1. сота̄нугатасуттаван̣н̣ана̄
191. пан̃чамасса пат̣хаме сота̄нугата̄нанти паса̄дасотам̣ одахитва̄ н̃а̄н̣асотена ваваттхапита̄нам̣. чатта̄ро а̄нисам̣са̄ па̄т̣икан̇кха̄ти чатта̄ро гун̣а̄нисам̣са̄ па̄т̣икан̇кхитабба̄. идам̣ пана бхагавата̄ аттхуппаттивасена а̄раддхам̣. катарааттхуппаттивасена̄ти? бхиккхӯнам̣ дхаммассавана̄йа анупасан̇каманааттхуппаттивасена. пан̃часата̄ кира бра̄хман̣апаббаджита̄ ‘‘самма̄самбуддхо лин̇гавачанавибхаттипадабйан̃джана̄дӣхи катхенто амхехи н̃а̄тамева катхессати, ан̃н̃а̄там̣ ким̣ катхессатӣ’’ти дхаммассаванаттхам̣ на гаччханти. саттха̄ там̣ паваттим̣ сутва̄ те паккоса̄петва̄ ‘‘касма̄ евам̣ каротха, саккаччам̣ дхаммам̣ сун̣а̄тха, саккаччам̣ дхаммам̣ сун̣анта̄нан̃ча саджджха̄йанта̄нан̃ча име еттака̄ а̄нисам̣са̄’’ти дассенто имам̣ десанам̣ а̄рабхи.
таттха дхаммам̣ парийа̄пун̣а̄тӣти суттам̣ геййантиа̄дикам̣ наван̇гам̣ саттхуса̄санабхӯтам̣ тантидхаммам̣ вал̣ан̃джети. сота̄нугата̄ хонтӣти сотам̣ ануппатта̄ анупавит̣т̣ха̄ хонти. манаса̄нупеккхита̄ти читтена олокита̄. дит̣т̣хийа̄ суппат̣ивиддха̄ти аттхато ча ка̄ран̣ато ча пан̃н̃а̄йа сут̣т̣ху пат̣ивиддха̄ паччаккхам̣ ката̄. мут̣т̣хассати ка̄лам̣ курума̄ноти найидам̣ буддхавачанам̣ ануссаран̣асатийа̄ абха̄вена вуттам̣, путхуджджанака̄лакирийам̣ пана сандха̄йа вуттам̣. путхуджджано хи мут̣т̣хассати ка̄лам̣ кароти на̄ма. упападжджатӣти суддхасӣле патит̣т̣хито девалоке ниббаттати. дхаммапада̄ плавантӣти антара̄бхаве ниббаттамут̣т̣хассатино, йепи пуббе саджджха̄йамӯлика̄ ва̄ча̄паричитабуддхавачанадхамма̄, те саббе пасанне а̄да̄се чха̄йа̄ вийа плаванти, па̄кат̣а̄ хутва̄ пан̃н̃а̄йанти. дандхо, бхиккхаве, сатуппа̄доти буддхавачана̄нуссаран̣асатийа̄ уппа̄до дандхо гару. атха со сатто кхиппам̣йева висесага̄мӣ хоти, нибба̄нага̄мӣ хотӣти аттхо.
иддхима̄ четовасиппаттоти иддхисампанно читтасса васибха̄вапатто кхӣн̣а̄саво. айам̣ ва̄ со дхаммавинайоти еттха вибха̄ванаттхо ва̄-саддо. йаттха̄ти йасмим̣ дхаммавинайе. брахмачарийам̣ ачаринти брахмачарийава̄сам̣ васим̣. идампи буддхавачанам̣ майа̄ пуббе вал̣ан̃джитанти буддхавачана̄нуссаран̣авасенетам̣ вуттам̣. девапуттоти пан̃ча̄лачан̣д̣о вийа хаттхакамаха̄брахма̄ вийа санан̇кума̄рабрахма̄ вийа ча еко дхаммакатхикадевапутто. опапа̄тико опапа̄тикам̣ са̄ретӣти пат̣хамам̣ уппанно девапутто паччха̄ уппаннам̣ са̄рети. сахапам̣сукӣл̣ика̄ти етена несам̣ дӣгхараттам̣ катапаричайабха̄вам̣ дассети. сама̄гаччхеййунти са̄ла̄йа ва̄ руккхамӯле ва̄ саммукхӣбха̄вам̣ гаччхеййум̣. евам̣ вадеййа̄ти са̄ла̄йа ва̄ руккхамӯле ва̄ пат̣хаматарам̣ нисинно паччха̄ а̄гатам̣ евам̣ вадеййа. сесаметтха па̄л̣инайенева ведитаббам̣.