3. вена̄гапурасуттаван̣н̣ана̄

64. татийе косалесӯти евам̣на̄маке джанападе. ча̄рикам̣ чарама̄ноти аддха̄нагаманам̣ гаччханто. ча̄рика̄ ча на̄меса̄ бхагавато дувидха̄ хоти туритача̄рика̄ ча атуритача̄рика̄ ча̄ти. таттха дӯрепи бодханеййапуггалам̣ дисва̄ тасса бодханаттха̄йа сахаса̄ гаманам̣ туритача̄рика̄ на̄ма. са̄ маха̄кассапапаччуггамана̄дӣсу дат̣т̣хабба̄. йам̣ пана га̄манигамапат̣ипа̄т̣ийа̄ девасикам̣ йоджанааддхайоджанавасена пин̣д̣апа̄тачарийа̄дӣхи локам̣ анугган̣хантасса гаманам̣, айам̣ атуритача̄рика̄ на̄ма. имам̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣ – ‘‘ча̄рикам̣ чарама̄но’’ти. виттха̄рена пана ча̄рика̄катха̄ суман̇галавила̄синийа̄ дӣгханика̄йат̣т̣хакатха̄йа амбат̣т̣хасуттаван̣н̣ана̄йам̣ (дӣ. ни. ат̣т̣ха. 1.254) вутта̄. бра̄хман̣ага̄моти бра̄хман̣а̄нам̣ самосаран̣ага̄мопи бра̄хман̣ага̄моти вуччати, бра̄хман̣а̄нам̣ бхогага̄мопи. идха самосаран̣ага̄мо бра̄хман̣авасанага̄моти адхиппето. тадавасарӣти таттха авасари, сампаттоти аттхо. виха̄ро панеттха анийа̄мито. тасма̄ тасса авидӯре буддха̄нам̣ ануччхавико еко ванасан̣д̣о аттхи, саттха̄ там̣ ванасан̣д̣ам̣ гатоти ведитаббо.

ассосунти сун̣им̣су упалабхим̣су, сотадва̄расампаттавачананиггхоса̄нуса̄рена джа̄ним̣су. кхоти авадха̄ран̣аттхе, падапӯран̣аматте ва̄ нипа̄то. таттха авадха̄ран̣аттхена ‘‘ассосум̣ ева, на тесам̣ кочи саванантара̄йо ахосӣ’’ти айаматтхо ведитаббо. падапӯран̣ена бйан̃джанасилит̣т̣хата̄маттамева.

ида̄ни йаматтхам̣ ассосум̣, там̣ пака̄сетум̣ саман̣о кхалу, бхо, готамотиа̄ди вуттам̣. таттха самитапа̄патта̄ саман̣оти ведитаббо. кхалӯти ануссаваттхе нипа̄то. бхоти тесам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄лапанаматтам̣. готамоти бхагавато готтавасена паридӣпанам̣, тасма̄ ‘‘саман̣о кхалу, бхо, готамо’’ти еттха саман̣о кира, бхо, готамаготтоти еваматтхо дат̣т̣хаббо. сакйапуттоти идам̣ пана бхагавато учча̄кулапаридӣпанам̣. сакйакула̄ паббаджитоти саддха̄паббаджитабха̄вапаридӣпанам̣, кеначи па̄риджун̃н̃ена анабхибхӯто апариккхӣн̣ам̣йева там̣ кулам̣ паха̄йа саддха̄йа паббаджитоти вуттам̣ хоти. там̣ кхо пана̄ти иттхамбхӯта̄кхйа̄наттхе упайогавачанам̣, тасса кхо пана бхото готамасса̄ти аттхо. калйа̄н̣оти калйа̄н̣агун̣асаманна̄гато, сет̣т̣хоти вуттам̣ хоти. киттисаддоти киттийева, тхутигхосо ва̄. аббхуггатоти садевакам̣ локам̣ аджджхоттхаритва̄ уггато. кинти? итипи со бхагава̄…пе… буддхо бхагава̄ти. татра̄йам̣ падасамбандхо – со бхагава̄ итипи арахам̣, итипи самма̄самбуддхо…пе… итипи бхагава̄ти. имина̄ ча имина̄ ча ка̄ран̣ена̄ти вуттам̣ хоти.

таттха ‘‘а̄ракатта̄, арӣнам̣ ара̄нан̃ча хататта̄, паччайа̄дӣнам̣ арахатта̄, па̄пакаран̣е раха̄бха̄ва̄ти имехи ка̄ран̣ехи со бхагава̄ араханти ведитаббо’’тиа̄дина̄ найена ма̄тикам̣ никкхипитва̄ сабба̄нева ета̄ни пада̄ни висуддхимагге (висуддхи. 1.125-127) буддха̄нуссатиниддесе виттха̄рита̄нӣти тато несам̣ виттха̄ро гахетаббо.

со имам̣ локанти со бхавам̣ готамо имам̣ локам̣, ида̄ни ваттаббам̣ нидассети. садеваканти саха девехи садевакам̣. евам̣ саха ма̄рена сама̄ракам̣. саха брахмуна̄ сабрахмакам̣. саха саман̣абра̄хман̣ехи сассаман̣абра̄хман̣им̣. паджа̄татта̄ паджа̄, там̣ паджам̣. саха девамануссехи садевамануссам̣. таттха садевакавачанена пан̃чака̄ма̄вачарадеваггахан̣ам̣ ведитаббам̣, сама̄ракавачанена чхат̣т̣хака̄ма̄вачарадеваггахан̣ам̣, сабрахмакавачанена брахмака̄йика̄дибрахмаггахан̣ам̣, сассаман̣абра̄хман̣ивачанена са̄санасса паччаттхикапачча̄миттасаман̣абра̄хман̣аггахан̣ам̣, самитапа̄паба̄хитапа̄пасаман̣абра̄хман̣аггахан̣ан̃ча, паджа̄вачанена сатталокаггахан̣ам̣, садевамануссавачанена саммутидеваавасесамануссаггахан̣ам̣. еваметтха тӣхи падехи ока̄салокена саддхим̣ сатталоко, двӣхи паджа̄васена сатталокова гахитоти ведитаббо.

апаро найо – садевакаггахан̣ена арӯпа̄вачаралоко гахито, сама̄ракаггахан̣ена чхака̄ма̄вачарадевалоко, сабрахмакаггахан̣ена рӯпӣбрахмалоко, сассаман̣абра̄хман̣а̄диггахан̣ена чатупарисавасена, саммутидевехи ва̄ саха мануссалоко, авасесасаббасатталоко ва̄. пора̄н̣а̄ пана̄ху – садеваканти девата̄хи саддхим̣ авасесалокам̣. сама̄раканти ма̄рена саддхим̣ авасесалокам̣. сабрахмаканти брахмехи саддхим̣ авасесалокам̣. евам̣ саббепи тибхавӯпаге сатте тӣха̄ка̄рехи тӣсу падесу паккхипитва̄ пуна двӣхи падехи парийа̄да̄тум̣ сассаман̣абра̄хман̣им̣ паджам̣ садевамануссанти вуттам̣. евам̣ пан̃чахи падехи тена тена̄ка̄рена тедха̄тукамева парийа̄диннанти.

сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ паведетӣти сайанти са̄мам̣, апаранеййо хутва̄. абхин̃н̃а̄ти абхин̃н̃а̄йа, адхикена н̃а̄н̣ена н̃атва̄ти аттхо. саччхикатва̄ти паччаккхам̣ катва̄, етена анума̄на̄дипат̣иккхепо като. паведетӣти бодхети н̃а̄пети пака̄сети.

со дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣…пе… парийоса̄накалйа̄н̣анти со бхагава̄ саттесу ка̄рун̃н̃атам̣ пат̣ичча хитва̄пи ануттарам̣ вивекасукхам̣ дхаммам̣ десети. тан̃ча кхо аппам̣ ва̄ бахум̣ ва̄ десенто а̄дикалйа̄н̣а̄диппака̄рамева десети, а̄димхипи калйа̄н̣ам̣ бхаддакам̣ анаваджджамева катва̄ десети, маджджхепи, парийоса̄непи калйа̄н̣ам̣ бхаддакам̣ анаваджджамева катва̄ десетӣти вуттам̣ хоти.

таттха аттхи десана̄йа а̄димаджджхапарийоса̄нам̣, аттхи са̄санасса. десана̄йа та̄ва чатуппадика̄йапи га̄тха̄йа пат̣хамапа̄до а̄ди на̄ма, тато две маджджхам̣ на̄ма, анте еко парийоса̄нам̣ на̄ма. ека̄нусандхикасса суттасса нида̄нам̣ а̄ди, идамавоча̄ти парийоса̄нам̣, убхиннам̣ антара̄ маджджхам̣. анека̄нусандхикасса суттасса пат̣хама̄нусандхи а̄ди, анте анусандхи парийоса̄нам̣, маджджхе еко ва̄ две ва̄ бахӯ ва̄ маджджхамева.

са̄санасса сӣласама̄дхивипассана̄ а̄ди на̄ма. вуттампи четам̣ – ‘‘ко ча̄ди кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣, сӣлан̃ча сувисуддхам̣ дит̣т̣хи ча уджука̄’’ти (сам̣. ни. 5.369). ‘‘аттхи, бхиккхаве, маджджхима̄ пат̣ипада̄ татха̄гатена абхисамбуддха̄’’ти евам̣ вутто пана арийамагго маджджхам̣ на̄ма. пхалан̃чева нибба̄нан̃ча парийоса̄нам̣ на̄ма. ‘‘тасма̄тиха твам̣, бра̄хман̣а, брахмачарийам̣ етам̣па̄рам̣ етам̣парийоса̄на’’нти еттха пхалам̣ парийосананти вуттам̣. ‘‘нибба̄ногадхан̃хи, а̄вусо виса̄кха, брахмачарийам̣ вуссати нибба̄напара̄йан̣ам̣ нибба̄напарийоса̄на’’нти (ма. ни. 1.466) еттха нибба̄нам̣ парийоса̄нанти вуттам̣. идха пана десана̄йа а̄димаджджхапарийоса̄нам̣ адхиппетам̣. бхагава̄ хи дхаммам̣ десенто а̄димхи сӣлам̣ дассетва̄ маджджхе маггам̣ парийоса̄не нибба̄нам̣ дассети. тена вуттам̣ – ‘‘со дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣ маджджхекалйа̄н̣ам̣ парийоса̄накалйа̄н̣а’’нти. тасма̄ ан̃н̃опи дхаммакатхико дхаммам̣ катхенто –

‘‘а̄димхи сӣлам̣ дассеййа, маджджхе маггам̣ вибха̄вайе;

парийоса̄намхи нибба̄нам̣, еса̄ катхикасан̣т̣хитӣ’’ти.

са̄ттхам̣ сабйан̃джананти йасса хи йа̄губхаттаиттхипуриса̄диван̣н̣ана̄ниссита̄ десана̄ хоти, на со са̄ттхам̣ десети. бхагава̄ пана татха̄рӯпам̣ десанам̣ паха̄йа чатусатипат̣т̣ха̄на̄динисситам̣ десанам̣ десети. тасма̄ ‘‘са̄ттхам̣ десетӣ’’ти вуччати. йасса пана десана̄ екабйан̃джана̄дийутта̄ ва̄ саббанирот̣т̣хабйан̃джана̄ ва̄ саббависсат̣т̣хабйан̃джана̄ ва̄ саббаниггахитабйан̃джана̄ ва̄, тасса дамил̣акира̄тайавана̄димилаккха̄нам̣ бха̄са̄ вийа бйан̃джанапа̄рипӯрийа̄ абха̄вато абйан̃джана̄ на̄ма десана̄ хоти. бхагава̄ пана –

‘‘ситхилам̣ дханитан̃ча дӣгхарассам̣, лахукам̣ гарукан̃ча ниггахӣтам̣;

самбандхам̣ ваваттхитам̣ вимуттам̣, дасадха̄ бйан̃джанабуддхийа̄ пабхедо’’ти. –

евам̣ вуттам̣ дасавидхам̣ бйан̃джанам̣ амаккхетва̄ парипун̣н̣абйан̃джанамева катва̄ дхаммам̣ десети. тасма̄ ‘‘сабйан̃джанам̣ катва̄ десетӣ’’ти вуччати. кевалапарипун̣н̣анти еттха кеваланти сакала̄дхивачанам̣. парипун̣н̣анти анӯна̄дхикавачанам̣. идам̣ вуттам̣ хоти – сакалапарипун̣н̣амева десети, екадесана̄пи апарипун̣н̣а̄ наттхӣти. парисуддханти нирупаккилесам̣. йо хи ‘‘имам̣ дхаммадесанам̣ нисса̄йа ла̄бхам̣ ва̄ сакка̄рам̣ ва̄ лабхисса̄мӣ’’ти десети, тасса апарисуддха̄ десана̄ на̄ма хоти. бхагава̄ пана лока̄мисанирапеккхо хитапхаран̣енева метта̄бха̄вана̄йа мудухадайо уллумпанасабха̄васан̣т̣хитена читтена десети. тасма̄ парисуддхам̣ десетӣти вуччати. брахмачарийам̣ пака̄сетӣти еттха брахмачарийанти сиккхаттайасан̇гахитам̣ сакалам̣ са̄санам̣. тасма̄ брахмачарийам̣ пака̄сетӣти со дхаммам̣ десети а̄дикалйа̄н̣ам̣…пе… парисуддхам̣, евам̣ десенто ча сиккхаттайасан̇гахитам̣ сакаласа̄санабрахмачарийам̣ пака̄сетӣти еваметтха аттхо дат̣т̣хаббо. брахмачарийанти сет̣т̣хат̣т̣хена брахмабхӯтам̣ чарийам̣, брахмабхӯта̄нам̣ ва̄ буддха̄дӣнам̣ чарийанти вуттам̣ хоти.

са̄дху кхо пана̄ти сундарам̣ кхо пана, аттха̄вахам̣ сукха̄ваханти вуттам̣ хоти. татха̄рӯпа̄нам̣ арахатанти йатха̄рӯпо со бхавам̣ готамо, еварӯпа̄нам̣ анекехипи каппакот̣исатасахассехи дуллабхадассана̄нам̣ бйа̄маппабха̄париккхиттехи асӣтианубйан̃джанапат̣иман̣д̣итехи дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣аварехи сама̄кин̣н̣аманорамасарӣра̄нам̣ анаппакадассана̄нам̣ атимадхурадхамманиггхоса̄нам̣ йатха̄бхӯтагун̣а̄дхигамена локе арахантоти ладдхасадда̄нам̣ арахатам̣. дассанам̣ хотӣти паса̄дасомма̄ни аккхӣни уммӣлетва̄ дассанаматтампи са̄дху хоти. саче пана ат̣т̣хан̇гасаманна̄гатена брахмассарена дхаммам̣ десентасса екападампи сотум̣ лабхисса̄ма, са̄дхутарам̣йева бхависсатӣти евам̣ аджджха̄сайам̣ катва̄. йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣сӯти саббакичча̄ни паха̄йа тут̣т̣хама̄наса̄ агамам̣су. ан̃джалим̣ пан̣а̄метва̄ти ете убхатопаккхика̄, те евам̣ чинтесум̣ – ‘‘саче но миччха̄дит̣т̣хика̄ чодессанти ‘касма̄ тумхе саман̣ам̣ готамам̣ вандиттха̄’ти, тесам̣ ‘ким̣ ан̃джаликаран̣аматтена̄пи вандитам̣ хотӣ’ти ваккха̄ма. саче но самма̄дит̣т̣хика̄ чодессанти ‘касма̄ бхагавантам̣ на вандиттха̄’ти, ‘ким̣ сӣсена бхӯмим̣ пахарантенева вандитам̣ хоти. нану ан̃джаликаммампи вандана̄ ева̄’ти ваккха̄ма̄’’ти.

на̄маготтанти, ‘‘бхо готама, ахам̣ асукасса путто датто на̄ма митто на̄ма идха̄гато’’ти ваданта̄ на̄мам̣ са̄венти на̄ма. ‘‘бхо готама, ахам̣ ва̄сет̣т̣хо на̄ма качча̄но на̄ма идха̄гато’’ти ваданта̄ готтам̣ са̄венти на̄ма. ете кира далидда̄ джин̣н̣акулапутта̄ ‘‘парисамаджджхе на̄маготтавасена па̄кат̣а̄ бхависса̄ма̄’’ти евам̣ акам̣су. йе пана тун̣хӣбхӯта̄ нисӣдим̣су, те кера̄т̣ика̄ чева андхаба̄ла̄ ча. таттха кера̄т̣ика̄ ‘‘екам̣ две катха̄салла̄пе каронте висса̄сико хоти, атха висса̄се сати екам̣ две бхиккха̄ ада̄тум̣ на йутта’’нти тато атта̄нам̣ мочента̄ тун̣хӣбхӯта̄ нисӣданти. андхаба̄ла̄ ан̃н̃а̄н̣ата̄йева аваккхиттаматтика̄пин̣д̣а̄ вийа йаттха каттхачи тун̣хӣбхӯта̄ нисӣданти.

вена̄гапурикоти вена̄гапурава̄сӣ. етадавоча̄ти па̄дантато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва кесагга̄ татха̄гатасса сарӣрам̣ олокенто асӣтианубйан̃джанасамуджджалехи дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣ехи пат̣иман̣д̣итам̣ сарӣра̄ никкхамитва̄ самантато асӣтихаттхаппадесам̣ аджджхоттхаритва̄ т̣хита̄хи чхаббан̣н̣а̄хи гханабуддхарам̣сӣхи сампарива̄ритам̣ татха̄гатасса сарӣрам̣ дисва̄ сан̃джа̄тавимхайо ван̣н̣ам̣ бхан̣анто етам̣ ‘‘аччхарийам̣, бхо готама̄’’тиа̄дивачанам̣ авоча.

таттха йа̄ван̃чиданти адхиматтаппама̄н̣апариччхедавачанаметам̣. тасса виппасаннападена саддхим̣ самбандхо. йа̄ван̃ча виппасанна̄ни адхиматтавиппасанна̄нӣти аттхо. индрийа̄нӣти чаккха̄дӣни чха индрийа̄ни. тасса хи пан̃чаннам̣ индрийа̄нам̣ патит̣т̣хитока̄сасса виппасаннатам̣ дисва̄ тесам̣ виппасанната̄ па̄кат̣а̄ ахоси. йасма̄ пана са̄ мане виппасаннейева хоти, авиппасанначитта̄нан̃хи индрийаппаса̄до на̄ма наттхи, тасма̄сса маниндрийаппаса̄допи па̄кат̣о ахоси. там̣ еса виппасаннатам̣ гахетва̄ ‘‘виппасанна̄ни индрийа̄нӣ’’ти а̄ха. парисуддхоти ниммало. парийода̄тоти пабхассаро. са̄радам̣ бадарапан̣д̣унти сарадака̄ле джа̄там̣ на̄тисупарипаккам̣ бадарам̣. тан̃хи парисуддхан̃чева хоти парийода̄тан̃ча. та̄лапакканти супарипакката̄лапхалам̣. сампати бандхана̄ памуттанти там̣кхан̣ан̃н̃ева бандхана̄ памуттам̣. тасса хи бандханамӯлам̣ апанетва̄ парамукхам̣ катва̄ пхалаке т̣хапитасса чатуран̇гуламаттам̣ т̣ха̄нам̣ олокента̄нам̣ парисуддхам̣ парийода̄там̣ хутва̄ кха̄йати. там̣ сандха̄йевама̄ха. неккхам̣ джамбонаданти сураттаван̣н̣асса джамбонадасуван̣н̣асса гхат̣ика̄. даккхакамма̄рапуттасупарикаммакатанти даккхена суван̣н̣ака̄рапуттена сут̣т̣ху катапарикаммам̣. укка̄мукхе сукусаласампахат̣т̣ханти суван̣н̣ака̄рауддхане пачитва̄ сукусалена суван̣н̣ака̄рена гхат̣т̣анапаримаджджанахам̣санена сут̣т̣ху пахат̣т̣хам̣ супаримаддитанти аттхо. пан̣д̣укамбале никкхиттанти аггина̄ пачитва̄ дӣпида̄т̣ха̄йа гхам̣ситва̄ герукапарикаммам̣ катва̄ раттакамбале т̣хапитам̣. бха̄сатети сан̃джа̄таобха̄сата̄йа бха̄сате. тапатети андхака̄равиддхам̣саната̄йа тапате. вирочатӣти виджджотама̄нам̣ хутва̄ вирочати, собхатӣти аттхо.

учча̄сайанамаха̄сайана̄нӣти еттха атиккантаппама̄н̣ам̣ учча̄сайанам̣ на̄ма, а̄йатавиттхатам̣ акаппийабхан̣д̣ам̣ маха̄сайанам̣ на̄ма. ида̄ни та̄ни дассенто сеййатхидам̣, а̄сандӣтиа̄дима̄ха. таттха а̄сандӣти атиккантаппама̄н̣ам̣ а̄санам̣. паллан̇коти па̄десу ва̄л̣арӯпа̄ни т̣хапетва̄ като. гонакоти дӣгхаломако маха̄коджаво. чатуран̇гула̄дхика̄ни кира тасса лома̄ни. читтакоти ва̄начиттам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. пат̣ика̄ти ун̣н̣а̄майо сетаттхарако. пат̣алика̄ти гханапуппхо ун̣н̣а̄майаттхарако, йо а̄малакапат̣т̣отипи вуччати. тӯлика̄ти тин̣н̣ам̣ тӯла̄нам̣ ан̃н̃атарапун̣н̣а̄ тӯлика̄. викатика̄ти сӣхабйаггха̄дирӯпавичитро ун̣н̣а̄майаттхарако. уддаломӣти убхатодасам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. кечи екато уггатапуппханти ваданти. еканталомӣти екатодасам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. кечи убхато уггатапуппханти ваданти. кат̣т̣иссанти ратанапарисиббитам̣ косеййакат̣т̣иссамайам̣ паччаттхаран̣ам̣. косеййанти ратанапарисиббитамева косийасуттамайам̣ паччаттхаран̣ам̣. куттаканти сол̣асаннам̣ на̄т̣акиттхӣнам̣ т̣хатва̄ наччанайоггам̣ ун̣н̣а̄майаттхаран̣ам̣. хаттхаттхара̄дайо хаттхипит̣т̣ха̄дӣсу аттхаран̣акааттхарака̄ чева хаттхирӯпа̄дӣни дассетва̄ катааттхарака̄ ча. аджинаппавен̣ӣти аджиначаммехи ман̃чаппама̄н̣ена сиббитва̄ катаппавен̣ӣ. сесам̣ хет̣т̣ха̄ вуттаттхамева.

ника̄мала̄бхӣти атика̄мала̄бхӣ иччхитиччхитала̄бхӣ. акиччхала̄бхӣти адуккхала̄бхӣ. акасирала̄бхӣти випулала̄бхӣ махантала̄бхӣ, ул̣а̄рул̣а̄ра̄нева лабхати ман̃н̃ети сандха̄йа вадати. айам̣ кира бра̄хман̣о сайанагаруко, со бхагавато виппасанниндрийа̄дитам̣ дисва̄ ‘‘аддха̄ еса еварӯпесу учча̄сайанамаха̄сайанесу нисӣдати чева нипаджджати ча. тенасса виппасанна̄ни индрийа̄ни, парисуддхо чхавиван̣н̣о парийода̄то’’ти ман̃н̃ама̄но имам̣ сена̄санаван̣н̣ам̣ катхеси.

ладдха̄ ча пана на каппантӣти еттха кин̃чи кин̃чи каппати. суддхакосеййан̃хи ман̃чепи аттхаритум̣ ват̣т̣ати, гонака̄дайо ча бхӯматтхаран̣апарибхогена, а̄сандийа̄ па̄де чхиндитва̄, паллан̇касса ва̄л̣е бхиндитва̄, тӯликам̣ виджат̣етва̄ ‘‘бимбоханан̃ча ка̄ту’’нти (чӯл̣ава. 297) вачанато има̄нипи екена видха̄нена каппанти. акаппийам̣ пана упа̄да̄йа сабба̄нева на каппантӣти вутта̄ни.

ванантан̃н̃ева пависа̄мӣти аран̃н̃ам̣йева пависа̄ми. йадева̄ти йа̄нийева. паллан̇кам̣ а̄бхуджитва̄ти самантато ӯрубаддха̄санам̣ бандхитва̄. уджум̣ ка̄йам̣ пан̣идха̄йа̄ти ат̣т̣ха̄раса пит̣т̣хикан̣т̣аке кот̣ийа̄ кот̣им̣ пат̣ипа̄денто уджум̣ ка̄йам̣ т̣хапетва̄. паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄ти каммат̣т̣ха̄на̄бхимукхам̣ сатим̣ т̣хапетва̄, париггахитаниййа̄нам̣ ва̄ катва̄ти аттхо. вуттан̃хетам̣ – ‘‘парӣти париггахат̣т̣хо. мукханти ниййа̄нат̣т̣хо. сатӣти упат̣т̣ха̄нат̣т̣хо. тена вуччати паримукхам̣ сатим̣ упат̣т̣хапетва̄’’ти (пат̣и. ма. 1.164). упасампаджджа вихара̄мӣти пат̣илабхитва̄ паччаккхам̣ катва̄ вихара̄ми. евам̣бхӯтоти евам̣ пат̣хамаджджха̄на̄дӣсу ан̃н̃атарасаман̇гӣ хутва̄. диббо ме есо тасмим̣ самайе чан̇камо хотӣти чатта̄ри хи рӯпаджджха̄на̄ни сама̄паджджитва̄ чан̇камантасса чан̇камо диббачан̇камо на̄ма хоти, сама̄паттито вут̣т̣ха̄йа чан̇камантасса̄пи чан̇камо диббачан̇камойева. т̣ха̄на̄дӣсупи есева найо. татха̄ итаресу двӣсу виха̄ресу.

со евам̣ паджа̄на̄ми ‘‘ра̄го ме пахӣно’’ти маха̄бодхипаллан̇ке арахаттамаггена пахӣнара̄гамева дассенто ‘‘со евам̣ паджа̄на̄ми ра̄го ме пахӣно’’ти а̄ха. сесападесупи есева найо. имина̄ пана ким̣ катхитам̣ хотӣти? паччавеккхан̣а̄ катхита̄, паччавеккхан̣а̄йа пхаласама̄патти катхита̄. пхаласама̄паттин̃хи сама̄паннассапи сама̄паттито вут̣т̣хитасса̄пи чан̇кама̄дайо арийачан̇кама̄дайо хонти. сесаметтха утта̄наттхамева̄ти.