сумедхакатха̄

евам̣ а̄бхатасса панасса йам̣ там̣ дӣпан̇карадасабалато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва маха̄бодхипаллан̇ка̄ адхигаманида̄нам̣, йа̄ва дхаммачаккаппаваттана̄ десана̄нида̄нан̃ча вуттам̣, тасса а̄вибха̄ваттхам̣ айам̣ анупуббикатха̄ ведитабба̄ –

ито кира каппасатасахасса̄дхика̄нам̣ чатуннам̣ асан̇кхйеййа̄нам̣ маттхаке амараватӣ на̄ма нагарам̣ ахоси. таттха сумедхо на̄ма бра̄хман̣о пат̣ивасати убхато суджа̄то, ма̄тито ча питито ча, сам̣суддхагахан̣ико, йа̄ва саттама̄ кулапариват̣т̣а̄ аккхитто анупакут̣т̣хо джа̄тива̄дена, абхирӯпо дассанӣйо па̄са̄дико парама̄йа ван̣н̣апоккхарата̄йа саманна̄гато. со ан̃н̃ам̣ каммам̣ акатва̄ бра̄хман̣асиппамева угган̣хи. тасса дахарака̄лейева ма̄та̄питаро ка̄ламакам̣су. атхасса ра̄сивад̣д̣хако амаччо а̄йапоттхакам̣ а̄харитва̄ суван̣н̣араджатаман̣имутта̄дипӯрите габбхе виваритва̄ ‘еттакам̣ те кума̄ра ма̄ту сантакам̣, еттакам̣ питу сантакам̣, еттака̄ аййакапаййака̄нам̣ сантака̄ти йа̄ва саттама̄ кулапариват̣т̣а̄ дханам̣ а̄чиккхитва̄ етам̣ пат̣ипаджджа̄хӣ’ти а̄ха. сумедхапан̣д̣ито чинтеси – ‘имам̣ дханам̣ сам̣харитва̄ майхам̣ питупита̄маха̄дайо паралокам̣ гаччханта̄ екакаха̄пан̣ампи гахетва̄ на гата̄, майа̄ пана гахетва̄ гаманака̄ран̣ам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’ти со ран̃н̃о а̄рочетва̄ нагаре бхерим̣ чара̄петва̄ маха̄джанасса да̄нам̣ датва̄ та̄пасапаббаджджам̣ паббаджи. имасмим̣ пана т̣ха̄не сумедхакатха̄ катхетабба̄. вуттан̃хетам̣ буддхавам̣се (бу. вам̣. 2.1-33) –

каппе ча сатасахассе, чатуро ча асан̇кхийе;

амарам̣ на̄ма нагарам̣, дассанеййам̣ манорамам̣.

дасахи саддехи авивиттам̣, аннапа̄насама̄йутам̣;

хаттхисаддам̣ ассасаддам̣, бхерисан̇кхаратха̄ни ча;

кха̄датха пиватха чева, аннапа̄нена гхоситам̣.

нагарам̣ саббан̇гасампаннам̣, саббакаммамупа̄гатам̣;

саттаратанасампаннам̣, на̄на̄джанасама̄кулам̣;

самиддхам̣ деванагарам̣ва, а̄ва̄сам̣ пун̃н̃акамминам̣.

нагаре амараватийа̄, сумедхо на̄ма бра̄хман̣о;

анекакот̣исанничайо, пахӯтадханадхан̃н̃ава̄.

аджджха̄йако мантадхаро, тин̣н̣ам̣ веда̄на па̄рагӯ;

лаккхан̣е итиха̄се ча, садхамме па̄рамим̣ гато.

рахогато нисӣдитва̄, евам̣ чинтесахам̣ тада̄;

дуккхо пунаббхаво на̄ма, сарӣрасса ча бхеданам̣.

джа̄тидхаммо джара̄дхаммо, бйа̄дхидхаммо сахам̣ тада̄;

аджарам̣ аматам̣ кхемам̣, парийесисса̄ми ниббутим̣.

йам̣нӯнимам̣ пӯтика̄йам̣, на̄на̄кун̣апапӯритам̣;

чхад̣д̣айитва̄на гаччхеййам̣, анапеккхо анаттхико.

аттхи хехити со магго, на со сакка̄ на хетуйе;

парийесисса̄ми там̣ маггам̣, бхавато паримуттийа̄.

йатха̄пи дуккхе виджджанте, сукхам̣ на̄мапи виджджати;

евам̣ бхаве виджджама̄не, вибхавопи иччхитаббако.

йатха̄пи ун̣хе виджджанте, апарам̣ виджджати сӣталам̣;

евам̣ тивидхагги виджджанте, нибба̄нам̣ иччхитаббакам̣.

йатха̄пи па̄пе виджджанте, калйа̄н̣амапи виджджати;

евамева джа̄ти виджджанте, аджа̄типиччхитаббакам̣.

йатха̄ гӯтхагато пурисо, тал̣а̄кам̣ дисва̄на пӯритам̣;

на гавесати там̣ тал̣а̄кам̣, на досо тал̣а̄касса со.

евам̣ килесамаладхове, виджджанте аматантал̣е;

на гавесати там̣ тал̣а̄кам̣, на досо аматантал̣е.

йатха̄ арӣхи парируддхо, виджджанте гаманампатхе;

на пала̄йати со пурисо, на досо ан̃джасасса со.

евам̣ килесапарируддхо, виджджама̄не сиве патхе;

на гавесати там̣ маггам̣, на досо сиваман̃джасе.

йатха̄пи бйа̄дхито пурисо, виджджама̄не тикиччхаке;

на тикиччха̄пети там̣ бйа̄дхим̣, на досо со тикиччхаке.

евам̣ килесабйа̄дхӣхи, дуккхито парипӣл̣ито;

на гавесати там̣ а̄чарийам̣, на досо со вина̄йаке.

йатха̄пи кун̣апам̣ пурисо, кан̣т̣хе баддхам̣ джигуччхийа;

мочайитва̄на гаччхеййа, сукхӣ серӣ сайам̣васӣ.

татхевимам̣ пӯтика̄йам̣, на̄на̄кун̣апасан̃чайам̣;

чхад̣д̣айитва̄на гаччхеййам̣, анапеккхо анаттхико.

йатха̄ учча̄рат̣т̣ха̄намхи, карӣсам̣ нарана̄рийо;

чхад̣д̣айитва̄на гаччханти, анапеккха̄ анаттхика̄.

евамева̄хам̣ имам̣ ка̄йам̣, на̄на̄кун̣апапӯритам̣;

чхад̣д̣айитва̄на гаччхиссам̣, ваччам̣ катва̄ йатха̄ кут̣им̣.

йатха̄пи джаджджарам̣ на̄вам̣, палуггам̣ удага̄хиним̣;

са̄мӣ чхад̣д̣етва̄ гаччханти, анапеккха̄ анаттхика̄.

евамева̄хам̣ имам̣ ка̄йам̣, наваччхиддам̣ дхувассавам̣;

чхад̣д̣айитва̄на гаччхиссам̣, джин̣н̣ана̄вам̣ва са̄мика̄.

йатха̄пи пурисо чорехи, гаччханто бхан̣д̣ама̄дийа;

бхан̣д̣аччхедабхайам̣ дисва̄, чхад̣д̣айитва̄на гаччхати.

евамева айам̣ ка̄йо, маха̄чорасамо вийа;

паха̄йимам̣ гамисса̄ми, кусалаччхедана̄бхайа̄.

ева̄хам̣ чинтайитва̄на, некакот̣исатам̣ дханам̣;

на̄тха̄на̄тха̄нам̣ датва̄на, химавантамупа̄гамим̣.

химавантасса̄видӯре, дхаммико на̄ма паббато;

ассамо сукато майхам̣, пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄.

чан̇камам̣ таттха ма̄песим̣, пан̃чадосавиваджджитам̣;

ат̣т̣хагун̣асамупетам̣, абхин̃н̃а̄балама̄харим̣.

са̄т̣акам̣ паджахим̣ таттха, навадосамупа̄гатам̣;

ва̄качӣрам̣ нива̄сесим̣, два̄дасагун̣амупа̄гатам̣.

ат̣т̣хадосасама̄кин̣н̣ам̣, паджахим̣ пан̣н̣аса̄лакам̣;

упа̄гамим̣ руккхамӯлам̣, гун̣е дасахупа̄гатам̣.

ва̄питам̣ ропитам̣ дхан̃н̃ам̣, паджахим̣ ниравасесато;

анекагун̣асампаннам̣, паваттапхалама̄дийим̣.

таттхаппадха̄нам̣ падахим̣, нисаджджат̣т̣ха̄начан̇каме;

аббхантарамхи сатта̄хе, абхин̃н̃а̄бала па̄пун̣инти. (бу. вам̣. 2.1-33);

таттха ассамо сукато майхам̣, пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄ти имисса̄ па̄л̣ийа̄ сумедхапан̣д̣итена ассамапан̣н̣аса̄ла̄чан̇кама̄ сахаттха̄ ма̄пита̄ вийа вутта̄. айам̣ панеттха аттхо – маха̄саттан̃хи ‘‘химавантам̣ аджджхога̄хетва̄ аджджа дхаммикапаббатам̣ пависисса̄мӣ’’ти никкхантам̣ дисва̄ сакко дева̄наминдо виссакаммадевапуттам̣ а̄мантеси – ‘‘гаччха, та̄та, айам̣ сумедхапан̣д̣ито ‘паббаджисса̄мӣ’ти никкханто етасса васанат̣т̣ха̄нам̣ ма̄пехӣ’’ти. со тасса вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ раман̣ӣйам̣ ассамам̣ сугуттам̣ пан̣н̣аса̄лам̣, манорамам̣ чан̇каман̃ча ма̄песи. бхагава̄ пана тада̄ аттано пун̃н̃а̄нубха̄вена ниппханнам̣ там̣ ассамападам̣ сандха̄йа ‘‘са̄рипутта тасмим̣ дхаммикапаббате –

ассамо сукато майхам̣, пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄;

чан̇камам̣ таттха ма̄песим̣, пан̃чадосавиваджджита’’нти. –

а̄ха. таттха ассамо сукато майханти сукато майа̄. пан̣н̣аса̄ла̄ сума̄пита̄ти пан̣н̣аччханна̄ са̄ла̄пи ме сума̄пита̄ ахоси.

пан̃чадосавиваджджитанти пан̃чиме чан̇камадоса̄ на̄ма тхаддхависамата̄, анторуккхата̄, гаханаччханната̄, атисамба̄дхата̄, ативиса̄лата̄ти. тхаддхависамабхӯмибха̄гасмин̃хи чан̇каме чан̇камантасса па̄да̄ руджджанти, пхот̣а̄ ут̣т̣хаханти, читтам̣ екаггатам̣ на лабхати, каммат̣т̣ха̄нам̣ випаджджати. мудусаматале пана пха̄сувиха̄рам̣ а̄гамма каммат̣т̣ха̄нам̣ сампаджджати. тасма̄ тхаддхависамабхӯмибха̄гата̄ еко досоти ведитаббо. чан̇каманасса анто ва̄ маджджхе ва̄ кот̣ийам̣ ва̄ руккхе сати пама̄дама̄гамма чан̇камантасса нала̄т̣ам̣ ва̄ сӣсам̣ ва̄ пат̣ихан̃н̃атӣти анторуккхата̄ дутийо досо. тин̣алата̄дигаханаччханне чан̇каме чан̇каманто андхака̄равела̄йам̣ урага̄дике па̄н̣е аккамитва̄ ва̄ ма̄рети, техи ва̄ дат̣т̣хо дуккхам̣ а̄паджджатӣти гаханаччханната̄ татийо досо. атисамба̄дхе чан̇каме виттха̄рато ратанике ва̄ ад̣д̣харатанике ва̄ чан̇камантасса париччхеде паккхалитва̄ накха̄пи ан̇гулийопи бхиджджантӣти атисамба̄дхата̄ чатуттхо досо. ативиса̄ле чан̇каме чан̇камантасса читтам̣ видха̄вати, екаггатам̣ на лабхатӣти ативиса̄лата̄ пан̃чамо досо. путхулато пана дийад̣д̣харатанам̣ двӣсу пассесу ратанаматтаанучан̇камам̣ дӣгхато сат̣т̣хихаттхам̣ мудуталам̣ самавиппакин̣н̣ава̄лукам̣ чан̇камам̣ ват̣т̣ати, четийагиримхи дӣпаппаса̄дакамаха̄махиндаттхерасса чан̇каманам̣ вийа, та̄дисам̣ там̣ ахоси. тена̄ха ‘‘чан̇камам̣ таттха ма̄песим̣, пан̃чадосавиваджджита’’нти.

ат̣т̣хагун̣асамупетанти ат̣т̣хахи саман̣асукхехи упетам̣. ат̣т̣хима̄ни саман̣асукха̄ни на̄ма дханадхан̃н̃апариггаха̄бха̄во анаваджджапин̣д̣апарийесанабха̄во, ниббутапин̣д̣абхун̃джанабха̄во, рат̣т̣хам̣ пӣл̣етва̄ дханаса̄рам̣ ва̄ сӣсакаха̄пан̣а̄дӣни ва̄ ган̣хантесу ра̄джакулесу рат̣т̣хапӣл̣анакилеса̄бха̄во, упакаран̣есу ниччхандара̄габха̄во, чоравилопе ниббхайабха̄во, ра̄джара̄джамаха̄маччехи асам̣сат̣т̣хабха̄во чатӯсу диса̄су аппат̣ихатабха̄воти. идам̣ вуттам̣ хоти ‘‘йатха̄ тасмим̣ ассаме васантена сакка̄ хонти има̄ни ат̣т̣ха саман̣асукха̄ни виндитум̣, евам̣ ат̣т̣хагун̣асамупетам̣ там̣ ассамам̣ ма̄песи’’ нти.

абхин̃н̃а̄балама̄харинти паччха̄ тасмим̣ ассаме васанто касин̣апарикаммам̣ катва̄ абхин̃н̃а̄нан̃ча сама̄паттӣнан̃ча уппа̄данаттха̄йа аниччато дуккхато випассанам̣ а̄рабхитва̄ тха̄маппаттам̣ випассана̄балам̣ а̄харим̣. йатха̄ тасмим̣ васанто там̣ балам̣ а̄харитум̣ саккоми, евам̣ там̣ ассамам̣ тасса абхин̃н̃аттха̄йа випассана̄баласса ануччхавикам̣ катва̄ ма̄песинти аттхо.

са̄т̣акам̣ паджахим̣ таттха, навадосамупа̄гатанти еттха̄йам̣ анупуббикатха̄, тада̄ кира кут̣илен̣ачан̇кама̄дипат̣иман̣д̣итам̣ пуппхӯпагапхалӯпагаруккхасан̃чханнам̣ раман̣ӣйам̣ мадхурасалила̄сайам̣ апагатава̄л̣амигабхим̣санакасакун̣ам̣ павивекаккхамам̣ ассамам̣ ма̄петва̄ алан̇катачан̇камасса убхосу антесу а̄ламбанапхалакам̣ сам̣видха̄йа нисӣданаттха̄йа чан̇камавемаджджхе саматалам̣ муггаван̣н̣асилам̣ ма̄петва̄ антопан̣н̣аса̄ла̄йам̣ джат̣а̄ман̣д̣алава̄качӣратидан̣д̣акун̣д̣ика̄дике та̄пасапариккха̄ре ман̣д̣апе па̄нӣйагхат̣апа̄нӣйасан̇кхапа̄нӣйасара̄ва̄ни аггиса̄ла̄йам̣ ан̇га̄ракапаллада̄руа̄дӣнӣти евам̣ йам̣ йам̣ паббаджита̄нам̣ упака̄ра̄йа сам̣ваттати, там̣ там̣ саббам̣ ма̄петва̄ пан̣н̣аса̄ла̄йа бхиттийам̣ ‘‘йе кечи паббаджитука̄ма̄ име париккха̄ре гахетва̄ паббаджантӯ’’ти аккхара̄ни чхиндитва̄ девалокамева гате виссакаммадевапутте сумедхапан̣д̣ито химавантапа̄де гирикандара̄нуса̄рена аттано нива̄сана̄нурӯпам̣ пха̄сукат̣т̣ха̄нам̣ олокенто надӣниваттане виссакамманиммитам̣ саккадаттийам̣ раман̣ӣйам̣ ассамам̣ дисва̄ чан̇камакот̣им̣ гантва̄ падавалан̃джам̣ апассанто ‘‘дхувам̣ паббаджита̄ дхурага̄ме бхиккхам̣ парийеситва̄ килантарӯпа̄ а̄гантва̄ пан̣н̣аса̄лам̣ пависитва̄ нисинна̄ бхависсантӣ’’ти чинтетва̄ тхокам̣ а̄гаметва̄ ‘‘ативийа чира̄йанти, джа̄нисса̄мӣ’’ти пан̣н̣аса̄лакут̣идва̄рам̣ виваритва̄ анто пависитва̄ ито чито ча олокенто маха̄бхиттийам̣ аккхара̄ни ва̄четва̄ ‘‘майхам̣ каппийапариккха̄ра̄ ете, име гахетва̄ паббаджисса̄мӣ’’ти аттана̄ ниваттхапа̄рутам̣ са̄т̣акайугам̣ паджахи. тена̄ха ‘‘са̄т̣акам̣ паджахим̣ таттха̄’’ти. евам̣ павит̣т̣хо ахам̣ са̄рипутта тассам̣ пан̣н̣аса̄ла̄йам̣ са̄т̣акам̣ паджахим̣.

навадосамупа̄гатанти са̄т̣акам̣ паджаханто нава досе дисва̄ паджахинти дӣпети. та̄пасапаббаджджам̣ паббаджита̄нан̃хи са̄т̣акасмим̣ нава доса̄ упат̣т̣хаханти. тесу тасса махаггхабха̄во еко досо, парапат̣ибаддхата̄йа уппаджджанабха̄во еко, парибхогена лахум̣ килиссанабха̄во еко, килит̣т̣хо хи дховитаббо ча раджитаббо ча хоти, парибхогена лахукам̣ джӣран̣абха̄во еко джин̣н̣асса хи туннам̣ ва̄ аггал̣ада̄нам̣ ва̄ ка̄таббам̣ хоти. пунапарийесана̄йа дурабхисамбхавабха̄во еко, та̄пасапаббаджджа̄йа аса̄руппабха̄во еко, паччаттхика̄нам̣ са̄дха̄ран̣абха̄во еко, йатха̄ хи нам̣ паччаттхика̄ на ган̣ханти, евам̣ гопетаббо хоти. парибхун̃джантасса вибхӯсанат̣т̣ха̄набха̄во еко, гахетва̄ чарантасса кхандхабха̄рамахиччхабха̄во екоти.

ва̄качӣрам̣ нива̄сесинти тада̄ ахам̣ са̄рипутта име нава досе дисва̄ са̄т̣акам̣ паха̄йа ва̄качӣрам̣ нива̄сесим̣ мун̃джатин̣ам̣ хӣрам̣ хӣрам̣ катва̄ гантхетва̄ катам̣ ва̄качӣрам̣ нива̄санапа̄рупанаттха̄йа а̄дийинти аттхо.

два̄дасагун̣амупа̄гатанти два̄дасахи а̄нисам̣сехи саманна̄гатам̣, ва̄качӣрасмин̃хи два̄даса̄нисам̣са̄ – аппаггхам̣ сундарам̣ каппийанти айам̣ та̄ва еко а̄нисам̣со, сахаттха̄ ка̄тум̣ сакка̄ти айам̣ дутийо, парибхогена сан̣икам̣ килиссати дховийама̄непи папан̃чо наттхӣти айам̣ татийо, парибхогена джин̣н̣епи сиббитабба̄бха̄во чатуттхо, пуна парийесантасса сукхена каран̣абха̄во пан̃чамо, та̄пасапаббаджджа̄йа са̄руппабха̄во чхат̣т̣хо, паччаттхика̄нам̣ нирупабхогабха̄во саттамо, парибхун̃джантасса вибхӯсанат̣т̣ха̄на̄бха̄во ат̣т̣хамо, дха̄ран̣е саллахукабха̄во навамо, чӣварапаччайе аппиччхабха̄во дасамо, ва̄куппаттийа̄ дхаммикаанаваджджабха̄во ека̄дасамо ва̄качӣре нат̣т̣хепи анапеккхабха̄во два̄дасамоти.

ат̣т̣хадосасама̄кин̣н̣ам̣, паджахим̣ пан̣н̣аса̄лаканти катхам̣ паджахим̣? со кира вараса̄т̣акайугам̣ омун̃чанто чӣваравам̣се лаггитам̣ аноджапуппхада̄масадисам̣ раттава̄качӣрам̣ гахетва̄ нива̄сетва̄ тассупари апарам̣ суван̣н̣аван̣н̣ам̣ ва̄качӣрам̣ паридахитва̄ пунна̄гапуппхасантхарасадисам̣ сакхурам̣ аджиначаммам̣ екам̣сам̣ катва̄ джат̣а̄ман̣д̣алам̣ пат̣имун̃читва̄ чӯл̣а̄йа саддхим̣ ниччалабха̄вакаран̣аттхам̣ са̄расӯчим̣ павесетва̄ мутта̄джа̄ласадиса̄йа сикка̄йа пава̄л̣аван̣н̣ам̣ кун̣д̣икам̣ одахитва̄ тӣсу т̣ха̄несу ван̇кака̄джам̣ а̄да̄йа екисса̄ ка̄джакот̣ийа̄ кун̣д̣икам̣, екисса̄ ан̇кусакапаччхитидан̣д̣ака̄дӣни олаггетва̄ кха̄рика̄джам̣ ам̣се катва̄ даккхин̣ена хаттхена каттарадан̣д̣ам̣ гахетва̄ пан̣н̣аса̄лато никкхамитва̄ сат̣т̣хихаттхе маха̄чан̇каме апара̄парам̣ чан̇каманто аттано весам̣ олокетва̄ ‘‘майхам̣ маноратхо маттхакам̣ патто, собхати вата ме паббаджджа̄, буддхапаччекабуддха̄дӣхи саббехипи дхӣрапурисехи ван̣н̣ита̄ тхомита̄ айам̣ паббаджджа̄ на̄ма, пахӣнам̣ ме гихибандханам̣, никкхантосми неккхаммам̣, ладдха̄ ме уттамапаббаджджа̄, карисса̄ми саман̣адхаммам̣, лабхисса̄ми аггапхаласукха’’нти усса̄хаджа̄то кха̄рика̄джам̣ ота̄ретва̄ чан̇камавемаджджхе муггаван̣н̣асила̄пат̣т̣е суван̣н̣апат̣има̄ вийа нисинно дивасабха̄гам̣ вӣтина̄метва̄ са̄йанхасамайам̣ пан̣н̣аса̄лам̣ пависитва̄ бидаламан̃чакапассе кат̣т̣хаттхарика̄йа нипанно сарӣрам̣ утум̣ га̄ха̄петва̄ балавапаччӯсе пабуджджхитва̄ аттано а̄гаманам̣ а̄ваджджеси ‘‘ахам̣ гхара̄ва̄се а̄дӣнавам̣ дисва̄ амитабхогам̣ анантайасам̣ паха̄йа аран̃н̃ам̣ пависитва̄ неккхамагавесако хутва̄ паббаджито, ито да̄ни пат̣т̣ха̄йа пама̄дача̄рам̣ чаритум̣ на ват̣т̣ати, павивекан̃хи паха̄йа вичарантам̣ миччха̄витаккамаккхика̄ кха̄данти, ида̄ни майа̄ павивекаманубрӯхетум̣ ват̣т̣ати, ахан̃хи гхара̄ва̄сам̣ палибодхато дисва̄ никкханто, айан̃ча мана̄па̄ пан̣н̣аса̄ла̄, белувапаккаван̣н̣а̄ парибхан̣д̣аката̄ бхӯми, раджатаван̣н̣а̄ сетабхиттийо, капотапа̄даван̣н̣ам̣ пан̣н̣аччхаданам̣, вичиттаттхаран̣аван̣н̣о бидаламан̃чако, нива̄сапха̄сукам̣ васанат̣т̣ха̄нам̣, на етто атирекатара̄ вийа ме гехасампада̄ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти пан̣н̣аса̄ла̄йа досе вичинанто ат̣т̣ха досе пасси.

пан̣н̣аса̄ла̄парибхогасмин̃хи ат̣т̣ха а̄дӣнава̄ – маха̄сама̄рамбхена? даббасамбха̄ре самодха̄нетва̄ каран̣апарийесанабха̄во еко а̄дӣнаво. тин̣апан̣н̣аматтика̄су патита̄су та̄сам̣ пунаппунам̣ т̣хапетаббата̄йа нибаддхаджагганабха̄во дутийо, сена̄санам̣ на̄ма махаллакасса па̄пун̣а̄ти, авела̄йа вут̣т̣ха̄пийама̄насса читтекаггата̄ на хотӣти ут̣т̣ха̄панӣйабха̄во татийо, сӣтун̣хапат̣игха̄тена ка̄йасса сукхума̄лакаран̣абха̄во чатуттхо, гехам̣ павит̣т̣хена йам̣кин̃чи па̄пам̣ сакка̄ ка̄тунти гарахапат̣иччха̄данабха̄во пан̃чамо, ‘‘майха’’нти париггахакаран̣абха̄во чхат̣т̣хо, гехасса аттхибха̄во на̄меса дутийакава̄со вийа̄ти саттамо ӯка̄ман̇гулагхарагол̣ика̄дӣнам̣ са̄дха̄ран̣ата̄йа бахуса̄дха̄ран̣абха̄во ат̣т̣хамоти име ат̣т̣ха а̄дӣнаве дисва̄ маха̄сатто пан̣н̣аса̄лам̣ паджахи. тена̄ха ‘‘ат̣т̣хадосасама̄кин̣н̣ам̣, паджахим̣ пан̣н̣аса̄лака’’нти.

упа̄гамим̣ руккхамӯлам̣ гун̣е дасахупа̄гатанти чханнам̣ пат̣иккхипитва̄ дасахи гун̣ехи упетам̣ руккхамӯлам̣ упа̄гатосмӣти вадати.

татриме даса гун̣а̄ – аппасама̄рамбхата̄ еко гун̣о упагаманаматтамева хи таттха хотӣти. аппат̣иджагганата̄ дутийо тан̃хи саммат̣т̣хампи асаммат̣т̣хампи парибхогапха̄сукам̣ хотийева. анут̣т̣ха̄панӣйабха̄во татийо, гарахам̣ наппат̣иччха̄дети, таттха хи па̄пам̣ каронто ладжджатӣти гараха̄йа аппат̣иччха̄данабха̄во чатуттхо, аббхока̄са̄ва̄со вийа ка̄йам̣ на сантхамбхетӣти ка̄йасса асантхамбханабха̄во пан̃чамо. париггахакаран̣а̄бха̄во чхат̣т̣хо, геха̄лайапат̣иккхепо саттамо, бахуса̄дха̄ран̣агехе вийа ‘‘пат̣иджаггисса̄ми нам̣, никкхаматха̄’’ти нӣхаран̣а̄бха̄во ат̣т̣хамо, васантасса саппӣтикабха̄во навамо, руккхамӯласена̄санасса гатагатат̣т̣ха̄не сулабхата̄йа анапеккхабха̄во дасамоти, име даса гун̣е дисва̄ руккхамӯлам̣ упа̄гатосмӣти вадати.

има̄ни еттака̄ни ка̄ран̣а̄ни саллаккхетва̄ маха̄сатто пунадивасе бхиккха̄йа га̄мам̣ па̄виси. атхасса сампаттага̄ме манусса̄ махантена усса̄хена бхиккхам̣ адам̣су. со бхаттакиччам̣ нит̣т̣ха̄петва̄ ассамам̣ а̄гамма нисӣдитва̄ чинтеси ‘‘на̄хам̣ ‘а̄ха̄рам̣ на лабха̄мӣ’ти паббаджито синиддха̄ха̄ро на̄меса ма̄намадапурисамаде вад̣д̣хети. а̄ха̄рамӯлакасса дуккхасса анто наттхи йам̣нӯна̄хам̣ ва̄питам̣ ропитам̣ дхан̃н̃аниббаттакам̣ а̄ха̄рам̣ паджахитва̄ паваттапхалабходжано бхавеййа’’нти. со тато пат̣т̣ха̄йа татха̄ катва̄ гхат̣енто ва̄йаманто сатта̄хаббхантарейева ат̣т̣ха сама̄паттийо пан̃ча ча абхин̃н̃а̄йо ниббаттеси. тена вуттам̣ –

‘‘ва̄питам̣ ропитам̣ дхан̃н̃ам̣, паджахим̣ ниравасесато;

анекагун̣асампаннам̣, паваттапхалама̄дийим̣.

‘‘таттхаппадха̄нам̣ падахим̣, нисаджджат̣т̣ха̄начан̇каме;

аббхантарамхи сатта̄хе, абхин̃н̃а̄бала па̄пун̣и’’нти.

евам̣ ме сиддхиппаттасса, васӣбхӯтасса са̄сане;

дӣпан̇каро на̄ма джино, уппаджджи локана̄йако.

уппаджджанте ча джа̄йанте, буджджханте дхаммадесане;

чатуро нимитте на̄ддасам̣, джха̄наратисамаппито.

паччантадесависайе, нимантетва̄ татха̄гатам̣;

тасса а̄гаманам̣ маггам̣, содхенти тут̣т̣хама̄наса̄.

ахам̣ тена самайена, никкхамитва̄ сакассама̄;

дхунанто ва̄качӣра̄ни, гаччха̄ми амбаре тада̄.

ведаджа̄там̣ джанам̣ дисва̄, тут̣т̣хахат̣т̣хам̣ памодитам̣;

орохитва̄на гагана̄, мануссе пуччхи та̄ваде.

‘‘тут̣т̣хахат̣т̣хо памудито, ведаджа̄то маха̄джано;

касса содхӣйати магго, ан̃джасам̣ ват̣ума̄йанам̣’’.

те ме пут̣т̣ха̄ вийа̄кам̣су ‘‘буддхо локе ануттаро;

дӣпан̇каро на̄ма джино, уппаджджи локана̄йако;

тасса содхӣйати магго, ан̃джасам̣ ват̣ума̄йанам̣’’.

‘‘буддхо’’ти вачанам̣ сутва̄на, пӣти уппаджджи та̄ваде;

‘‘буддхо буддхо’’ти катхайанто, соманассам̣ паведайим̣.

таттха т̣хатва̄ вичинтесим̣, тут̣т̣хо сам̣виггама̄насо;

‘‘идха бӣджа̄ни рописсам̣, кхан̣о ве ма̄ упаччага̄’’.

йади буддхасса содхетха, екока̄сам̣ дада̄тха ме;

ахампи содхайисса̄ми, ан̃джасам̣ ват̣ума̄йанам̣.

адам̣су те мамока̄сам̣, содхетум̣ ан̃джасам̣ тада̄;

‘‘буддхо буддхо’’ти чинтенто, маггам̣ содхемахам̣ тада̄.

анит̣т̣хите памока̄се, дӣпан̇каро маха̄муни;

чатӯхи сатасахассехи, чхал̣абхин̃н̃ехи та̄дихи;

кхӣн̣а̄савехи вималехи, пат̣ипаджджи ан̃джасам̣ джино.

паччуггамана̄ ваттанти, ваджджанти бхерийо бахӯ;

а̄модита̄ нарамарӯ, са̄дхука̄рам̣ паваттайум̣.

дева̄ мануссе пассанти, манусса̄пи ча девата̄;

убхопи те пан̃джалика̄, ануйанти татха̄гатам̣.

дева̄ диббехи турийехи, манусса̄ ма̄нусехи ча;

убхопи те ваджджайанта̄, ануйанти татха̄гатам̣.

диббам̣ манда̄равам̣ пуппхам̣, падумам̣ па̄ричхаттакам̣;

дисодисам̣ окиранти, а̄ка̄санабхагата̄ марӯ.

диббам̣ чанданачун̣н̣ан̃ча, варагандхан̃ча кевалам̣;

дисодисам̣ окиранти, а̄ка̄санабхагата̄ марӯ.

чампакам̣ салалам̣ нӣпам̣, на̄гапунна̄гакетакам̣;

дисодисам̣ уккхипанти, бхӯмиталагата̄ нара̄.

кесе мун̃читва̄хам̣ таттха, ва̄качӣран̃ча чаммакам̣;

калале паттхаритва̄на, авакуджджо нипаджджахам̣.

аккамитва̄на мам̣ буддхо, саха сиссехи гаччхату;

ма̄ нам̣ калале аккамиттха, хита̄йа ме бхависсати.

патхавийам̣ нипаннасса, евам̣ ме а̄си четасо;

‘‘иччхама̄но ахам̣ аджджа, килесе джха̄пайе мама.

‘‘ким̣ ме ан̃н̃а̄тавесена, дхаммам̣ саччхикатенидха;

саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄, буддхо хессам̣ садеваке.

‘‘ким̣ ме екена тин̣н̣ена, пурисена тха̄мадассина̄;

саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄, санта̄рессам̣ садевакам̣.

‘‘имина̄ ме адхика̄рена, катена пурисуттаме;

саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣итва̄, та̄реми джанатам̣ бахум̣.

‘‘сам̣са̄расотам̣ чхиндитва̄, виддхам̣сетва̄ тайо бхаве;

дхаммана̄вам̣ сама̄руйха, санта̄рессам̣ садевакам̣’’.

дӣпан̇каро локавидӯ, а̄хутӣнам̣ пат̣иггахо;

уссӣсаке мам̣ т̣хатва̄на, идам̣ вачанамабрави.

‘‘пассатха имам̣ та̄пасам̣, джат̣илам̣ уггата̄панам̣;

апаримеййе ито каппе, буддхо локе бхависсати.

‘‘аху капилавхайа̄ рамма̄, никкхамитва̄ татха̄гато;

падха̄нам̣ падахитва̄на, катва̄ дуккарака̄рикам̣.

‘‘аджапа̄ларуккхамӯле, нисӣдитва̄ татха̄гато;