4. ка̄ран̣апа̄лӣсуттаван̣н̣ана̄

194. чатуттхе ка̄ран̣апа̄лӣти па̄лоти тасса на̄мам̣, ра̄джакула̄нам̣ пана камманте ка̄ретӣти ка̄ран̣апа̄лӣ на̄ма джа̄то. каммантам̣ ка̄ретӣти па̄това ут̣т̣ха̄йа два̄рат̣т̣а̄лакапа̄ка̄ре акате ка̄рети, джин̣н̣е пат̣иджагга̄пети. пин̇гийа̄ним̣ бра̄хман̣анти евам̣на̄макам̣ ана̄га̄мипхале патит̣т̣хитам̣ арийаса̄вакам̣ бра̄хман̣ам̣. со кира па̄това ут̣т̣ха̄йа гандхама̄ла̄дӣни га̄ха̄петва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ вандитва̄ гандхама̄ла̄дӣхи пӯджетва̄ нагарам̣ а̄гаччхати, идам̣ бра̄хман̣асса девасикам̣ ваттанти. там̣ со евам̣ ваттам̣ катва̄ а̄гаччхантам̣ аддаса. етадавоча̄ти ‘‘айам̣ бра̄хман̣о пан̃н̃ава̄ н̃а̄н̣уттаро, кахам̣ ну кхо па̄това гантва̄ а̄гаччхатӣ’’ти чинтетва̄ ануккамена сантикам̣ а̄гатам̣ сан̃джа̄нитва̄ ‘‘ханда куто нӯ’’тиа̄дивачанам̣ авоча.

таттха дива̄ дивасса̄ти дивасасса̄пи дива̄, маджджханхикака̄лети аттхо. пан̣д̣ито ман̃н̃ети бхавам̣ пин̇гийа̄нӣ саман̣ам̣ готамам̣ пан̣д̣итоти ман̃н̃ати, уда̄ху ноти айаметтха аттхо. ко ча̄хам̣, бхоти, бхо, саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийаджа̄нане ахам̣ ко на̄ма? ко ча саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣ джа̄нисса̄мӣти куто ча̄хам̣ саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣ джа̄нисса̄ми, кена на̄ма ка̄ран̣ена джа̄нисса̄мӣти евам̣ саббатха̄пи аттано аджа̄нанабха̄вам̣ дӣпети. сопи нӯнасса та̄дисова̄ти йо саман̣асса готамасса пан̃н̃а̄веййаттийам̣ джа̄неййа, сопи нӯна даса па̄рамийо пӯретва̄ саббан̃н̃утам̣ патто та̄дисо буддхойева бхавеййа. синерум̣ ва̄ хи патхавим̣ ва̄ а̄ка̄сам̣ ва̄ паметука̄мена таппама̄н̣о дан̣д̣о ва̄ раджджу ва̄ ладдхум̣ ват̣т̣ати, саман̣асса готамасса пан̃н̃ам̣ джа̄нантенапи тасса н̃а̄н̣асадисамева саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣ам̣ ладдхум̣ ват̣т̣атӣти дӣпети. а̄даравасена панеттха а̄мед̣итам̣ катам̣. ул̣а̄ра̄йа̄ти уттама̄йа сет̣т̣ха̄йа. ко ча̄хам̣, бхоти, бхо, ахам̣ саман̣асса готамасса пасам̣сане ко на̄ма. ко ча саман̣ам̣ готамам̣ пасам̣сисса̄мӣти кена ка̄ран̣ена пасам̣сисса̄ми.

пасаттхаппасаттхоти саббагун̣а̄нам̣ упари чарехи саббалокапасаттхехи аттано гун̣ехева пасаттхо, на тасса ан̃н̃ехи пасам̣санакиччам̣ аттхи. йатха̄ хи чампакапуппхам̣ ва̄ нӣлуппалам̣ ва̄ падумам̣ ва̄ лохитачанданам̣ ва̄ аттано ван̣н̣агандхасирийа̄ва па̄са̄дикан̃чева сугандхан̃ча, на тасса а̄гантукехи ван̣н̣агандхехи тхоманакиччам̣ аттхи. йатха̄ ча ман̣иратанам̣ ва̄ чандаман̣д̣алам̣ ва̄ аттано а̄локенева обха̄сати, на тасса ан̃н̃ена обха̄санакиччам̣ аттхи, евам̣ саман̣о готамо саббалокапасаттхехи аттано гун̣ехева пасаттхо тхомито, саббалокасса сет̣т̣хатам̣ па̄пито. на тасса ан̃н̃ена пасам̣санакиччам̣ аттхи.

пасаттхехи ва̄ пасаттхотипи пасаттхаппасаттхо. ке пана пасаттха̄ на̄ма? ра̄джа̄ пасенади косало ка̄сикосалава̄сикехи пасаттхо, бимбиса̄ро ан̇гамагадхава̄сӣхи, веса̄лика̄ личчхавӣ ваджджитат̣т̣хава̄сӣхи пасаттха̄, па̄веййака̄ малла̄ косина̄рака̄ малла̄ ан̃н̃епи те те кхаттийа̄ техи техи джа̄нападехи пасаттха̄, чан̇киа̄дайо бра̄хман̣а̄ бра̄хман̣аган̣ехи, ана̄тхапин̣д̣ика̄дайо упа̄сака̄ упа̄сакаган̣ехи, виса̄кха̄а̄дика̄ упа̄сика̄ анекасата̄хи упа̄сика̄хи, сакулуда̄йиа̄дайо парибба̄джака̄ анекехи парибба̄джакасатехи, уппалаван̣н̣аттхериа̄дика̄ маха̄са̄вика̄ анекехи бхиккхунисатехи, са̄рипуттаттхера̄дайо маха̄тхера̄ анекасатехи бхиккхӯхи, сакка̄дайо дева̄ анекасахассехи девехи, маха̄брахма̄дайо брахма̄но анекасахассехи брахмехи пасаттха̄. те саббепи дасабалам̣ тхоменти ван̣н̣енти пасам̣сантӣти бхагава̄ ‘‘пасаттхаппасаттхо’’ти вуччати. аттхавасанти аттха̄нисам̣сам̣.

атхасса со аттано паса̄дака̄ран̣ам̣ а̄чиккханто сеййатха̄пи, бхо, пурисотиа̄дима̄ха. таттха аггарасапарититтоти бходжанарасесу па̄йа̄со снехарасесу госаппи, каса̄варасесу кхуддакамадху анел̣акам̣, мадхурарасесу саккара̄ти евама̄дайо аггараса̄ на̄ма. тесу йена кеначи парититто а̄кан̣т̣хаппама̄н̣ам̣ бхун̃джитва̄ т̣хито. ан̃н̃есам̣ хӣна̄нанти аггарасехи ан̃н̃есам̣ хӣнараса̄нам̣. суттасоти суттато, суттабха̄вена̄ти аттхо. сесупи есева найо. тато татоти сутта̄дӣсу тато тато. ан̃н̃есам̣ путхусаман̣абра̄хман̣а̄ппава̄да̄нанти йе ан̃н̃есам̣ путхӯнам̣ саман̣абра̄хман̣а̄нам̣ ладдхисан̇кха̄таппава̄да̄, тесам̣. на пихетӣти на паттхети, те катхийама̄не сотумпи на иччхати. джигхаччха̄дуббалйапаретоти джигхаччха̄йа чева дуббалабха̄вена ча анугато. мадхупин̣д̣иканти са̄липит̣т̣хам̣ бхаджджитва̄ чатумадхурена йоджетва̄ катам̣ баддхасаттупин̣д̣икам̣, мадхурапӯвамева ва̄. адхигаччхеййа̄ти лабхеййа. асечанаканти мадхурабха̄вакаран̣аттха̄йа ан̃н̃ена расена ана̄ситтакам̣ оджавантам̣ пан̣ӣтарасам̣.

харичанданасса̄ти суван̣н̣аван̣н̣ачанданасса. лохитачанданасса̄ти раттаван̣н̣ачанданасса. сурабхигандханти сугандхам̣. даратха̄дайо ват̣т̣адаратха̄, ват̣т̣акиламатха̄, ват̣т̣апарил̣а̄ха̄ ева. уда̄нам̣ уда̄несӣти уда̄ха̄рам̣ уда̄хари. йатха̄ хи йам̣ телам̣ ма̄нам̣ гахетум̣ на саккоти, виссандитва̄ гаччхати, там̣ авасекоти вуччати. йан̃ча джалам̣ тал̣а̄кам̣ гахетум̣ на саккоти, аджджхоттхаритва̄ гаччхати, там̣ огхоти вуччати. евамевам̣ йам̣ пӣтивачанам̣ хадайам̣ гахетум̣ на саккоти, адхикам̣ хутва̄ анто асан̣т̣хахитва̄ бахи никкхамати, там̣ уда̄нанти вуччати. еварӯпам̣ пӣтимайавачанам̣ ниччха̄ресӣти аттхо.