2. ратхака̄равагго

1. н̃а̄тасуттаван̣н̣ана̄

11. дутийасса пат̣хаме н̃а̄тоти пан̃н̃а̄то па̄кат̣о. анануломикети са̄санасса на анулометӣти анануломикам̣, тасмим̣ анануломике. ка̄йакаммети па̄н̣а̄типа̄та̄димхи ка̄йадуччарите. ол̣а̄рикам̣ ва̄ етам̣, на еварӯпе сама̄дапетум̣ саккоти. диса̄ намасситум̣ ват̣т̣ати, бхӯтабалим̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣти еварӯпе сама̄дапети ган̣ха̄пети. вачӣкаммепи муса̄ва̄да̄дӣни ол̣а̄рика̄ни, аттано сантакам̣ парасса ада̄тука̄мена ‘‘наттхӣ’’ти айам̣ ван̃чанамуса̄ва̄до на̄ма ваттум̣ ват̣т̣атӣти еварӯпе сама̄дапети. манокаммепи абхиджджха̄дайо ол̣а̄рика̄, каммат̣т̣ха̄нам̣ висам̣ва̄детва̄ катхенто пана анануломикесу дхаммесу сама̄дапети на̄ма даккхин̣авиха̄рава̄ситтхеро вийа. там̣ кира тхерам̣ еко упат̣т̣ха̄ко амаччапутто упасан̇камитва̄ ‘‘метта̄йантена пат̣хамам̣ кӣдисе пуггале метта̄йитабба’’нти пуччхи. тхеро сабха̄гависабха̄гам̣ ана̄чиккхитва̄ ‘‘пийапуггале’’ти а̄ха. тасса ча бхарийа̄ пийа̄ хоти мана̄па̄, со там̣ а̄раббха метта̄йанто умма̄дам̣ па̄пун̣и. катхам̣ панеса бахуджанаахита̄йа пат̣ипанно хотӣти? еварӯпасса хи саддхивиха̄рика̄дайо чева упат̣т̣ха̄ка̄дайо ча тесам̣ а̄раккхадевата̄ а̄дим̣ катва̄ та̄сам̣ та̄сам̣ миттабхӯта̄ йа̄ва брахмалока̄ сесадевата̄ ча ‘‘айам̣ бхиккху на аджа̄нитва̄ кариссатӣ’’ти тена катамева каронти, евамеса бахуджанаахита̄йа пат̣ипанно хоти.

суккапаккхе па̄н̣а̄типа̄та̄ вераман̣иа̄дӣнам̣йева васена ка̄йакаммавачӣкамма̄ни ведитабба̄ни. каммат̣т̣ха̄нам̣ пана ависам̣ва̄детва̄ катхенто ануломикесу дхаммесу сама̄дапети на̄ма кол̣итавиха̄рава̄сӣ чатуника̄йикатиссаттхеро вийа. тасса кира джет̣т̣хабха̄та̄ нанда̄бхайаттхеро на̄ма поталийавиха̄ре васанто екасмим̣ роге самут̣т̣хите канит̣т̣хам̣ паккоса̄петва̄ а̄ха – ‘‘а̄вусо, майхам̣ саллахукам̣ катва̄ екам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ катхехӣ’’ти. ким̣, бханте, ан̃н̃ена каммат̣т̣ха̄нена, кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рам̣ паригган̣хитум̣ ват̣т̣атӣти? киматтхико еса, а̄вусоти? бханте, кабал̣ӣка̄ра̄ха̄ро упа̄да̄рӯпам̣, екасмин̃ча упа̄да̄рӯпе дит̣т̣хе тевӣсати упа̄да̄рӯпа̄ни па̄кат̣а̄ни хонтӣти. со ‘‘ват̣т̣иссати, а̄вусо, еттака’’нти там̣ уййоджетва̄ кабал̣ӣка̄ра̄ха̄рам̣ паригган̣хитва̄ упа̄да̄рӯпам̣ саллаккхетва̄ виват̣т̣етва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. атха нам̣ тхерам̣ бахивиха̄ра̄ аниккхантамева паккоситва̄, ‘‘а̄вусо, маха̄авассайоси майхам̣ джа̄то’’ти канит̣т̣хаттхерасса аттана̄ пат̣иладдхагун̣ам̣ а̄рочеси. бахуджанахита̄йа̄ти етассапи хи саддхивиха̄рика̄дайо ‘‘айам̣ на аджа̄нитва̄ кариссатӣ’’ти тена катамева каронтӣти бахуджанахита̄йа пат̣ипанно на̄ма хотӣти.

2. са̄ран̣ӣйасуттаван̣н̣ана̄

12. дутийе кхаттийасса̄ти джа̄тийа̄ кхаттийасса. муддха̄васиттасса̄ти ра̄джа̄бхисекена муддхани абхиситтасса. са̄ран̣ӣйа̄ни бхавантӣти саритабба̄ни асаммуссанӣйа̄ни хонти. джа̄тоти ниббатто. йа̄ваджӣвам̣ са̄ран̣ӣйанти дахарака̄ле джа̄нитумпи на сакка̄, апарабха̄ге пана ма̄та̄питуа̄дӣхи н̃а̄такехи ва̄ да̄са̄дӣхи ва̄ ‘‘твам̣ асукаджанападе асуканагаре асукадивасе асуканаккхатте джа̄то’’ти а̄чиккхите сутва̄ тато пат̣т̣ха̄йа йа̄ваджӣвам̣ сарати на саммуссати. тена вуттам̣ – ‘‘йа̄ваджӣвам̣ са̄ран̣ӣйам̣ хотӣ’’ти.

идам̣, бхиккхаве, дутийанти абхисекат̣т̣ха̄нам̣ на̄ма ран̃н̃о балаватут̣т̣хикарам̣ хоти, тенасса там̣ йа̄ваджӣвам̣ са̄ран̣ӣйам̣. сан̇га̄мавиджайат̣т̣ха̄непи есева найо. еттха пана сан̇га̄манти йуддхам̣. абхивиджинитва̄ти джинитва̄ саттумадданам̣ катва̄. тамева сан̇га̄масӣсанти тамева сан̇га̄мат̣т̣ха̄нам̣. аджджха̄васатӣти абхибхавитва̄ а̄васати.

ида̄ни йасма̄ самма̄самбуддхасса ран̃н̃о джа̄тит̣т̣ха̄на̄дӣхи каттаббакиччам̣ наттхи, имасмим̣ пана са̄сане таппат̣ибха̄ге тайо пуггале дассетум̣ идам̣ ка̄ран̣ам̣ а̄бхатам̣, тасма̄ те дассенто евамева кхо, бхиккхаветиа̄дима̄ха. таттха анага̄рийам̣ паббаджито хотӣти еттха чатупа̄рисуддхисӣлампи паббаджджа̄нисситамева̄ти ведитаббам̣. са̄ран̣ӣйам̣ хотӣти ‘‘ахам̣ асукарат̣т̣хе асукаджанападе асукавиха̄ре асукама̄л̣аке асукадива̄т̣т̣ха̄не асукачан̇каме асукаруккхамӯле паббаджито’’ти евам̣ йа̄ваджӣвам̣ саритаббамева хоти на саммусситаббам̣.

идам̣ дуккханти еттакам̣ дуккхам̣, на ито уддхам̣ дуккхам̣ аттхи. айам̣ дуккхасамудайоти еттако дуккхасамудайо, на ито уддхам̣ дуккхасамудайо аттхӣти. сесапададвайепи есева найо. еваметтха чатӯхи саччехи сота̄паттимагго катхито. касин̣апарикаммавипассана̄н̃а̄н̣а̄ни пана маггасанниссита̄нева хонти. са̄ран̣ӣйам̣ хотӣти ‘‘ахам̣ асукарат̣т̣хе…пе… асукаруккхамӯле сота̄панно джа̄то’’ти йа̄ваджӣвам̣ са̄ран̣ӣйам̣ хоти асаммуссанӣйам̣.

а̄сава̄нам̣ кхайа̄ти а̄сава̄нам̣ кхайена. четовимуттинти пхаласама̄дхим̣. пан̃н̃а̄вимуттинти пхалапан̃н̃ам̣. сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ти аттана̄ва абхивисит̣т̣ха̄йа пан̃н̃а̄йа паччаккхам̣ катва̄. упасампаджджа вихаратӣти пат̣илабхитва̄ вихарати. са̄ран̣ӣйанти ‘‘майа̄ асукарат̣т̣хе…пе… асукаруккхамӯле арахаттам̣ патта’’нти аттано арахаттапаттит̣т̣ха̄нам̣ на̄ма йа̄ваджӣвам̣ са̄ран̣ӣйам̣ хоти асаммуссанӣйанти йатха̄нусандхина̄ва десанам̣ нит̣т̣хапеси.

3. а̄сам̣сасуттаван̣н̣ана̄

13. татийе сантоти аттхи упалаббханти. сам̣виджджама̄на̄ти тассева вевачанам̣. локасминти сатталоке. нира̄соти ана̄со апаттхано. а̄сам̣соти а̄сам̣сама̄но паттхайама̄но. вигата̄соти апагата̄со. чан̣д̣а̄лакулети чан̣д̣а̄ла̄нам̣ куле. венакулети вилӣвака̄ракуле. неса̄дакулети мигалуддака̄нам̣ куле. ратхака̄ракулети чаммака̄ракуле. пуккусакулети пуппхаччхад̣д̣акакуле.

етта̄вата̄ кулавипаттим̣ дассетва̄ ида̄ни йасма̄ нӣчакуле джа̄топи екаччо ад̣д̣хо хоти махаддхано, айам̣ пана на та̄дисо, тасма̄сса бхогавипаттим̣ дассетум̣ далиддетиа̄дима̄ха. таттха далиддети да̄лиддийена саманна̄гате. аппаннапа̄набходжанети париттакааннапа̄набходжане. касиравуттикети дуккхаджӣвике, йаттха ва̄йа̄мена пайогена джӣвитавуттим̣ са̄дхенти, татха̄рӯпети аттхо. йаттха касирена гха̄саччха̄до лаббхатӣти йасмим̣ куле дуккхена йа̄губхаттагха̄со ча копӣнаматтам̣ аччха̄данан̃ча лаббхати.

ида̄ни йасма̄ екаччо нӣчакуле джа̄топи упадхисампанно хоти аттабха̄васамиддхийам̣ т̣хито, айан̃ча на та̄дисо, тасма̄сса сарӣравипаттимпи дассетум̣ со ча хоти дуббан̣н̣отиа̄дима̄ха. таттха дуббан̣н̣оти пам̣суписа̄чако вийа джха̄макха̄н̣уван̣н̣о. дуддасикоти виджа̄тама̄туйа̄пи амана̄падассано. окот̣имакоти лакун̣д̣ако. ка̄н̣оти екаккхика̄н̣о ва̄ убхайаккхика̄н̣о ва̄. кун̣ӣти екахаттхакун̣ӣ ва̄ убхайахаттхакун̣ӣ ва̄. кхан̃джоти екапа̄дакхан̃джо ва̄ убхайапа̄дакхан̃джо ва̄. паккхахатоти хатапаккхо пӣт̣хасаппӣ. падӣпеййасса̄ти ват̣т̣ителакапаллака̄дино падӣпаупакаран̣асса. тасса на евам̣ хотӣти. касма̄ на хоти? нӣчакуле джа̄татта̄.

джет̣т̣хоти ан̃н̃асмим̣ джет̣т̣хе сати канит̣т̣хо а̄сам̣ на кароти, тасма̄ джет̣т̣хоти а̄ха. а̄бхисекоти джет̣т̣хопи на абхисека̄рахо а̄сам̣ на кароти, тасма̄ а̄бхисекоти а̄ха. анабхиситтоти абхисека̄рахопи ка̄н̣акун̣иа̄дидосарахито саким̣ абхиситто пуна абхисеке а̄сам̣ на кароти, тасма̄ анабхиситтоти а̄ха. ачалаппаттоти джет̣т̣хопи а̄бхисеко анабхиситто мандо утта̄насеййако, сопи абхисеке а̄сам̣ на кароти. сол̣асавассуддесико пана пан̃н̃а̄йама̄намассубхедо ачалаппатто на̄ма хоти, махантампи раджджам̣ вича̄ретум̣ саматтхо, тасма̄ ‘‘ачалаппатто’’ти а̄ха. тасса евам̣ хотӣти касма̄ хоти? маха̄джа̄тита̄йа.

дуссӣлоти ниссӣло. па̄падхаммоти ла̄макадхаммо. асучӣти асучӣхи ка̄йакамма̄дӣхи саманна̄гато. сан̇кассарасама̄ча̄роти сан̇ка̄хи саритаббасама̄ча̄ро, кин̃чидева аса̄руппам̣ дисва̄ ‘‘идам̣ имина̄ катам̣ бхависсатӣ’’ти евам̣ паресам̣ а̄сан̇канӣйасама̄ча̄ро, аттана̄йева ва̄ сан̇ка̄хи саритаббасама̄ча̄ро, са̄сан̇касама̄ча̄роти аттхо. тасса хи дива̄т̣т̣ха̄на̄дӣсу саннипатитва̄ кин̃чидева мантайанте бхиккхӯ дисва̄ ‘‘име екато хутва̄ мантенти, каччи ну кхо майа̄ катакаммам̣ джа̄нитва̄ мантентӣ’’ти евам̣ са̄сан̇касама̄ча̄ро хоти. пат̣иччханнакаммантоти пат̣иччха̄детаббайуттакена па̄пакаммена саманна̄гато. ассаман̣о саман̣апат̣ин̃н̃оти ассаман̣о хутва̄ва саман̣апатирӯпаката̄йа ‘‘саман̣о аха’’нти евам̣ пат̣ин̃н̃о. абрахмача̄рӣ брахмача̄рипат̣ин̃н̃оти ан̃н̃е брахмача̄рино суниваттхе супа̄руте сумбхакапаттадхаре га̄манигамара̄джадха̄нӣсу пин̣д̣а̄йа чаритва̄ джӣвикам̣ каппенте дисва̄ сайампи та̄дисена а̄ка̄рена татха̄ пат̣ипаджджанато ‘‘ахам̣ брахмача̄рӣ’’ти пат̣ин̃н̃ам̣ денто вийа хоти. ‘‘ахам̣ бхиккхӯ’’ти ватва̄ упосатхагга̄дӣни пависанто пана брахмача̄рипат̣ин̃н̃о хотийева, татха̄ сан̇гхикам̣ ла̄бхам̣ ган̣ханто. антопӯтӣти пӯтина̄ каммена анто анупавит̣т̣хо. авассутоти ра̄га̄дӣхи тинто. касамбуджа̄тоти сан̃джа̄тара̄га̄дикачаваро. тасса на евам̣ хотӣти. касма̄ на хоти? локуттарадхаммаупаниссайасса наттхита̄йа. тасса евам̣ хотӣти. касма̄ хоти? маха̄сӣласмим̣ парипӯрака̄рита̄йа.

4. чаккаваттисуттаван̣н̣ана̄

14. чатуттхе чатӯхи сан̇гахаваттхӯхи джанам̣ ран̃джетӣти ра̄джа̄. чаккам̣ ваттетӣти чаккаваттӣ. ваттитам̣ ва̄ анена чакканти чаккаваттӣ. дхаммо асса аттхӣти дхаммико. дхамменева дасавидхена чаккаваттиваттена ра̄джа̄ джа̄тоти дхаммара̄джа̄. сопи на ара̄джаканти сопи ан̃н̃ам̣ ниссайара̄джа̄нам̣ алабхитва̄ чаккам̣ на̄ма ваттетум̣ на саккотӣти аттхо. ити саттха̄ десанам̣ пат̣т̣хапетва̄ йатха̄нусандхим̣ апа̄петва̄ва тун̣хӣ ахоси. касма̄? анусандхикусала̄ ут̣т̣хахитва̄ анусандхим̣ пуччхиссанти, бахӯ хи имасмим̣ т̣ха̄не татха̄рӯпа̄ бхиккхӯ, атха̄хам̣ техи пут̣т̣хо десанам̣ вад̣д̣хесса̄мӣти. атхеко анусандхикусало бхиккху бхагавантам̣ пуччханто ко пана, бхантетиа̄дима̄ха. бхагава̄писса бйа̄каронто дхаммо бхиккхӯтиа̄дима̄ха.

таттха дхаммоти дасакусалакаммапатхадхаммо. дхамманти тамева вуттаппака̄рам̣ дхаммам̣. нисса̄йа̄ти тададхит̣т̣ха̄нена четаса̄ тамева ниссайам̣ катва̄. дхаммам̣ саккаронтоти йатха̄ като со дхаммо сут̣т̣ху като хоти, еваметам̣ каронто. дхаммам̣ гарум̣ каронтоти тасмим̣ га̄равуппаттийа̄ там̣ гарукаронто. дхаммам̣ апача̄йама̄ноти тассева дхаммасса ан̃джаликаран̣а̄дӣхи нӣчавуттитам̣ каронто. дхаммаддхаджо дхаммакетӯти там̣ дхаммам̣ дхаджамива пураккхатва̄ кетумива уккхипитва̄ паваттийа̄ дхаммаддхаджо дхаммакету ча хутва̄ти аттхо. дхамма̄дхипатеййоти дхамма̄дхипатибхӯта̄гатабха̄вена дхаммавасенева ча саббакирийа̄нам̣ каран̣ена дхамма̄дхипатеййо хутва̄. дхаммикам̣ раккха̄варан̣агуттим̣ сам̣видахатӣти дхаммо асса̄ аттхӣти дхаммика̄, раккха̄ ча а̄варан̣ан̃ча гутти ча раккха̄варан̣агутти. таттха ‘‘парам̣ раккханто атта̄нам̣ раккхатӣ’’ти вачанато кхантиа̄дайо раккха̄. вуттан̃хетам̣ – ‘‘катхан̃ча, бхиккхаве, парам̣ раккханто атта̄нам̣ раккхати. кхантийа̄ авихим̣са̄йа меттачиттата̄йа ануддайа̄йа̄’’ти (сам̣. ни. 5.385). нива̄санапа̄рупанагеха̄дӣни а̄варан̣ам̣. чора̄диупаддаванива̄ран̣аттхам̣ гопа̄йана̄ гутти. там̣ саббампи сут̣т̣ху видахати паваттети т̣хапетӣти аттхо.

ида̄ни йаттха са̄ сам̣видахитабба̄, там̣ дассенто антоджанасминтиа̄дима̄ха. татра̄йам̣ сан̇кхепаттхо – антоджанасан̇кха̄там̣ путтада̄рам̣ сӣласам̣варе патит̣т̣ха̄пенто ваттхагандхама̄ла̄дӣни часса дадама̄но саббопаддаве часса нива̄райама̄но дхаммикам̣ раккха̄варан̣агуттим̣ сам̣видахати на̄ма. кхаттийа̄дӣсупи есева найо. айам̣ пана висесо – абхиситтакхаттийа̄ бхадраасса̄джа̄нӣйа̄диратанасампада̄ненапи упаган̣хитабба̄, ануйанта̄ кхаттийа̄ тесам̣ анурӯпайа̄нава̄ханасампада̄ненапи паритосетабба̄, балака̄йо ка̄лам̣ анатиккаметва̄ бхаттаветанасампада̄ненапи ануггахетаббо, бра̄хман̣а̄ аннапа̄наваттха̄дина̄ деййадхаммена, гахапатика̄ бхаттабӣджанан̇галабалибадда̄дисампада̄нена, татха̄ нигамава̄сино негама̄ джанападава̄сино ча джа̄напада̄. самитапа̄паба̄хитапа̄па̄ пана саман̣абра̄хман̣а̄ саман̣апариккха̄расампада̄нена сакка̄табба̄, мигапаккхино абхайада̄нена самасса̄сетабба̄.

дхамменева чаккам̣ ваттетӣти дасакусалакаммапатхадхамменева чаккам̣ паваттети. там̣ хоти чаккам̣ аппат̣иваттийанти там̣ тена евам̣ паваттитам̣ а̄н̣а̄чаккам̣ аппат̣иваттийам̣ хоти. кеначи мануссабхӯтена̄ти девата̄ на̄ма аттана̄ иччхитиччхитамева каронти, тасма̄ та̄ агган̣хитва̄ ‘‘мануссабхӯтена̄’’ти вуттам̣. паччаттхикена̄ти пат̣иаттхикена, пат̣исаттуна̄ти аттхо. дхаммикоти чаккаваттӣ дасакусалакаммапатхавасена дхаммико, татха̄гато пана навалокуттарадхаммавасена. дхаммара̄джа̄ти навахи локуттарадхаммехи маха̄джанам̣ ран̃джетӣти дхаммара̄джа̄. дхаммам̣йева̄ти навалокуттарадхаммамева нисса̄йа тамева саккаронто там̣ гарукаронто там̣ апача̄йама̄но. совасса дхаммо аббхуггатат̣т̣хена дхаджоти дхаммаддхаджо. совасса кетӯти дхаммакету. тамева адхипатим̣ джет̣т̣хакам̣ катва̄ вихаратӣти дхамма̄дхипатеййо. дхаммикам̣ раккха̄варан̣агуттинти локийалокуттарадхаммада̄йикараккхан̃ча а̄варан̣ан̃ча гуттин̃ча. сам̣видахатӣти т̣хапети пан̃н̃апети. еварӯпанти тивидхам̣ ка̄йадуччаритам̣ на севитаббам̣, сучаритам̣ севитаббанти евам̣ саббаттха аттхо ведитаббо. сам̣видахитва̄ти т̣хапетва̄ катхетва̄. дхамменева ануттарам̣ дхаммачаккам̣ паваттетӣти навалокуттарадхамменева асадисам̣ дхаммачаккам̣ паваттети. там̣ хоти чаккам̣ аппат̣иваттийанти там̣ евам̣ паваттитам̣ дхаммачаккам̣ етесу саман̣а̄дӣсу екенапи пат̣иваттетум̣ пат̣иба̄хитум̣ на сакка̄. сесам̣ саббаттха утта̄намева̄ти.

5. сачетанасуттаван̣н̣ана̄

15. пан̃чаме исипатанети буддхапаччекабуддхасан̇кха̄та̄нам̣ исӣнам̣ дхаммачаккаппаваттанаттха̄йа чева упосатхакаран̣аттха̄йа ча а̄гантва̄ патане, саннипа̄тат̣т̣ха̄нети аттхо. паданетипи па̄т̣хо, айамева аттхо. мигада̄йети мига̄нам̣ абхайаттха̄йа динне. чхахи ма̄сехи чха̄раттӯнехӣти со кира ран̃н̃а̄ а̄н̣аттадивасейева саббӯпакаран̣а̄ни саджджетва̄ антева̄сикехи саддхим̣ аран̃н̃ам̣ пависитва̄ га̄мадва̄рага̄мамаджджхадевакуласуса̄на̄дӣсу т̣хитаруккхе чева джха̄мапатитасуккхаруккхе ча виваджджетва̄ сампаннападесе т̣хите саббадосавиваджджите на̄бхиаранемӣнам̣ анурӯпе руккхе гахетва̄ там̣ чаккам̣ ака̄си. тасса руккхе вичинитва̄ ган̣хантасса чева каронтасса ча еттако ка̄ло вӣтиватто. тена вуттам̣ – ‘‘чхахи ма̄сехи чха̄раттӯнехӣ’’ти. на̄на̄каран̣анти на̄наттам̣. несанти на есам̣. аттхесанти аттхи есам̣. абхисан̇кха̄расса гатӣти пайогасса гаманам̣. чин̇гула̄йитва̄ти париббхамитва̄. аккха̄хатам̣ ман̃н̃ети аккхе павесетва̄ т̣хапитамива.

садоса̄ти саган̣д̣а̄ ун̣н̣атон̣атат̣т̣ха̄найутта̄. сакаса̄ва̄ти пӯтиса̄рена чева пхеггуна̄ ча йутта̄. ка̄йаван̇ка̄тиа̄дӣни ка̄йадуччарита̄дӣнам̣ на̄ма̄ни. евам̣ папатита̄ти евам̣ гун̣апатанена патита̄. евам̣ патит̣т̣хита̄ти евам̣ гун̣ехи патит̣т̣хита̄. таттха локийамаха̄джана̄ папатита̄ на̄ма, сота̄панна̄дайо патит̣т̣хита̄ на̄ма. тесупи пурима̄ тайо килеса̄нам̣ самуда̄ча̄раккхан̣е папатита̄ на̄ма, кхӣн̣а̄сава̄ пана екантенева патит̣т̣хита̄ на̄ма. тасма̄ти йасма̄ аппахӣнака̄йаван̇ка̄дайо папатанти, пахӣнака̄йаван̇ка̄дайо патит̣т̣хаханти, тасма̄. ка̄йаван̇ка̄дӣнам̣ пана евам̣ паха̄нам̣ ведитаббам̣ – па̄н̣а̄типа̄то адинна̄да̄нам̣ миччха̄ча̄ро муса̄ва̄до писун̣а̄ва̄ча̄ миччха̄дит̣т̣хӣти име та̄ва чха сота̄паттимаггена пахӣйанти, пхаруса̄ва̄ча̄ бйа̄па̄доти две ана̄га̄мимаггена, абхиджджха̄ сампхаппала̄поти две арахаттамаггена̄ти.

6. апан̣н̣акасуттаван̣н̣ана̄

16. чхат̣т̣хе апан̣н̣акапат̣ипаданти авираддхапат̣ипадам̣ екам̣сапат̣ипадам̣ ниййа̄никапат̣ипадам̣ ка̄ран̣апат̣ипадам̣ са̄рапат̣ипадам̣ ман̣д̣апат̣ипадам̣ апаччанӣкапат̣ипадам̣ ануломапат̣ипадам̣ дхамма̄нудхаммапат̣ипадам̣ пат̣ипанно хоти, на таккагга̄хена ва̄ найагга̄хена ва̄. евам̣ гахетва̄ пат̣ипанно хи бхиккху ва̄ бхиккхунӣ ва̄ упа̄сако ва̄ упа̄сика̄ ва̄ мануссадеванибба̄насампаттӣхи ха̄йати париха̄йати, апан̣н̣акапат̣ипадам̣ пат̣ипанно пана та̄хи сампаттӣхи на париха̄йати. атӣте канта̄раддха̄намаггам̣ пат̣ипаннесу двӣсу саттхава̄хесу йаккхасса вачанам̣ гахетва̄ ба̄ласаттхава̄хо саддхим̣ саттхена анайабйасанам̣ патто, йаккхасса вачанам̣ аггахетва̄ ‘‘удакадит̣т̣хат̣т̣ха̄не удакам̣ чхад̣д̣есса̄ма̄’’ти саттхаке сан̃н̃а̄петва̄ маггам̣ пат̣ипанно пан̣д̣итасаттхава̄хо вийа. йам̣ сандха̄йа вуттам̣ –

‘‘апан̣н̣акам̣ т̣ха̄намеке, дутийам̣ а̄ху таккика̄;

етадан̃н̃а̄йа медха̄вӣ, там̣ ган̣хе йадапан̣н̣ака’’нти. (джа̄. 1.1.1);

йони часса а̄раддха̄ хотӣти еттха йонӣти кхандхакот̣т̣ха̄сассапи ка̄ран̣ассапи пасса̄вамаггассапи на̄мам̣. ‘‘чатассо кхо има̄, са̄рипутта, йонийо’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 1.152) хи кхандхакот̣т̣ха̄со йони на̄ма. ‘‘йони хеса̄ бхӯмиджа пхаласса адхигама̄йа̄’’тиа̄дӣсу (ма. ни. 3.226) ка̄ран̣ам̣. ‘‘на ча̄хам̣ бра̄хман̣ам̣ брӯми, йониджам̣ маттисамбхава’’нти (ма. ни. 2.457; дха. па. 396) ча ‘‘таменам̣ каммаджава̄та̄ ниваттитва̄ уддхам̣па̄дам̣ адхосирам̣ сампариваттетва̄ ма̄ту йонимукхе сампат̣ипа̄дентӣ’’ти ча а̄дӣсу пасса̄вамагго. идха пана ка̄ран̣ам̣ адхиппетам̣. а̄раддха̄ти паггахита̄ парипун̣н̣а̄.

а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа̄ти еттха а̄савантӣти а̄сава̄, чаккхутопи…пе… манатопи санданти паваттантӣти вуттам̣ хоти. дхаммато йа̄ва готрабху, ока̄сато йа̄ва бхавагга̄ савантӣти ва̄ а̄сава̄, ете дхамме етан̃ча ока̄сам̣ антокаритва̄ паваттантӣти аттхо. антокаран̣аттхо хи айам̣ а̄ка̄ро. чирапа̄рива̄сийат̣т̣хена мадира̄дайо а̄сава̄, а̄сава̄ вийа̄типи а̄сава̄. локасмимпи хи чирапа̄рива̄сика̄ мадира̄дайо а̄сава̄ти вуччанти, йади ча чирапа̄рива̄сийат̣т̣хена а̄сава̄, етейева бхавитумараханти. вуттан̃хетам̣ – ‘‘пурима̄, бхиккхаве, кот̣и на пан̃н̃а̄йати авиджджа̄йа, ито пуббе авиджджа̄ на̄хосӣ’’тиа̄ди (а. ни. 10.61). а̄йатам̣ ва̄ сам̣са̄радуккхам̣ саванти пасавантӣтипи а̄сава̄. пурима̄ни четтха ниббачана̄ни йаттха килеса̄ а̄сава̄ти а̄гаччханти, таттха йуджджанти, паччхимам̣ каммепи. на кевалан̃ча каммакилеса̄йева а̄сава̄, апича кхо на̄наппака̄ра̄ упаддава̄пи. суттесу хи ‘‘на̄хам̣, чунда, дит̣т̣хадхаммика̄нам̣йева а̄сава̄нам̣ сам̣вара̄йа дхаммам̣ десемӣ’’ти (дӣ. ни. 3.182) еттха вива̄дамӯлабхӯта̄ килеса̄ а̄сава̄ти а̄гата̄.

‘‘йена девӯпапатйасса, гандхаббо ва̄ вихан̇гамо;

йаккхаттам̣ йена гаччхеййам̣, мануссаттан̃ча аббадже;

те майхам̣ а̄сава̄ кхӣн̣а̄, виддхаста̄ винал̣ӣката̄’’ти. (а. ни. 4.36) –

еттха тебхӯмакам̣ ча каммам̣ авасеса̄ ча акусала̄ дхамма̄. ‘‘дит̣т̣хадхаммика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ сам̣вара̄йа сампара̄йика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ пат̣игха̄та̄йа̄’’ти (па̄ра̄. 39; а. ни. 2.202-230) еттха парӯпава̄давиппат̣иса̄равадхабандха̄дайо чева апа̄йадуккхабхӯта̄ ча на̄наппака̄ра̄ упаддава̄.

те панете а̄сава̄ йаттха йатха̄ а̄гата̄, таттха татха̄ ведитабба̄. ете хи винайе та̄ва ‘‘дит̣т̣хадхаммика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ сам̣вара̄йа, сампара̄йика̄нам̣ а̄сава̄нам̣ пат̣игха̄та̄йа̄’’ти (па̄ра̄. 39; а. ни. 2.202-230) дведха̄ а̄гата̄. сал̣а̄йатане ‘‘тайо ме, а̄вусо, а̄сава̄ ка̄ма̄саво бхава̄саво авиджджа̄саво’’ти (сам̣. ни. 4.321) тидха̄ а̄гата̄. ан̃н̃есу ча суттантесу (чӯл̣ани. джатукан̣н̣има̄н̣авапуччха̄ниддесо 69; пат̣и. ма. 1.107) абхидхамме (дха. са. 1102-1106; вибха. 937) ча тейева дит̣т̣ха̄савена саха чатудха̄ а̄гата̄. ниббедхикапарийа̄йена ‘‘аттхи, бхиккхаве, а̄сава̄ нирайага̄минийа̄, аттхи а̄сава̄ тираччха̄найонига̄минийа̄, аттхи а̄сава̄ петтивисайага̄минийа̄, аттхи а̄сава̄ мануссалокага̄минийа̄, аттхи а̄сава̄ девалокага̄минийа̄’’ти (а. ни. 6.63) пан̃чадха̄ а̄гата̄. каммамева четтха а̄сава̄ти вуттам̣. чхакканипа̄те ‘‘аттхи, бхиккхаве, а̄сава̄ сам̣вара̄паха̄табба̄’’тиа̄дина̄ (а. ни. 6.58) найена чхадха̄ а̄гата̄. сабба̄савапарийа̄йе (ма. ни. 1.14 а̄дайо) тейева дассанена паха̄таббехи саддхим̣ саттадха̄ а̄гата̄. идха пана абхидхамманайена чатта̄ро а̄сава̄ адхиппета̄ти ведитабба̄.

кхайа̄йа̄ти еттха пана а̄сава̄нам̣ сарасабхедопи кхӣн̣а̄ка̄ропи маггапхаланибба̄на̄нипи ‘‘а̄саваккхайо’’ти вуччати. ‘‘йо а̄сава̄нам̣ кхайо вайо бхедо парибхедо аниччата̄ антарадха̄на’’нти еттха хи а̄сава̄нам̣ сарасабхедо ‘‘а̄саваккхайо’’ти вутто. ‘‘джа̄нато ахам̣, бхиккхаве, пассато а̄сава̄нам̣ кхайам̣ вада̄мӣ’’ти (ма. ни. 1.15; сам̣. ни. 2.23; итиву. 102) еттха а̄саваппаха̄нам̣ а̄сава̄нам̣ аччантаккхайо асамуппа̄до кхӣн̣а̄ка̄ро наттхибха̄во ‘‘а̄саваккхайо’’ти вутто.

‘‘секхасса сиккхама̄насса, уджумагга̄нуса̄рино;

кхайасмим̣ пат̣хамам̣ н̃а̄н̣ам̣, тато ан̃н̃а̄ анантара̄’’ти. (итиву. 62) –

еттха магго ‘‘а̄саваккхайо’’ти вутто. ‘‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄ саман̣о хотӣ’’ти (ма. ни. 1.438) еттха пхалам̣.

‘‘параваджджа̄нупассисса, ниччам̣ уджджха̄насан̃н̃ино;

а̄сава̄ тасса вад̣д̣ханти, а̄ра̄ со а̄саваккхайа̄’’ти. (дха. па. 253) –

еттха нибба̄нам̣. имасмим̣ пана сутте пхалам̣ сандха̄йа ‘‘а̄сава̄нам̣ кхайа̄йа̄’’ти а̄ха, арахаттапхалаттха̄йа̄ти аттхо.

индрийесу гуттадва̄роти маначчхат̣т̣хесу индрийесу пихитадва̄ро. бходжане маттан̃н̃ӯти бходжанасмим̣ пама̄н̣ан̃н̃ӯ, пат̣иггахан̣апарибхогапаччавеккхан̣аматтам̣ джа̄на̄ти паджа̄на̄тӣти аттхо. джа̄гарийам̣ ануйуттоти раттиндивам̣ чха кот̣т̣ха̄се катва̄ пан̃часу кот̣т̣ха̄сесу джа̄гаран̣абха̄вам̣ ануйутто, джа̄гаран̣ейева йуттаппайуттоти аттхо.

евам̣ ма̄тикам̣ т̣хапетва̄ ида̄ни тамева т̣хапитапат̣ипа̄т̣ийа̄ вибхаджанто катхан̃ча, бхиккхаве, бхиккхӯтиа̄дима̄ха. таттха чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄тиа̄дӣнам̣ аттхо висуддхимагге (висуддхи. 1.15) виттха̄рито, татха̄ пат̣исан̇кха̄ йонисо а̄ха̄рам̣ а̄ха̄рети нева дава̄йа̄тиа̄дӣнам̣ (висуддхи. 1.18). а̄варан̣ӣйехи дхаммехӣти пан̃чахи нӣваран̣ехи дхаммехи. нӣваран̣а̄ни хи читтам̣ а̄варитва̄ тит̣т̣ханти, тасма̄ а̄варан̣ӣйа̄ дхамма̄ти вуччанти. сӣхасеййам̣ каппетӣти сӣхо вийа сеййам̣ каппети. па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа̄ти ва̄мапа̄дам̣ даккхин̣апа̄де атиа̄дха̄йа. самам̣ т̣хапите хи па̄де джа̄н̣укена джа̄н̣укам̣ гоппхакена ча гоппхакам̣ гхат̣ӣйати, тато ведана̄ ут̣т̣хаханти. тасма̄ тасса досасса париваджджанаттхам̣ тхокам̣ атиккамитва̄ еса па̄дам̣ т̣хапети. тена вуттам̣ – ‘‘па̄де па̄дам̣ ачча̄дха̄йа̄’’ти.

сато сампаджа̄ноти сатийа̄ чева сампаджан̃н̃ена ча саманна̄гато. катхам̣ панеса нидда̄йанто сато сампаджа̄но на̄ма хотӣти? пуримаппаваттивасена. айам̣ хи чан̇каме чан̇каманто нидда̄йа оккаманабха̄вам̣ н̃атва̄ паваттама̄нам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ т̣хапетва̄ ман̃че ва̄ пхалаке ва̄ нипанно ниддам̣ упагантва̄ пуна пабуджджхама̄но каммат̣т̣ха̄нам̣ т̣хитат̣т̣ха̄не ган̣хантойева пабуджджхати. тасма̄ нидда̄йантопи сато сампаджа̄но на̄ма хоти. айам̣ та̄ва мӯлакаммат̣т̣ха̄не найова. париггахакаммат̣т̣ха̄навасена̄пи панеса сато сампаджа̄но на̄ма хоти. катхам̣? айам̣ хи чан̇каманто нидда̄йа оккаманабха̄вам̣ н̃атва̄ па̄са̄н̣апхалаке ва̄ ман̃че ва̄ даккхин̣ена пассена нипаджджитва̄ паччавеккхати – ‘‘ачетано ка̄йо ачетане ман̃че патит̣т̣хито, ачетано ман̃чо ачетана̄йа патхавийа̄, ачетана̄ патхавӣ ачетане удаке, ачетанам̣ удакам̣ ачетане ва̄те, ачетано ва̄то ачетане а̄ка̄се патит̣т̣хито. таттха а̄ка̄сампи ‘ахам̣ ва̄там̣ уккхипитва̄ т̣хита’нти на джа̄на̄ти, ва̄топи ‘ахам̣ а̄ка̄се патит̣т̣хито’ти на джа̄на̄ти. татха̄ ва̄то на джа̄на̄ти. ‘ахам̣ удакам̣ уккхипитва̄ т̣хито’ти…пе… ман̃чо на джа̄на̄ти, ‘ахам̣ ка̄йам̣ уккхипитва̄ т̣хито’ти, ка̄йо на джа̄на̄ти ‘ахам̣ ман̃че патит̣т̣хито’ти. на хи тесам̣ ан̃н̃аман̃н̃ам̣ а̄бхого ва̄ саманна̄ха̄ро ва̄ манасика̄ро ва̄ четана̄ ва̄ паттхана̄ ва̄ аттхӣ’’ти. тасса евам̣ паччавеккхато там̣ паччавеккхан̣ачиттам̣ бхаван̇ге отарати. евам̣ нидда̄йантопи сато сампаджа̄но на̄ма хотӣти.

ут̣т̣ха̄насан̃н̃ам̣ манасикаритва̄ти ‘‘еттакам̣ т̣ха̄нам̣ гате чанде ва̄ та̄рака̄йа ва̄ ут̣т̣хахисса̄мӣ’’ти ут̣т̣ха̄нака̄лапариччхедикам̣ сан̃н̃ам̣ манасикаритва̄, читте т̣хапетва̄ти аттхо. евам̣ каритва̄ сайито хи йатха̄париччхиннейева ка̄ле ут̣т̣хахати.

7. аттабйа̄ба̄дхасуттаван̣н̣ана̄

17. саттаме аттабйа̄ба̄дха̄йа̄ти аттадуккха̄йа. парабйа̄ба̄дха̄йа̄ти парадуккха̄йа. ка̄йасучаритантиа̄дӣни пуббабха̄ге дасакусалакаммапатхавасена а̄гата̄ни, упари пана йа̄ва арахатта̄ ава̄рита̄нева.

8. девалокасуттаван̣н̣ана̄

18. ат̣т̣хаме ат̣т̣ӣйеййа̄тха̄ти ат̣т̣а̄ пӣл̣ита̄ бхавеййа̄тха. хара̄йеййа̄тха̄ти ладжджеййа̄тха. джигуччхеййа̄тха̄ти гӯтхе вийа тасмим̣ вачане сан̃джа̄таджигуччха̄ бхавеййа̄тха. ити кира̄ти еттха итӣти падасандхибйан̃джанасилит̣т̣хата̄, кира̄ти ануссаваттхе нипа̄то. диббена кира а̄йуна̄ ат̣т̣ӣйатха̄ти евамасса самбандхо ведитаббо. пагева кхо пана̄ти пат̣хаматарам̣йева.

9. пат̣хамапа̄пан̣икасуттаван̣н̣ана̄

19. наваме па̄пан̣икоти а̄пан̣ико, а̄пан̣ам̣ уггха̄т̣етва̄ бхан̣д̣авикка̄йакасса ва̄н̣иджассетам̣ адхивачанам̣. абхабботи абха̄джанабхӯто. на саккаччам̣ каммантам̣ адхит̣т̣ха̄тӣти йатха̄ адхит̣т̣хитам̣ суадхит̣т̣хитам̣ хоти, евам̣ сайам̣ аттапаччаккхам̣ каронто на̄дхит̣т̣ха̄ти. таттха паччӯсака̄ле падасаддена ут̣т̣ха̄йа дӣпам̣ джа̄летва̄ бхан̣д̣ам̣ паса̄ретва̄ анисӣданто пуббан̣хасамайам̣ на саккаччам̣ каммантам̣ адхит̣т̣ха̄ти на̄ма. айам̣ хи йам̣ чора̄ раттим̣ бхан̣д̣ам̣ харитва̄ ‘‘идам̣ амха̄кам̣ хаттхато виссаджджесса̄ма̄’’ти а̄пан̣ам̣ гантва̄ аппена аггхена денти, йампи бахуверино манусса̄ раттим̣ нагаре васитва̄ па̄това а̄пан̣ам̣ гантва̄ бхан̣д̣ам̣ ган̣ханти, йам̣ ва̄ пана джанападам̣ гантука̄ма̄ манусса̄ па̄това а̄пан̣ам̣ гантва̄ бхан̣д̣ам̣ кин̣анти, таппаччайасса ла̄бхасса асса̄мико хоти.

ан̃н̃есам̣ бходжанавела̄йа пана бхун̃джитум̣ а̄гантва̄ па̄това бхан̣д̣ам̣ пат̣иса̄метва̄ гхарам̣ гантва̄ бхун̃джитва̄ нидда̄йитва̄ са̄йам̣ пуна а̄пан̣ам̣ а̄гаччханто маджджханхикасамайам̣ на саккаччам̣ каммантам̣ адхит̣т̣ха̄ти на̄ма. со хи йам̣ чора̄ па̄това виссаджджетум̣ на сампа̄пун̣им̣су, дива̄ка̄ле пана паресам̣ асан̃ча̄раккхан̣е а̄пан̣ам̣ гантва̄ аппаггхена денти, йан̃ча бходжанавела̄йа пун̃н̃аванто иссара̄ ‘‘а̄пан̣ато идан̃чидан̃ча ладдхум̣ ват̣т̣атӣ’’ти пахин̣итва̄ а̄хара̄пенти, таппаччайасса ла̄бхасса асса̄мико хоти.

йа̄ва йа̄мабхериниккхамана̄ пана антоа̄пан̣е дӣпам̣ джа̄ла̄петва̄ анисӣданто са̄йанхасамайам̣ на саккаччам̣ каммантам̣ адхит̣т̣ха̄ти на̄ма. со хи йам̣ чора̄ па̄топи дива̄пи виссаджджетум̣ на сампа̄пун̣им̣су, са̄йам̣ пана а̄пан̣ам̣ гантва̄ аппаггхена денти, таппаччайасса ла̄бхасса асса̄мико хоти.

на саккаччам̣ сама̄дхинимиттам̣ адхит̣т̣ха̄тӣти саккаччакирийа̄йа сама̄дхим̣ на сама̄паджджати. еттха ча па̄това четийан̇ган̣абодхийан̇ган̣есу ваттам̣ катва̄ сена̄санам̣ пависитва̄ йа̄ва бхиккха̄ча̄равела̄, та̄ва сама̄паттим̣ аппетва̄ анисӣданто пуббан̣хасамайам̣ на саккаччам̣ сама̄дхинимиттам̣ адхит̣т̣ха̄ти на̄ма. паччха̄бхаттам̣ пана пин̣д̣апа̄тапат̣икканто раттит̣т̣ха̄надива̄т̣т̣ха̄нам̣ пависитва̄ йа̄ва са̄йанхасамайа̄ сама̄паттим̣ аппетва̄ анисӣданто маджджханхикасамайам̣ на саккаччам̣ сама̄дхинимиттам̣ адхит̣т̣ха̄ти на̄ма. са̄йам̣ пана четийам̣ вандитва̄ тхерӯпат̣т̣ха̄нам̣ катва̄ сена̄санам̣ пависитва̄ пат̣хамайа̄мам̣ сама̄паттим̣ сама̄паджджитва̄ анисӣданто са̄йанхасамайам̣ на саккаччам̣ сама̄дхинимиттам̣ адхит̣т̣ха̄ти на̄ма. суккапаккхо вуттапат̣ипаккханайенева ведитаббо. апичеттха ‘‘сама̄паттим̣ аппетва̄’’ти вуттат̣т̣ха̄не сама̄паттийа̄ асати випассана̄пи ват̣т̣ати, сама̄дхинимиттанти ча сама̄дхиа̄рамман̣ампи ват̣т̣атийева. вуттампи четам̣ – ‘‘сама̄дхипи сама̄дхинимиттам̣, сама̄дха̄рамман̣ампи сама̄дхинимитта’’нти.

10. дутийапа̄пан̣икасуттаван̣н̣ана̄

20. дасаме чаккхума̄ти пан̃н̃а̄чаккхуна̄ чаккхума̄ хоти. видхуроти висит̣т̣хадхуро уттамадхуро н̃а̄н̣асампайуттена вӣрийена саманна̄гато. ниссайасампанноти авассайасампанно патит̣т̣ха̄насампанно. пан̣ийанти викка̄йикабхан̣д̣ам̣. еттакам̣ мӯлам̣ бхависсати еттако удайоти тасмим̣ ‘‘евам̣ кӣтам̣ евам̣ викка̄йама̄на’’нти вуттапан̣ийе йена кайена там̣ кӣтам̣, там̣ кайасан̇кха̄там̣ мӯлам̣ еттакам̣ бхависсати. йо ча тасмим̣ виккайама̄не виккайо, тасмим̣ виккайе еттако удайо бхависсати, еттика̄ вад̣д̣хӣти аттхо.

кусало хоти пан̣ийам̣ кетун̃ча виккетун̃ча̄ти сулабхат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ кин̣анто дуллабхат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ виккин̣анто ча еттха кусало на̄ма хоти, дасагун̣ампи вӣсатигун̣ампи ла̄бхам̣ лабхати.

ад̣д̣ха̄ти иссара̄ бахуна̄ никкхиттадханена саманна̄гата̄. махаддхана̄ти вал̣ан̃джанакавасена махаддхана̄. маха̄бхога̄ти упабхогапарибхогабхан̣д̣ена маха̄бхога̄. пат̣ибалоти ка̄йабалена чева н̃а̄н̣абалена ча саманна̄гататта̄ саматтхо. амха̄кан̃ча ка̄лена ка̄лам̣ ануппада̄тунти амха̄кан̃ча гахитадханамӯликам̣ вад̣д̣хим̣ ка̄лена ка̄лам̣ ануппада̄тум̣. нипатантӣти нимантенти. нипа̄тентӣтипи па̄т̣хо, айамева аттхо.

кусала̄нам̣ дхамма̄нам̣ упасампада̄йа̄ти кусаладхамма̄нам̣ сампа̄данаттха̄йа пат̣ила̄бхаттха̄йа. тха̄мава̄ти н̃а̄н̣атха̄мена саманна̄гато. дал̣хапараккамоти тхирена н̃а̄н̣апараккамена саманна̄гато. аниккхиттадхуроти ‘‘аггамаггам̣ апа̄пун̣итва̄ имам̣ вӣрийадхурам̣ на т̣хапесса̄мӣ’’ти евам̣ ат̣т̣хапитадхуро.

бахуссута̄ти еканика̄йа̄дивасена баху буддхавачанам̣ сутам̣ етесанти бахуссута̄. а̄гата̄гама̄ти еко ника̄йо еко а̄гамо на̄ма, две ника̄йа̄ две а̄гама̄ на̄ма, пан̃ча ника̄йа̄ пан̃ча а̄гама̄ на̄ма, етесу а̄гамесу йесам̣ екопи а̄гамо а̄гато пагун̣о паваттито, те а̄гата̄гама̄ на̄ма. дхаммадхара̄ти суттантапит̣акадхара̄. винайадхара̄ти винайапит̣акадхара̄. ма̄тика̄дхара̄ти двема̄тика̄дхара̄. парипуччхатӣти аттха̄наттхам̣ ка̄ран̣а̄ка̄ран̣ам̣ пуччхати. парипан̃хатӣти ‘‘имам̣ на̄ма пуччхисса̄мӣ’’ти ан̃н̃а̄ти тулети паригган̣ха̄ти. сесаметтха утта̄наттхамева.

имасмим̣ пана сутте пат̣хамам̣ пан̃н̃а̄ а̄гата̄, паччха̄ вӣрийан̃ча калйа̄н̣амиттасевана̄ ча. таттха пат̣хамам̣ арахаттам̣ патва̄ паччха̄ вӣрийам̣ катва̄ калйа̄н̣амитта̄ севитабба̄ти на евам̣ аттхо дат̣т̣хаббо, десана̄йа на̄ма хет̣т̣химена ва̄ париччхедо хоти упаримена ва̄ двӣхипи ва̄ кот̣ӣхи. идха пана упаримена париччхедо ведитаббо. тасма̄ катхентена пат̣хамам̣ калйа̄н̣амиттаупаниссайам̣ дассетва̄ маджджхе вӣрийам̣ дассетва̄ паччха̄ арахаттам̣ катхетаббанти.

ратхака̄равагго дутийо.