4. сарабхасуттаван̣н̣ана̄
65. чатуттхе ра̄джагахети евам̣на̄маке нагаре. гиджджхакӯт̣е паббатети гиджджхасадиса̄нисса кӯт̣а̄ни, гиджджха̄ ва̄ тасса кӯт̣есу васантӣти гиджджхакӯт̣о, тасмим̣ гиджджхакӯт̣е паббате. етенасса ра̄джагахам̣ гочарага̄мам̣ катва̄ вихарантасса васанат̣т̣ха̄нам̣ дасситам̣. гиджджхакӯт̣асмин̃хи татха̄гатам̣ уддисса виха̄ро ка̄рито, гиджджхакӯт̣авиха̄ротвевасса на̄мам̣. таттха̄йам̣ тасмим̣ самайе вихаратӣти. сарабхо на̄ма парибба̄джако ачирапакканто хотӣти сарабхоти евам̣на̄мако парибба̄джако имасмим̣ са̄сане паббаджитва̄ начирассева пакканто хоти, адхуна̄ виббхантоти аттхо. самма̄самбуддхе хи локе уппанне титтхийа̄ нат̣т̣хала̄бхасакка̄ра̄ ахесум̣, тин̣н̣ам̣ ратана̄нам̣ маха̄ла̄бхасакка̄ро уппаджджи. йатха̄ха –
‘‘тена кхо пана самайена бхагава̄ саккато хоти гарукато ма̄нито пӯджито апачито ла̄бхӣ чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄нам̣. ан̃н̃атиттхийа̄ пана парибба̄джака̄ асакката̄ хонти агаруката̄ ама̄нита̄ апӯджита̄ на ла̄бхино чӣварапин̣д̣апа̄тасена̄санагила̄напаччайабхесаджджапариккха̄ра̄на’’нти (уда̄.14; сам̣.ни.1.2.70).
те евам̣ парихӣнала̄бхасакка̄ра̄ пан̃часатаматта̄ екасмим̣ парибба̄джака̄ра̄ме саннипатитва̄ саммантайим̣су – ‘‘бхо, майам̣ саман̣асса готамасса уппаннака̄лато пат̣т̣ха̄йа хатала̄бхасакка̄ра̄ джа̄та̄, саман̣асса готамасса са̄вака̄нан̃часса екам̣ аван̣н̣ам̣ упадха̄ретха, аван̣н̣ам̣ паттхаритва̄ етасса са̄санам̣ гарахитва̄ амха̄кам̣ ла̄бхасакка̄рам̣ уппа̄десса̄ма̄’’ти. те ваджджам̣ олокента̄ – ‘‘тӣсу два̄ресу а̄джӣве ча̄ти чатӯсупи т̣ха̄несу саман̣асса готамасса ваджджам̣ пасситум̣ на сакка̄, има̄ни чатта̄ри т̣ха̄на̄ни мун̃читва̄ ан̃н̃аттха олокетха̄’’ти а̄хам̣су. атха несам̣ антаре еко евама̄ха – ‘‘ахам̣ ан̃н̃ам̣ на пасса̄ми, име анвад̣д̣хама̄сам̣ саннипатитва̄ два̄рава̄тапа̄на̄ни пидха̄йа са̄ман̣ера̄нампи павесанам̣ на денти. джӣвитасадиса̄пи упат̣т̣ха̄ка̄ дат̣т̣хум̣ на лабханти, а̄ват̣т̣анима̄йам̣ оса̄ретва̄ оса̄ретва̄ джанам̣ а̄ват̣т̣етва̄ а̄ват̣т̣етва̄ кха̄данти. саче там̣ майам̣ а̄харитум̣ саккхисса̄ма, евам̣ но ла̄бхасакка̄раул̣а̄ро бхависсатӣ’’ти. апаропи евамева ваданто ут̣т̣ха̄си. саббе екава̄да̄ ахесум̣. тато а̄хам̣су – ‘‘йо там̣ а̄харитум̣ саккхиссати, там̣ майам̣ амха̄кам̣ самайе джет̣т̣хакам̣ карисса̄ма̄’’ти.
тато кот̣ито пат̣т̣ха̄йа ‘‘твам̣ саккхиссаси, твам̣ саккхиссасӣ’’ти пуччхитва̄ ‘‘ахам̣ на саккхисса̄ми, ахам̣ на саккхисса̄мӣ’’ти бахӯхи вутте сарабхам̣ пуччхим̣су – ‘‘твам̣ саккхиссаси а̄чарийа̄’’ти. со а̄ха – ‘‘агару етам̣ а̄харитум̣, саче тумхе аттано катха̄йа т̣хатва̄ мам̣ джет̣т̣хакам̣ кариссатха̄’’ти. агару етама̄чарийа а̄хара, твам̣ катойева̄си амхехи джет̣т̣хакоти. со а̄ха – ‘‘там̣ а̄харантена тхенетва̄ ва̄ вилумпитва̄ ва̄ а̄харитум̣ на сакка̄, саман̣асса пана готамасса са̄вакасадисена хутва̄ тасса са̄ваке вандитва̄ ваттапат̣иваттам̣ катва̄ тесам̣ патте бхаттам̣ бхун̃джитва̄ а̄харитум̣ сакка̄. руччати во етасса еттакасса кирийа̄’’ти. йам̣кин̃чи катва̄ а̄харитва̄ ча но дехӣти. тена хи мам̣ дисва̄ апассанта̄ вийа бхавеййа̄тха̄ти парибба̄джака̄нам̣ сан̃н̃ам̣ датва̄ дутийадивасе па̄това ут̣т̣ха̄йа гиджджхакӯт̣амаха̄виха̄рам̣ гантва̄ дит̣т̣хадит̣т̣ха̄нам̣ бхиккхӯнам̣ пан̃чапатит̣т̣хитена па̄де ванди. бхиккхӯ а̄хам̣су – ‘‘ан̃н̃е парибба̄джака̄ чан̣д̣а̄ пхаруса̄, айам̣ пана саддхо бхависсати пасанно’’ти. бханте, тумхе н̃атва̄ йуттат̣т̣ха̄насмим̣йева паббаджита̄, майам̣ пана анупадха̄ретва̄ атиттхенева паккханта̄ аниййа̄никамагге вичара̄ма̄ти. со евам̣ ватва̄ дит̣т̣хе дит̣т̣хе бхиккхӯ пунаппунам̣ вандати, нха̄нодака̄дӣни пат̣ийа̄дети, дантакат̣т̣хам̣ каппийам̣ кароти, па̄де дховати маккхети, атирекабхаттам̣ лабхитва̄ бхун̃джати.
там̣ имина̄ нӣха̄рена васантам̣ еко маха̄тхеро дисва̄, ‘‘парибба̄джака, твам̣ саддхо пасанно, ким̣ на паббаджасӣ’’ти. ко мам̣, бханте, пабба̄джессати. майан̃хи чирака̄лам̣ бхаданта̄нам̣ паччаттхика̄ хутва̄ вичаримха̄ти. тхеро ‘‘саче твам̣ паббаджитука̄мо, ахам̣ там̣ пабба̄джесса̄мӣ’’ти ватва̄ пабба̄джеси. со паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа нирантарам̣ ваттапат̣иваттамака̄си. атха нам̣ тхеро ватте пасӣдитва̄ начирассева упасампа̄деси. со упосатхадивасе бхиккхӯхи саддхим̣ упосатхаггам̣ пависитва̄ бхиккхӯ махантена усса̄хена па̄тимоккхам̣ пагган̣ханте дисва̄ ‘‘имина̄ нӣха̄рена оса̄ретва̄ оса̄ретва̄ локам̣ кха̄данти, катипа̄хена харисса̄мӣ’’ти чинтеси. со паривен̣ам̣ гантва̄ упаджджха̄йам̣ вандитва̄, ‘‘бханте, ко на̄мо айам̣ дхаммо’’ти пуччхи. па̄тимоккхо на̄ма, а̄вусоти. уттамадхаммо еса, бханте, бхависсатӣти. а̄ма, а̄вусо, сакаласа̄санадха̄ран̣ӣ айам̣ сиккха̄ти. бханте, саче еса сиккха̄дхаммо уттамо, имамева пат̣хамам̣ ган̣ха̄мӣти. ган̣ха̄вусоти тхеро сампат̣иччхи. со ган̣ханто парибба̄джаке пасситва̄ ‘‘кӣдисам̣ а̄чарийа̄’’ти пуччхито, ‘‘а̄вусо, ма̄ чинтайиттха, катипа̄хена а̄харисса̄мӣ’’ти ватва̄ начирассева угган̣хитва̄ упаджджха̄йам̣ а̄ха – ‘‘еттакамева, бханте, уда̄ху ан̃н̃ампи аттхӣ’’ти. еттакамева, а̄вусоти.
со пунадивасе йатха̄ниваттхапа̄рутова гахитанӣха̄ренева паттам̣ гахетва̄ гиджджхакӯт̣а̄ никкхамма парибба̄джака̄ра̄мам̣ агама̄си. парибба̄джака̄ дисва̄ ‘‘кӣдисам̣, а̄чарийа, на̄саккхиттха ман̃н̃е а̄ват̣т̣анима̄йам̣ а̄хариту’’нти там̣ парива̄райим̣су. ма̄ чинтайиттха, а̄вусо, а̄хат̣а̄ ме а̄ват̣т̣анима̄йа̄, ито пат̣т̣ха̄йа амха̄кам̣ ла̄бхасакка̄ро маха̄ бхависсати. тумхе ан̃н̃аман̃н̃ам̣ самагга̄ хотха, ма̄ вива̄дам̣ акаттха̄ти. саче те, а̄чарийа, суггахита̄, амхепи нам̣ ва̄чехӣти. со а̄дито пат̣т̣ха̄йа па̄тимоккхам̣ оса̄реси. атха те саббепи – ‘‘етха, бхо, нагаре вичаранта̄ саман̣асса готамасса аван̣н̣ам̣ катхесса̄ма̄’’ти ануггха̄т̣итесуйева нагарадва̄ресу два̄расамӣпам̣ гантва̄ виват̣ена два̄рена саббапат̣хамам̣ пависим̣су. евам̣ салин̇генева апаккантам̣ там̣ парибба̄джакам̣ сандха̄йа – ‘‘сарабхо на̄ма парибба̄джако ачирапакканто хотӣ’’ти вуттам̣.
там̣ дивасам̣ пана бхагава̄ паччӯсасамайе локам̣ олокенто идам̣ аддаса – ‘‘аджджа сарабхо парибба̄джако нагаре вичаритва̄ пака̄санӣйакаммам̣ кариссати, тин̣н̣ам̣ ратана̄нам̣ аван̣н̣ам̣ катхенто висам̣ син̃читва̄ парибба̄джака̄ра̄мам̣ гамиссати, ахампи таттхева гамисса̄ми, чатассопи париса̄ таттхева осариссанти. тасмим̣ сама̄гаме чатура̄сӣти па̄н̣асахасса̄ни аматапа̄нам̣ пивиссантӣ’’ти. тато ‘‘тасса ока̄со хоту, йатха̄ручийа̄ аван̣н̣ам̣ паттхаратӯ’’ти чинтетва̄ а̄нандаттхерам̣ а̄мантеси – ‘‘а̄нанда, ат̣т̣ха̄расасу маха̄виха̄ресу бхиккхусан̇гхасса майа̄ саддхим̣йева пин̣д̣а̄йа чаритум̣ а̄рочехӣ’’ти. тхеро татха̄ ака̄си. бхиккхӯ паттачӣварама̄да̄йа саттха̄рамева парива̄райим̣су. саттха̄ бхиккхусан̇гхам̣ а̄да̄йа два̄рага̄масамӣпейева пин̣д̣а̄йа чари. сарабхопи парибба̄джакехи саддхим̣ нагарам̣ павит̣т̣хо таттха таттха парисамаджджхе ра̄джадва̄равӣтхичатукка̄дӣсу ча гантва̄ ‘‘ан̃н̃а̄то майа̄ саман̣а̄нам̣ сакйапуттийа̄нам̣ дхаммо’’тиа̄дӣни абха̄си. там̣ сандха̄йа со ра̄джагахе парисати евам̣ ва̄чам̣ бха̄сатӣтиа̄ди вуттам̣. таттха ан̃н̃а̄тоти н̃а̄то авабуддхо, па̄кат̣ам̣ катва̄ уггахитоти дӣпети. ан̃н̃а̄йа̄ти джа̄нитва̄. апаккантоти салин̇генева апакканто. саче хи саман̣асса готамасса са̄сане кочи са̄ро абхависса, на̄хам̣ апаккамиссам̣. тасса пана са̄санам̣ аса̄рам̣ нисса̄рам̣, а̄ват̣т̣анима̄йам̣ оса̄ретва̄ саман̣а̄ локам̣ кха̄дантӣти еваматтхам̣ дӣпенто евама̄ха.
атха кхо самбахула̄ бхиккхӯти атха евам̣ тасмим̣ парибба̄джаке бха̄сама̄не аран̃н̃ава̄сино пан̃часата̄ бхиккхӯ ‘‘асукат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма саттха̄ пин̣д̣а̄йа чаритум̣ гато’’ти аджа̄нанта̄ бхиккха̄ча̄равела̄йам̣ ра̄джагахам̣ пин̣д̣а̄йа пависим̣су. те сандха̄йетам̣ вуттам̣. ассосунти сун̣им̣су. йена бхагава̄ тенупасан̇камим̣сӯти ‘‘имам̣ ка̄ран̣ам̣ дасабаласса а̄рочесса̄ма̄’’ти упасан̇камим̣су.
сиппиника̄тӣранти сиппиника̄ти евам̣на̄мика̄йа надийа̄ тӣрам̣. адхива̄сеси бхагава̄ тун̣хӣбха̄вена̄ти ка̄йан̇гава̄чан̇га̄ни ачопетва̄ аббхантаре кхантим̣ дха̄ретва̄ читтенева адхива̄сесӣти аттхо. евам̣ адхива̄сетва̄ пуна чинтеси – ‘‘ким̣ ну кхо аджджа майа̄ сарабхасса ва̄дам̣ маддитум̣ гаччхантена екакена гантаббам̣, уда̄ху бхиккхусан̇гхапаривутена̄’’ти. атхасса етадахоси – сача̄хам̣ бхиккхусан̇гхапаривуто гамисса̄ми, маха̄джано евам̣ чинтессати – ‘‘саман̣о готамо ва̄дуппаттит̣т̣ха̄нам̣ гаччханто паккхам̣ уккхипитва̄ гантва̄ парисабалена уппаннам̣ ва̄дам̣ маддати, парава̄дӣнам̣ сӣсам̣ уккхипитум̣ на детӣ’’ти. на кхо пана майхам̣ уппанне ва̄де парам̣ гахетва̄ мадданакиччам̣ аттхи, ахамева гантва̄ маддисса̄ми. аначчхарийам̣ четам̣ йва̄хам̣ ида̄ни буддхабхӯто аттано уппаннам̣ ва̄дам̣ маддеййам̣, чарийам̣ чаран̣ака̄ле ахетукапат̣исандхийам̣ ниббаттена̄пи хи майа̄ вахитаббам̣ дхурам̣ ан̃н̃о вахитум̣ саматтхо на̄ма на̄хоси. имасса панаттхасса са̄дханаттхам̣ –
‘‘йато йато гару дхурам̣, йато гамбхӣраваттанӣ;
тада̄ссу кан̣хам̣ йун̃дженти, сва̄ссу там̣ вахате дхура’’нти. (джа̄. 1.1.29) –
идам̣ кан̣хаджа̄такам̣ а̄харитаббам̣. атӣте кира еко саттхава̄хо екисса̄ махаллика̄йа гехе нива̄сам̣ ган̣хи. атхасса екисса̄ дхенуйа̄ раттибха̄гасаманантаре габбхавут̣т̣ха̄нам̣ ахоси. са̄ екам̣ ваччхакам̣ виджа̄йи. махаллика̄йа ваччхакам̣ дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа путтасинехо удапа̄ди. пунадивасе саттхава̄хапутто – ‘‘тава гехаветанам̣ ган̣ха̄хӣ’’ти а̄ха. махаллика̄ ‘‘майхам̣ ан̃н̃ена киччам̣ на аттхи, имамева ваччхакам̣ дехӣ’’ти а̄ха. ган̣ха, амма̄ти. са̄ там̣ ган̣хитва̄ кхӣрам̣ па̄йетва̄ йа̄губхаттатин̣а̄дӣни дадама̄на̄ посеси. со вуддхиманва̄йа парипун̣н̣арӯпо балавӣрийасампанно ахоси сампанна̄ча̄ро, ка̄л̣ако на̄ма на̄мена. атхекасса саттхава̄хасса пан̃чахи сакат̣асатехи а̄гаччхантасса удакабхиннат̣т̣ха̄не сакат̣ачаккам̣ лагги. со дасапи вӣсампи тим̣сампи йоджетва̄ нӣхара̄петум̣ асакконто ка̄л̣акам̣ упасан̇камитва̄ а̄ха – ‘‘та̄та, тава ветанам̣ дасса̄ми, сакат̣ам̣ ме уккхипитва̄ дехӣ’’ти. еван̃ча пана ватва̄ там̣ а̄да̄йа – ‘‘ан̃н̃о имина̄ саддхим̣ дхурам̣ вахитум̣ саматтхо наттхӣ’’ти дхурасакат̣е йоттам̣ бандхитва̄ там̣ екакам̣йева йоджеси. со там̣ сакат̣ам̣ уккхипитва̄ тхале патит̣т̣ха̄петва̄ етенева ниха̄рена пан̃ча сакат̣асата̄ни нӣхари. со саббапаччхимасакат̣ам̣ нӣхаритва̄ мочийама̄но ‘‘су’’нти катва̄ сӣсам̣ уккхипи.
саттхава̄хо ‘‘айам̣ еттака̄ни сакат̣а̄ни уккхипанто евам̣ на ака̄си, ветанаттхам̣ ман̃н̃е каротӣ’’ти сакат̣аган̣ана̄йа каха̄пан̣е гахетва̄ пан̃часатабхан̣д̣икам̣ тасса гӣва̄йа бандха̄песи. со ан̃н̃есам̣ аттано сантикам̣ аллӣйитум̣ аденто уджукам̣ гехамева агама̄си. махаллика̄ дисва̄ мочетва̄ каха̄пан̣абха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘касма̄, путта, евамака̄си, ма̄ твам̣ ‘майа̄ каммам̣ катва̄ а̄бхатена айам̣ джӣвиссатӣ’ти сан̃н̃амака̄сӣ’’ти ватва̄ гон̣ам̣ ун̣ходакена нха̄петва̄ телена аббхан̃джитва̄ ‘‘ито пат̣т̣ха̄йа пуна ма̄ евамака̄сӣ’’ти овади. евам̣ саттха̄ ‘‘чарийам̣ чаран̣ака̄ле ахетукапат̣исандхийам̣ ниббаттена̄пи хи майа̄ вахитаббадхурам̣ ан̃н̃о вахитум̣ саматтхо на̄ма на̄хосӣ’’ти чинтетва̄ екакова агама̄си. там̣ дассетум̣ атха кхо бхагава̄ са̄йанхасамайам̣ пат̣исалла̄на̄ вут̣т̣хитотиа̄ди вуттам̣.
таттха пат̣исалла̄на̄ти путхутта̄рамман̣ехи читтам̣ пат̣исам̣харитва̄ салла̄нато, пхаласама̄паттитоти аттхо. тенупасан̇камӣти парибба̄джакесу сакаланагаре пака̄санӣйакаммам̣ катва̄ нагара̄ никкхамма парибба̄джака̄ра̄ме саннипатитва̄ ‘‘саче, а̄вусо сарабха, саман̣о готамо а̄гамиссати, ким̣ кариссасӣ’’ти. саман̣е готаме екам̣ каронте ахам̣ две карисса̄ми, две каронте чатта̄ри, чатта̄ри каронте пан̃ча, пан̃ча каронте даса, даса каронте вӣсати, вӣсати каронте тим̣сам̣, тим̣сам̣ каронте чатта̄лӣсам̣, чатта̄лӣсам̣ каронте пан̃н̃а̄сам̣, пан̃н̃а̄сам̣ каронте сатам̣, сатам̣ каронте сахассам̣ карисса̄мӣти евам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ сӣхана̄дакатхам̣ самут̣т̣ха̄петва̄ нисиннесу упасан̇ками.
упасан̇каманто пана йасма̄ парибба̄джака̄ра̄масса нагарамаджджхенева магго, тасма̄ сураттадупат̣т̣ам̣ нива̄сетва̄ сугатамаха̄чӣварам̣ па̄рупитва̄ виссат̣т̣хабало ра̄джа̄ вийа екакова нагарамаджджхена агама̄си. миччха̄дит̣т̣хика̄ дисва̄ ‘‘парибба̄джака̄ саман̣асса готамасса пака̄санӣйакаммам̣ каронта̄ аван̣н̣ам̣ паттхарим̣су, со ете ануваттитва̄ сан̃н̃а̄петум̣ гаччхати ман̃н̃е’’ти анубандхим̣су. самма̄дит̣т̣хика̄пи ‘‘самма̄самбуддхо паттачӣварам̣ а̄да̄йа екакова никкханто, аджджа сарабхена саддхим̣ маха̄дхаммасан̇га̄мо бхависсати. майампи тасмим̣ сама̄гаме ка̄йасаккхино бхависса̄ма̄’’ти анубандхим̣су. саттха̄ пассантассева маха̄джанасса парибба̄джака̄ра̄мам̣ упасан̇ками.
парибба̄джака̄ руккха̄нам̣ кхандхавит̣апаса̄кхантарехи самуггаччханта̄ чхаббан̣н̣агханабуддхарасмийо дисва̄ ‘‘ан̃н̃ада̄ еварӯпо обха̄со на̄ма наттхи, ким̣ ну кхо ета’’нти уллокетва̄ ‘‘саман̣о готамо а̄гаччхатӣ’’ти а̄хам̣су. там̣ сутва̄ва сарабхо джа̄н̣укантаре сӣсам̣ т̣хапетва̄ адхомукхо нисӣди. евам̣ тасмим̣ самайе бхагава̄ там̣ а̄ра̄мам̣ упасан̇камитва̄ пан̃н̃атте а̄сане нисӣди. татха̄гато хи джамбудӣпатале аггакуле джа̄татта̄ агга̄сана̄рахотисса саббаттха а̄санам̣ пан̃н̃аттамева хоти. евам̣ пан̃н̃атте маха̄рахе буддха̄сане нисӣди.
те парибба̄джака̄ сарабхам̣ парибба̄джакам̣ етадавочунти самма̄самбуддхе кира сарабхена саддхим̣ еттакам̣ катхентейева бхиккхусан̇гхо саттху пада̄нупадико хутва̄ парибба̄джака̄ра̄мам̣ сампа̄пун̣и, чатассопи париса̄ парибба̄джака̄ра̄мейева осарим̣су. тато те парибба̄джака̄ ‘‘аччхарийам̣ саман̣асса готамасса каммам̣, сакаланагарам̣ вичаритва̄ аван̣н̣ам̣ паттхаритва̄ пака̄санӣйакаммам̣ катва̄ а̄гата̄нам̣ верӣнам̣ пат̣исаттӯнам̣ пачча̄митта̄нам̣ сантикам̣ а̄гантва̄ тхокампи вигга̄хикакатхам̣ на катхеси, а̄гатака̄лато пат̣т̣ха̄йа сатапа̄кателена маккхенто вийа аматапа̄нам̣ па̄йенто вийа мадхуракатхам̣ катхетӣ’’ти саббепи самма̄самбуддхам̣ ануваттанта̄ етадавочум̣.
йа̄чеййа̄сӣти а̄йа̄чеййа̄си паттхеййа̄си пихеййа̄си. тун̣хӣбхӯтоти тун̣хӣбха̄вам̣ упагато. ман̇кубхӯтоти ниттеджатам̣ а̄панно. паттаккхандхоти онатагӣво. адхомукхоти хет̣т̣ха̄мукхо. самма̄самбуддхасса те пат̣иджа̄натоти ‘‘ахам̣ самма̄самбуддхо, саббе дхамма̄ майа̄ абхисамбуддха̄’’ти евам̣ пат̣иджа̄нато тава. анабхисамбуддха̄ти име на̄ма дхамма̄ тайа̄ анабхисамбуддха̄. таттха̄ти тесу анабхисамбуддха̄ти евам̣ дасситадхаммесу. ан̃н̃ена ва̄ ан̃н̃ам̣ пат̣ичариссатӣти ан̃н̃ена ва̄ вачанена ан̃н̃ам̣ вачанам̣ пат̣иччха̄дессати, ан̃н̃ам̣ пуччхито ан̃н̃ам̣ катхессатӣти адхиппа̄йо. бахиддха̄ катхам̣ апана̄мессатӣти бахиддха̄ ан̃н̃ам̣ а̄гантукакатхам̣ а̄харанто пуримакатхам̣ апана̄мессати. аппаччайанти анабхираддхим̣ атут̣т̣ха̄ка̄рам̣ па̄тукариссатӣти па̄кат̣ам̣ кариссати. еттха ча аппаччайена доманассам̣ вуттам̣, пуримехи двӣхи мандабалавабхедо кодхойева.
евам̣ бхагава̄ пат̣хамавеса̄раджджена сӣхана̄дам̣ надитва̄ пуна дутийа̄дӣхи наданто йо кхо мам̣ парибба̄джака̄тиа̄дима̄ха. таттха йасса кхо пана те аттха̄йа дхаммо деситоти йасса маггасса ва̄ пхаласса ва̄ аттха̄йа тайа̄ чатусаччадхаммо десито. со на ниййа̄тӣти со дхаммо на ниййа̄ти на ниггаччхати, на там̣ аттхам̣ са̄дхетӣти вуттам̣ хоти. таккарасса̄ти йо нам̣ кароти, тасса пат̣ипаттипӯракасса пуггаласса̄ти аттхо. самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄ти хетуна̄ найена ка̄ран̣ена сакаласса ват̣т̣адуккхасса кхайа̄йа. атха ва̄ йасса кхо пана те аттха̄йа дхаммо деситоти йасса те аттха̄йа дхаммо десито. сеййатхидам̣ – ра̄гапат̣игха̄таттха̄йа асубхакаммат̣т̣ха̄нам̣, досапат̣игха̄таттха̄йа метта̄бха̄вана̄, мохапат̣игха̄таттха̄йа пан̃ча дхамма̄, витаккупаччхеда̄йа а̄на̄па̄нассати. со на ниййа̄ти таккарасса самма̄ дуккхаккхайа̄йа̄ти со дхаммо йо нам̣ йатха̄деситам̣ кароти, тасса таккарасса самма̄ хетуна̄ найена ка̄ран̣ена ват̣т̣адуккхаккхайа̄йа на ниййа̄ти на ниггаччхати, там̣ аттхам̣ на са̄дхетӣти айаметтха аттхо. сеййатха̄пи сарабхо парибба̄джакоти йатха̄ айам̣ сарабхо парибба̄джако паджджха̄йанто аппат̣ибха̄но нисинно, евам̣ нисӣдиссатӣти.
евам̣ тӣхи падехи сӣхана̄дам̣ надитва̄ десанам̣ ниваттентассева татха̄гатасса тасмим̣ т̣ха̄не саннипатита̄ чатура̄сӣтипа̄н̣асахассапарима̄н̣а̄ париса̄ аматапа̄нам̣ пиви, саттха̄ париса̄йа аматапа̄насса пӣтабха̄вам̣ н̃атва̄ веха̄сам̣ аббхуггантва̄ пакка̄ми. таматтхам̣ дассетум̣ атха кхо бхагава̄тиа̄ди вуттам̣. таттха сӣхана̄данти сет̣т̣хана̄дам̣ абхӣтана̄дам̣ аппат̣ина̄дам̣. веха̄сам̣ пакка̄мӣти абхин̃н̃а̄па̄дакам̣ чатуттхаджджха̄нам̣ сама̄паджджитва̄ вут̣т̣ха̄йа адхит̣т̣ха̄йа саддхим̣ бхиккхусан̇гхена а̄ка̄сам̣ паккханди. евам̣ паккхандо ча пана там̣кхан̣ан̃н̃ева гиджджхакӯт̣амаха̄виха̄ре патит̣т̣ха̄си.
ва̄ча̄йа саннитодакена̄ти вачанапатодена. сан̃джамбхаримакам̣сӯти самбхаритам̣ нирантарапхут̣ам̣ акам̣су, упари виджджхим̣сӯти вуттам̣ хоти. браха̄ран̃н̃ети маха̄ран̃н̃е. сӣхана̄дам̣ надисса̄мӣти сӣхасса надато а̄ка̄рам̣ дисва̄ ‘‘айампи тираччха̄нагато, ахампи, имасса чатта̄ро па̄да̄, майхампи, ахампи евамева сӣхана̄дам̣ надисса̄мӣ’’ти чинтеси. со сӣхасса саммукха̄ надитум̣ асакконто тасмим̣ гочара̄йа пакканте екако надитум̣ а̄рабхи. атхасса син̇га̄ласаддойева ниччхари. тена вуттам̣ – син̇га̄лакам̣йева надатӣти. бхеран̣д̣аканти тассева вевачанам̣. апича бхиннассарам̣ амана̄пасаддам̣ надатӣти вуттам̣ хоти. евамева кхо тванти имина̄ опаммена парибба̄джака̄ татха̄гатам̣ сӣхасадисам̣ катва̄ сарабхам̣ син̇га̄ласадисам̣ акам̣су. амбукасан̃чарӣти кхуддакакуккут̣ика̄. пурисакаравитам̣ рависса̄мӣти маха̄куккут̣ам̣ равантам̣ дисва̄ ‘‘имассапи две па̄да̄ две паккха̄, майхампи татхева, ахампи еварӯпам̣ равитам̣ рависса̄мӣ’’ти са̄ тасса саммукха̄ равитум̣ асакконтӣ тасмим̣ пакканте равама̄на̄ куккут̣ика̄равам̣йева рави. тена вуттам̣ – амбукасан̃чариравитам̣йева раватӣти. усабхоти гон̣о. сун̃н̃а̄йа̄ти туччха̄йа джет̣т̣хакавасабхехи вирахита̄йа. гамбхӣрам̣ надитаббам̣ ман̃н̃атӣти джет̣т̣хакавасабхасса на̄дасадисам̣ гамбхӣрана̄дам̣ надитаббам̣ ман̃н̃ати. сесам̣ саббаттха утта̄наттхамева̄ти.