5. ваппасуттаван̣н̣ана̄

195. пан̃чаме ваппоти дасабаласса чӯл̣апита̄ сакйара̄джа̄. ниган̣т̣хаса̄вакоти веса̄лийам̣ сӣхасена̄пати вийа на̄л̣анда̄йам̣ упа̄лигахапати вийа ча ниган̣т̣хасса на̄т̣апуттасса упат̣т̣ха̄ко. ка̄йена сам̣вутоти ка̄йадва̄расса сам̣вутатта̄ пихитатта̄ ка̄йена сам̣вуто на̄ма. сесадвайепи есева найо. авиджджа̄вира̄га̄ти авиджджа̄йа кхайавира̄гена. виджджуппа̄да̄ти маггавиджджа̄йа уппа̄дена. там̣ т̣ха̄нанти там̣ ка̄ран̣ам̣. авипаккавипа̄канти аладдхавипа̄кава̄рам̣. татонида̄нанти там̣хету таппаччайа̄. дуккхаведанийа̄ а̄сава̄ ассавеййунти дуккхаведана̄йа паччайабхӯта̄ килеса̄ ассавеййум̣, тасса пурисасса уппаджджеййунти аттхо. абхисампара̄йанти дутийе аттабха̄ве. ка̄йасама̄рамбхапаччайа̄ти ка̄йакаммапаччайена. а̄сава̄ти килеса̄. вигха̄тапарил̣а̄ха̄ти еттха вигха̄тоти дуккхам̣. парил̣а̄хоти ка̄йикачетасико парил̣а̄хо. пхусса пхусса бйантӣкаротӣти н̃а̄н̣аваджджхам̣ каммам̣ н̃а̄н̣апхассена пхуситва̄ пхуситва̄ кхайам̣ гамети, випа̄каваджджхам̣ каммам̣ випа̄капхассена пхуситва̄ пхуситва̄ кхайам̣ гамети. ниджджара̄ти килесаджӣран̣акапат̣ипада̄. сесава̄ресупи есева найо. идха т̣хатва̄ айам̣ бхиккху кхӣн̣а̄саво ка̄таббо, чатта̄ри маха̄бхӯта̄ни нӣхаритва̄ чатусаччававаттха̄нам̣ дассетва̄ йа̄ва арахаттапхалам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ катхетаббам̣.

ида̄ни пана тасса кхӣн̣а̄савасса сататавиха̄ре дассетум̣ евам̣ самма̄ вимуттачиттасса̄тиа̄дима̄ха. таттха самма̄ вимуттачиттасса̄ти хетуна̄ ка̄ран̣ена самма̄ вимуттасса. сататавиха̄ра̄ти ниччавиха̄ра̄ нибаддхавиха̄ра̄. нева сумано хотӣти ит̣т̣ха̄рамман̣е ра̄гавасена на соманассаджа̄то хоти. на думманоти анит̣т̣ха̄рамман̣е пат̣игхавасена на доманассаджа̄то хоти. упеккхако вихарати сато сампаджа̄ноти сатисампаджан̃н̃апариггахита̄йа маджджхатта̄ка̄ралаккхан̣а̄йа упеккха̄йа тесу а̄рамман̣есу упеккхако маджджхатто хутва̄ вихарати.

ка̄йапарийантиканти ка̄йантикам̣ ка̄йапариччхиннам̣, йа̄ва пан̃чадва̄рака̄йо паваттати, та̄ва паваттам̣ пан̃чадва̄рикаведананти аттхо. джӣвитапарийантиканти джӣвитантикам̣ джӣвитапариччхиннам̣, йа̄ва джӣвитам̣ паваттати, та̄ва паваттам̣ манодва̄рикаведананти аттхо. таттха пан̃чадва̄рикаведана̄ паччха̄ уппаджджитва̄ пат̣хамам̣ нируджджхати, манодва̄рикаведана̄ пат̣хамам̣ уппаджджитва̄ паччха̄ нируджджхати. са̄ хи пат̣исандхиккхан̣е ваттхурӯпасмим̣йева патит̣т̣ха̄ти. пан̃чадва̄рика̄ паватте пан̃чадва̄равасена паваттама̄на̄ пат̣хамавайе вӣсативассака̄ле раджджанадуссанамуйханавасена адхиматта̄ балаватӣ хоти, пан̣н̣а̄савассака̄ле т̣хита̄ хоти, сат̣т̣хивассака̄лато пат̣т̣ха̄йа париха̄йама̄на̄, асӣтинавутивассака̄ле манда̄ хоти. тада̄ хи сатта̄ ‘‘чирараттам̣ екато нисӣдимха̄ нипаджджимха̄’’ти вадантепи на джа̄на̄ма̄ти ваданти. адхиматта̄нипи рӯпа̄диа̄рамман̣а̄ни на пасса̄ма, сугандхадуггандхам̣ ва̄ са̄дуаса̄дум̣ ва̄ тхаддхамудукам̣ ва̄ти на джа̄на̄ма̄типи ваданти. ити несам̣ пан̃чадва̄рикаведана̄ бхагга̄ хоти, манодва̄рика̄ паваттати. са̄пи анупуббена париха̄йама̄на̄ маран̣асамайе хадайакот̣им̣йева нисса̄йа паваттати. йа̄ва панеса̄ паваттати, та̄ва сатто джӣватӣти вуччати. йада̄ наппаваттати, тада̄ ‘‘мато нируддхо’’ти вуччати.

сва̄йаматтхо ва̄пийа̄ дӣпетаббо – йатха̄ хи пурисо пан̃чаудакамаггасампаннам̣ ва̄пим̣ кареййа. пат̣хамам̣ деве вут̣т̣хе пан̃чахи удакамаггехи удакам̣ пависитва̄ антова̄пийам̣ а̄ва̄т̣е пӯреййа. пунаппунам̣ деве вассанте удакамагге пӯретва̄ га̄вутад̣д̣хайоджанаматтам̣ оттхаритва̄ удакам̣ тит̣т̣хеййа тато тато виссандама̄нам̣. атха ниддхаманатумбе виваритва̄ кхеттесу камме кайирама̄не удакам̣ никкхамантам̣, сассапа̄кака̄ле удакам̣ никкхантам̣ удакам̣ парихӣнам̣, ‘‘маччхе ган̣ха̄ма̄’’ти ваттаббатам̣ а̄паджджеййа. тато катипа̄хена а̄ва̄т̣есуйева удакам̣ сан̣т̣хахейа. йа̄ва пана там̣ а̄ва̄т̣есу хоти, та̄ва маха̄ва̄пийам̣ удакам̣ аттхӣти сан̇кхам̣ гаччхати. йада̄ пана таттха чхиджджати, тада̄ ‘‘ва̄пийам̣ удакам̣ наттхӣ’’ти вуччати. евам̣ сампадамидам̣ ведитаббам̣.

пат̣хамам̣ деве вассанте пан̃чахи маггехи удаке пависанте а̄ва̄т̣а̄нам̣ пӯран̣ака̄ло вийа хи пат̣хамамева пат̣исандхиккхан̣е манодва̄рикаведана̄йа ваттхурӯпе патит̣т̣хитака̄ло, пунаппунам̣ деве вассанте пан̃чамагга̄нам̣ пӯран̣ака̄ло вийа паватте пан̃чадва̄рикаведана̄йа паватти, га̄вутад̣д̣хайоджанаматтам̣ аджджхоттхаран̣ам̣ вийа пат̣хамавайе вӣсативассака̄ле раджджана̄дивасена тасса адхиматтабалавабха̄во, йа̄ва ва̄пито удакам̣ на ниггаччхати, та̄ва пӯра̄йа ва̄пийа̄ т̣хитака̄ло вийа пан̃н̃а̄савассака̄ле тасса т̣хитака̄ло, ниддхаманатумбесу виват̣есу камме кайирама̄не удакасса никкхаманака̄ло вийа сат̣т̣хивассака̄лато пат̣т̣ха̄йа тасса париха̄ни, удаке бхат̣т̣хе удакамаггесу париттаудакасса т̣хитака̄ло вийа асӣтинавутика̄ле пан̃чадва̄рикаведана̄йа мандака̄ло, а̄ва̄т̣есуйева удакасса патит̣т̣хитака̄ло вийа хадайаваттхукот̣им̣ нисса̄йа манодва̄ре ведана̄йа паваттика̄ло, а̄ва̄т̣есу париттепи удаке сати ‘‘ва̄пийам̣ удакам̣ аттхӣ’’ти ваттаббака̄ло вийа йа̄ва са̄ паваттати, та̄ва ‘‘сатто джӣватӣ’’ти вуччати. йатха̄ пана а̄ва̄т̣есу удаке чхинне ‘‘наттхи ва̄пийам̣ удака’’нти вуччати, евам̣ манодва̄рикаведана̄йа аппаваттама̄на̄йа сатто матоти вуччати. имам̣ веданам̣ сандха̄йа вуттам̣ – ‘‘джӣвитапарийантикам̣ веданам̣ ведийама̄но’’ти.

ка̄йасса бхеда̄ти ка̄йасса бхедена. уддхам̣ джӣвитапарийа̄да̄на̄ти джӣвитаккхайато уддхам̣. идхева̄ти пат̣исандхивасена парато агантва̄ идхева. сӣтӣ бхависсантӣти паваттивиппханданадаратхарахита̄ни сӣта̄ни аппаваттанадхамма̄ни бхависсанти.

тхӯн̣ам̣ пат̣ичча̄ти руккхам̣ пат̣ичча. кудда̄лапит̣акам̣ а̄да̄йа̄ти кудда̄лан̃ча кхан̣иттин̃ча паччхин̃ча гахетва̄ти аттхо. десана̄ пана кудда̄лавасенева ката̄. мӯле чхиндеййа̄ти мӯламхи кудда̄лена чхиндеййа. паликхан̣еййа̄ти кхан̣иттийа̄ саманта̄ кхан̣еййа.

евамева кхоти еттха идам̣ опаммасам̣санданам̣ – руккхо вийа хи аттабха̄во дат̣т̣хаббо, руккхам̣ пат̣ичча чха̄йа̄ вийа кусала̄кусалам̣ каммам̣, чха̄йам̣ аппаваттам̣ ка̄тука̄мо пурисо вийа йога̄вачаро, кудда̄ло вийа пан̃н̃а̄, пит̣акам̣ вийа сама̄дхи, кхан̣итти вийа випассана̄, кхан̣иттийа̄ мӯла̄нам̣ паликхан̣анака̄ло вийа арахаттамаггена авиджджа̄йа чхеданака̄ло, кхан̣д̣а̄кхан̣д̣ам̣ каран̣ака̄ло вийа кхандхавасена дит̣т̣хака̄ло, пха̄ланака̄ло вийа а̄йатанавасена дит̣т̣хака̄ло, сакалӣкаран̣ака̄ло вийа дха̄тувасена дит̣т̣хака̄ло, ва̄та̄тапена висосанака̄ло вийа ка̄йикачетасикасса вӣрийасса каран̣ака̄ло, аггина̄ д̣аханака̄ло вийа н̃а̄н̣ена килеса̄нам̣ д̣аханака̄ло, масикаран̣ака̄ло вийа ваттама̄нака-пан̃чаккхандхака̄ло, маха̄ва̄те опхунанака̄ло вийа надӣсоте пава̄ханака̄ло вийа ча чхиннамӯлака̄нам̣ пан̃чаннам̣ кхандха̄нам̣ аппат̣исандхиканиродхо, опхунанаппава̄ханехи апан̃н̃аттикабха̄вӯпагамо вийа пунаббхаве випа̄каккхандха̄нам̣ ануппа̄дена апан̣н̣аттикабха̄во ведитаббо.

бхагавантам̣ етадавоча̄ти саттхари десанам̣ виниват̣т̣енте сота̄паттипхалам̣ патва̄ етам̣ ‘‘сеййатха̄пи, бханте’’тиа̄дивачанам̣ авоча. таттха удайаттхикоти вад̣д̣хиаттхико. ассапан̣ийам̣ посеййа̄ти пан̃ча ассапотасата̄ни кин̣итва̄ паччха̄ виккин̣исса̄мӣти посеййа. сахассаггханакасса ассасса пан̃часатаматтам̣ упакаран̣ам̣ гандхама̄ла̄дивасена поса̄ваникам̣йева агама̄си. атхасса те асса̄ екадивасенева рогам̣ пхуситва̄ саббе джӣвитаккхайам̣ па̄пун̣еййунти имина̄ адхиппа̄йена евама̄ха. удайан̃чева на̄дхигаччхеййа̄ти вад̣д̣хин̃ча гехато нӣхаритва̄ диннамӯлан̃ча кин̃чи на лабхеййа. пайирупа̄синти чатӯхи паччайехи упат̣т̣хахим̣. сва̄хам̣ удайан̃чева на̄дхигаччхинти со ахам̣ нева удайам̣ на гехато диннадханам̣ адхигаччхим̣, пан̣ийаассаджагганако на̄ма джа̄тосмӣти дассети. сесаметтха утта̄намева̄ти.