несам̣ на̄на̄.

1026. паритта̄ субха̄ етесанти париттасубха̄. аппама̄н̣а̄ субха̄ етесанти аппама̄н̣асубха̄. субхена окин̣н̣а̄ викин̣н̣а̄, субхена сарӣраппабха̄ван̣н̣ена екаггхана̄, суван̣н̣аман̃джуса̄йа т̣хапитасампаджджалитакан̃чанапин̣д̣асассирӣка̄ти субхакин̣ха̄. имепи тайо джана̄ татийаджджха̄набхӯмийам̣ екатале васанти; а̄йуантарам̣ пана несам̣ на̄на̄.

1027. а̄рамман̣ана̄наттата̄ти а̄рамман̣асса на̄наттабха̄во. манасика̄рана̄наттата̄дӣсупи есева найо. еттха екасса патхавӣкасин̣ам̣ а̄рамман̣ам̣ хоти…пе… екасса ода̄такасин̣анти идам̣ а̄рамман̣ана̄наттам̣. еко патхавӣкасин̣ам̣ манаси кароти…пе… еко ода̄такасин̣анти идам̣ манасика̄рана̄наттам̣. екасса патхавӣкасин̣е чхандо хоти…пе… екасса ода̄такасин̣ети идам̣ чхандана̄наттам̣. еко патхавӣкасин̣е паттханам̣ кароти…пе… еко ода̄такасин̣ети идам̣ пан̣идхина̄наттам̣. еко патхавӣкасин̣авасена адхимуччати…пе… еко ода̄такасин̣авасена̄ти идам̣ адхимоккхана̄наттам̣. еко патхавӣкасин̣авасена читтам̣ абхинӣхарати…пе… еко ода̄такасин̣авасена̄ти идам̣ абхинӣха̄рана̄наттам̣. екасса патхавӣкасин̣апариччхинданакапан̃н̃а̄ хоти…пе… екасса ода̄такасин̣апариччхинданакапан̃н̃а̄ти идам̣ пан̃н̃а̄на̄наттам̣. таттха а̄рамман̣аманасика̄ра̄ пуббабха̄гена катхита̄. чхандапан̣идхиадхимоккха̄бхинӣха̄ра̄ аппана̄йапи ваттанти упача̄репи. пан̃н̃а̄ пана локийалокуттарамиссака̄ катхита̄.

асан̃н̃асатта̄нанти сан̃н̃а̄вирахита̄нам̣ сатта̄нам̣. екачче хи титтха̄йатане паббаджитва̄ ‘читтам̣ нисса̄йа раджджанадуссанамуйхана̄ни на̄ма хонтӣ’ти читте досам̣ дисва̄ ‘ачиттакабха̄во на̄ма собхано, дит̣т̣хадхамманибба̄намета’нти сан̃н̃а̄вира̄гам̣ джанетва̄ татрӯпагам̣ пан̃чамам̣ сама̄паттим̣ бха̄ветва̄ таттха ниббаттанти. тесам̣ упапаттиккхан̣е еко рӯпаккхандхойева ниббаттати. т̣хатва̄ ниббатто т̣хитако ева хоти, нисӣдитва̄ ниббатто нисиннакова нипаджджитва̄ ниббатто нипаннова. читтакаммарӯпакасадиса̄ хутва̄ пан̃ча каппасата̄ни тит̣т̣ханти. тесам̣ парийоса̄не со рӯпака̄йо антарадха̄йати, ка̄ма̄вачарасан̃н̃а̄ уппаджджати; тена идха сан̃н̃уппа̄дена те дева̄ тамха̄ ка̄йа̄ чута̄ти пан̃н̃а̄йанти.

випула̄ пхала̄ етесанти вехаппхала̄. аттано сампаттийа̄ на ха̄йанти на виха̄йантӣти авиха̄. на кан̃чи саттам̣ таппантӣти атаппа̄. сундара̄ дассана̄ абхирӯпа̄ па̄са̄дика̄ти судасса̄. сут̣т̣ха пассанти, сундараметесам̣ ва̄ дассананти судассӣ. саббехи ева гун̣ехи ча бхавасампаттийа̄ ча джет̣т̣ха̄, наттхеттха канит̣т̣ха̄ти аканит̣т̣ха̄.

1028. а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанам̣ упагата̄ти а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанӯпага̄. итаресупи есева найо. ити чха ка̄ма̄вачара̄, нава брахмалока̄, пан̃ча суддха̄ва̄са̄, чатта̄ро арӯпа̄ асан̃н̃асаттавехаппхалехи саддхим̣ чхаббӣсати девалока̄; мануссалокена саддхим̣ саттавӣсати.

таттха самма̄самбуддхена манусса̄нам̣ дева̄нан̃ча а̄йум̣ париччхиндама̄нена чатӯсу апа̄йесу бхуммадевесу ча а̄йу париччхиннам̣ там̣ касма̄ти? нирайе та̄ва каммамева пама̄н̣ам̣. йа̄ва каммам̣ на кхӣйати, на та̄ва чаванти. татха̄ сесаапа̄йесу. бхуммадева̄нампи каммамева пама̄н̣ам̣. таттха ниббатта̄ хи кечи сатта̄хаматтам̣ тит̣т̣ханти, кечи аддхама̄сам̣, кечи ма̄сам̣, каппам̣ тит̣т̣хама̄на̄пи аттхийева.

таттха мануссесу гихибха̄ве т̣хита̄йева сота̄панна̄пи хонти, сакада̄га̄мипхалампи ана̄га̄мипхалампи арахаттапхалампи па̄пун̣анти. тесу сота̄панна̄дайо йа̄ваджӣвам̣ тит̣т̣ханти. кхӣн̣а̄сава̄ пана паринибба̄йанти ва̄ паббаджанти ва̄. касма̄? арахаттам̣ на̄ма сет̣т̣хагун̣о, гихилин̇гам̣ хӣнам̣, там̣ хӣната̄йа уттамам̣ гун̣ам̣ дха̄ретум̣ на саккоти. тасма̄ те паринибба̄тука̄ма̄ ва̄ паббаджитука̄ма̄ ва̄ хонти.

бхуммадева̄ пана арахаттам̣ патва̄пи йа̄ваджӣвам̣ тит̣т̣ханти. чхасу ка̄ма̄вачарадевесу сота̄паннасакада̄га̄мино йа̄ваджӣвам̣ тит̣т̣ханти; ана̄га̄мина̄ рӯпабхавам̣ гантум̣ ват̣т̣ати, кхӣн̣а̄савена паринибба̄тум̣. касма̄? нилӣйанока̄сасса абха̄ва̄. рӯпа̄вачара̄рӯпа̄вачаресу саббепи йа̄ваджӣвам̣ тит̣т̣ханти. таттха рӯпа̄вачаре ниббатта̄ сота̄паннасакада̄га̄мино на пуна идха̄гаччханти, таттхева паринибба̄йанти. ете хи джха̄наана̄га̄мино на̄ма.

ат̣т̣хасама̄паттила̄бхӣнам̣ пана ким̣ нийамети? пагун̣аджджха̄нам̣. йадевасса пагун̣ам̣ хоти, тена уппаджджати. саббесу пана пагун̣есу ким̣ нийамети? паттхана̄. йаттха упапаттим̣ паттхети таттхева упападжджати. паттхана̄йа асати ким̣ нийамети? маран̣асамайе сама̄панна̄ сама̄патти. маран̣асамайе сама̄панна̄ наттхи, ким̣ нийамети? невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄патти. екам̣сена хи со невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатане упападжджати. навасу брахмалокесу ниббаттаарийаса̄вака̄нам̣ татрӯпапаттипи хоти упарӯпапаттипи на хет̣т̣хӯпапатти. путхуджджана̄нам̣ пана татрӯпапаттипи хоти упарӯпапаттипи хет̣т̣хӯпапаттипи. пан̃часу суддха̄ва̄сесу чатӯсу ча арӯпесу арийаса̄вака̄нам̣ татрӯпапаттипи хоти упарӯпапаттипи. пат̣хамаджджха̄набхӯмийам̣ ниббатто ана̄га̄мӣ нава брахмалоке содхетва̄ маттхаке т̣хито паринибба̄ти. вехаппхала̄, аканит̣т̣ха̄, невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатананти име тайо девалока̄ сет̣т̣хабхава̄ на̄ма. имесу тӣсу т̣ха̄несу ниббаттаана̄га̄мино нева уддхам̣ гаччханти, на адхо, таттха таттхева паринибба̄йантӣти. идаметтха пакин̣н̣акам̣.