8. пачала̄йама̄насуттаван̣н̣ана̄
61. ат̣т̣хаме пачала̄йама̄ноти там̣ га̄мам̣ упанисса̄йа екасмим̣ ванасан̣д̣е саман̣адхаммам̣ каронто сатта̄хам̣ чан̇каманавӣрийена нимматхитатта̄ килантагатто чан̇каманакот̣ийам̣ пачала̄йама̄но нисинно хоти. пачала̄йаси ноти нидда̄йаси ну. анумаджджитва̄ти паримаджджитва̄. а̄локасан̃н̃анти миддхавиноданаа̄локасан̃н̃ам̣. дива̄сан̃н̃анти дива̄тисан̃н̃ам̣. йатха̄ дива̄ татха̄ раттинти йатха̄ дива̄ а̄локасан̃н̃а̄ адхит̣т̣хита̄, татха̄ нам̣ раттимпи адхит̣т̣хахеййа̄си. йатха̄ раттим̣ татха̄ дива̄ти йатха̄ ча те раттим̣ а̄локасан̃н̃а̄ адхит̣т̣хита̄, татха̄ нам̣ дива̄пи адхит̣т̣хахеййа̄си. саппабха̄санти диббачаккхун̃а̄н̣аттха̄йа сахобха̄сам̣. паччха̄пуресан̃н̃ӣти пурато ча паччхато ча абхихаран̣асан̃н̃а̄йа сан̃н̃а̄ва̄. антогатехи индрийехӣти бахи авиккхиттехи анто анупавит̣т̣хехева пан̃чахи индрийехи. миддхасукханти нидда̄сукхам̣. еттакена т̣ха̄нена бхагава̄ тхерасса миддхавиноданакаммат̣т̣ха̄нам̣ катхеси. сон̣д̣анти ма̄насон̣д̣ам̣. киччакаран̣ӣйа̄нӣти еттха авассам̣ каттабба̄ни кичча̄ни, итара̄ни каран̣ӣйа̄ни. ман̇кубха̄воти ниттеджата̄ доманассата̄. еттакена т̣ха̄нена саттха̄ра̄ тхерасса бхиккха̄ча̄раваттам̣ катхитам̣.
ида̄ни бхассе парийантака̄рита̄йа сама̄дапетум̣ тасма̄тиха̄тиа̄дима̄ха. таттха вигга̄хикакатханти ‘‘на твам̣ имам̣ дхаммавинайам̣ а̄джа̄на̄сӣ’’тиа̄динайаппаватта̄ вигга̄хикакатха̄. на̄хам̣ моггалла̄на̄тиа̄ди па̄памиттасам̣саггавиваджджанаттхам̣ вуттам̣. китта̄вата̄ ну кхоти киттакена ну кхо. тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хотӣти тан̣ха̄сан̇кхайе нибба̄не там̣ а̄рамман̣ам̣ катва̄ вимуттачиттата̄йа тан̣ха̄сан̇кхайавимутто на̄ма сам̣кхиттена китта̄вата̄ хоти. йа̄йа пат̣ипаттийа̄ тан̣ха̄сан̇кхайавимутто хоти, тамева кхӣн̣а̄савасса бхиккхуно пуббабха̄гапат̣ипадам̣ сам̣кхиттена десетха̄ти пуччхати. аччантанит̣т̣хоти кхайавайасан̇кха̄там̣ антам̣ атӣта̄ти аччанта̄, аччанта̄ нит̣т̣ха̄ асса̄ти аччантанит̣т̣хо, екантанит̣т̣хо сататанит̣т̣хоти аттхо. аччантайогаккхемӣти аччантам̣ йогаккхемӣ, ниччайогаккхемӣти аттхо. аччантабрахмача̄рӣти аччантам̣ брахмача̄рӣ, ниччабрахмача̄рӣти аттхо. аччантам̣ парийоса̄намасса̄ти пуриманайенева аччантапарийоса̄но. сет̣т̣хо деваманусса̄нанти дева̄нан̃ча манусса̄нан̃ча сет̣т̣хо уттамо. еварӯпо бхиккху китта̄вата̄ хоти, сан̇кхепенева тасса пат̣ипаттим̣ катхетха̄ти йа̄чати.
саббе дхамма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа̄ти еттха саббе дхамма̄ на̄ма пан̃чаккхандха̄ два̄даса̄йатана̄ни ат̣т̣ха̄раса дха̄туйо, те саббепи тан̣ха̄дит̣т̣хивасена абхинивеса̄йа на̄лам̣ на парийатта̄ на саматта̄ на йутта̄. касма̄? гахита̄ка̄рена атит̣т̣ханато. те хи ничча̄ сукха̄ атта̄ти гахита̄пи аничча̄ дуккха̄ анатта̄ва сампаджджанти. тасма̄ на̄лам̣ абхинивеса̄йа. абхиджа̄на̄тӣти аниччам̣ дуккхам̣ анатта̄ти н̃а̄тапарин̃н̃а̄йа абхиджа̄на̄ти. париджа̄на̄тӣти татхева тӣран̣апарин̃н̃а̄йа париджа̄на̄ти. йам̣кин̃чи ведананти антамасо пан̃чавин̃н̃а̄н̣асампайуттам̣ йам̣кин̃чи аппаматтакампи веданам̣ анубхавати. имина̄ бхагава̄ тхерасса ведана̄васена ча виниват̣т̣етва̄ арӯпапариггахам̣ дассеси.
аничча̄нупассӣти аниччато анупассанто. вира̄га̄нупассӣти еттха две вира̄га̄ кхайавира̄го ча аччантавира̄го ча. таттха сан̇кха̄ра̄нам̣ кхайам̣ кхайато пассана̄ випассана̄пи, аччантавира̄гам̣ нибба̄нам̣ вира̄гато дассанамагган̃а̄н̣ампи вира̄га̄нупассана̄. тадубхайасаман̇гипуггало вира̄га̄нупассӣ на̄ма. там̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘вира̄га̄нупассӣ’’ти, вира̄гато анупассантоти аттхо. ниродха̄нупассимхипи есева найо. ниродхопи хи кхайаниродхо аччантаниродхоти дувидхойева. пат̣иниссагга̄нупассӣти еттха пат̣иниссагго вуччати воссагго. со ча паричча̄гавоссагго паккханданавоссагготи дувидхо хоти. таттха паричча̄гавоссагготи випассана̄. са̄ хи тадан̇гавасена килесе ча кхандхе ча воссаджати. паккханданавоссагготи магго. со хи нибба̄нам̣ а̄рамман̣ато паккхандати. двӣхипи ва̄ ка̄ран̣ехи со воссаггойева, самуччхедавасена кхандха̄нам̣ килеса̄нан̃ча воссаджанато нибба̄не ча паккханданато. тасма̄ килесе ча кхандхе ча париччаджатӣти паричча̄гавоссагго. ниродха̄йа нибба̄надха̄туйа̄ читтам̣ паккхандатӣти паккханданавоссагготи убхайампетам̣ магге самети. тадубхайасаман̇гӣ пуггало има̄йа пат̣иниссагга̄нупассана̄йа саманна̄гататта̄ пат̣иниссагга̄нупассӣ на̄ма хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. на кин̃чи локе упа̄дийатӣти кин̃чи екампи сан̇кха̄рагатам̣ тан̣ха̄васена на упа̄дийати на ган̣ха̄ти на пара̄масати. анупа̄дийам̣ на паритассатӣти агган̣ханто тан̣ха̄паритассана̄йа на паритассати. паччаттам̣йева паринибба̄йатӣти сайамева килесапаринибба̄нена паринибба̄йати. кхӣн̣а̄ джа̄тӣтиа̄дина̄ панасса паччавеккхан̣а̄ дассита̄. ити бхагава̄ сам̣кхиттена кхӣн̣а̄савасса пуббабха̄гаппат̣ипадам̣ пуччхито сам̣кхиттенева катхеси. идам̣ пана суттам̣ тхерасса ова̄допи ахоси випассана̄пи. со имасмим̣йева сутте випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ паттоти.