2. дутийапан̣н̣а̄сакам̣

(6) 1. пун̃н̃а̄бхисандавагго

1. пат̣хамапун̃н̃а̄бхисандасуттаван̣н̣ана̄

51. дутийасса пат̣хаме пун̃н̃а̄бхисанда̄ти пун̃н̃асса абхисанда̄, пун̃н̃аппаттийоти аттхо. кусала̄бхисанда̄ти тассева вевачанам̣. те панете сукхам̣ а̄харантӣти сукхасса̄ха̄ра̄. сут̣т̣ху агга̄нам̣ рӯпа̄дӣнам̣ да̄йака̄ти соваггика̄. сукхо несам̣ випа̄коти сукхавипа̄ка̄. сагге упапатти сагго, сагга̄йа сам̣ваттантӣти саггасам̣ваттаника̄. чӣварам̣ парибхун̃джама̄ноти чӣвараттха̄йа ваттхам̣ лабхитва̄ сӯчисутта̄дӣнам̣ абха̄вена там̣ никкхипантопи каронтопи па̄рупантопи джин̣н̣ака̄ле паччаттхаран̣ам̣ каронтопи паччаттхаритумпи асаккун̣еййам̣ бхӯматтхаран̣ам̣ каронтопи бхӯматтхаран̣асса анануччхавикам̣ пха̄летва̄ па̄дапун̃чханам̣ каронтопи ‘‘парибхун̃джама̄но’’твева вуччати. йада̄ пана ‘‘па̄дапун̃чханампи на сакка̄ ида’’нти саммаджджитва̄ чхад̣д̣итам̣ хоти, тада̄ парибхун̃джама̄но на̄ма на хоти. аппама̄н̣ам̣ четосама̄дхинти арахаттапхаласама̄дхим̣. аппама̄н̣о тасса пун̃н̃а̄бхисандоти имина̄ да̄йакасса пун̃н̃ачетана̄йа аппама̄н̣атам̣ катхети. тасса хи ‘‘кхӣн̣а̄саво ме чӣварам̣ парибхун̃джатӣ’’ти пунаппунам̣ ануссаран̣авасена паватта̄ пун̃н̃ачетана̄ аппама̄н̣а̄ хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. пин̣д̣апа̄та̄дӣсу пана йо пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джитва̄ сатта̄хампи тенева йа̄пети, ан̃н̃ам̣ на парибхун̃джати, со сатта̄хампи там̣йева пин̣д̣апа̄там̣ парибхун̃джама̄но на̄ма хоти. екасмим̣ пана сена̄сане раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄на̄дӣсу чан̇камантопи йа̄ва там̣ сена̄санам̣ паха̄йа ан̃н̃ам̣ на ган̣ха̄ти, та̄ва парибхун̃джама̄но на̄ма хоти. екена пана бхесаджджена бйа̄дхимхи вӯпасанте йа̄ва ан̃н̃ам̣ бхесаджджам̣ на парибхун̃джати, та̄вадева парибхун̃джама̄но на̄ма хоти.

бахубхераванти бахӯхи бхерава̄рамман̣ехи саманна̄гатам̣. ратанавара̄нанти саттаннампи вараратана̄нам̣. а̄лайанти нива̄сат̣т̣ха̄нам̣. путхӯ савантӣти бахука̄ хутва̄ сандама̄на̄. сесаметтха утта̄намева.

2. дутийапун̃н̃а̄бхисандасуттаван̣н̣ана̄

52. дутийе арийакантехӣти маггапхаласампайуттехи. та̄ни хи арийа̄нам̣ канта̄ни хонти пийа̄ни мана̄па̄ни. сесам̣ суттанте та̄ва йам̣ ваттаббам̣ сийа̄, там̣ висуддхимагге (висуддхи. 1.124 а̄дайо) вуттамева.

га̄тха̄су пана саддха̄ти сота̄паннасса саддха̄ адхиппета̄. сӣлампи сота̄паннасса сӣламева. уджубхӯтан̃ча дассананти ка̄йаван̇ка̄дӣнам̣ абха̄вена кхӣн̣а̄савасса дассанам̣ уджубхӯтадассанам̣ на̄ма. а̄хӯти катхайанти. паса̄данти буддхадхаммасан̇гхесу паса̄дам̣. дхаммадассананти чатусаччадхаммадассанам̣.

3. пат̣хамасам̣ва̄сасуттаван̣н̣ана̄

53. татийе самбахула̄пи кхо гахапатӣ ча гахапата̄нийо ча̄ти бахука̄ гахапатайо ча гахапата̄нийо ча а̄ва̄хавива̄хакаран̣аттха̄йа гаччханта̄ тамева маггам̣ пат̣ипанна̄ хонти. сам̣ва̄са̄ти сахава̄са̄ екатова̄са̄. чхаво чхава̄йа̄ти гун̣амаран̣ена мататта̄ чхаво гун̣амаран̣енева мата̄йа чхава̄йа саддхим̣. девийа̄ саддхинти гун̣ехи девибхӯта̄йа саддхим̣. дуссӣлоти ниссӣло. па̄падхаммоти ла̄макадхаммо. аккосакапарибха̄сакоти дасахи аккосаваттхӯхи аккосако, бхайам̣ дассетва̄ сантаджджанена парибха̄сако. евам̣ саббаттха аттхо ведитаббо.

кадарийа̄ти тхаддхамаччхарино. джа̄нипатайоти джайампатика̄. вадан̃н̃ӯти йа̄чака̄нам̣ вачанасса аттхам̣ джа̄нанти. сан̃н̃ата̄ти сӣласам̣йамена саманна̄гата̄. дхаммаджӣвиноти дхамме т̣хатва̄ джӣвикам̣ каппентӣти дхаммаджӣвино. аттха̄сам̣ пачура̄ хонтӣти вад̣д̣хисан̇кха̄та̄ аттха̄ етесам̣ бахӯ хонти. пха̄сукам̣ упаджа̄йатӣти ан̃н̃аман̃н̃ам̣ пха̄сувиха̄ро джа̄йати. ка̄мака̄миноти ка̄ме ка̄майама̄на̄.

4. дутийасам̣ва̄сасуттаван̣н̣ана̄

54. чатуттхе каммапатхавасена десана̄ паваттита̄. сесам̣ та̄дисамева. имесу пана двӣсупи суттесу ага̄рикапат̣ипада̄ катхита̄. сота̄паннасакада̄га̄мӣнампи ват̣т̣ати.

5-6. самаджӣвӣсуттадвайаван̣н̣ана̄

55-56. пан̃чаме тенупасан̇камӣти киматтхам̣ упасан̇ками? анугган̣ханаттхам̣. татха̄гато хи там̣ рат̣т̣хам̣ па̄пун̣анто имесам̣йева двиннам̣ сан̇ган̣ханаттха̄йа па̄пун̣а̄ти. накулапита̄ кира пан̃ча джа̄тисата̄ни татха̄гатасса пита̄ ахоси, пан̃ча джа̄тисата̄ни маха̄пита̄, пан̃ча джа̄тисата̄ни чӯл̣апита̄. накулама̄та̄пи пан̃ча джа̄тисата̄ни татха̄гатасса ма̄та̄ ахоси, пан̃ча джа̄тисата̄ни маха̄ма̄та̄, пан̃ча джа̄тисата̄ни чӯл̣ама̄та̄. те саттху дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа путтасинехам̣ пат̣илабхитва̄ ‘‘ханта̄та, ханта̄та̄’’ти ваччхакам̣ дисва̄ ваччхагиддхинӣ га̄вӣ вийа виравама̄на̄ упасан̇камитва̄ пат̣хамадассаненева сота̄панна̄ джа̄та̄. нивесане пан̃часата̄нам̣ бхиккхӯнам̣ а̄сана̄ни сада̄ пан̃н̃атта̄нева хонти. ити бхагава̄ тесам̣ анугган̣ханаттха̄йа упасан̇ками. атичарита̄ти атиккамита̄. абхисампара̄йан̃ча̄ти паралоке ча. самасаддха̄ти саддха̄йа сама̄ екасадиса̄. сӣла̄дӣсупи есева найо. чхат̣т̣хам̣ кевалам̣ бхиккхӯнам̣ деситам̣. сесаметтха та̄дисамева.

7. суппава̄са̄суттаван̣н̣ана̄

57. саттаме паджджаниканти тасса нигамасса на̄мам̣. колийа̄нанти колара̄джакула̄нам̣. а̄йум̣ кхо пана датва̄ти а̄йуда̄нам̣ датва̄. а̄йусса бха̄гинӣ хотӣти а̄йубха̄гапат̣ила̄бхинӣ хоти, а̄йум̣ ва̄ бхаджаника̄ хоти, а̄йуппат̣ила̄бхинӣти аттхо. сесападесупи есева найо.

расаса̄ упетанти расена упетам̣ расасампаннам̣. уджджугатесӯти ка̄йаван̇ка̄дирахитатта̄ уджукамева гатесу кхӣн̣а̄савесу. чаран̣ӯпапаннесӯти пан̃чадасахи чаран̣адхаммехи саманна̄гатесу. махаггатесӯти махаттам̣ гатесу. кхӣн̣а̄сава̄нан̃н̃еветам̣ на̄мам̣. пун̃н̃ена пун̃н̃ам̣ сам̣сандама̄на̄ти пун̃н̃ена саддхим̣ пун̃н̃ам̣ гхат̣айама̄на̄. махаппхала̄ локавидӯна ван̣н̣ита̄ти еварӯпа̄ да̄насан̇кха̄та̄ даккхин̣а̄ тивидхалокам̣ видитам̣ катва̄ т̣хитатта̄ локавидӯнам̣ буддха̄нам̣ ван̣н̣ита̄, буддхехи пасаттха̄ти аттхо. йан̃н̃амануссаранта̄ти йан̃н̃ам̣ да̄нам̣ ануссаранта̄. ведаджа̄та̄ти тут̣т̣хиджа̄та̄.

8. судаттасуттаван̣н̣ана̄

58. ат̣т̣хаме сан̃н̃ата̄нанти ка̄йава̄ча̄хи сам̣йата̄нам̣. парадаттабходжинанти парехи диннамева бхун̃джитва̄ йа̄пента̄нам̣. ка̄лена̄ти йуттаппаттака̄лена. саккачча дада̄тӣти сахаттха̄ сакка̄рам̣ катва̄ дада̄ти. чатта̄ри т̣ха̄на̄ни ануппавеччхатӣти чатта̄ри ка̄ран̣а̄ни ануппавесети дада̄ти. йасава̄ хотӣти маха̄парива̄ро хоти. навамам̣ кевалам̣ бхиккхӯнам̣ катхитам̣. сесаметтха та̄дисамева.

10. гихиса̄мӣчисуттаван̣н̣ана̄

60. дасаме гихиса̄мӣчипат̣ипаданти гихӣнам̣ ануччхавикам̣ пат̣ипаттим̣. паччупат̣т̣хито хотӣти атихаритва̄ да̄тука̄мата̄йа патиупат̣т̣хито хоти упагато, бхиккхусан̇гхасса чӣварам̣ детӣти аттхо.

упат̣т̣хита̄ти упат̣т̣ха̄йако. тесам̣ дива̄ ча ратто ча̄ти йе евам̣ чатӯхи паччайехи упат̣т̣хаханти, тесам̣ дива̄ ча раттин̃ча паричча̄гавасена ча ануссаран̣авасена ча сада̄ пун̃н̃ам̣ павад̣д̣хати. сагган̃ча каматит̣т̣ха̄нанти та̄дисо ча бхаддакам̣ каммам̣ катва̄ саггат̣т̣ха̄нам̣ упагаччхати. имесу чатӯсупи суттесу а̄га̄рийапат̣ипада̄ катхита̄. сота̄паннасакада̄га̄мӣнампи ват̣т̣ати.

пун̃н̃а̄бхисандавагго пат̣хамо.

(7) 2. паттакаммавагго

1. паттакаммасуттаван̣н̣ана̄

61. дутийасса пат̣хаме анит̣т̣хапат̣иккхепена ит̣т̣ха̄. мане каманти пависантӣти канта̄. манам̣ аппа̄йанти павад̣д̣хентӣти мана̄па̄. дуллабха̄ти парамадуллабха̄. бхога̄ти бхун̃джитабба̄ рӯпа̄дайо висайа̄. сахадхаммена̄ти дхамменева саддхим̣ уппаджджанту, ма̄ дхаммӯпагха̄там̣ катва̄ адхаммена̄ти. атхава̄ сахадхаммена̄ти сака̄ран̣ена, тена тена сена̄патисет̣т̣хит̣т̣ха̄на̄дика̄ран̣ена саддхим̣йева уппаджджантӯти аттхо. йасоти парива̄расампатти. саха н̃а̄тӣбхӣти н̃а̄такехи саддхим̣. саха упаджджха̄йехӣти сукхадуккхесу упаниджджха̄йитаббатта̄ упаджджха̄йасан̇кха̄техи сандит̣т̣хасамбхаттехи саддхим̣.

акиччам̣ каротӣти ака̄таббам̣ кароти. киччам̣ апара̄дхетӣти каттаббайуттакам̣ киччам̣ акаронто там̣ апара̄дхети на̄ма. дхам̣сатӣти патати париха̄йати. абхиджджха̄висамалобханти абхиджджха̄сан̇кха̄там̣ висамалобхам̣. паджахатӣти нудати нӣхарати. маха̄пан̃н̃оти махантапан̃н̃о. путхупан̃н̃оти путхулапан̃н̃о. а̄па̄тадасоти там̣ там̣ аттхам̣ а̄па̄тети тамева пассати, сукхумамписса аттхаджа̄там̣ а̄па̄там̣ а̄гаччхатийева̄ти аттхо.

ут̣т̣ха̄навӣрийа̄дхигатехӣти ут̣т̣ха̄насан̇кха̄тена вӣрийена адхигатехи. ба̄ха̄балапаричитехӣти ба̄ха̄балена паричитехи вад̣д̣хитехи. седа̄ваккхиттехӣти аваккхиттаседехи, седам̣ мун̃читва̄ ва̄йа̄мена пайогена самадхигатехӣти аттхо. дхаммикехӣти дхаммайуттехи. дхаммаладдхехӣти дасакусалакаммапатхадхамме акопетва̄ ладдхехи. паттакамма̄нӣти йуттакамма̄ни ануччхавикакамма̄ни. сукхетӣти сукхитам̣ кароти. пӣн̣етӣти пӣн̣итам̣ баласампаннам̣ кароти. т̣ха̄нагатам̣ хотӣти ка̄ран̣агатам̣ хоти. ким̣ пана танти? чатӯсу паттакаммесу екам̣ бхогехи каттаббакаммам̣ бхогаджа̄тамева т̣ха̄нагатам̣. паттагатанти йуттаппаттат̣т̣ха̄нагатам̣. а̄йатанасо парибхуттанти ка̄ран̣енева парибхуттам̣ бхогаджа̄там̣ хоти.

парийодха̄йа сам̣ваттатӣти пидахитва̄ ваттати. йатха̄ аггиа̄дӣхи уппанна̄су а̄пада̄су, евам̣ а̄диттагеханибба̄пана̄дӣнам̣ аттха̄йа дханапаричча̄гам̣ катва̄ та̄сам̣ а̄пада̄нам̣ маггам̣ пидахати нива̄рети. соттхим̣ атта̄нам̣ каротӣти нирупаддавам̣ кхемам̣ атта̄нам̣ кароти. н̃а̄тибалинти н̃а̄така̄нам̣ балим̣. атитхибалинти а̄гантука̄нам̣ балим̣. пуббапетабалинти паралокагата̄нам̣ н̃а̄така̄нам̣ балим̣. ра̄джабалинти ран̃н̃о каттаббайуттакам̣ ра̄джабалим̣. девата̄балинти девата̄нам̣ каттаббабалим̣. саббаметам̣ тесам̣ тесам̣ йатха̄нуччхавикавасена да̄таббада̄насса адхивачанам̣.

кхантисорачче нивит̣т̣ха̄ти адхива̄санаккхантийан̃ча сусӣлата̄йа ча нивит̣т̣ха̄. екаматта̄нам̣ даментӣти екам̣ аттанова аттабха̄вам̣ индрийадамена даменти. саментӣти аттано читтам̣ килесавӯпасаманена саменти. паринибба̄пентӣти килесапаринибба̄ненева паринибба̄пенти. уддхаггикантиа̄дӣсу упарӯпарибхӯмӣсу пхалада̄навасена уддхамаггамасса̄ти уддхаггика̄. саггасса хита̄ти татрупапаттиджананато соваггика̄. ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не сукхова випа̄ко асса̄ти сукхавипа̄ка̄. сут̣т̣ху агга̄нам̣ диббаван̣н̣а̄дӣнам̣ дасаннам̣ висеса̄нам̣ ниббаттанато саггасам̣ваттаника̄, еварӯпам̣ даккхин̣ам̣ патит̣т̣ха̄петӣти аттхо.

арийадхамме т̣хитоти пан̃часӣладхамме патит̣т̣хито. печча сагге памодатӣти паралокам̣ гантва̄ йаттха сагге пат̣исандхим̣ ган̣ха̄ти, таттха модати. сота̄паннасакада̄га̄мино ва̄ хонту ана̄га̄мӣ ва̄, саббесам̣ айам̣ пат̣ипада̄ лаббхатева̄ти.

2. а̄нан̣йасуттаван̣н̣ана̄

62. дутийе адхигаманӣйа̄нӣти паттабба̄ни. ка̄мабхогина̄ти ваттхука̄ме ча килесака̄ме ча парибхун̃джантена. аттхисукха̄дӣсу аттхӣти уппаджджанакасукхам̣ аттхисукхам̣ на̄ма. бхоге парибхун̃джантасса уппаджджанакасукхам̣ бхогасукхам̣ на̄ма. анан̣осмӣти уппаджджанакасукхам̣ а̄нан̣йасукхам̣ на̄ма. ниддосо анаваджджосмӣти уппаджджанакасукхам̣ анаваджджасукхам̣ на̄ма.

бхун̃джанти бхун̃джама̄но. пан̃н̃а̄ випассатӣти пан̃н̃а̄йа випассати. убхо бха̄гети две кот̣т̣ха̄се, хет̣т̣хима̄ни тӣн̣и екам̣ кот̣т̣ха̄сам̣, анаваджджасукхам̣ екам̣ кот̣т̣ха̄санти евам̣ пан̃н̃а̄йа пассама̄но две кот̣т̣ха̄се джа̄на̄тӣти аттхо. анаваджджасукхассетанти етам̣ тивидхампи сукхам̣ анаваджджасукхасса сол̣асим̣ калам̣ на̄ггхатӣти.

3. брахмасуттаван̣н̣ана̄

63. татийам̣ тиканипа̄те ван̣н̣итамева. сапуббадевата̄нӣти падаматтамева еттха висесоти. чатуттхе саббам̣ утта̄наттхамева.

5. рӯпасуттаван̣н̣ана̄

65. пан̃чаме рӯпе пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно рӯпаппама̄н̣о на̄ма. рӯпаппасанноти тассева аттхавачанам̣. гхосе пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно гхосаппама̄н̣о на̄ма. чӣваралӯкхапатталӯкхесу пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно лӯкхаппама̄н̣о на̄ма. дхамме пама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанно дхаммаппама̄н̣о на̄ма. итара̄ни тесам̣йева аттхавачана̄ни. саббасатте ча тайо кот̣т̣ха̄се катва̄ две кот̣т̣ха̄са̄ рӯпаппама̄н̣а̄, еко на рӯпаппама̄н̣о. пан̃ча кот̣т̣ха̄се катва̄ чатта̄ро кот̣т̣ха̄са̄ гхосаппама̄н̣а̄, еко на гхосаппама̄н̣о. даса кот̣т̣ха̄се катва̄ нава кот̣т̣ха̄са̄ лӯкхаппама̄н̣а̄, еко на лӯкхаппама̄н̣о. сатасахассам̣ кот̣т̣ха̄се катва̄ пана еко кот̣т̣ха̄сова дхаммаппама̄н̣о, сеса̄ на дхаммаппама̄н̣а̄ти ведитабба̄.

рӯпе пама̄н̣им̣сӯти йе рӯпам̣ дисва̄ пасанна̄, те рӯпе пама̄н̣им̣су на̄ма, пасӣдим̣сӯти аттхо. гхосена анвагӯти гхосена анугата̄, гхосаппама̄н̣ам̣ гахетва̄ пасанна̄ти аттхо. чхандара̄гавасӯпета̄ти чхандасса ча ра̄гасса ча васам̣ упета̄. аджджхаттан̃ча на джа̄на̄тӣти нийакаджджхатте тасса гун̣ам̣ на джа̄на̄ти. бахиддха̄ ча на пассатӣти бахиддха̄писса пат̣ипаттим̣ на пассати. саманта̄варан̣оти самантато а̄ва̄рито, саманта̄ ва̄ а̄варан̣амасса̄ти саманта̄варан̣о. гхосена вуйхатӣти гхосена нийати, на гун̣ена. аджджхаттан̃ча на джа̄на̄ти, бахиддха̄ ча випассатӣти нийакаджджхатте гун̣ам̣ на джа̄на̄ти, бахиддха̄ панасса пат̣ипаттим̣ пассати. бахиддха̄ пхаладасса̄вӣти тасса парехи катам̣ бахиддха̄ сакка̄рапхалам̣ пассанто. винӣваран̣адасса̄вӣти виват̣адасса̄вӣ. на со гхосена вуйхатӣти со гхосена на нӣйати.

6. сара̄гасуттаван̣н̣ана̄

66. чхат̣т̣хе мохаджам̣ ча̄павиддасӯти мохаджам̣ ча̄пи авиддасӯ апан̣д̣ита̄. савигха̄танти садуккхам̣. дукхудрайанти а̄йатин̃ча дуккхавад̣д̣хида̄йакам̣. ачаккхука̄ти пан̃н̃а̄чаккхурахита̄. йатха̄ дхамма̄ татха̄ санта̄ти йатха̄ ра̄га̄дайо дхамма̄ т̣хита̄, татха̄ сабха̄ва̄ва хутва̄. на тассеванти ман̃н̃арети майам̣ евам̣санта̄ евам̣сабха̄ва̄ти тасса на ман̃н̃аре, на ман̃н̃антӣти аттхо. имасмим̣ суттепи га̄тха̄супи ват̣т̣амева катхитам̣.

7. ахира̄джасуттаван̣н̣ана̄

67. саттаме има̄ни чатта̄ри ахира̄джакула̄нӣти идам̣ дат̣т̣хависа̄нева сандха̄йа вуттам̣. йе хи кечи дат̣т̣хависа̄, саббете имесам̣ чатуннам̣ ахира̄джакула̄нам̣ аббхантарагата̄ва хонти. аттагуттийа̄ти аттано гуттаттха̄йа. аттараккха̄йа̄ти аттано раккхан̣аттха̄йа. аттапаритта̄йа̄ти аттано паритта̄н̣аттха̄йа. париттам̣ на̄ма ануджа̄на̄мӣти аттхо.

ида̄ни йатха̄ там̣ париттам̣ ка̄таббам̣, там̣ дассенто вирӯпаккхехи метиа̄дима̄ха. таттха вирӯпаккхехӣти вирӯпаккхана̄гакулехи. сесесупи есева найо. апа̄дакехӣти апа̄дакасаттехи. сесесупи есева найо. саббе сатта̄ти ито пуббе еттакена т̣ха̄нена одиссакаметтам̣ катхетва̄ ида̄ни анодиссакаметтам̣ катхетум̣ идама̄раддхам̣. таттха сатта̄ па̄н̣а̄ бхӯта̄ти сабба̄нета̄ни пуггалавевачана̄нева. бхадра̄ни пассантӯти бхадра̄ни а̄рамман̣а̄ни пассанту. ма̄ кан̃чи па̄пама̄гама̄ти кан̃чи саттам̣ па̄пакам̣ ла̄макам̣ ма̄ а̄гаччхату. аппама̄н̣о буддхоти еттха буддхоти буддхагун̣а̄ ведитабба̄. те хи аппама̄н̣а̄ на̄ма. сесапададвайепи есева найо. пама̄н̣аванта̄нӣти гун̣аппама̄н̣ена йутта̄ни. ун̣н̣ана̄бхӣти ломасана̄бхико маккат̣ако. сарабӯти гхараголика̄. ката̄ ме раккха̄, ката̄ ме паритта̄ти майа̄ еттакасса джанасса раккха̄ ча паритта̄н̣ан̃ча катам̣. пат̣иккаманту бхӯта̄нӣти саббепи ме катапаритта̄н̣а̄ сатта̄ апагаччханту, ма̄ мам̣ вихет̣хайим̣сӯти аттхо.

8. девадаттасуттаван̣н̣ана̄

68. ат̣т̣хаме ачирапакканте девадаттети сан̇гхам̣ бхиндитва̄ начирапакканте. пара̄бхава̄йа̄ти авад̣д̣хийа̄ вина̄са̄йа. ассатарӣти вал̣ава̄йа куччхисмим̣ гадрабхасса джа̄та̄. аттавадха̄йа габбхам̣ ган̣ха̄тӣти там̣ ассена саддхим̣ сампайодженти, са̄ габбхам̣ ган̣хитва̄ ка̄ле сампатте виджа̄йитум̣ насакконтӣ па̄дехи бхӯмим̣ пахарантӣ тит̣т̣хати. атхасса̄ чатта̄ро па̄де чатӯсу кха̄н̣ӯсу бандхитва̄ куччхим̣ пха̄летва̄ потакам̣ нӣхаранти. са̄ таттхева марати. тенетам̣ вуттам̣.

9. падха̄насуттаван̣н̣ана̄

69. наваме килеса̄нам̣ сам̣вараттха̄йа павесанадва̄рам̣ пидаханаттха̄йа падха̄нам̣ сам̣вараппадха̄нам̣, паджаханаттха̄йа падха̄нам̣ паха̄наппадха̄нам̣, кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ брӯханаттха̄йа вад̣д̣ханаттха̄йа падха̄нам̣ бха̄вана̄ппадха̄нам̣, тесам̣йева анураккхан̣аттха̄йа падха̄нам̣ анураккхан̣а̄ппадха̄нам̣.

10. адхаммикасуттаван̣н̣ана̄

70. дасаме адхаммика̄ хонтӣти пора̄н̣акара̄джӯхи т̣хапитам̣ дасабха̄габалин̃чева апара̄дха̄нурӯпан̃ча дан̣д̣ам̣ аггахетва̄ атирекабалино чева атирекадан̣д̣асса ча гахан̣ена адхаммика̄. ра̄джа̄йутта̄ти ран̃н̃о джанападесу киччасам̣видха̄йака̄ а̄йуттакапуриса̄. бра̄хман̣агахапатика̄ти антонагарава̄сино бра̄хман̣агахапатайо. негамаджа̄напада̄ти нигамава̄сино чева джанападава̄сино ча. висаманти висама̄ хутва̄, асамайена ва̄йантӣти аттхо. висама̄ти на сама̄, атитхаддха̄ ва̄ атимудука̄ ва̄ти аттхо. апан̃джаса̄ти маггато апагата̄, уммаггага̄мино хутва̄ ва̄йантӣти аттхо. девата̄ парикупита̄ бхавантӣти ва̄тесу хи висамесу апан̃джасесу ва̄йантесу руккха̄ бхиджджанти, вима̄на̄ни бхиджджанти. тасма̄ девата̄ парикупита̄ бхаванти, та̄ девасса самма̄ васситум̣ на денти. тена вуттам̣ дево на самма̄ дха̄рам̣ ануппавеччхатӣти. висамапа̄ка̄ни сасса̄ни бхавантӣти екасмим̣ т̣ха̄не габбхӣни хонти, екасмим̣ сан̃джа̄такхӣра̄ни, екам̣ т̣ха̄нам̣ паччатӣти евам̣ висамам̣ па̄ка̄ни сасса̄ни бхаванти.

самам̣ наккхатта̄ни та̄ракарӯпа̄ни париваттантӣти йатха̄ каттикапун̣н̣ама̄ каттиканаккхаттамева лабхати, мигасирапун̣н̣ама̄ мигасиранаккхаттамева̄ти евам̣ тасмим̣ тасмим̣ ма̄се са̄ са̄ пун̣н̣ама̄ там̣ там̣ наккхаттамева лабхати, татха̄ самма̄ париваттанти. самам̣ ва̄та̄ ва̄йантӣти ависама̄ хутва̄ самайасмим̣йева ва̄йанти, чха ма̄се уттара̄ ва̄та̄, чха ма̄седаккхин̣а̄ти евам̣ тесам̣ тесам̣ джанапада̄нам̣ анурӯпе самайе ва̄йанти. сама̄ти самаппаваттино на̄титхаддха̄ на̄тимудӯ. пан̃джаса̄ти маггаппат̣ипанна̄, маггенева ва̄йанти, но амаггена̄ти аттхо.

джимхам̣ гаччхатӣти кут̣илам̣ гаччхати, атиттхам̣ ган̣ха̄ти. нетте джимхам̣ гате сатӣти найатӣти нетта̄. тасмим̣ нетте джимхам̣ гате кут̣илам̣ гантва̄ атиттхам̣ ган̣ханте итара̄пи атиттхамева ган̣хантӣти аттхо. нететипи па̄т̣хо. дуккхам̣ сетӣти дуккхам̣ сайати, дуккхитам̣ хотӣти аттхо.

паттакаммавагго дутийо.

(8) 3. апан̣н̣акавагго

1. падха̄насуттаван̣н̣ана̄

71. татийаваггасса пат̣хаме апан̣н̣акаппат̣ипаданти авираддхаппат̣ипадам̣. йони часса а̄раддха̄ хотӣти ка̄ран̣ан̃часса парипун̣н̣ам̣ хоти. а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа̄ти арахаттаттха̄йа. дутийам̣ утта̄намева.

3. саппурисасуттаван̣н̣ана̄

73. татийе аван̣н̣оти агун̣о. па̄ту каротӣти катхети, па̄кат̣ам̣ кароти. пан̃ха̄бхинӣтоти пан̃хаттха̄йа абхинӣто. аха̄петва̄ аламбитва̄ти апарихӣнам̣ аламбитам̣ катва̄. еттха ча асаппурисо па̄пиччхата̄йа аттано аван̣н̣ам̣ чха̄дети, саппурисо ладжджита̄йа аттано ван̣н̣ам̣. ида̄ни йасма̄ асаппурисо хироттаппарахито сам̣ва̄сена аваджа̄на̄ти, саппурисо пана хироттаппасаманна̄гато сам̣ва̄сена̄пи на̄ваджа̄на̄ти. тасма̄ асаппурисабха̄васа̄дхакам̣ адхуна̄гатавадхукопаммам̣ дассетум̣ сеййатха̄пи, бхиккхаве, вадхука̄тиа̄дима̄ха. таттха вадхука̄ти сун̣иса̄. тиббанти бахалам̣. сесаметтха утта̄наттхамева̄ти.

4-5. аггасуттадвайаван̣н̣ана̄

74-75. чатуттхе сӣлагганти аггаппаттам̣ уттамасӣлам̣. есева найо саббаттха. пан̃чаме рӯпагганти йам̣ рӯпам̣ саммаситва̄ арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, идам̣ рӯпаггам̣ на̄ма. сесесупи есева найо. бхавагганти еттха пана йасмим̣ аттабха̄ве т̣хито арахаттам̣ па̄пун̣а̄ти, етам̣ бхаваггам̣ на̄ма̄ти.

6. кусина̄расуттаван̣н̣ана̄

76. чхат̣т̣хе упаваттанети па̄чӣнагата̄йа са̄лапантийа̄ уттарена ниваттитва̄ т̣хита̄йа вемаджджхат̣т̣ха̄не. антарена йамакаса̄ла̄нанти двиннам̣ са̄ларуккха̄нам̣ антаре. кан̇кха̄ти двел̣хакам̣. виматӣти виниччхитум̣ асаматтхата̄. ‘‘буддхо ну кхо на буддхо ну кхо, дхаммо ну кхо на дхаммо ну кхо, сан̇гхо ну кхо на сан̇гхо ну кхо, магго ну кхо на магго ну кхо, пат̣ипада̄ ну кхо на пат̣ипада̄ ну кхо’’ти йасса сам̣сайо уппаджджеййа, там̣ во вада̄ми пуччхатха, бхиккхавети айаметтха сан̇кхепаттхо. саттхуга̄равенапи на пуччхеййа̄тха̄ти ‘‘майам̣ саттху сантике паббаджимха, чатта̄ро паччайа̄пи но саттху сантака̄ва. те майам̣ еттакам̣ ка̄лам̣ кан̇кхам̣ акатва̄ на араха̄ма аджджа паччхиме ка̄ле кан̇кхам̣ ка̄ту’’нти саче евам̣ саттхари га̄равена на пуччхатха. саха̄йакопи, бхиккхаве, саха̄йакасса а̄рочетӯти тумха̄кам̣ йо йасса бхиккхусса сандит̣т̣хо самбхатто, со тасса а̄рочету, ахам̣ екасса бхиккхусса катхесса̄ми, тасса катхам̣ сутва̄ саббе никкан̇кха̄ бхаватха̄ти дассети. евам̣ пасанноти евам̣ саддаха̄ми аханти аттхо. н̃а̄н̣амева̄ти никкан̇кхабха̄вапаччаккхакаран̣ан̃а̄н̣ам̣йева еттха татха̄гатасса, на саддха̄маттанти аттхо. имесан̃хи, а̄нанда̄ти имесам̣ антоса̄н̣ийам̣ нисинна̄нам̣ пан̃чаннам̣ бхиккхусата̄нам̣. йо паччхимакоти йо гун̣авасена паччхимако, а̄нандаттхерам̣йева сандха̄йа̄ха.

7. ачинтеййасуттаван̣н̣ана̄

77. саттаме ачинтеййа̄нӣти чинтетум̣ айутта̄ни. на чинтетабба̄нӣти ачинтеййатта̄йева на чинтетабба̄ни. йа̄ни чинтентоти йа̄ни ка̄ран̣а̄ни чинтенто. умма̄дасса̄ти умматтакабха̄васса. вигха̄тасса̄ти дуккхасса. буддхависайоти буддха̄нам̣ висайо, саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣а̄дӣнам̣ буддхагун̣а̄нам̣ паватти ча а̄нубха̄во ча. джха̄нависайоти абхин̃н̃а̄джха̄нависайо. каммавипа̄коти дит̣т̣хадхаммаведанӣйа̄дӣнам̣ камма̄нам̣ випа̄ко. локачинта̄ти ‘‘кена ну кхо чандимасӯрийа̄ ката̄, кена маха̄патхавӣ, кена маха̄самуддо, кена сатта̄ уппа̄дита̄, кена паббата̄, кена амбата̄лана̄л̣икера̄дайо’’ти еварӯпа̄ локачинта̄.

8. даккхин̣асуттаван̣н̣ана̄

78. ат̣т̣хаме даккхин̣а̄висуддхийоти да̄насан̇кха̄та̄йа даккхин̣а̄йа висуджджханака̄ран̣а̄ни. да̄йакато висуджджхатӣти махаппхалабха̄вена висуджджхати, махаппхала̄ хотӣти аттхо. калйа̄н̣адхаммоти сучидхаммо. па̄падхаммоти ла̄макадхаммо. да̄йакато висуджджхатӣти еттха вессантарамаха̄ра̄джа̄ катхетаббо. со хи джӯджакабра̄хман̣асса да̄раке датва̄ маха̄патхавим̣ кампеси. пат̣игга̄хакато висуджджхатӣти еттха калйа̄н̣ӣнадӣмукхадва̄рава̄сӣ кеват̣т̣о катхетаббо. со кира дӣгхасуматтхерасса тиккхаттум̣ пин̣д̣апа̄там̣ датва̄ маран̣аман̃че нипанно ‘‘аййасса мам̣ дӣгхасуматтхерасса диннапин̣д̣апа̄то уддхаратӣ’’ти а̄ха. нева да̄йакатоти еттха вад̣д̣хама̄нава̄сӣ луддако катхетаббо. со кира петадаккхин̣ам̣ денто екасса дуссӣлассева тайо ва̄ре ада̄си. татийава̄ре ‘‘амануссо дуссӣло мам̣ вилумпатӣ’’ти вирави. екасса сӣлавато бхиккхуно датва̄ па̄питака̄лейевасса па̄пун̣и. да̄йакато чева висуджджхати пат̣игга̄хакато ча̄ти еттха асадисада̄нам̣ катхетаббанти.

9. ван̣иджджасуттаван̣н̣ана̄

79. наваме та̄диса̄ ва̄ти там̣садиса̄ва там̣сариккхака̄ва. чхедага̄минӣ хотӣти чхедам̣ гаччхати. йам̣ паттхитам̣, там̣ саббам̣ нассатӣти аттхо. на йатха̄дхиппа̄йа̄ хотӣти йатха̄джджха̄сайа̄ на хоти. пара̄дхиппа̄йа̄ хотӣти параджджха̄сайа̄ аджджха̄сайато адхикатарапхала̄ хоти. саман̣ам̣ ва̄ бра̄хман̣ам̣ ва̄ти еттха самитапа̄паба̄хитапа̄пата̄хи саман̣абра̄хман̣ата̄ ведитабба̄. вадату, бханте, паччайена̄ти, бханте, чатуббидхена чӣвара̄дина̄ паччайена вадеййа̄сӣти евам̣ пава̄рети нимантети. йена пава̄ретӣти париччхиндитва̄ йаттакена пава̄рети. там̣ на детӣти там̣ саббасова на дети. на йатха̄дхиппа̄йам̣ детӣти йатха̄ тасса аджджха̄сайо, евам̣ да̄тум̣ на саккоти, ха̄петва̄ аппакам̣ дети. йатха̄дхиппа̄йам̣ детӣти йаттакам̣ со иччхати, таттакамева дети. пара̄дхиппа̄йам̣ детӣти аппакам̣ пава̄ретва̄ аваттхаритва̄ бахум̣ дети.

10. камбоджасуттаван̣н̣ана̄

80. дасаме нева сабха̄йам̣ нисӣдатӣти виниччхайакаран̣аттхам̣ виниччхайасабха̄йам̣ нева нисӣдати. на каммантам̣ пайоджетӣти касиван̣иджджа̄димаха̄каммантам̣ наппайоджети. на камбоджам̣ гаччхатӣти бхоге самбхаран̣аттха̄йа камбоджарат̣т̣хам̣ на гаччхати. десана̄маттамева четам̣, йам̣ кин̃чи тирорат̣т̣хам̣ на гаччхатӣти аттхо. кодханотиа̄дӣсу кодханата̄йа кодхапарийут̣т̣хито аттха̄наттхам̣ на джа̄на̄ти, иссукита̄йа парасампаттим̣ на сахати, маччхарита̄йа дханам̣ датва̄ киччам̣ ка̄тум̣ на саккоти, ниппан̃н̃ата̄йа киччам̣ сам̣видха̄тум̣ на саккоти. тасма̄ ета̄ни сабха̄нисӣдана̄дӣни на каротӣти.

апан̣н̣акавагго татийо.

(9) 4. мачалавагго

1-5. па̄н̣а̄типа̄та̄дисуттапан̃чакаван̣н̣ана̄

81-85. чатуттхасса пат̣хама̄дӣни утта̄наттха̄нева. пан̃чаме ‘‘нӣче куле пачча̄джа̄то’’тиа̄дикена тамена йуттоти тамо. ка̄йадуччарита̄дӣхи пуна нирайатамӯпагаманато тамапара̄йан̣о. ити убхайенапи кхандхатамова катхито хоти. ‘‘ад̣д̣хе куле пачча̄джа̄то’’тиа̄дикена джотина̄ йуттато джоти, а̄локабхӯтоти вуттам̣ хоти. ка̄йасучарита̄дӣхи пуна саггуппаттиджотибха̄вӯпагаманато джотипара̄йан̣о. имина̄ найена итарепи две ведитабба̄.

венакулети вилӣвака̄ракуле. неса̄дакулети мигалуддака̄дӣнам̣ куле. ратхака̄ракулети чаммака̄ракуле. пуккусакулети пуппхачхад̣д̣акакуле. касиравуттикети дуккхавуттике. дуббан̣н̣оти пам̣суписа̄чако вийа джха̄макха̄н̣уван̣н̣о. дуддасикоти виджа̄тама̄туйа̄пи амана̄падассано. окот̣имакоти лакун̣д̣ако. ка̄н̣оти екаччхика̄н̣о ва̄ убхайаччхика̄н̣о ва̄. кун̣ӣти екахаттхакун̣ӣ ва̄ убхайахаттхакун̣ӣ ва̄. кхан̃джоти екапа̄дакхан̃джо ва̄ убхайапа̄дакхан̃джо ва̄. паккхахатоти хатапаккхо пӣт̣хасаппӣ. падӣпеййасса̄ти телакапалла̄дино дӣпаупакаран̣асса. евам̣ кхо, бхиккхавети еттха еко пуггало бахиддха̄ а̄локам̣ адисва̄ ма̄ту куччхимхийева ка̄лам̣ катва̄ апа̄йесу ниббаттанто сакалампи каппам̣ сам̣сарати. сопи тамотамапара̄йан̣ова. со пана кухакапуггало бхавеййа. кухакасса хи еварӯпа̄ ниппхатти хотӣти вуттам̣.

еттха ча ‘‘нӣче куле’’тиа̄дӣхи а̄гаманавипатти чева паччуппаннапаччайавипатти ча дассита̄. ‘‘далидде’’тиа̄дӣхи паваттапаччайавипатти, ‘‘касиравуттике’’тиа̄дӣхи а̄джӣвупа̄йавипатти, ‘‘дуббан̣н̣о’’тиа̄дӣхи аттабха̄вавипатти, ‘‘бахва̄ба̄дхо’’тиа̄дӣхи дуккхака̄ран̣асама̄його, ‘‘на ла̄бхӣ’’тиа̄дӣхи сукхака̄ран̣авипатти чева упабхогавипатти ча, ‘‘ка̄йена дуччарита’’нтиа̄дӣхи тамапара̄йан̣абха̄васса ка̄ран̣асама̄його, ‘‘ка̄йасса бхеда̄’’тиа̄дӣхи сампара̄йикатамӯпагамо. суккапаккхо вуттапат̣ипаккханайена ведитаббо.

6. он̣атон̣атасуттаван̣н̣ана̄

86. чхат̣т̣хе он̣атон̣атоти ида̄ни нӣчако а̄йатимпи нӣчако бхависсати. он̣атун̣н̣атоти ида̄ни нӣчо а̄йатим̣ уччо бхависсати. ун̣н̣атон̣атоти ида̄ни уччо а̄йатим̣ нӣчо бхависсати. ун̣н̣атун̣н̣атоти ида̄ни уччо а̄йатимпи уччо бхависсати. виттха̄ро пана несам̣ пуримасуттанайенева ведитаббо.

7. путтасуттаван̣н̣ана̄

87. саттаме саман̣амачалоти саман̣аачало, мака̄ро падасандхикаро, ниччаласаман̣оти аттхо. имина̄ саттавидхампи секхам̣ дассети. со хи са̄сане мӯладжа̄та̄йа саддха̄йа патит̣т̣хитатта̄ ачало на̄ма. саман̣апун̣д̣арӣкоти пун̣д̣арӣкасадисо саман̣о. пун̣д̣арӣкам̣ на̄ма ӯнасатапаттам̣ сарорухам̣. имина̄ суккхавипассакакхӣн̣а̄савам̣ дассети. со хи джха̄на̄бхин̃н̃а̄нам̣ абха̄вена апарипун̣н̣агун̣атта̄ саман̣апун̣д̣арӣко на̄ма хоти. саман̣ападумоти падумасадисо саман̣о. падумам̣ на̄ма парипун̣н̣асатапаттам̣ сарорухам̣. имина̄ убхатобха̄гавимуттам̣ кхӣн̣а̄савам̣ дассети. со хи джха̄на̄бхин̃н̃а̄нам̣ бха̄вена парипун̣н̣агун̣атта̄ саман̣ападумо на̄ма хоти. саман̣есу саман̣асукхума̄лоти саббесупи етесу саман̣есу сукхума̄ласаман̣о мудучиттасарӣро ка̄йикачетасикадуккхарахито екантасукхӣ. етена атта̄нан̃чева аттасадисе ча дассети.

евам̣ ма̄тикам̣ никкхипитва̄ ида̄ни пат̣ипа̄т̣ийа̄ вибхаджанто катхан̃ча, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха секхоти саттавидхопи секхо. па̄т̣ипадоти пат̣ипаннако. ануттарам̣ йогаккхемам̣ паттхайама̄но вихаратӣти арахаттам̣ паттхайанто вихарати. муддха̄васиттасса̄ти муддхани аваситтасса, ката̄бхисекасса̄ти аттхо. а̄бхисекоти абхисекам̣ ка̄тум̣ йутто. анабхиситтоти на та̄ва абхиситто. мачалаппаттоти ран̃н̃о кхаттийасса муддха̄васиттасса путтабха̄вена чева путтесу джет̣т̣хакабха̄вена ча на та̄ва абхиситтабха̄вена ча абхисекаппаттиаттха̄йа ачалаппатто ниччалапатто. мака̄ро нипа̄таматтам̣. ка̄йена пхуситва̄ти на̄мака̄йена пхуситва̄.

йа̄читова бахулам̣ чӣварам̣ парибхун̃джатӣти ‘‘идам̣, бханте, парибхун̃джатха̄’’ти евам̣ да̄йакехи йа̄чама̄нехева упанӣтам̣ чӣварам̣ бахум̣ парибхун̃джати, кин̃чидева айа̄читам̣, ба̄кулаттхеро вийа. пин̣д̣апа̄там̣ кхадираванамагге сӣвалиттхеро вийа. сена̄санам̣ ат̣т̣хакана̄гарасутте (ма. ни. 2.17 а̄дайо; а. ни. 11.16 а̄дайо) а̄нандаттхеро вийа. гила̄напаччайам̣ пилиндаваччхатхеро вийа. тйасса̄ти те асса. мана̄пенева̄ти манам̣ аллӣйанакена. самуда̄чарантӣти каттаббакичча̄ни каронти паваттанти ва̄. упаха̄рам̣ упахарантӣти ка̄йикачетасикаупаха̄рам̣ упахаранти упанӣйанти. саннипа̄тика̄нӣти тин̣н̣ампи саннипа̄тена ниббатта̄ни. утупарин̣а̄маджа̄нӣти утупарин̣а̄мато атисӣтаатиун̣хаутуто джа̄та̄ни. висамапариха̄раджа̄нӣти ачча̄санаатит̣т̣ха̄на̄дика̄ висамапариха̄рато джа̄та̄ни. опаккамика̄нӣти вадхабандхана̄диупаккамена ниббатта̄ни. каммавипа̄каджа̄нӣти вина̄пи имехи ка̄ран̣ехи кевалам̣ пуббе катакаммавипа̄кавасенева джа̄та̄ни. чатуннам̣ джха̄на̄нанти еттха кхӣн̣а̄сава̄нампи буддха̄нампи кирийаджджха̄на̄нева адхиппета̄ни. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

8. сам̣йоджанасуттаван̣н̣ана̄

88. ат̣т̣хаме са̄сане ладдхаппатит̣т̣хатта̄ сота̄паннова саман̣амачалоти вутто, на̄тибахугун̣атта̄ на бахупаттам̣ вийа сарорухам̣ сакада̄га̄мӣ саман̣апун̣д̣арӣкоти, тато бахутарагун̣атта̄ сатапаттам̣ вийа сарорухам̣ ана̄га̄мӣ саман̣ападумоти, тхаддхабха̄вакара̄нам̣ килеса̄нам̣ саббасо самуччхиннатта̄ мудубха̄ваппатто кхӣн̣а̄саво саман̣асукхума̄лоти.

9. самма̄дит̣т̣хисуттаван̣н̣ана̄

89. наваме самма̄дит̣т̣хикотиа̄дӣхи ат̣т̣хан̇гикамаггавасена пат̣хамасутте вийа сатта секха̄ гахита̄. дутийава̄ре дасан̇гикамаггавасена ва̄ арахаттапхалан̃а̄н̣аарахаттапхалавимуттӣхи саддхим̣, ат̣т̣хан̇гикамаггавасена ва̄ суккхавипассакакхӣн̣а̄саво катхито, татийава̄ре убхатобха̄гавимутто, чатуттхава̄ре татха̄гато ча татха̄гатасадисакхӣн̣а̄саво ча̄ти. ити идам̣ суттам̣ пат̣хамасутте катхитапуггала̄нам̣ васенева катхитам̣, десана̄маттамева панеттха на̄нанти.

10. кхандхасуттаван̣н̣ана̄

90. дасаме пат̣хамава̄ре арахаттаттха̄йа пайогам̣ ана̄рабхитва̄ т̣хито пама̄давиха̄рӣ секхапуггало катхито. дутийава̄ре ануппа̄дитаджджха̄но а̄раддхавипассако аппама̄давиха̄рӣ секхапуггало катхито. татийава̄ре а̄раддхавипассако аппама̄давиха̄рӣ ат̣т̣хавимоккхала̄бхӣ секхапуггало катхито, чатуттхава̄ре парамасукхума̄лакхӣн̣а̄савоти.

мачалавагго чатуттхо.

(10) 5. асуравагго

1. асурасуттаван̣н̣ана̄

91. пан̃чамасса пат̣хаме асуроти асурасадисо бӣбхаччхо. девоти девасадисо гун̣авасена абхирӯпо па̄са̄дико.

2. пат̣хамасама̄дхисуттаван̣н̣ана̄

92. дутийе аджджхаттам̣ четосаматхасса̄ти нийакаджджхатте аппана̄читтасама̄дхисса. адхипан̃н̃а̄дхаммавипассана̄йа̄ти сан̇кха̄рапаригга̄хакавипассана̄н̃а̄н̣асса. тан̃хи адхипан̃н̃а̄сан̇кха̄тан̃ча, пан̃чаккхандхасан̇кха̄тесу ча дхаммесу випассана̄бхӯтам̣, тасма̄ ‘‘адхипан̃н̃а̄дхаммавипассана̄’’ти вуччатӣти.

3. дутийасама̄дхисуттаван̣н̣ана̄

93. татийе його каран̣ӣйоти йуттаппайуттата̄ каттабба̄. чхандоти каттукамйата̄чхандо. ва̄йа̄моти пайого. усса̄хоти тато адхиматтатарам̣ вӣрийам̣. уссол̣хӣти пан̇калаггасакат̣ауддхаран̣асадисам̣ маха̄вӣрийам̣. аппат̣ива̄нӣти аниваттаната̄.

4. татийасама̄дхисуттаван̣н̣ана̄

94. чатуттхе евам̣ кхо, а̄вусо, сан̇кха̄ра̄ дат̣т̣хабба̄тиа̄дӣсу, а̄вусо, сан̇кха̄ра̄ на̄ма аниччато дат̣т̣хабба̄, аниччато саммаситабба̄, аниччато пасситабба̄. татха̄ дуккхато, анаттатоти евам̣ аттхо дат̣т̣хаббо. евам̣ кхо, а̄вусо, читтам̣ сан̣т̣хапетаббантиа̄дӣсупи пат̣хамаджджха̄навасена, а̄вусо, читтам̣ сан̣т̣хапетаббам̣ пат̣хамаджджха̄навасена санниса̄детаббам̣, пат̣хамаджджха̄навасена екоди ка̄таббам̣, пат̣хамаджджха̄навасена сама̄дахитаббам̣. татха̄ дутийаджджха̄на̄дивасена̄ти евам̣ аттхо дат̣т̣хаббо. имесу тӣсупи суттесу саматхавипассана̄ локийалокуттара̄ва катхита̄.

5. чхава̄ла̄тасуттаван̣н̣ана̄

95. пан̃чаме чхава̄ла̄танти суса̄не ала̄там̣. маджджхе гӯтхагатанти маджджхат̣т̣ха̄не гӯтхамаккхитам̣. нева га̄ме кат̣т̣хаттхам̣ пхаратӣти кӯт̣агопа̄наситхамбхасопа̄на̄дӣнам̣ аттха̄йа анупанеййата̄йа га̄ме на кат̣т̣хаттхам̣ са̄дхети, кхеттакут̣ипа̄дам̣ ва̄ ман̃чапа̄дам̣ ва̄ ка̄тум̣ анупанеййата̄йа на аран̃н̃е кат̣т̣хаттхам̣ са̄дхети. двӣсу кот̣ӣсу гайхама̄нам̣ хаттхам̣ д̣ахати, маджджхе гайхама̄нам̣ гӯтхена маккхети. татхӯпаманти там̣сариккхакам̣. абхиккантатароти сундаратаро. пан̣ӣтатароти уттаматаро. гава̄ кхӣранти га̄вито кхӣрам̣. кхӣрамха̄ дадхӣтиа̄дӣсу парам̣ парам̣ пуримато пуримато аггам̣, саппиман̣д̣о пана тесу саббесупи аггамева. агготиа̄дӣсу гун̣ехи агго чева сет̣т̣хо ча памукхо ча уттамо ча паваро ча̄ти ведитаббо. чхава̄ла̄тӯпама̄йа на дуссӣло пуггало катхито, аппассуто пана виссат̣т̣хакамманто гон̣асадисо пуггало катхитоти ведитаббо. чхат̣т̣хе саббам̣ утта̄наттхамева.

7. кхиппанисантисуттаван̣н̣ана̄

97. саттаме кхиппанисантӣти кхиппаниса̄мано сӣгхам̣ джа̄нитум̣ саматтхо. сута̄нан̃ча дхамма̄нанти сутаппагун̣а̄нам̣ тантидхамма̄нам̣. аттхӯпапариккхӣти аттхам̣ упапариккхако. аттхаман̃н̃а̄йа дхаммаман̃н̃а̄йа̄ти ат̣т̣хакатхан̃ча па̄л̣ин̃ча джа̄нитва̄. дхамма̄нудхаммаппат̣ипанно хотӣти навалокуттарадхамма̄нам̣ анурӯпадхаммабхӯтам̣ сасӣлакам̣ пуббабха̄гаппат̣ипадам̣ пат̣ипанно хоти. но ча калйа̄н̣ава̄чоти на сундаравачано. на калйа̄н̣ава̄ккаран̣оти на сундаравачанагхосо хоти. порийа̄тиа̄дӣхи саддхим̣ но-ка̄ро йоджетаббойева. гун̣апарипун̣н̣а̄йа апалибуддха̄йа адоса̄йа агал̣итападабйан̃джана̄йа аттхам̣ вин̃н̃а̄петум̣ саматтха̄йа ва̄ча̄йа саманна̄гато на хотӣти аттхо. имина̄ упа̄йена саббаттха аттхо ведитаббо.

8. аттахитасуттаван̣н̣ана̄

98-99. ат̣т̣хамам̣ пуггаладжджха̄сайавасена̄пи дасабаласса десана̄н̃а̄н̣авила̄сена̄пи катхитам̣, навамам̣ пан̃чаверавасена.

10. поталийасуттаван̣н̣ана̄

100. дасаме ка̄лена̄ти йуттаппаттака̄лена. кхаматӣти руччати. йадидам̣ таттха таттха ка̄лан̃н̃ута̄ти йа̄ еса̄ таттха таттха ка̄лам̣ джа̄нана̄. там̣ там̣ ка̄лам̣ н̃атва̄ хи аван̣н̣а̄рахасса аван̣н̣акатханам̣ ван̣н̣а̄рахасса ча ван̣н̣акатханам̣ пан̣д̣ита̄нам̣ пакатӣти дассети.

асуравагго пан̃чамо.

дутийапан̣н̣а̄сакам̣ нит̣т̣хитам̣.