6. дон̣асуттаван̣н̣ана̄
36. чхат̣т̣хе антара̄ ча уккат̣т̣хам̣ антара̄ ча сетабйанти еттха уккат̣т̣ха̄ти укка̄хи дха̄рӣйама̄на̄хи ма̄питатта̄ евам̣ладдхавоха̄рам̣ нагарам̣. сетабйанти атӣте кассапасамма̄самбуддхасса джа̄танагарам̣. антара̄саддо пана ка̄ран̣акхан̣ачиттавемаджджхавивара̄дӣсу ваттати. ‘‘тадантарам̣ ко джа̄неййа ан̃н̃атра татха̄гата̄’’ти (а. ни. 6.44; 10.75) ча, ‘‘джана̄ сан̇гамма мантенти, ман̃ча тан̃ча кимантара’’нти ча а̄дӣсу (сам̣. ни. 1.228) ка̄ран̣е. ‘‘аддаса̄ мам̣, бханте, ан̃н̃атара̄ иттхӣ виджджантарика̄йа бха̄джанам̣ дховантӣ’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 2.149) кхан̣е. ‘‘йассантарато на санти копа̄’’тиа̄дӣсу (уда̄. 20) читте. ‘‘антара̄воса̄нама̄па̄дӣ’’тиа̄дӣсу вемаджджхе. ‘‘апича̄йам̣ тапода̄ двиннам̣ маха̄нирайа̄нам̣ антарика̄йа а̄гаччхатӣ’’тиа̄дӣсу (па̄ра̄. 231) виваре. сва̄йамидха виваре ваттати. тасма̄ уккат̣т̣ха̄йа ча сетабйасса ча виварети еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. антара̄саддена пана йуттатта̄ упайогавачанам̣ катам̣. ӣдисесу ча т̣ха̄несу аккхарачинтака̄ ‘‘антара̄ га̄ман̃ча надин̃ча йа̄тӣ’’ти евам̣ екамева антара̄саддам̣ пайун̃джанти, со дутийападенапи йоджетаббо хоти, айоджийама̄не упайогавачанам̣ на па̄пун̣а̄ти. идха пана йоджетва̄ ева вутто.
аддха̄намаггаппат̣ипанно хотӣти аддха̄насан̇кха̄там̣ маггам̣ пат̣ипанно хоти, дӣгхамагганти аттхо. касма̄ пат̣ипанноти? там̣ дивасам̣ кира бхагава̄ идам̣ аддаса ‘‘майи там̣ маггам̣ пат̣ипанне дон̣о бра̄хман̣о мама падачетийа̄ни пасситва̄ пада̄нупадико хутва̄ мама нисиннат̣т̣ха̄нам̣ а̄гантва̄ пан̃хам̣ пуччхиссати. атхасса̄хам̣ екам̣ саччадхаммам̣ десесса̄ми. бра̄хман̣о тӣн̣и са̄ман̃н̃апхала̄ни пат̣ивиджджхитва̄ два̄дасападасахассапарима̄н̣ам̣ дон̣агаджджитам̣ на̄ма ван̣н̣ам̣ ватва̄ майи париниббуте сакаладжамбудӣпе уппаннам̣ маха̄калахам̣ вӯпасаметва̄ дха̄туйо бха̄джессатӣ’’ти. имина̄ ка̄ран̣ена пат̣ипанно. дон̣опи судам̣ бра̄хман̣оти дон̣о бра̄хман̣опи тайо веде пагун̣е катва̄ пан̃часате ма̄н̣аваке сиппам̣ ва̄ченто там̣дивасам̣ па̄това ут̣т̣ха̄йа сарӣрапат̣иджагганам̣ катва̄ сатаггханакам̣ нива̄сетва̄ пан̃часатаггханакам̣ екам̣саварагатам̣ катва̄ а̄муттайан̃н̃асутто раттават̣т̣ика̄ упа̄хана̄ а̄рохитва̄ пан̃часатама̄н̣авакапарива̄ро тамева маггам̣ пат̣ипаджджи. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣.
па̄десӯти па̄дехи аккантат̣т̣ха̄несу. чакка̄нӣти лаккхан̣ачакка̄ни. ким̣ пана бхагавато гаччхантасса аккантат̣т̣ха̄не падам̣ пан̃н̃а̄йатӣти? на пан̃н̃а̄йати. касма̄? сукхуматта̄ маха̄балатта̄ маха̄джана̄нуггахена ча. буддха̄нан̃хи сукхумаччхавита̄йа аккантат̣т̣ха̄нам̣ тӯлапичуно патит̣т̣хитат̣т̣ха̄нам̣ вийа хоти, падавал̣ан̃джо на пан̃н̃а̄йати. йатха̄ ча балавато ва̄таджавасиндхавасса падуминипаттепи аккантаматтамева хоти, евам̣ маха̄балата̄йа татха̄гатена аккантат̣т̣ха̄нам̣ аккантаматтамева хоти, на таттха падавал̣ан̃джо пан̃н̃а̄йати. буддха̄нан̃ча анупадам̣ маха̄джанака̄йо гаччхати, тасса саттху падавал̣ан̃джам̣ дисва̄ маддитум̣ ависахантасса гаманавиччхедо бхавеййа. тасма̄ аккантааккантат̣т̣ха̄не йопи падавал̣ан̃джо бхавеййа, со антарадха̄йатева. дон̣о пана бра̄хман̣о татха̄гатасса адхит̣т̣ха̄навасена пасси. бхагава̄ хи йасса падачетийам̣ дассетука̄мо хоти, там̣ а̄раббха ‘‘асуко на̄ма пассатӯ’’ти адхит̣т̣ха̄ти. тасма̄ ма̄ган̣д̣ийабра̄хман̣о вийа айампи бра̄хман̣о татха̄гатасса адхит̣т̣ха̄навасена аддаса.
па̄са̄диканти паса̄даджанакам̣. итарам̣ тассева вевачанам̣. уттамадаматхасаматхамануппаттанти еттха уттамадаматхо на̄ма арахаттамагго, уттамасаматхо на̄ма арахаттамаггасама̄дхи, тадубхайам̣ паттанти аттхо. дантанти ниббисеванам̣. гуттанти гопитам̣. сам̣йатиндрийанти раккхитиндрийам̣. на̄ганти чханда̄дӣхи агаччханато, пахӣнакилесе пуна ана̄гаччханато, а̄гум̣ акаран̣ато, балавантат̣т̣хена̄ти чатӯхи ка̄ран̣ехи на̄гам̣.
дево но бхавам̣ бхависсатӣти еттха ‘‘дево но бхава’’нти етта̄вата̄пи пуччха̄ нит̣т̣хита̄ бхавеййа, айам̣ пана бра̄хман̣о ‘‘ана̄гате махесаккхо еко девара̄джа̄ бхависсатӣ’’ти ана̄гатавасена пуччха̄сабха̄генева катхенто евама̄ха. бхагава̄писса пуччха̄сабха̄генева катхенто на кхо ахам̣, бра̄хман̣а, дево бхависса̄мӣти а̄ха. еса найо саббаттха. а̄сава̄нанти ка̄ма̄сава̄дӣнам̣ чатуннам̣. пахӣна̄ти бодхипаллан̇ке саббан̃н̃утан̃н̃а̄н̣а̄дхигаменева пахӣна̄. анупалитто локена̄ти тан̣ха̄дит̣т̣хилепа̄нам̣ пахӣнатта̄ сан̇кха̄ралокена анупалитто. буддхоти чатуннам̣ сачча̄нам̣ буддхатта̄ буддхо ити мам̣ дха̄рехи.
йена̄ти йена а̄савена. девӯпапатйасса̄ти девӯпапатти асса майхам̣ бхавеййа. вихан̇гамоти а̄ка̄сачаро гандхаббака̄йикадево. виддхаста̄ти видхамита̄. винал̣ӣката̄ти вигатанал̣а̄ вигатабандхана̄ ката̄. ваггӯти сундарам̣. тойена нупалиппатӣти удакато ратанаматтам̣ аччуггамма т̣хитам̣ сарам̣ собхайама̄нам̣ бхамараган̣ам̣ ха̄сайама̄нам̣ тойена на липпати. тасма̄ буддхосми бра̄хман̣а̄ти десана̄парийоса̄не тӣн̣и маггапхала̄ни па̄пун̣итва̄ два̄дасахи падасахассехи дон̣агаджджитам̣ на̄ма ван̣н̣ам̣ катхеси, татха̄гате ча париниббуте джамбудӣпатале уппаннам̣ маха̄калахам̣ вӯпасаметва̄ дха̄туйо бха̄джесӣти.