6. вимоккхасуттаван̣н̣ана̄

66. вимоккха̄ти кенат̣т̣хена вимоккха̄? адхимуччанат̣т̣хена. ко пана̄йам̣ адхимуччанат̣т̣хо на̄ма? паччанӣкадхаммехи ча сут̣т̣ху муччанат̣т̣хо, а̄рамман̣е ча абхиративасена сут̣т̣ху муччанат̣т̣хо, питуан̇ке виссат̣т̣хан̇гапаччан̇гасса да̄ракасса сайанам̣ вийа аниггахитабха̄вена нира̄сан̇ката̄йа а̄рамман̣е паваттӣти вуттам̣ хоти. айам̣ панаттхо паччхиме вимоккхе наттхи, пуримесу вимоккхесу аттхи.

рӯпӣ рӯпа̄ни пассатӣти еттха аджджхаттам̣ кеса̄дӣсу нӣлакасин̣а̄дивасена уппа̄дитам̣ рӯпаджджха̄нам̣ рӯпам̣, тадассаттхӣти рӯпӣ. бахиддха̄пи нӣлакасин̣а̄дӣни рӯпа̄ни джха̄начаккхуна̄ пассати. имина̄ аджджхаттабахиддхаваттхукесу касин̣есу уппа̄дитаджджха̄насса пуггаласса чатта̄ри рӯпа̄вачараджджха̄на̄ни дассита̄ни. аджджхаттам̣ арӯпасан̃н̃ӣти аджджхаттам̣ на рӯпасан̃н̃ӣ, аттано кеса̄дӣсу ануппа̄дитарӯпа̄вачараджджха̄ноти аттхо. имина̄ бахиддха̄ парикаммам̣ катва̄ бахиддха̄ва уппа̄дитаджджха̄насса рӯпа̄вачараджджха̄на̄ни дассита̄ни.

субхантева адхимутто хотӣти имина̄ сувисуддхесу нӣла̄дӣсу ван̣н̣акасин̣есу джха̄на̄ни дассита̄ни. таттха кин̃ча̄пи антоаппана̄йа ‘‘субха’’нти а̄бхого наттхи, йо пана сувисуддхам̣ субхам̣ касин̣ам̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ вихарати, со йасма̄ ‘‘субханти адхимутто хотӣ’’ти ваттаббатам̣ а̄паджджати, тасма̄ евам̣ десана̄ ката̄. пат̣исамбхида̄магге пана –

‘‘катхам̣ субхантева адхимутто хотӣти вимоккхо? идха бхиккху метта̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣ …пе… вихарати. метта̄йа бха̄витатта̄ сатта̄ аппат̣икӯла̄ хонти. карун̣а̄сахагатена…пе… мудита̄сахагатена …пе… упеккха̄сахагатена четаса̄ екам̣ дисам̣…пе… вихарати. упеккха̄йа бха̄витатта̄ сатта̄ аппат̣икӯла̄ хонти. евам̣ субхантева адхимутто хотӣти вимоккхо’’ти (пат̣и. ма. 1.212) вуттам̣.

саббасо рӯпасан̃н̃а̄нантиа̄дӣсу йам̣ ваттаббам̣, там̣ висуддхимагге (висуддхи. 1.276-277) вуттамева. айам̣ ат̣т̣хамо вимоккхоти айам̣ чатуннам̣ кхандха̄нам̣ саббасо виссат̣т̣хатта̄ вимуттатта̄ ат̣т̣хамо уттамо вимоккхо на̄ма.