(17) 2. пат̣ипада̄вагго
1. сам̣кхиттасуттаван̣н̣ана̄
161. дутийасса пат̣хаме сукхапат̣иккхепена дуккха̄ пат̣ипаджджитаббато пат̣ипада̄ етисса̄ти дуккха̄пат̣ипада̄. асӣгхаппаваттита̄йа гарубха̄вена дандха̄ абхин̃н̃а̄ етисса̄ти дандха̄бхин̃н̃а̄. имина̄ва найена саббападесу аттхо ведитаббо.
2. виттха̄расуттаван̣н̣ана̄
162. дутийе абхиккхан̣анти абхин̣хам̣. а̄нантарийанти анантаравипа̄када̄йакам̣ маггасама̄дхим̣. а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа̄ти арахаттапхалаттха̄йа. пан̃чиндрийа̄нӣти випассана̄пан̃чамака̄ни пан̃чиндрийа̄ни. пан̃н̃индрийанти хи еттха випассана̄пан̃н̃а̄ва пан̃н̃индрийанти адхиппетам̣. сесаметтха па̄л̣ивасена утта̄намева.
има̄сам̣ пана пат̣ипада̄нам̣ айам̣ а̄вибха̄вакатха̄ – идха бхиккху пуббе аката̄бхинивесо пуббабха̄ге рӯпапариггахе киламати, арӯпапариггахе киламати, паччайапариггахе киламати, тӣсу аддха̄су киламати, магга̄магге киламати. евам̣ пан̃часу т̣ха̄несу киламанто випассанам̣ па̄пун̣а̄ти. випассанам̣ патва̄пи удайаббайа̄нупассане, бхан̇га̄нупассане, бхайатупат̣т̣ха̄не, а̄дӣнава̄нупассане, ниббида̄нупассане, муччитукамйата̄н̃а̄н̣е, сан̇кха̄рупеккха̄н̃а̄н̣е, ануломан̃а̄н̣е, готрабхун̃а̄н̣ети имесу навасу випассана̄н̃а̄н̣есупи киламитва̄ва локуттарамаггам̣ па̄пун̣а̄ти. тасса со локуттарамагго евам̣ дуккхена гарубха̄вена саччхикататта̄ дуккхапат̣ипадо дандха̄бхин̃н̃о на̄ма джа̄то. йо пана пуббабха̄ге пан̃часу н̃а̄н̣есу киламанто апарабха̄ге навасу випассана̄н̃а̄н̣есу акиламитва̄ва маггам̣ саччхикароти, тасса со магго евам̣ дуккхена агарубха̄вена саччхикататта̄ дуккхапат̣ипадо кхиппа̄бхин̃н̃о на̄ма джа̄то. имина̄ упа̄йена итара̄пи две ведитабба̄.
гон̣апарийесакаупама̄хи чета̄ вибха̄ветабба̄ – екасса хи пурисасса чатта̄ро гон̣а̄ пала̄йитва̄ ат̣авим̣ павит̣т̣ха̄. со сакан̣т̣аке сагахане ване те парийесанто гаханамаггенева киччхена касирена гантва̄ гаханат̣т̣ха̄нейева нилӣне гон̣епи киччхена касирена аддаса. еко киччхена гантва̄ аббхока̄се т̣хите кхиппамева аддаса. апаро аббхока̄самаггена сукхена гантва̄ гаханат̣т̣ха̄не нилӣне киччхена касирена аддаса. апаро аббхока̄самаггенева сукхена гантва̄ аббхока̄се т̣хитейева кхиппам̣ аддаса. таттха чатта̄ро гон̣а̄ вийа чатта̄ро арийамагга̄ дат̣т̣хабба̄, гон̣апарийесако пурисо вийа йога̄вачаро, гаханамаггена киччхена касирена гаманам̣ вийа пуббабха̄ге пан̃часу н̃а̄н̣есу киламато дуккха̄пат̣ипада̄. гаханат̣т̣ха̄не нилӣна̄нам̣ киччхенева дассанам̣ вийа апарабха̄ге навасу н̃а̄н̣есу киламантасса арийамагга̄нам̣ дассанам̣. имина̄ упа̄йена сесаупама̄пи йоджетабба̄.
3. асубхасуттаван̣н̣ана̄
163. татийе асубха̄нупассӣ ка̄йе вихаратӣти аттано караджака̄йе ‘‘йатха̄ етам̣, татха̄ ида’’нти имина̄ найена бахиддха̄ дит̣т̣ха̄нам̣ дасаннам̣ асубха̄нам̣ упасам̣харан̣авасена асубха̄нупассӣ вихарати, аттано ка̄йам̣ асубхато пат̣икӯлато н̃а̄н̣ена пассатӣти аттхо. а̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃ӣти наваннам̣ па̄т̣икулйа̄нам̣ васена кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ре пат̣икӯласан̃н̃ӣ. саббалоке анабхиратисан̃н̃ӣти саббасмимпи тедха̄туке локасаннива̄се анабхирата̄йа уккан̣т̣хитасан̃н̃а̄йа саманна̄гато. саббасан̇кха̄ресу аничча̄нупассӣти саббепи тебхӯмакасан̇кха̄ре аниччато анупассанто. маран̣асан̃н̃а̄ти маран̣ам̣ а̄раббха уппаннасан̃н̃а̄. аджджхаттам̣ сӯпат̣т̣хита̄ хотӣти нийакаджджхатте сут̣т̣ху упат̣т̣хита̄ хоти. етта̄вата̄ балававипассана̄ катхита̄. секхабала̄нӣти сиккханака̄нам̣ бала̄ни. сесаметтха па̄л̣ивасена утта̄намева. ‘‘асубха̄нупассӣ’’тиа̄дӣни пана дуккха̄йа пат̣ипада̄йа дассанаттхам̣ вутта̄ни, пат̣хамаджджха̄на̄дӣни сукха̄йа. асубха̄дӣни хи пат̣икӯла̄рамман̣а̄ни, тесу пана пакатийа̄ва сампийа̄йама̄нам̣ читтам̣ аллӣйати. тасма̄ та̄ни бха̄венто дуккхапат̣ипадам̣ пат̣ипанно на̄ма хоти. пат̣хамаджджха̄на̄дӣни пан̣ӣтасукха̄ни, тасма̄ та̄ни пат̣ипанно сукхапат̣ипадам̣ пат̣ипанно на̄ма хоти.
айам̣ панеттха саббаса̄дха̄ран̣а̄ упама̄ – сан̇га̄ма̄вачарапурисо хи пхалакакот̣т̣хакам̣ катва̄ пан̃ча̄вудха̄ни саннайхитва̄ сан̇га̄мам̣ пависати, со антара̄ виссамитука̄мо пхалакакот̣т̣хакам̣ пависитва̄ виссамати чева па̄набходжана̄дӣни ча пат̣исевати. тато пуна сан̇га̄мам̣ пависитва̄ каммам̣ кароти. таттха сан̇га̄мо вийа килесасан̇га̄мо дат̣т̣хаббо, пхалакакот̣т̣хако вийа пан̃чаниссайабала̄ни, сан̇га̄мапависанапурисо вийа йога̄вачаро, пан̃ча̄вудхасанна̄хо вийа випассана̄пан̃чама̄ни индрийа̄ни, сан̇га̄мам̣ пависанака̄ло вийа випассана̄йа каммакаран̣ака̄ло, виссамитука̄масса пхалакакот̣т̣хакам̣ пависитва̄ виссаманапа̄набходжана̄ни пат̣исеванака̄ло вийа випассана̄йа каммам̣ каронтасса читтуппа̄дасса нирасса̄даккхан̣е пан̃ча бала̄ни нисса̄йа читтам̣ сампахам̣санака̄ло, виссамитва̄ кха̄дитва̄ пивитва̄ ча пуна сан̇га̄масса пависанака̄ло вийа пан̃чахи балехи читтам̣ сампахам̣сетва̄ пуна випассана̄йа каммам̣ каронтасса виват̣т̣етва̄ арахаттаггахан̣ака̄ло ведитаббо. имасмим̣ пана сутте бала̄ни чева индрийа̄ни ча миссака̄нева катхита̄нӣти.
4. пат̣хамакхамасуттаван̣н̣ана̄
164. чатуттхе аккхама̄ти анадхива̄сикапат̣ипада̄. кхама̄ти адхива̄сикапат̣ипада̄. дама̄ти индрийадаманапат̣ипада̄. сама̄ти акусалавитакка̄нам̣ вӯпасаманапат̣ипада̄. росантам̣ пат̣иросатӣти гхат̣т̣ентам̣ пат̣игхат̣т̣ети. бхан̣д̣антам̣ пат̣ибхан̣д̣атӣти пахарантам̣ пат̣ипахарати. пан̃чамачхат̣т̣ха̄ни утта̄наттха̄нева.
7. маха̄моггалла̄насуттаван̣н̣ана̄
167. саттаме маха̄моггалла̄наттхерасса хет̣т̣хима̄ тайо магга̄ сукхапат̣ипада̄ дандха̄бхин̃н̃а̄ ахесум̣, арахаттамагго дуккхапат̣ипадо кхиппа̄бхин̃н̃о. тасма̄ евама̄ха – ‘‘йа̄йам̣ пат̣ипада̄ дуккха̄ кхиппа̄бхин̃н̃а̄, имам̣ ме пат̣ипадам̣ а̄гамма анупа̄да̄йа а̄савехи читтам̣ вимутта’’нти.
8. са̄рипуттасуттаван̣н̣ана̄
168. ат̣т̣хаме дхаммасена̄патиттхерасса хет̣т̣хима̄ тайо магга̄ сукхапат̣ипада̄ дандха̄бхин̃н̃а̄, арахаттамагго сукхапат̣ипадо кхиппа̄бхин̃н̃о. тасма̄ ‘‘йа̄йам̣ пат̣ипада̄ сукха̄ кхиппа̄бхин̃н̃а̄’’ти а̄ха. имесу пана двӣсупи суттесу миссика̄ва пат̣ипада̄ катхита̄ти ведитабба̄.
9. сасан̇кха̄расуттаван̣н̣ана̄
169. наваме пат̣хамадутийапуггала̄ суккхавипассака̄ сасан̇кха̄рена саппайогена сан̇кха̄ранимиттам̣ упат̣т̣хапенти. тесу еко випассаниндрийа̄нам̣ балаватта̄ идхева килесапаринибба̄нена паринибба̄йати, еко индрийа̄нам̣ дуббалата̄йа идха асакконто анантаре аттабха̄ве тадева мӯлакаммат̣т̣ха̄нам̣ пат̣илабхитва̄ сасан̇кха̄рена саппайогена сан̇кха̄ранимиттам̣ упат̣т̣хапетва̄ килесапаринибба̄нена паринибба̄йати, татийачатуттха̄ саматхайа̄ника̄. тесам̣ еко асан̇кха̄рена аппайогена индрийа̄нам̣ балаватта̄ идхева килесе кхепети, еко индрийа̄нам̣ дуббалатта̄ идха асакконто анантаре аттабха̄ве тадева мӯлакаммат̣т̣ха̄нам̣ пат̣илабхитва̄ асан̇кха̄рена аппайогена килесе кхепетӣти ведитаббо.
10. йуганаддхасуттаван̣н̣ана̄
170. дасаме саматхапуббан̇гаманти саматхам̣ пуббан̇гамам̣ пуреча̄рикам̣ катва̄. магго сан̃джа̄йатӣти пат̣хамо локуттарамагго ниббаттати. со там̣ магганти екачиттаккхан̣икамаггасса а̄севана̄дӣни на̄ма наттхи, дутийамагга̄дайо пана уппа̄денто тамева а̄севати бха̄вети бахулӣкаротӣти вуччати. випассана̄пуббан̇гаманти випассанам̣ пуббан̇гамам̣ пуреча̄рикам̣ катва̄ саматхам̣ бха̄вети, пакатийа̄ випассана̄ла̄бхӣ випассана̄йа т̣хатва̄ сама̄дхим̣ уппа̄детӣти аттхо.
йуганаддхам̣ бха̄ветӣти йуганаддхам̣ катва̄ бха̄вети. таттха тенева читтена сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ тенева сан̇кха̄ре саммаситум̣ на сакка̄. айам̣ пана йа̄вата̄ сама̄паттийо сама̄паджджати, та̄вата̄ сан̇кха̄ре саммасати. йа̄вата̄ сан̇кха̄ре саммасати, та̄вата̄ сама̄паттийо сама̄паджджати. катхам̣? пат̣хамаджджха̄нам̣ сама̄паджджати, тато вут̣т̣ха̄йа сан̇кха̄ре саммасати, сан̇кха̄ре саммаситва̄ дутийаджджха̄нам̣ сама̄паджджати. тато вут̣т̣ха̄йа пуна сан̇кха̄ре саммасати. сан̇кха̄ре саммаситва̄ татийаджджха̄нам̣…пе… невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄паттим̣ сама̄паджджати, тато вут̣т̣ха̄йа сан̇кха̄ре саммасати. евамайам̣ саматхавипассанам̣ йуганаддхам̣ бха̄вети на̄ма.
дхаммуддхаччавиггахитанти саматхавипассана̄дхаммесу дасавипассанупаккилесасан̇кха̄тена уддхаччена виггахитам̣, суггахитанти аттхо. со, а̄вусо, самайоти имина̄ саттаннам̣ саппа̄йа̄нам̣ пат̣ила̄бхака̄ло катхито. йам̣ там̣ читтанти йасмим̣ самайе там̣ випассана̄вӣтхим̣ оккамитва̄ паваттам̣ читтам̣. аджджхаттамева сантит̣т̣хатӣти випассана̄вӣтхим̣ паччоттхаритва̄ тасмим̣йева гочараджджхаттасан̇кха̄те а̄рамман̣е сантит̣т̣хати. саннисӣдатӣти а̄рамман̣авасена самма̄ нисӣдати. екоди хотӣти екаггам̣ хоти. сама̄дхийатӣти самма̄ а̄дхийати сут̣т̣хапитам̣ хоти. сесаметтха утта̄наттхамева.
пат̣ипада̄вагго дутийо.