4. пуггаласуттаван̣н̣ана̄

14. чатуттхе убхатобха̄гавимуттоти двӣхи бха̄гехи вимутто, арӯпасама̄паттийа̄ рӯпака̄йато вимутто, маггена на̄мака̄йато. со чатуннам̣ арӯпасама̄паттӣнам̣ екекато вут̣т̣ха̄йа сан̇кха̄ре саммаситва̄ арахаттам̣ патта̄нам̣ чатуннам̣, ниродха̄ вут̣т̣ха̄йа арахаттам̣ паттаана̄га̄мино ча васена пан̃чавидхо хоти. па̄л̣и панеттха ‘‘катамо ча пуггало убхатобха̄гавимутто? идхекаччо пуггало ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонтӣ’’ти (пу. па. 208) евам̣ ат̣т̣хавимоккхала̄бхино васена а̄гата̄.

пан̃н̃а̄йа вимуттоти пан̃н̃а̄вимутто. со суккхавипассако, чатӯхи джха̄нехи вут̣т̣ха̄йа арахаттам̣ патта̄ чатта̄ро ча̄ти имесам̣ васена пан̃чавидхо хоти. па̄л̣и панеттха ат̣т̣хавимоккхапат̣иккхепавасенева а̄гата̄. йатха̄ха – ‘‘на хева кхо ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. айам̣ вуччати пуггало пан̃н̃а̄вимутто’’ти.

пхут̣т̣хантам̣ саччхикатоти ка̄йасаккхӣ. со джха̄напхассам̣ пат̣хамам̣ пхусати, паччха̄ ниродхам̣ нибба̄нам̣ саччхикароти. со сота̄паттипхалат̣т̣хам̣ а̄дим̣ катва̄ йа̄ва арахаттамаггат̣т̣ха̄ чхаббидхо хоти. тена̄ха – ‘‘идхекаччо пуггало ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ екачче а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. айам̣ вуччати пуггало ка̄йасаккхӣ’’ти (пу. па. 208).

дит̣т̣хантам̣ паттоти дит̣т̣хиппатто. татридам̣ сан̇кхепалаккхан̣ам̣ – дуккха̄ сан̇кха̄ра̄, сукхо ниродхоти н̃а̄там̣ хоти дит̣т̣хам̣ видитам̣ саччхикатам̣ пхуситам̣ пан̃н̃а̄йа̄ти дит̣т̣хиппатто. виттха̄рато пана сопи ка̄йасаккхӣ вийа чхаббидхо хоти. тенева̄ха – ‘‘идхекаччо пуггало ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, татха̄гатаппаведита̄ часса дхамма̄ пан̃н̃а̄йа водит̣т̣ха̄ хонти вочарита̄ пан̃н̃а̄йа…пе… айам̣ вуччати пуггало дит̣т̣хиппатто’’ти.

саддха̄йа вимуттоти саддха̄вимутто. сопи вуттанайенева чхаббидхо хоти. тена̄ха – ‘‘идхекаччо пуггало ‘идам̣ дуккха’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти…пе… ‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, татха̄гатаппаведита̄ часса дхамма̄ пан̃н̃а̄йа водит̣т̣ха̄ хонти вочарита̄ пан̃н̃а̄йа…пе… но ча кхо йатха̄дит̣т̣хиппаттасса. айам̣ вуччати пуггало саддха̄вимутто’’ти. етасса хи саддха̄вимуттасса пуббабха̄гамаггаккхан̣е саддахантасса вийа окаппентасса вийа адхимуччантасса вийа ча килесаккхайо хоти, дит̣т̣хиппаттасса пуббабха̄гамаггаккхан̣е килесаччхедакан̃а̄н̣ам̣ адандхам̣ тикхин̣ам̣ сӯрам̣ хутва̄ вахати. тасма̄ йатха̄ на̄ма на̄титикхин̣ена асина̄ кадалим̣ чхиндантасса чхиннат̣т̣ха̄нам̣ мат̣т̣хам̣ на хоти, аси сӣгхам̣ на вахати, саддо суййати, балаватаро ва̄йа̄мо ка̄таббо хоти, еварӯпа̄ саддха̄вимуттасса пуббабха̄гамаггабха̄вана̄. йатха̄ пана суниситена асина̄ кадалим̣ чхиндантасса чхиннат̣т̣ха̄нам̣ мат̣т̣хам̣ хоти, аси сӣгхам̣ вахати, саддо на суййати, балавава̄йа̄макиччам̣ на хоти, еварӯпа̄ пан̃н̃а̄вимуттасса пуббабха̄гамаггабха̄вана̄ ведитабба̄.

дхаммам̣ ануссаратӣти дхамма̄нуса̄рӣ. дхаммоти пан̃н̃а̄, пан̃н̃а̄пуббан̇гамам̣ маггам̣ бха̄ветӣти аттхо. саддха̄нуса̄римхипи есева найо. убхопете сота̄паттимаггат̣т̣ха̄йева. вуттампи четам̣ – ‘‘йасса пуггаласса сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипаннасса пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти, пан̃н̃а̄ва̄хим̣ пан̃н̃а̄пуббан̇гамам̣ арийамаггам̣ бха̄вети. айам̣ вуччати пуггало дхамма̄нуса̄рӣ. йасса пуггаласса сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипаннасса саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти, саддха̄ва̄хим̣ саддха̄пуббан̇гамам̣ арийамаггам̣ бха̄вети. айам̣ вуччати пуггало саддха̄нуса̄рӣ’’ти (пу. па. 208). айаметтха сан̇кхепо, виттха̄рато панеса̄ убхатобха̄гавимутта̄дикатха̄ висуддхимагге (висуддхи. 2.771, 889) пан̃н̃а̄бха̄вана̄дхика̄ре вутта̄. тасма̄ таттха вуттанайенева ведитабба̄ти.