(7) 2. паттакаммавагго
1. паттакаммасуттаван̣н̣ана̄
61. дутийасса пат̣хаме анит̣т̣хапат̣иккхепена ит̣т̣ха̄. мане каманти пависантӣти канта̄. манам̣ аппа̄йанти павад̣д̣хентӣти мана̄па̄. дуллабха̄ти парамадуллабха̄. бхога̄ти бхун̃джитабба̄ рӯпа̄дайо висайа̄. сахадхаммена̄ти дхамменева саддхим̣ уппаджджанту, ма̄ дхаммӯпагха̄там̣ катва̄ адхаммена̄ти. атхава̄ сахадхаммена̄ти сака̄ран̣ена, тена тена сена̄патисет̣т̣хит̣т̣ха̄на̄дика̄ран̣ена саддхим̣йева уппаджджантӯти аттхо. йасоти парива̄расампатти. саха н̃а̄тӣбхӣти н̃а̄такехи саддхим̣. саха упаджджха̄йехӣти сукхадуккхесу упаниджджха̄йитаббатта̄ упаджджха̄йасан̇кха̄техи сандит̣т̣хасамбхаттехи саддхим̣.
акиччам̣ каротӣти ака̄таббам̣ кароти. киччам̣ апара̄дхетӣти каттаббайуттакам̣ киччам̣ акаронто там̣ апара̄дхети на̄ма. дхам̣сатӣти патати париха̄йати. абхиджджха̄висамалобханти абхиджджха̄сан̇кха̄там̣ висамалобхам̣. паджахатӣти нудати нӣхарати. маха̄пан̃н̃оти махантапан̃н̃о. путхупан̃н̃оти путхулапан̃н̃о. а̄па̄тадасоти там̣ там̣ аттхам̣ а̄па̄тети тамева пассати, сукхумамписса аттхаджа̄там̣ а̄па̄там̣ а̄гаччхатийева̄ти аттхо.
ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехӣти ут̣т̣ха̄насан̇кха̄тена вӣрийена адхигатехи. ба̄ха̄балапаричитехӣти ба̄ха̄балена паричитехи вад̣д̣хитехи. седа̄ваккхиттехӣти аваккхиттаседехи, седам̣ мун̃читва̄ ва̄йа̄мена пайогена самадхигатехӣти аттхо. дхаммикехӣти дхаммайуттехи. дхаммаладдхехӣти дасакусалакаммапатхадхамме акопетва̄ ладдхехи. паттакамма̄нӣти йуттакамма̄ни ануччхавикакамма̄ни. сукхетӣти сукхитам̣ кароти. пӣн̣етӣти пӣн̣итам̣ баласампаннам̣ кароти. т̣ха̄нагатам̣ хотӣти ка̄ран̣агатам̣ хоти. ким̣ пана танти? чатӯсу паттакаммесу екам̣ бхогехи каттаббакаммам̣ бхогаджа̄тамева т̣ха̄нагатам̣. паттагатанти йуттаппаттат̣т̣ха̄нагатам̣. а̄йатанасо парибхуттанти ка̄ран̣енева парибхуттам̣ бхогаджа̄там̣ хоти.
парийодха̄йа сам̣ваттатӣти пидахитва̄ ваттати. йатха̄ аггиа̄дӣхи уппанна̄су а̄пада̄су, евам̣ а̄диттагеханибба̄пана̄дӣнам̣ аттха̄йа дханапаричча̄гам̣ катва̄ та̄сам̣ а̄пада̄нам̣ маггам̣ пидахати нива̄рети. соттхим̣ атта̄нам̣ каротӣти нирупаддавам̣ кхемам̣ атта̄нам̣ кароти. н̃а̄тибалинти н̃а̄така̄нам̣ балим̣. атитхибалинти а̄гантука̄нам̣ балим̣. пуббапетабалинти паралокагата̄нам̣ н̃а̄така̄нам̣ балим̣. ра̄джабалинти ран̃н̃о каттаббайуттакам̣ ра̄джабалим̣. девата̄балинти девата̄нам̣ каттаббабалим̣. саббаметам̣ тесам̣ тесам̣ йатха̄нуччхавикавасена да̄таббада̄насса адхивачанам̣.
кхантисорачче нивит̣т̣ха̄ти адхива̄санаккхантийан̃ча сусӣлата̄йа ча нивит̣т̣ха̄. екаматта̄нам̣ даментӣти екам̣ аттанова аттабха̄вам̣ индрийадамена даменти. саментӣти аттано читтам̣ килесавӯпасаманена саменти. паринибба̄пентӣти килесапаринибба̄ненева паринибба̄пенти. уддхаггикантиа̄дӣсу упарӯпарибхӯмӣсу пхалада̄навасена уддхамаггамасса̄ти уддхаггика̄. саггасса хита̄ти татрупапаттиджананато соваггика̄. ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не сукхова випа̄ко асса̄ти сукхавипа̄ка̄. сут̣т̣ху агга̄нам̣ диббаван̣н̣а̄дӣнам̣ дасаннам̣ висеса̄нам̣ ниббаттанато саггасам̣ваттаника̄, еварӯпам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄петӣти аттхо.
арийадхамме т̣хитоти пан̃часӣладхамме патит̣т̣хито. печча сагге памодатӣти паралокам̣ гантва̄ йаттха сагге пат̣исандхим̣ ган̣ха̄ти, таттха модати. сота̄паннасакада̄га̄мино ва̄ хонту ана̄га̄мӣ ва̄, саббесам̣ айам̣ пат̣ипада̄ лаббхатева̄ти.
2. а̄нан̣йасуттаван̣н̣ана̄
62. дутийе адхигаманӣйа̄нӣти паттабба̄ни. ка̄мабхогина̄ти ваттхука̄ме ча килесака̄ме ча парибхун̃джантена. аттхисукха̄дӣсу аттхӣти уппаджджанакасукхам̣ аттхисукхам̣ на̄ма. бхоге парибхун̃джантасса уппаджджанакасукхам̣ бхогасукхам̣ на̄ма. анан̣осмӣти уппаджджанакасукхам̣ а̄нан̣йасукхам̣ на̄ма. ниддосо анаваджджосмӣти уппаджджанакасукхам̣ анаваджджасукхам̣ на̄ма.
бхун̃джанти бхун̃джама̄но. пан̃н̃а̄ випассатӣти пан̃н̃а̄йа випассати. убхо бха̄гети две кот̣т̣ха̄се, хет̣т̣хима̄ни тӣн̣и екам̣ кот̣т̣ха̄сам̣, анаваджджасукхам̣ екам̣ кот̣т̣ха̄санти евам̣ пан̃н̃а̄йа пассама̄но две кот̣т̣ха̄се джа̄на̄тӣти аттхо. анаваджджасукхассетанти етам̣ тивидхампи сукхам̣ анаваджджасукхасса сол̣асим̣ калам̣ на̄ггхатӣти.
3. брахмасуттаван̣н̣ана̄
63. татийам̣ тиканипа̄те ван̣н̣итамева. сапуббадевата̄нӣти падаматтамева еттха висесоти. чатуттхе саббам̣ утта̄наттхамева.
5. рӯпасуттаван̣н̣ана̄
65. пан̃чаме рӯпе пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно рӯпаппама̄н̣о на̄ма. рӯпаппасанноти тассева аттхавачанам̣. гхосе пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно гхосаппама̄н̣о на̄ма. чӣваралӯкхапатталӯкхесу пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно лӯкхаппама̄н̣о на̄ма. дхамме пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно дхаммаппама̄н̣о на̄ма. итара̄ни тесам̣йева аттхавачана̄ни. саббасатте ча тайо кот̣т̣ха̄се катва̄ две кот̣т̣ха̄са̄ рӯпаппама̄н̣а̄, еко на рӯпаппама̄н̣о. пан̃ча кот̣т̣ха̄се катва̄ чатта̄ро кот̣т̣ха̄са̄ гхосаппама̄н̣а̄, еко на гхосаппама̄н̣о. даса кот̣т̣ха̄се катва̄ нава кот̣т̣ха̄са̄ лӯкхаппама̄н̣а̄, еко на лӯкхаппама̄н̣о. сатасахассам̣ кот̣т̣ха̄се катва̄ пана еко кот̣т̣ха̄сова дхаммаппама̄н̣о, сеса̄ на дхаммаппама̄н̣а̄ти ведитабба̄.
рӯпе пама̄н̣им̣сӯти йе рӯпам̣ дисва̄ пасанна̄, те рӯпе пама̄н̣им̣су на̄ма, пасӣдим̣сӯти аттхо. гхосена анвагӯти гхосена анугата̄, гхосаппама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанна̄ти аттхо. чхандара̄гавасӯпета̄ти чхандасса ча ра̄гасса ча васам̣ упета̄. аджджхаттан̃ча на джа̄на̄тӣти нийакаджджхатте тасса гун̣ам̣ на джа̄на̄ти. бахиддха̄ ча на пассатӣти бахиддха̄писса пат̣ипаттим̣ на пассати. саманта̄варан̣оти самантато а̄ва̄рито, саманта̄ ва̄ а̄варан̣амасса̄ти саманта̄варан̣о. гхосена вуйхатӣти гхосена нийати, на гун̣ена. аджджхаттан̃ча на джа̄на̄ти, бахиддха̄ ча випассатӣти нийакаджджхатте гун̣ам̣ на джа̄на̄ти, бахиддха̄ панасса пат̣ипаттим̣ пассати. бахиддха̄ пхаладасса̄вӣти тасса парехи катам̣ бахиддха̄ сакка̄рапхалам̣ пассанто. винӣваран̣адасса̄вӣти виват̣адасса̄вӣ. на со гхосена вуйхатӣти со гхосена на нӣйати.
6. сара̄гасуттаван̣н̣ана̄
66. чхат̣т̣хе мохаджам̣ ча̄павиддасӯти мохаджам̣ ча̄пи авиддасӯ апан̣д̣ита̄. савигха̄танти садуккхам̣. дукхудрайанти а̄йатин̃ча дуккхавад̣д̣хида̄йакам̣. ачаккхука̄ти пан̃н̃а̄чаккхурахита̄. йатха̄ дхамма̄ татха̄ санта̄ти йатха̄ ра̄га̄дайо дхамма̄ т̣хита̄, татха̄ сабха̄ва̄ва хутва̄. на тассеванти ман̃н̃арети майам̣ евам̣санта̄ евам̣сабха̄ва̄ти тасса на ман̃н̃аре, на ман̃н̃антӣти аттхо. имасмим̣ суттепи га̄тха̄супи ват̣т̣амева катхитам̣.
7. ахира̄джасуттаван̣н̣ана̄
67. саттаме има̄ни чатта̄ри ахира̄джакула̄нӣти идам̣ дат̣т̣хависа̄нева сандха̄йа вуттам̣. йе хи кечи дат̣т̣хависа̄, саббете имесам̣ чатуннам̣ ахира̄джакула̄нам̣ аббхантарагата̄ва хонти. аттагуттийа̄ти аттано гуттаттха̄йа. аттараккха̄йа̄ти аттано раккхан̣аттха̄йа. аттапаритта̄йа̄ти аттано паритта̄н̣аттха̄йа. париттам̣ на̄ма ануджа̄на̄мӣти аттхо.
ида̄ни йатха̄ там̣ париттам̣ ка̄таббам̣, там̣ дассенто вирӯпаккхехи метиа̄дима̄ха. таттха вирӯпаккхехӣти вирӯпаккхана̄гакулехи. сесесупи есева найо. апа̄дакехӣти апа̄дакасаттехи. сесесупи есева найо. саббе сатта̄ти ито пуббе еттакена т̣ха̄нена одиссакаметтам̣ катхетва̄ ида̄ни анодиссакаметтам̣ катхетум̣ идама̄раддхам̣. таттха сатта̄ па̄н̣а̄ бхӯта̄ти сабба̄нета̄ни пуггалавевачана̄нева. бхадра̄ни пассантӯти бхадра̄ни а̄рамман̣а̄ни пассанту. ма̄ кан̃чи па̄пама̄гама̄ти кан̃чи саттам̣ па̄пакам̣ ла̄макам̣ ма̄ а̄гаччхату. аппама̄н̣о буддхоти еттха буддхоти буддхагун̣а̄ ведитабба̄. те хи аппама̄н̣а̄ на̄ма. сесапададвайепи есева найо. пама̄н̣аванта̄нӣти гун̣аппама̄н̣ена йутта̄ни. ун̣н̣ана̄бхӣти ломасана̄бхико маккат̣ако. сарабӯти гхараголика̄. ката̄ ме раккха̄, ката̄ ме паритта̄ти майа̄ еттакасса джанасса раккха̄ ча паритта̄н̣ан̃ча катам̣. пат̣иккаманту бхӯта̄нӣти саббепи ме катапаритта̄н̣а̄ сатта̄ апагаччханту, ма̄ мам̣ вихет̣хайим̣сӯти аттхо.
8. девадаттасуттаван̣н̣ана̄
68. ат̣т̣хаме ачирапакканте девадаттети сан̇гхам̣ бхиндитва̄ начирапакканте. пара̄бхава̄йа̄ти авад̣д̣хийа̄ вина̄са̄йа. ассатарӣти вал̣ава̄йа куччхисмим̣ гадрабхасса джа̄та̄. аттавадха̄йа габбхам̣ ган̣ха̄тӣти там̣ ассена саддхим̣ сампайодженти, са̄ габбхам̣ ган̣хитва̄ ка̄ле сампатте виджа̄йитум̣ насакконтӣ па̄дехи бхӯмим̣ пахарантӣ тит̣т̣хати. атхасса̄ чатта̄ро па̄де чатӯсу кха̄н̣ӯсу бандхитва̄ куччхим̣ пха̄летва̄ потакам̣ нӣхаранти. са̄ таттхева марати. тенетам̣ вуттам̣.
9. падха̄насуттаван̣н̣ана̄
69. наваме килеса̄нам̣ сам̣вараттха̄йа павесанадва̄рам̣ пидаханаттха̄йа падха̄нам̣ сам̣вараппадха̄нам̣, паджаханаттха̄йа падха̄нам̣ паха̄наппадха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ брӯханаттха̄йа вад̣д̣ханаттха̄йа падха̄нам̣ бха̄вана̄ппадха̄нам̣, тесам̣йева анураккхан̣аттха̄йа падха̄нам̣ анураккхан̣а̄ппадха̄нам̣.
10. адхаммикасуттаван̣н̣ана̄
70. дасаме адхаммика̄ хонтӣти пора̄н̣акара̄джӯхи т̣хапитам̣ дасабха̄габалин̃чева апара̄дха̄нурӯпан̃ча дан̣д̣ам̣ аггахетва̄ атирекабалино чева атирекадан̣д̣асса ча гахан̣ена адхаммика̄. ра̄джа̄йутта̄ти ран̃н̃о джанападесу киччасам̣видха̄йака̄ а̄йуттакапуриса̄. бра̄хман̣агахапатика̄ти антонагарава̄сино бра̄хман̣агахапатайо. негамаджа̄напада̄ти нигамава̄сино чева джанападава̄сино ча. висаманти висама̄ хутва̄, асамайена ва̄йантӣти аттхо. висама̄ти на сама̄, атитхаддха̄ ва̄ атимудука̄ ва̄ти аттхо. апан̃джаса̄ти маггато апагата̄, уммаггага̄мино хутва̄ ва̄йантӣти аттхо. девата̄ парикупита̄ бхавантӣти ва̄тесу хи висамесу апан̃джасесу ва̄йантесу руккха̄ бхиджджанти, вима̄на̄ни бхиджджанти. тасма̄ девата̄ парикупита̄ бхаванти, та̄ девасса самма̄ васситум̣ на денти. тена вуттам̣ дево на самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхатӣти. висамапа̄ка̄ни сасса̄ни бхавантӣти екасмим̣ т̣ха̄не габбхӣни хонти, екасмим̣ сан̃джа̄такхӣра̄ни, екам̣ т̣ха̄нам̣ паччатӣти евам̣ висамам̣ па̄ка̄ни сасса̄ни бхаванти.
самам̣ наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни париваттантӣти йатха̄ каттикапун̣н̣ама̄ каттиканаккхаттамева лабхати, мигасирапун̣н̣ама̄ мигасиранаккхаттамева̄ти евам̣ тасмим̣ тасмим̣ ма̄се са̄ са̄ пун̣н̣ама̄ там̣ там̣ наккхаттамева лабхати, татха̄ самма̄ париваттанти. самам̣ ва̄та̄ ва̄йантӣти ависама̄ хутва̄ самайасмим̣йева ва̄йанти, чха ма̄се уттара̄ ва̄та̄, чха ма̄седаккхин̣а̄ти евам̣ тесам̣ тесам̣ джанапада̄нам̣ анурӯпе самайе ва̄йанти. сама̄ти самаппаваттино на̄титхаддха̄ на̄тимудӯ. пан̃джаса̄ти маггаппат̣ипанна̄, маггенева ва̄йанти, но амаггена̄ти аттхо.
джимхам̣ гаччхатӣти кут̣илам̣ гаччхати, атиттхам̣ ган̣ха̄ти. нетте джимхам̣ гате сатӣти найатӣти нетта̄. тасмим̣ нетте джимхам̣ гате кут̣илам̣ гантва̄ атиттхам̣ ган̣ханте итара̄пи атиттхамева ган̣хантӣти аттхо. нететипи па̄т̣хо. дуккхам̣ сетӣти дуккхам̣ сайати, дуккхитам̣ хотӣти аттхо.
паттакаммавагго дутийо.