10. сан̇га̄равасуттаван̣н̣ана̄

61. дасаме сан̇га̄равоти евам̣на̄мако ра̄джагаханагаре джин̣н̣апат̣исан̇кхаран̣ака̄рако а̄йуттакабра̄хман̣о. упасан̇камӣти бхуттапа̄тара̄со хутва̄ маха̄джанапаривуто упасан̇ками. майамассӯти еттха ассӯти нипа̄таматтам̣, майам̣, бхо готама, бра̄хман̣а̄ на̄ма̄ти идамева аттхападам̣. йан̃н̃ам̣ йаджа̄ма̄ти ба̄хирасамайе саббачатуккена саббат̣т̣хакена саббасол̣асакена саббадваттим̣са̄йа саббачатусат̣т̣хийа̄ саббасатена саббапан̃часатена̄ти ча евам̣ па̄н̣агха̄тапат̣исам̣йутто йан̃н̃о на̄ма хоти. там̣ сандха̄йевама̄ха. анекаса̄рӣриканти анекасарӣрасамбхавам̣. йадиданти йа̄ еса̄. йан̃н̃а̄дхикаран̣анти йаджанака̄ран̣а̄ чева йа̄джанака̄ран̣а̄ ча̄ти аттхо. екасмин̃хи бахӯнам̣ дадантепи да̄пентепи бахӯсупи бахӯнам̣ дентесупи да̄пентесупи пун̃н̃апат̣ипада̄ анекаса̄рӣрика̄ на̄ма хоти. там̣ сандха̄йетам̣ вуттам̣. туйхан̃ча туйхан̃ча йаджа̄мӣти вадантасса̄пи тван̃ча тван̃ча йаджа̄хӣти а̄н̣а̄пентасса̄пи ча анекаса̄рӣрика̄ва хоти. тампи сандха̄йетам̣ вуттам̣. йасса ва̄ тасса ва̄ти йасма̄ ва̄ тасма̄ ва̄. екаматта̄нам̣ даметӣти аттано индрийадаманавасена екам̣ атта̄намева дамети. екаматта̄нам̣ саметӣти аттано ра̄га̄дисаманавасена екам̣ атта̄намева самети. паринибба̄петӣти ра̄га̄дипаринибба̄ненева паринибба̄пети. евамасса̄йанти евам̣ сантепи айам̣.

евамидам̣ бра̄хман̣асса катхам̣ сутва̄ саттха̄ чинтеси – ‘‘айам̣ бра̄хман̣о пасугха̄такасам̣йуттам̣ маха̄йан̃н̃ам̣ анекаса̄рӣрикам̣ пун̃н̃апат̣ипадам̣ вадети, паббаджджа̄мӯлакам̣ пана пун̃н̃уппаттипат̣ипадам̣ екаса̄рӣриканти вадети. нева̄йам̣ екаса̄рӣрикам̣ джа̄на̄ти, на анекаса̄рӣрикам̣, хандасса екаса̄рӣрикан̃ча анекаса̄рӣрикан̃ча пат̣ипадам̣ десесса̄мӣ’’ти упари десанам̣ вад̣д̣хенто тена хи бра̄хман̣а̄тиа̄дима̄ха. таттха йатха̄ те кхамеййа̄ти йатха̄ туйхам̣ руччеййа. идха татха̄гато локе уппаджджатӣтиа̄ди висуддхимагге виттха̄ритамева. етха̄йам̣ магготи етха тумхе, ахамануса̄са̄ми, айам̣ магго. айам̣ пат̣ипада̄ти тассева вевачанам̣. йатха̄ пат̣ипанноти йена маггена пат̣ипанно. ануттарам̣ брахмачарийогадханти арахаттамаггасан̇кха̄тасса брахмачарийасса ануттарам̣ огадхам̣ уттамапатит̣т̣ха̄бхӯтам̣ нибба̄нам̣. ичча̄йанти ити айам̣.

аппат̣т̣хатара̄ти йаттха бахӯхи веййа̄ваччакарехи ва̄ упакаран̣ехи ва̄ аттхо наттхи. аппасама̄рамбхатара̄ти йаттха бахӯнам̣ каммаччхедавасена пӣл̣а̄сан̇кха̄то сама̄рамбхо наттхи. сеййатха̄пи бхавам̣ готамо, бхавам̣ ча̄нандо, ете ме пуджджа̄ти йатха̄ бхавам̣ готамо, бхаван̃ча̄нандо, еварӯпа̄ мама пӯджита̄, тумхейева две джана̄ майхам̣ пуджджа̄ ча па̄сам̣са̄ ча̄ти имаматтхам̣ сандха̄йетам̣ вадати. тасса кира евам̣ ахоси – ‘‘а̄нандаттхеро мам̣йева имам̣ пан̃хам̣ катха̄петука̄мо, аттано кхо пана ван̣н̣е вутте падуссанако на̄ма наттхӣ’’ти. тасма̄ пан̃хам̣ акатхетука̄мо ван̣н̣абхан̣анена виккхепам̣ каронто евама̄ха.

на кхо тйа̄ханти на кхо те ахам̣. тхеропи кира чинтеси – ‘‘айам̣ бра̄хман̣о пан̃хам̣ акатхетука̄мо париваттати, имам̣ пан̃хам̣ етам̣йева катха̄песса̄мӣ’’ти. тасма̄ нам̣ евама̄ха.

сахадхаммиканти сака̄ран̣ам̣. сам̣са̄детӣти сам̣сӣда̄пети. но виссаджджетӣти на катхети. йам̣нӯна̄хам̣ паримочеййанти йам̣нӯна̄хам̣ убхопете вихесато паримочеййам̣. бра̄хман̣о хи а̄нандена пуччхитам̣ пан̃хам̣ акатхенто вихесети, а̄нандопи бра̄хман̣ам̣ акатхентам̣ катха̄пенто. ити убхопете вихесато мочесса̄мӣти чинтетва̄ евама̄ха. ка̄ нваджджа̄ти ка̄ ну аджджа. антара̄катха̄ удапа̄дӣти ан̃н̃исса̄ катха̄йа антарантаре катара̄ катха̄ уппаджджӣти пуччхати. тада̄ кира ра̄джантепуре тӣн̣и па̄т̣иха̄рийа̄ни а̄раббха катха̄ удапа̄ди, там̣ пуччха̄мӣти саттха̄ евама̄ха. атха бра̄хман̣о ‘‘ида̄ни ваттум̣ саккхисса̄мӣ’’ти ра̄джантепуре уппаннам̣ катхам̣ а̄роченто айам̣ кхваджджа, бхо готама̄тиа̄дима̄ха. таттха айам̣ кхваджджа̄ти айам̣ кхо аджджа. пуббе суданти еттха суданти нипа̄таматтам̣. уттари мануссадхамма̄ти дасакусалакаммапатхасан̇кха̄та̄ мануссадхамма̄ уттарим̣. иддхипа̄т̣иха̄рийам̣ дассесунти бхиккха̄ча̄рам̣ гаччханта̄ а̄ка̄сенева гамим̣су чева а̄гамим̣су ча̄ти евам̣ пуббе паваттам̣ а̄ка̄сагаманам̣ сандха̄йевама̄ха. етарахи пана бахутара̄ ча бхиккхӯти идам̣ со бра̄хман̣о ‘‘пуббе бхиккхӯ ‘чатта̄ро паччайе уппа̄десса̄ма̄’ти ман̃н̃е евамакам̣су, ида̄ни паччайа̄нам̣ уппаннабха̄вам̣ н̃атва̄ соппена чева пама̄дена ча вӣтина̄ментӣ’’ти ладдхийа̄ евама̄ха.

па̄т̣иха̄рийа̄нӣти паччанӣкапат̣ихаран̣авасена па̄т̣иха̄рийа̄ни. иддхипа̄т̣иха̄рийанти иджджханавасена иддхи, пат̣ихаран̣авасена па̄т̣иха̄рийам̣, иддхийева па̄т̣иха̄рийам̣ иддхипа̄т̣иха̄рийам̣. итаресупи есева найо. анекавихитам̣ иддхивидхантиа̄дӣнам̣ аттхо чева бха̄вана̄найо ча висуддхимагге (висуддхи. 2.365) виттха̄ритова.

нимиттена а̄дисатӣти а̄гатанимиттена ва̄ гатанимиттена ва̄ т̣хитанимиттена ва̄ ‘‘идам̣ на̄ма бхависсатӣ’’ти катхети. татридам̣ ваттху – еко кира ра̄джа̄ тиссо мутта̄ гахетва̄ пурохитам̣ пуччхи ‘‘ким̣ ме, а̄чарийа, хаттхе’’ти. со ито чито ча олокеси, тена ча самайена ека̄ сарабӯ ‘‘маккхикам̣ гахесса̄мӣ’’ти паккханта̄, гахан̣ака̄ле маккхика̄ пала̄та̄. со маккхика̄йа муттатта̄ ‘‘мутта̄ маха̄ра̄джа̄’’ти а̄ха. мутта̄ та̄ва хонту, кати мутта̄ти. со пуна нимиттам̣ олокеси. атха̄видӯре куккут̣о тиккхаттум̣ саддам̣ ниччха̄реси. бра̄хман̣о ‘‘тиссо маха̄ра̄джа̄’’ти а̄ха. евам̣ екаччо а̄гатанимиттена катхети. етенупа̄йена гатат̣хитанимиттехипи катханам̣ ведитаббам̣. евампи те маноти евам̣ тава мано соманассито ва̄ доманассито ва̄ ка̄мавитакка̄дисам̣йутто ва̄ти. дутийам̣ тассева вевачанам̣. итипи те читтанти итипи тава читтам̣, иман̃ча иман̃ча аттхам̣ чинтайама̄нам̣ паваттатӣти аттхо. бахум̣ чепи а̄дисатӣти бахум̣ чепи катхети. татхева там̣ хотӣти йатха̄ катхитам̣, татхева хоти.

аманусса̄нанти йаккхаписа̄ча̄дӣнам̣. девата̄нанти ча̄тумаха̄ра̄джика̄дӣнам̣. саддам̣ сутва̄ти ан̃н̃асса читтам̣ н̃атва̄ катхента̄нам̣ сутва̄. витаккавиппха̄расадданти витаккавиппха̄равасена уппаннам̣ виппалапанта̄нам̣ суттаппаматта̄дӣнам̣ саддам̣. сутва̄ти там̣ сутва̄. йам̣ витаккайато тасса со саддо уппанно, тасса васена ‘‘евампи те мано’’тиа̄дисати.

татрима̄ни ваттхӯни – еко кира мануссо ‘‘ат̣т̣ам̣ карисса̄мӣ’’ти га̄ма̄ нагарам̣ гаччханто никкхантат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа ‘‘виниччхайасабха̄йам̣ ран̃н̃о ча ра̄джамаха̄матта̄нан̃ча идам̣ катхесса̄ми идам̣ катхесса̄мӣ’’ти витаккенто ра̄джакулам̣ гато вийа ран̃н̃о пурато т̣хито вийа ат̣т̣ака̄ракена саддхим̣ катхенто вийа ча ахоси, тасса там̣ витаккавиппха̄равасена ниччхарантам̣ саддам̣ сутва̄ еко пурисо ‘‘кенат̣т̣хена гаччхасӣ’’ти а̄ха. ат̣т̣акаммена̄ти. гаччха, джайо те бхависсатӣти. со гантва̄ ат̣т̣ам̣ катва̄ джайамева па̄пун̣и.

апаропи тхеро мол̣ийага̄ме пин̣д̣а̄йа чари. атха нам̣ никкхамантам̣ ека̄ да̄рика̄ ан̃н̃авихита̄ на аддаса. со га̄мадва̄ре т̣хатва̄ ниваттитва̄ олокетва̄ там̣ дисва̄ витаккенто агама̄си. гаччхантойева ча ‘‘ким̣ ну кхо курума̄на̄ да̄рика̄ на аддаса̄’’ти вачӣбхедам̣ ака̄си. пассе т̣хито еко пурисо сутва̄ ‘‘тумхе, бханте, мол̣ийага̄ме чариттха̄’’ти а̄ха.

маносан̇кха̄ра̄ пан̣ихита̄ти читтасан̇кха̄ра̄ сут̣т̣хапита̄. витаккессатӣти витаккайиссати паваттайиссатӣти паджа̄на̄ти. паджа̄нанто ча а̄гаманена джа̄на̄ти, пуббабха̄гена джа̄на̄ти, антосама̄паттийам̣ читтам̣ апалокетва̄ джа̄на̄ти. а̄гаманена джа̄на̄ти на̄ма касин̣апарикаммака̄лейева ‘‘йена̄ка̄ренеса касин̣абха̄ванам̣ а̄раддхо пат̣хамаджджха̄нам̣ ва̄…пе… чатуттхаджджха̄нам̣ ва̄ ат̣т̣ха ва̄ сама̄паттийо ниббаттессатӣ’’ти джа̄на̄ти. пуббабха̄гена джа̄на̄ти на̄ма пат̣хамавипассана̄йа а̄раддха̄йайева джа̄на̄ти, ‘‘йена̄ка̄рена еса випассанам̣ а̄раддхо сота̄паттимаггам̣ ва̄ ниббаттессати…пе… арахаттамаггам̣ ва̄ ниббаттессатӣ’’ти джа̄на̄ти. антосама̄паттийам̣ читтам̣ олокетва̄ джа̄на̄ти на̄ма – ‘‘йена̄ка̄рена имасса маносан̇кха̄ра̄ сут̣т̣хапита̄, имасса на̄ма читтасса анантара̄ имам̣ на̄ма витаккам̣ витаккессати, ито вут̣т̣хитасса етасса ха̄набха̄гийо ва̄ сама̄дхи бхависсати т̣хитибха̄гийо ва̄ висесабха̄гийо ва̄ ниббедхабха̄гийо ва̄, абхин̃н̃а̄йо ва̄ ниббаттессатӣ’’ти джа̄на̄ти. таттха путхуджджано четопарийан̃а̄н̣ала̄бхӣ путхуджджана̄нам̣йева читтам̣ джа̄на̄ти, на арийа̄нам̣. арийесупи хет̣т̣химо упаримасса читтам̣ на джа̄на̄ти, упаримо пана хет̣т̣химасса джа̄на̄ти. етесу ча сота̄панно сота̄паттипхаласама̄паттим̣ сама̄паджджати…пе… араха̄ арахаттапхаласама̄паттим̣ сама̄паджджати. упаримо хет̣т̣химам̣ на сама̄паджджати. тесан̃хи хет̣т̣хима̄ хет̣т̣хима̄ сама̄патти татраваттийева хоти. татхева там̣ хотӣти етам̣ екам̣сена татхева хоти. четопарийан̃а̄н̣авасена н̃а̄тан̃хи ан̃н̃атха̄бха̄ви на̄ма наттхи.

евам̣ витаккетха̄ти евам̣ неккхаммавитакка̄дайо паваттента̄ витаккетха. ма̄ евам̣ витаккайиттха̄ти евам̣ ка̄мавитакка̄дайо паваттента̄ ма̄ витаккайиттха. евам̣ манаси каротха̄ти евам̣ аниччасан̃н̃амева, дуккхасан̃н̃а̄дӣсу ва̄ ан̃н̃атарам̣ манаси каротха. ма̄ еванти ниччантиа̄дина̄ найена ма̄ манаса̄ кариттха. иданти идам̣ пан̃чака̄магун̣ара̄гам̣ паджахатха. идан̃ча упасампаджджа̄ти идам̣ чатумаггапхалаппабхедам̣ локуттарадхаммамева упасампаджджа па̄пун̣итва̄ ниппха̄детва̄ вихаратха.

ма̄йа̄сахадхаммарӯпам̣ вийа кха̄йатӣти ма̄йа̄йа сама̄нака̄ран̣аджа̄тикам̣ вийа хутва̄ упат̣т̣ха̄ти. ма̄йа̄ка̄ропи хи удакам̣ гахетва̄ телам̣ кароти, телам̣ гахетва̄ удаканти евам̣ анекарӯпам̣ ма̄йам̣ дассети. идампи па̄т̣иха̄рийам̣ татха̄рӯпамева̄ти. идампи ме, бхо готама, па̄т̣иха̄рийам̣ ма̄йа̄сахадхаммарӯпам̣ вийа кха̄йатӣти чинта̄ман̣икавиджджа̄сариккхакатам̣ сандха̄йа евам̣ а̄ха. чинта̄ман̣икавиджджам̣ джа̄нанта̄пи хи а̄гаччхантамева дисва̄ ‘‘айам̣ идам̣ на̄ма витаккенто а̄гаччхатӣ’’ти джа̄нанти. татха̄ ‘‘идам̣ на̄ма витаккенто т̣хито, идам̣ на̄ма витаккенто нисинно, идам̣ на̄ма витаккенто нипанно’’ти джа̄нанти.

абхиккантатаранти сундаратарам̣. пан̣ӣтатаранти уттаматарам̣. бхаван̃хи готамо авитаккам̣ авича̄ранти идха бра̄хман̣о авасесам̣ а̄десана̄па̄т̣иха̄рийам̣ ба̄хираканти на ган̣хи. идан̃ча пана саббам̣ со бра̄хман̣о татха̄гатасса ван̣н̣ам̣ катхентойева а̄ха. аддха̄ кхо тйа̄йанти екам̣сенева тайа̄ айам̣. а̄саджджа упанӣйа ва̄ча̄ бха̄сита̄ти мама гун̣е гхат̣т̣етва̄ мамева гун̣а̄нам̣ сантикам̣ упанӣта̄ ва̄ча̄ бха̄сита̄. апича тйа̄хам̣ бйа̄карисса̄мӣти апича те ахамева катхесса̄мӣти. сесам̣ утта̄наттхамева̄ти.

бра̄хман̣авагго пат̣хамо.