(14) 5. пан̃чамаетадаггавагго

маха̄паджа̄патиготамӣтхерӣваттху

235. тхерипа̄л̣ийа̄ пат̣хаме йадидам̣ маха̄паджа̄патиготамӣти маха̄паджа̄патиготамӣ тхерӣ раттан̃н̃ӯнам̣ агга̄ти дассети.

тасса̄ пан̃хакамме пана айаманупуббикатха̄ – айам̣ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ апарена самайена саттху дхаммадесанам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ раттан̃н̃ӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ йа̄ваджӣвам̣ да̄нам̣ датва̄ сӣлам̣ раккхитва̄ тато чуто девалоке ниббаттитва̄ пана екасмим̣ буддхантаре девалокато чавитва̄ ба̄ра̄н̣асийам̣ пан̃чаннам̣ да̄сисата̄нам̣ джет̣т̣хакада̄сӣ хутва̄ ниббатти. атха вассӯпана̄йикасамайе пан̃ча паччекабуддха̄ нандамӯлакапаббха̄рато исипатане отаритва̄ нагаре пин̣д̣а̄йа чаритва̄ исипатанамева гантва̄ ‘‘вассӯпана̄йикакут̣ийа̄ аттха̄йа хаттхакаммам̣ йа̄чисса̄ма̄’’ти чинтесум̣. касма̄? вассам̣ упагаччхантена хи на̄лакапат̣ипадам̣ пат̣ипаннена̄пи пан̃чаннам̣ чхадана̄нам̣ ан̃н̃атарена чхаданена чханне садва̄рабаддхе сена̄сане упагантаббам̣. вуттан̃хетам̣ ‘‘на, бхиккхаве, асена̄саникена вассам̣ упагантаббам̣, йо упагаччхеййа, а̄патти дуккат̣асса̄’’ти (маха̄ва. 204). тасма̄ вассака̄ле упакат̣т̣хе саче сена̄санам̣ лабхати, иччетам̣ кусалам̣. но че лабхати, хаттхакаммам̣ парийеситва̄пи ка̄таббам̣. хаттхакаммам̣ алабхантена са̄мампи ка̄таббам̣, на твева асена̄саникена вассам̣ упагантаббам̣. айаманудхаммата̄. тасма̄ те паччекабуддха̄ ‘‘хаттхакаммам̣ йа̄чисса̄ма̄’’ти чӣварам̣ па̄рупитва̄ са̄йанхасамайе нагарам̣ пависитва̄ сет̣т̣хисса гхарадва̄ре ат̣т̣хам̣су. джет̣т̣хакада̄сӣ кут̣ам̣ гахетва̄ удакатиттхам̣ гаччхантӣ паччекабуддхе нагарам̣ пависанте аддаса. сет̣т̣хи тесам̣ а̄гатака̄ран̣ам̣ сутва̄ ‘‘амха̄кам̣ ока̄со наттхи, гаччхантӯ’’ти а̄ха.

атха те нагара̄ никкханте джет̣т̣хакада̄сӣ кут̣ам̣ гахетва̄ пависантӣ дисва̄ кут̣ам̣ ота̄ретва̄ вандитва̄ онамитва̄ мукхам̣ уккхипитва̄, ‘‘аййа̄, нагарам̣ павит̣т̣хаматта̄ва никкханта̄, ким̣ ну кхо’’ти пуччхи. вассӯпана̄йикакут̣ийа̄ хаттхакаммам̣ йа̄читум̣ а̄гатамха̄ти. ладдхам̣, бхантети? на ладдхам̣ упа̄сикети. ким̣ панеса̄ кут̣и иссарехева ка̄табба̄, уда̄ху дуггатехипи сакка̄ ка̄тунти? йена кеначи сакка̄ ка̄тунти. са̄дху, бханте, майам̣ карисса̄ма, све майхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха̄ти нимантетва̄ пуна кут̣ам̣ гахетва̄ а̄гаманатиттхамагге т̣хатва̄ а̄гата̄гата̄ авасесада̄сийо ‘‘еттхева хотха̄’’ти ватва̄ сабба̄сам̣ а̄гатака̄ле а̄ха – ‘‘амма̄, ким̣ ниччамева парасса да̄сикаммам̣ кариссатха, уда̄ху да̄сибха̄вато муччитум̣ иччхатха̄’’ти. аджджева муччитум̣ иччха̄ма, аййети. йади евам̣, майа̄ паччекабуддха̄ хаттхакаммам̣ алабханта̄ сва̄тана̄йа нимантита̄, тумха̄кам̣ са̄микехи екадивасам̣ хаттхакаммам̣ да̄петха̄ти. та̄ ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхитва̄ са̄йам̣ ат̣авито а̄гатака̄ле са̄мика̄нам̣ а̄рочесум̣. те ‘‘са̄дхӯ’’ти джет̣т̣хакада̄сасса гехадва̄ре саннипатим̣су.

атха не джет̣т̣хакада̄сӣ ‘‘све, та̄та̄, паччекабуддха̄нам̣ хаттхакаммам̣ детха̄’’ти а̄нисам̣сам̣ а̄чиккхитва̄ йепи на ка̄тука̄ма̄, те га̄л̣хена ова̄дена таджджетва̄ саббепи сампат̣иччха̄песи. са̄ пунадивасе паччекабуддха̄нам̣ бхаттам̣ датва̄ саббесам̣ да̄сапутта̄нам̣ сан̃н̃ам̣ ада̄си. те та̄вадева аран̃н̃ам̣ пависитва̄ даббасамбха̄ре самодха̄нетва̄ сатам̣ сатам̣ хутва̄ екекам̣ кут̣им̣ чан̇камана̄дипарива̄рам̣ катва̄ ман̃чапӣт̣хапа̄нӣйа-парибходжанӣйа̄дӣни т̣хапетва̄ паччекабуддха̄нам̣ тема̄сам̣ таттхева васанаттха̄йа пат̣ин̃н̃ам̣ ка̄ретва̄ ва̄рабхиккхам̣ пат̣т̣хапесум̣. йа̄ аттано ва̄радивасе на саккоти, тасса̄ джет̣т̣хакада̄сӣ сакагехато нӣхаритва̄ дети. евам̣ тема̄сам̣ пат̣иджаггитва̄ джет̣т̣хакада̄сӣ екекам̣ да̄сим̣ екекам̣ са̄т̣акам̣ саджджа̄песи, пан̃ча тхӯласа̄т̣акасата̄ни ахесум̣. та̄ни париватта̄петва̄ пан̃чаннам̣ паччекабуддха̄нам̣ тичӣвара̄ни катва̄ ада̄си. паччекабуддха̄ та̄сам̣ пассантӣнам̣йева а̄ка̄сена гандхама̄данапаббатам̣ агамам̣су.

та̄пи сабба̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девалоке ниббаттим̣су. та̄су джет̣т̣хика̄ тато чавитва̄ ба̄ра̄н̣асийа̄ авидӯре песака̄рага̄ме песака̄раджет̣т̣хакасса гехе ниббатти. атхекадивасам̣ падумаватийа̄ путта̄ пан̃часата̄ паччекабуддха̄ ба̄ра̄н̣асиран̃н̃а̄ нимантита̄ ра̄джадва̄рам̣ а̄гантва̄ кан̃чи олокентампи адисва̄ ниваттитва̄ нагарадва̄рена никкхамитва̄ там̣ песака̄рага̄мам̣ агамам̣су. са̄ иттхӣ паччекабуддхе дисва̄ сампийа̄йама̄на̄ саббе вандитва̄ бхиккхам̣ ада̄си. те бхаттакиччам̣ катва̄ гандхама̄данамева агамам̣су.

са̄пи йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣сарантӣ амха̄кам̣ саттху ниббаттито пуретарамева девадаханагаре маха̄суппабуддхасса гехе пат̣исандхим̣ ган̣хи, готамӣтисса̄ на̄мам̣ акам̣су. маха̄ма̄йа̄йа канит̣т̣хабхагинӣ хоти. мантаджджха̄йака̄ бра̄хман̣а̄ лаккхан̣а̄ни паригган̣ханта̄ ‘‘има̄сам̣ двиннампи куччхийам̣ васитада̄рака̄ чаккаваттино бхависсантӣ’’ти бйа̄карим̣су. суддходанамаха̄ра̄джа̄ вайаппаттака̄ле та̄ двепи ман̇галам̣ катва̄ аттано гхарам̣ а̄неси. апарабха̄ге амха̄кам̣ бодхисатто туситапура̄ чавитва̄ маха̄ма̄йа̄йа девийа̄ куччхийам̣ пат̣исандхим̣ ган̣хи. маха̄ма̄йа̄ тасса джа̄тадивасато саттаме дивасе ка̄лам̣ катва̄ туситапуре ниббатти. суддходанамаха̄ра̄джа̄ маха̄саттасса ма̄туччхам̣ маха̄паджа̄патиготамим̣ аггамахесит̣т̣ха̄не т̣хапеси. тасмим̣ ка̄ле нандакума̄ро джа̄то. айам̣ маха̄паджа̄пати нандакума̄рам̣ дха̄тӣнам̣ датва̄ сайам̣ бодхисаттам̣ парихари.

апарена самайена бодхисатто маха̄бхиниккхаманам̣ никкхамитва̄ саббан̃н̃утам̣ патва̄ лока̄нуггахам̣ каронто ануккамена капилаваттхум̣ патва̄ нагарам̣ пин̣д̣а̄йа па̄виси. атхасса пита̄ суддходанамаха̄ра̄джа̄ антаравӣтхийам̣йева дхаммакатхам̣ сутва̄ сота̄панно ахоси. атха дутийадивасе нандо паббаджи, саттаме дивасе ра̄хуло. саттха̄ апарена самайена веса̄лим̣ упанисса̄йа кӯт̣а̄га̄раса̄ла̄йам̣ вихарати. тасмим̣ самайе суддходанамаха̄ра̄джа̄ сетаччхаттасса хет̣т̣ха̄ арахаттам̣ саччхикатва̄ паринибба̄йи. тада̄ маха̄паджа̄патиготамӣ паббаджджа̄йа читтам̣ уппа̄деси. тато рохин̣ӣнадӣтӣре калахавива̄дасуттапарийоса̄не (су. ни. 868 а̄дайо) никкхамитва̄ паббаджита̄нам̣ пан̃чаннам̣ кума̄расата̄нам̣ па̄дапарича̄рика̄ сабба̄ва екачитта̄ хутва̄ ‘‘маха̄паджа̄патийа̄ сантикам̣ гантва̄ сабба̄ва саттху сантике паббаджисса̄ма̄’’ти маха̄паджа̄патим̣ джет̣т̣хикам̣ катва̄ саттху сантикам̣ гантва̄ паббаджитука̄ма̄ ахесум̣. айан̃ча маха̄паджа̄пати пат̣хамамева екава̄рам̣ саттха̄рам̣ паббаджджам̣ йа̄чама̄на̄ на̄латтха, тасма̄ каппакам̣ паккоса̄петва̄ кесе чхинна̄петва̄ ка̄са̄йа̄ни аччха̄детва̄ сабба̄ та̄ са̄кийа̄нийо а̄да̄йа веса̄лим̣ гантва̄ а̄нандаттхерена дасабалам̣ йа̄ча̄петва̄ ат̣т̣хахи гарудхаммехи паббаджджан̃ча упасампадан̃ча алаттха. итара̄ пана сабба̄пи екатова упасампанна̄ ахесум̣. айаметтха сан̇кхепо, виттха̄рато панетам̣ ваттху па̄л̣ийам̣ (чӯл̣ава. 402 а̄дайо) а̄гатамева.

евам̣ упасампанна̄ пана маха̄паджа̄пати саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ абхива̄детва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си, атхасса̄ саттха̄ дхаммам̣ десеси. са̄ саттху сантике каммат̣т̣ха̄нам̣ гахетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. сеса̄ пан̃часата̄ бхиккхунийо нандакова̄дасуттапарийоса̄не (ма. ни. 3.398 а̄дайо) арахаттам̣ па̄пун̣им̣су. еваметам̣ ваттху самут̣т̣хитам̣. апарабха̄ге саттха̄ джетаване нисинно бхиккхунийо т̣ха̄нантаре т̣хапенто маха̄паджа̄патим̣ раттан̃н̃ӯнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

кхема̄тхерӣваттху

236. дутийе кхема̄ти евам̣на̄мика̄ бхиккхунӣ. ито пат̣т̣ха̄йа ча панасса̄ пан̃хакамме айаманупуббикатха̄ти аватва̄ саббаттха абхинӣха̄рам̣ а̄дим̣ катва̄ ваттаббамева ваккха̄ма.

атӣте кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ айам̣ парапарийа̄панна̄ хутва̄ ниббатти. атхекадивасам̣ тасса бхагавато аггаса̄викам̣ суджа̄таттхерим̣ на̄ма пин̣д̣а̄йа чарантам̣ дисва̄ тайо модаке датва̄ там̣дивасамева аттано кесе виссаджджетва̄ тхерийа̄ да̄нам̣ датва̄ ‘‘ана̄гате буддхуппа̄де тумхе вийа маха̄пан̃н̃а̄ бхавеййа’’нти паттханам̣ катва̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалакаммесу аппаматта̄ хутва̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣сарантӣ кассапабуддхака̄ле кикисса ка̄сиран̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсативассасахасса̄ни гехейева кома̄рибрахмачарийам̣ чаритва̄ та̄хи бхагинӣхи саддхим̣ дасабаласса васанапаривен̣ам̣ ка̄ретва̄ екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де маддарат̣т̣хе са̄галанагаре ра̄джакуле пат̣исандхим̣ ган̣хи, кхема̄тисса̄ на̄мам̣ акам̣су. тасса̄ сарӣраван̣н̣о суван̣н̣арасапин̃джаро вийа ахоси. са̄ вайаппатта̄ бимбиса̄раран̃н̃о гехам̣ агама̄си.

са̄ татха̄гате ра̄джагахам̣ упанисса̄йа вел̣уване вихаранте ‘‘саттха̄ кира рӯпе досам̣ дассетӣ’’ти рӯпамадаматта̄ хутва̄ ‘‘майхампи рӯпе досам̣ дассеййа̄’’ти бхайена дасабалам̣ дассана̄йа на гаччхати. ра̄джа̄ чинтеси – ‘‘ахам̣ саттху аггупат̣т̣ха̄ко, ма̄дисасса ча на̄ма арийаса̄вакасса аггамахесӣ дасабалам̣ дассана̄йа на гаччхати, на ме етам̣ руччатӣ’’ти. со кавӣхи вел̣увануййа̄насса ван̣н̣ам̣ бандха̄петва̄ ‘‘кхема̄йа девийа̄ саванӯпача̄ре га̄йатха̄’’ти а̄ха. са̄ уййа̄насса ван̣н̣ам̣ сутва̄ гантука̄ма̄ хутва̄ ра̄джа̄нам̣ пат̣ипуччхи. ра̄джа̄ ‘‘уййа̄нам̣ гаччха, саттха̄рам̣ пана адисва̄ а̄гантум̣ на лабхиссасӣ’’ти а̄ха. са̄ ран̃н̃о пат̣ивачанам̣ адатва̄ва маггам̣ пат̣ипаджджи. ра̄джа̄ та̄йа саддхим̣ гаччханте пурисе а̄ха – ‘‘саче девӣ уййа̄нато ниваттама̄на̄ дасабалам̣ пассати, иччетам̣ кусалам̣. саче на пассати, ра̄джа̄н̣а̄йа нам̣ дассетха̄’’ти. атха кхо са̄ девӣ дивасабха̄гам̣ уййа̄не чаритва̄ ниваттантӣ дасабалам̣ адисва̄ва гантум̣ а̄раддха̄. атха нам̣ ра̄джапуриса̄ аттано аручийа̄ва девим̣ саттху сантикам̣ найим̣су.

саттха̄ там̣ а̄гаччхантим̣ дисва̄ иддхийа̄ екам̣ деваччхарам̣ нимминитва̄ та̄лаван̣т̣ам̣ гахетва̄ бӣджама̄нам̣ вийа ака̄си. кхема̄ девӣ там̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘ма̄намхи нат̣т̣ха̄, еварӯпа̄ на̄ма деваччхараппат̣ибха̄га̄ иттхийо дасабаласса авидӯре тит̣т̣ханти, ахам̣ ета̄сам̣ парича̄рика̄пи наппахоми, ма̄намадам̣ хи нисса̄йа па̄пачиттасса васена нат̣т̣ха̄’’ти там̣ нимиттам̣ гахетва̄ тамева иттхим̣ олокайама̄на̄ ат̣т̣ха̄си. атхасса̄ пассантийа̄ва татха̄гатасса адхит̣т̣ха̄набалена са̄ иттхӣ пат̣хамавайам̣ атиккамма маджджхимавайе т̣хита̄ вийа маджджхимавайам̣ атиккамма паччхимавайе т̣хита̄ вийа ча валиттача̄ палитакеса̄ кхан̣д̣авирал̣аданта̄ ахоси. тато тасса̄ пассантийа̄ва саддхим̣ та̄лаван̣т̣ена париваттитва̄ парипати. тато кхема̄ пуббахетусампаннатта̄ тасмим̣ а̄рамман̣е а̄па̄тхагате евам̣ чинтеси – ‘‘евам̣видхампи на̄ма сарӣрам̣ еварӯпам̣ випаттим̣ па̄пун̣а̄ти, майхампи сарӣрам̣ евам̣гатикамева бхависсатӣ’’ти. атхасса̄ евам̣ чинтитаккхан̣е саттха̄ имам̣ дхаммападе га̄тхама̄ха –

‘‘йе ра̄гаратта̄нупатанти сотам̣,

сайам̣катам̣ маккат̣акова джа̄лам̣;

етампи чхетва̄на ваджанти дхӣра̄,

анапеккхино саббадуккхам̣ паха̄йа̄’’ти.

са̄ га̄тха̄парийоса̄не т̣хитападе т̣хита̄йева саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. ага̄рамаджджхе васантена на̄ма арахаттам̣ паттена там̣дивасамева паринибба̄йитаббам̣ ва̄ паббаджитаббам̣ ва̄ хоти, са̄ пана аттано а̄йусан̇кха̄ра̄нам̣ паваттанабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘аттано паббаджджам̣ ануджа̄на̄песса̄мӣ’’ти саттха̄рам̣ вандитва̄ ра̄джанивесанам̣ гантва̄ ра̄джа̄нам̣ анабхива̄детва̄ва ат̣т̣ха̄си. ра̄джа̄ ин̇гитенева ан̃н̃а̄си – ‘‘арийадхаммам̣ патта̄ бхависсатӣ’’ти. атха нам̣ а̄ха – ‘‘деви гата̄ ну кхо саттхудассана̄йа̄’’ти. маха̄ра̄джа, тумхехи дит̣т̣хадассанам̣ париттам̣, ахам̣ пана дасабалам̣ судит̣т̣хамака̄сим̣, паббаджджам̣ ме ануджа̄на̄тха̄ти. ра̄джа̄ ‘‘са̄дху, девӣ’’ти сампат̣иччхитва̄ суван̣н̣асивика̄йа бхиккхуниупассайам̣ упанетва̄ пабба̄джеси. атхасса̄ ‘‘кхема̄тхерӣ на̄ма гихибха̄ве т̣хатва̄ арахаттам̣ патта̄’’ти маха̄пан̃н̃абха̄во па̄кат̣о ахоси. идаметтха ваттху. атха саттха̄ апарабха̄ге джетаване нисинно бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто кхема̄тхерим̣ маха̄пан̃н̃а̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

уппалаван̣н̣а̄тхерӣваттху

237. татийе уппалаван̣н̣а̄ти нӣлуппалагаббхасадисенева ван̣н̣ена саманна̄гататта̄ евам̣ладдхана̄ма̄ тхерӣ. са̄ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ апарабха̄ге маха̄джанена саддхим̣ саттху сантикам̣ гантва̄ дхаммам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ иддхимантӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ сатта̄хам̣ буддхаппамукхасса бхиккхусан̇гхасса маха̄да̄нам̣ датва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣сарантӣ кассапабуддхака̄ле ба̄ра̄н̣асинагаре кикисса ка̄сиран̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсати вассасахасса̄ни брахмачарийам̣ чаритва̄ бхиккхусан̇гхасса паривен̣ам̣ катва̄ девалоке ниббатта̄.

тато чавитва̄ пуна мануссалокам̣ а̄гаччхантӣ екасмим̣ га̄ме сахаттха̄ каммам̣ катва̄ джӣванакат̣т̣ха̄не ниббатта̄. са̄ екадивасам̣ кхеттакут̣им̣ гаччхантӣ антара̄магге екасмим̣ саре па̄това пуппхитам̣ падумапуппхам̣ дисва̄ там̣ сарам̣ оруйха тан̃чева пуппхам̣ ла̄джапаккхипанаттха̄йа падуминийа̄ паттан̃ча гахетва̄ кеда̄ре са̄лисӣса̄ни чхиндитва̄ кут̣ика̄йа нисинна̄ ла̄дже бхаджджитва̄ пан̃ча ла̄джасата̄ни ган̣еси. тасмим̣ кхан̣е гандхама̄данапаббате ниродхасама̄паттито вут̣т̣хито еко паччекабуддхо а̄гантва̄ тасса̄ авидӯре ат̣т̣ха̄си. са̄ паччекабуддхам̣ дисва̄ ла̄джехи саддхим̣ падумапуппхам̣ гахетва̄ кут̣ито оруйха ла̄дже паччекабуддхасса патте паккхипитва̄ падумапуппхена паттам̣ пидха̄йа ада̄си. атхасса̄ паччекабуддхе тхокам̣ гате етадахоси – ‘‘паббаджита̄ на̄ма пуппхена анаттхика̄, ахам̣ пуппхам̣ гахетва̄ пил̣андхисса̄мӣ’’ти гантва̄ паччекабуддхасса хаттхато пуппхам̣ гахетва̄ пуна чинтеси – ‘‘саче, аййо, пуппхена анаттхико абхависса, паттаматтхаке т̣хапетум̣ на адасса, аддха̄ аййасса аттхо бхависсатӣ’’ти пуна гантва̄ паттаматтхаке т̣хапетва̄ паччекабуддхам̣ кхама̄петва̄, ‘‘бханте, имесам̣ ме ла̄джа̄нам̣ ниссандена ла̄джаган̣ана̄йа путта̄ ассу, падумапуппхасса ниссандена ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не ме паде паде падумапуппхам̣ ут̣т̣хахатӯ’’ти паттханам̣ ака̄си. паччекабуддхо тасса̄ пассантийа̄ва а̄ка̄сена гандхама̄данапаббатам̣ гантва̄ там̣ падумам̣ нандамӯлакапаббха̄ре паччекабуддха̄нам̣ аккаманасопа̄насамӣпе па̄дапун̃чханам̣ катва̄ т̣хапеси.

са̄пи тасса каммасса ниссандена девалоке пат̣исандхим̣ ган̣хи, ниббаттака̄лато пат̣т̣ха̄йа часса̄ паде паде маха̄падумапуппхам̣ ут̣т̣ха̄си. са̄ тато чавитва̄ паббатапа̄де екасмим̣ падумассаре падумагаббхе ниббатти. там̣ нисса̄йа еко та̄пасо васати, со па̄това мукхадхованаттха̄йа сарам̣ гантва̄ там̣ пуппхам̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘идам̣ пуппхам̣ сесехи махантатарам̣, сеса̄ни ча пуппхита̄ни, идам̣ макул̣итамева, бхавитаббаметтха ка̄ран̣ена̄’’ти удакам̣ отаритва̄ там̣ пуппхам̣ ган̣хи. там̣ тена гахитаматтамева пуппхитам̣. та̄пасо антопадумагаббхе нипаннада̄рикам̣ аддаса. дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа ча дхӣтусинехам̣ лабхитва̄ падуменева саддхим̣ пан̣н̣аса̄лам̣ нетва̄ ман̃чаке нипаджджа̄песи. атхасса̄ пун̃н̃а̄нубха̄вена ан̇гут̣т̣хаке кхӣрам̣ ниббатти. со тасмим̣ пуппхе мила̄те ан̃н̃ам̣ навапуппхам̣ а̄харитва̄ там̣ нипаджджа̄песи. атхасса̄ а̄дха̄ванавидха̄ванена кӣл̣итум̣ саматтхака̄лато пат̣т̣ха̄йа падава̄ре падава̄ре падумапуппхам̣ ут̣т̣ха̄си, кун̇кумара̄сисса вийасса̄ сарӣраван̣н̣о ахоси. са̄ аппатта̄ деваван̣н̣ам̣, атикканта̄ ма̄нусаван̣н̣ам̣ ахоси. са̄ питари пхала̄пхалаттха̄йа гате пан̣н̣аса̄ла̄йам̣ охӣйати.

атхекадивасам̣ тасса̄ вайаппаттака̄ле питари пхала̄пхалаттха̄йа гате еко ваначарако там̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘манусса̄нам̣ на̄ма евам̣видхам̣ рӯпам̣ наттхи, вӣмам̣сисса̄ми на’’нти та̄пасасса а̄гаманам̣ удиккханто нисӣди. са̄ питари а̄гаччханте пат̣ипатхам̣ гантва̄ тасса хаттхато ка̄джакаман̣д̣алум̣ аггахеси, а̄гантва̄ нисиннасса часса аттана̄ каран̣аваттам̣ дассеси. тада̄ со ваначарако мануссабха̄вам̣ н̃атва̄ та̄пасам̣ абхива̄детва̄ нисӣди. та̄пасо там̣ ваначаракам̣ ванамӯлапхала̄пхалехи ча па̄нӣйена ча нимантетва̄, ‘‘бхо пуриса, имасмим̣йева т̣ха̄не васиссаси, уда̄ху гамисассӣ’’ти пуччхи. гамисса̄ми, бханте, идха ким̣ карисса̄мӣти. идам̣ тайа̄ дит̣т̣хака̄ран̣ам̣ етто гантва̄ акатхетум̣ саккхиссасӣти. саче, аййо, на иччхати, ким̣ ка̄ран̣а̄ катхесса̄мӣти та̄пасам̣ вандитва̄ пуна а̄гаманака̄ле маггасан̃джа̄нанаттхам̣ са̄кха̄сан̃н̃ан̃ча руккхасан̃н̃ан̃ча каронто пакка̄ми.

со ба̄ра̄н̣асим̣ гантва̄ ра̄джа̄нам̣ аддаса, ра̄джа̄ ‘‘касма̄ а̄гатосӣ’’ти пуччхи. ‘‘ахам̣, дева, тумха̄кам̣ ваначарако паббатапа̄де аччхарийам̣ иттхиратанам̣ дисва̄ а̄гатомхӣ’’ти саббам̣ паваттим̣ катхеси. со тасса вачанам̣ сутва̄ вегена паббатапа̄дам̣ гантва̄ авидӯре т̣ха̄не кхандха̄ва̄рам̣ нивесетва̄ ваначаракена чева ан̃н̃ехи ча пурисехи саддхим̣ та̄пасасса бхаттакиччам̣ катва̄ нисиннавела̄йа таттха гантва̄ абхива̄детва̄ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ екамантам̣ нисӣди. ра̄джа̄ та̄пасасса паббаджитапариккха̄рабхан̣д̣ам̣ па̄дамӯле т̣хапетва̄, ‘‘бханте, имасмим̣ т̣ха̄не ким̣ карома, гаччха̄ма̄’’ти а̄ха. гаччха, маха̄ра̄джа̄ти. а̄ма, гаччха̄ми, бханте. аййасса пана самӣпе висабха̄гапариса̄ аттхӣти ассумха, аса̄руппа̄ еса̄ паббаджита̄нам̣, майа̄ саддхим̣ гаччхату, бхантети. манусса̄нам̣ читтам̣ на̄ма дуттосайам̣, катхам̣ бахӯнам̣ маджджхе васиссатӣти. амха̄кам̣ ручитака̄лато пат̣т̣ха̄йа сеса̄нам̣ джет̣т̣хакат̣т̣ха̄не т̣хапетва̄ пат̣иджаггисса̄ми, бхантети.

со ран̃н̃о катхам̣ сутва̄ дахарака̄ле гахитана̄мавасенева, ‘‘амма, падумаватӣ’’ти дхӣтарам̣ паккоси. са̄ екавачаненева пан̣н̣аса̄лато никкхамитва̄ питарам̣ абхива̄детва̄ ат̣т̣ха̄си. атха нам̣ пита̄ а̄ха – ‘‘твам̣, амма, вайаппатта̄, имасмим̣ т̣ха̄не ран̃н̃а̄ дит̣т̣хака̄лато пат̣т̣ха̄йа васитум̣ айутта̄, ран̃н̃а̄ саддхим̣ гаччха, амма̄’’ти. са̄ ‘‘са̄дху, та̄та̄’’ти питу вачанам̣ сампат̣иччхитва̄ абхива̄детва̄ пародама̄на̄ ат̣т̣ха̄си. ра̄джа̄ ‘‘имисса̄ питу читтам̣ ган̣ха̄мӣ’’ти тасмим̣йева т̣ха̄не каха̄пан̣ара̄симхи т̣хапетва̄ абхисекам̣ ака̄си. атха нам̣ гахетва̄ аттано нагарам̣ а̄нетва̄ а̄гатака̄лато пат̣т̣ха̄йа сесаиттхийо анолокетва̄ та̄йа саддхим̣йева рамати. та̄ иттхийо исса̄паката̄ там̣ ран̃н̃о антаре парибхиндитука̄ма̄ евама̄хам̣су – ‘‘на̄йам̣, маха̄ра̄джа, мануссаджа̄тика̄, кахам̣ на̄ма тумхехи манусса̄нам̣ вичаран̣ат̣т̣ха̄не падума̄ни ут̣т̣хаханта̄ни дит̣т̣хапубба̄ни, аддха̄ айам̣ йаккхинӣ, нӣхаратха нам̣ маха̄ра̄джа̄’’ти. ра̄джа̄ та̄сам̣ катхам̣ сутва̄ тун̣хӣ ахоси.

атхасса апарена самайена паччанто купито. со ‘‘гаругаббха̄ падумаватӣ’’ти там̣ нагаре т̣хапетва̄ паччантам̣ агама̄си. атха та̄ иттхийо тасса̄ упат̣т̣ха̄йика̄йа лан̃джам̣ датва̄ ‘‘имисса̄ да̄ракам̣ джа̄таматтамева апанетва̄ екам̣ да̄ругхат̣икам̣ лохитена маккхетва̄ сантике т̣хапехӣ’’ти а̄хам̣су. падумаватийа̄пи начирассева габбхавут̣т̣ха̄нам̣ ахоси. маха̄падумакума̄ро екакова куччхийам̣ пат̣исандхим̣ ган̣хи. авасеса̄ екӯнапан̃часата̄ да̄рака̄ маха̄падумакума̄расса ма̄тукуччхито никкхамитва̄ нипаннака̄ле сам̣седаджа̄ хутва̄ ниббаттим̣су. атхасса ‘‘на та̄ва̄йам̣ сатим̣ пат̣илабхатӣ’’ти н̃атва̄ упат̣т̣ха̄йика̄ екам̣ да̄ругхат̣икам̣ лохитена маккхетва̄ самӣпе т̣хапетва̄ та̄сам̣ иттхӣнам̣ сан̃н̃ам̣ ада̄си. та̄ пан̃часата̄пи иттхийо екека̄ екекам̣ да̄ракам̣ гахетва̄ чундака̄рака̄нам̣ сантикам̣ песетва̄ каран̣д̣аке а̄хара̄петва̄ аттана̄ аттана̄ гахитада̄раке таттха нипаджджа̄петва̄ бахи лан̃чханам̣ катва̄ т̣хапайим̣су.

падумаватӣпи кхо сан̃н̃ам̣ лабхитва̄ там̣ упат̣т̣ха̄йикам̣ ‘‘ким̣ виджа̄тамхи, амма̄’’ти пуччхи. са̄ там̣ сантаджджетва̄ ‘‘куто твам̣ да̄ракам̣ лабхиссасӣ’’ти ватва̄ ‘‘айам̣ те куччхито никкхантада̄рако’’ти лохитамаккхитам̣ да̄ругхат̣икам̣ пурато т̣хапеси. са̄ там̣ дисва̄ доманассаппатта̄ ‘‘сӣгхам̣ нам̣ пха̄летва̄ апанехи, саче кочи пассеййа ладжджитаббам̣ бхавеййа̄’’ти а̄ха. са̄ тасса̄ катхам̣ сутва̄ аттхака̄ма̄ вийа да̄ругхат̣икам̣ пха̄летва̄ уддхане паккхипи.

ра̄джа̄пи паччантато а̄гантва̄ наккхаттам̣ пат̣има̄ненто бахинагаре кхандха̄ва̄рам̣ бандхитва̄ нисӣди. атха та̄ пан̃часата̄ иттхийо ран̃н̃о паччуггаманам̣ а̄гантва̄ а̄хам̣су – ‘‘твам̣, маха̄ра̄джа, на амха̄кам̣ саддахаси, амхехи вуттам̣ ака̄ран̣ам̣ вийа хоти. твам̣ махесийа̄ упат̣т̣ха̄йикам̣ паккоса̄петва̄ пат̣ипуччха, да̄ругхат̣икам̣ те девӣ виджа̄та̄’’ти. ра̄джа̄ там̣ ка̄ран̣ам̣ на упапариккхитва̄ва ‘‘амануссаджа̄тика̄ бхависсатӣ’’ти там̣ гехато никкад̣д̣хи. тасса̄ ра̄джагехато саха никкхаманенева падумапуппха̄ни антарадха̄йим̣су, сарӣраччхавипи виван̣н̣а̄ ахоси. са̄ екика̄ва антаравӣтхийа̄ па̄йа̄си. атха нам̣ ека̄ вайаппатта̄ махаллика̄ иттхӣ дисва̄ дхӣтусинехам̣ уппа̄детва̄ ‘‘кахам̣ гаччхаси амма̄’’ти а̄ха. а̄гантукамхи, васанат̣т̣ха̄нам̣ олокентӣ вичара̄мӣти. идха̄гаччха, амма̄ти васанат̣т̣ха̄нам̣ датва̄ бходжанам̣ пат̣ийа̄деси.

тасса̄ имина̄ва нийа̄мена таттха васама̄на̄йа та̄ пан̃часата̄ иттхийо екачитта̄ хутва̄ ра̄джа̄нам̣ а̄хам̣су – ‘‘маха̄ра̄джа, тумхесу йуддхам̣ гатесу амхехи ган̇га̄девата̄йа ‘амха̄кам̣ деве виджитасан̇га̄ме а̄гате баликаммам̣ катва̄ удакакӣл̣ам̣ карисса̄ма̄’ти паттхитам̣ аттхи, етаматтхам̣, дева, джа̄на̄пема̄’’ти. ра̄джа̄ та̄сам̣ вачанена тут̣т̣хо ган̇га̄йам̣ удакакӣл̣ам̣ ка̄тум̣ агама̄си. та̄пи аттана̄ аттана̄ гахитам̣ каран̣д̣акам̣ пат̣иччханнам̣ катва̄ а̄да̄йа надим̣ гантва̄ тесам̣ каран̣д̣ака̄нам̣ пат̣иччха̄данаттхам̣ па̄рупитва̄ па̄рупитва̄ удаке патитва̄ каран̣д̣аке виссаджджесум̣. тепи кхо каран̣д̣ака̄ саббе саха гантва̄ хет̣т̣ха̄соте паса̄ритаджа̄ламхи лаггим̣су. тато удакакӣл̣ам̣ кӣл̣итва̄ ран̃н̃о уттин̣н̣ака̄ле джа̄лам̣ уккхипанта̄ те каран̣д̣аке дисва̄ ран̃н̃о сантикам̣ а̄найим̣су. ра̄джа̄ каран̣д̣аке дисва̄ ‘‘ким̣, та̄та̄, каран̣д̣акесӯ’’ти а̄ха. на джа̄на̄ма, дева̄ти. со те каран̣д̣аке вивара̄петва̄ олокенто пат̣хамам̣ маха̄падумакума̄расса каран̣д̣акам̣ вивара̄песи. тесам̣ пана саббесампи каран̣д̣акесу нипаджджа̄питадивасейева пун̃н̃иддхийа̄ ан̇гут̣т̣хато кхӣрам̣ ниббатти. сакко девара̄джа̄ тасса ран̃н̃о никкан̇кхабха̄ваттхам̣ антокаран̣д̣аке аккхара̄ни ликха̄песи ‘‘име кума̄ра̄ падумаватийа̄ куччхимхи ниббатта̄ ба̄ра̄н̣асиран̃н̃о путта̄, атха не падумаватийа̄ сапаттийо пан̃часата̄ иттхийо каран̣д̣акесу паккхипитва̄ удаке кхипим̣су, ра̄джа̄ имам̣ ка̄ран̣ам̣ джа̄на̄тӯ’’ти. каран̣д̣аке виваритаматте ра̄джа̄ аккхара̄ни ва̄четва̄ да̄раке дисва̄ маха̄падумакума̄рам̣ уккхипитва̄ ‘‘вегена ратхе йоджетха, ассе каппетха, ахам̣ аджджа антонагарам̣ пависитва̄ екачча̄нам̣ ма̄туга̄ма̄нам̣ пийам̣ карисса̄мӣ’’ти па̄са̄дам̣ а̄руйха хаттхигӣва̄йа сахассабхан̣д̣икам̣ т̣хапетва̄ бхерим̣ чара̄песи ‘‘йо падумаватим̣ пассати, со имам̣ сахассам̣ ган̣хатӯ’’ти.

там̣ катхам̣ сутва̄ падумаватӣ ма̄туйа̄ сан̃н̃ам̣ ада̄си – ‘‘хаттхигӣвато сахассам̣ ган̣ха, амма̄’’ти. ахам̣ еварӯпам̣ ган̣хитум̣ на висаха̄мӣти. са̄ дутийампи татийампи вутте, ‘‘ким̣ ватва̄ ган̣ха̄ми амма̄’’ти а̄ха. ‘‘мама дхӣта̄, падумаватим̣ девим̣ пассатӣ’’ти ватва̄ ган̣ха̄хӣти. са̄ ‘‘йам̣ ва̄ там̣ ва̄ хотӯ’’ти гантва̄ сахассачан̇кот̣акам̣ ган̣хи. атха нам̣ манусса̄ пуччхим̣су – ‘‘падумаватим̣ девим̣ пассаси, амма̄’’ти. ‘‘ахам̣ на пасса̄ми, дхӣта̄ кира ме пассатӣ’’ти а̄ха. те ‘‘кахам̣ пана са̄, амма̄’’ти ватва̄ та̄йа саддхим̣ гантва̄ падумаватим̣ сан̃джа̄нитва̄ па̄десу нипатим̣су. тасмим̣ ка̄ле са̄ ‘‘падумаватӣ девӣ айа’’нти н̃атва̄ ‘‘бха̄рийам̣ вата иттхийа̄ каммам̣ катам̣, йа̄ евам̣видхасса ран̃н̃о махесӣ сама̄на̄ еварӯпе т̣ха̄не нира̄раккха̄ васӣ’’ти а̄ха. тепи ра̄джапуриса̄ падумаватийа̄ нивесанам̣ сетаса̄н̣ӣхи париккхипа̄петва̄ два̄ре а̄раккхам̣ т̣хапетва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣. ра̄джа̄ суван̣н̣асивикам̣ песеси. са̄ ‘‘ахам̣ евам̣ на гамисса̄ми, мама васанат̣т̣ха̄нато пат̣т̣ха̄йа йа̄ва ра̄джагехам̣ еттхантаре варапоттхакачиттаттхаран̣е аттхара̄петва̄ упари суван̣н̣ата̄ракавичиттам̣ челавита̄нам̣ бандха̄петва̄ паса̄дханаттха̄йа сабба̄лан̇ка̄ресу пахитесу падаса̄ва гамисса̄ми, евам̣ ме на̄гара̄ сампаттим̣ пассиссантӣ’’ти а̄ха. ра̄джа̄ ‘‘падумаватийа̄ йатха̄ручим̣ каротха̄’’ти а̄ха. тато падумаватӣ саббапаса̄дханам̣ паса̄дхетва̄ ‘‘ра̄джагехам̣ гамисса̄мӣ’’ти маггам̣ пат̣ипаджджи. атхасса̄ аккантааккантат̣т̣ха̄не варапоттхакачиттаттхаран̣а̄ни бхиндитва̄ падумапуппха̄ни ут̣т̣хахим̣су. са̄ маха̄джанасса аттано сампаттим̣ дассетва̄ ра̄джанивесанам̣ а̄руйха саббе читтаттхаран̣е тасса̄ махаллика̄йа поса̄ваникамӯлам̣ катва̄ да̄песи.

ра̄джа̄пи кхо та̄ пан̃часата̄ иттхийо паккоса̄петва̄ ‘‘има̄йо те деви да̄сийо катва̄ демӣ’’ти а̄ха. са̄дху, маха̄ра̄джа, ета̄сам̣ майхам̣ диннабха̄вам̣ сакаланагаре джа̄на̄пехӣти. ра̄джа̄ нагаре бхерим̣ чара̄песи – ‘‘падумаватийа̄ дӯббхика̄ пан̃часата̄ иттхийо етисса̄ ева да̄сийо катва̄ динна̄’’ти. са̄ ‘‘та̄сам̣ сакаланагарена да̄сибха̄во саллаккхито’’ти н̃атва̄ ‘‘ахам̣ мама да̄сийо бхуджисса̄ ка̄тум̣ лабха̄ми дева̄’’ти ра̄джа̄нам̣ пуччхи. тава иччха̄ девӣти. евам̣ санте тамева бхерича̄рикам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘падумаватидевийа̄ аттано да̄сийо катва̄ динна̄ пан̃часата̄ иттхийо сабба̄ва бхуджисса̄ ката̄ти пуна бхерим̣ чара̄петха̄’’ти а̄ха. са̄ та̄сам̣ бхуджиссабха̄ве кате екӯна̄ни пан̃часаттапутта̄ни та̄сам̣йева хаттхе посанаттха̄йа датва̄ сайам̣ маха̄падумакума̄рам̣йева ган̣хи.

атха апарабха̄ге тесам̣ кума̄ра̄нам̣ кӣл̣анавайе сампатте ра̄джа̄ уййа̄не на̄на̄видхам̣ кӣл̣анат̣т̣ха̄нам̣ ка̄реси. те аттано сол̣асавассуддесикака̄ле саббева екато хутва̄ уййа̄не падумасан̃чханна̄йа ман̇галапоккхаран̣ийа̄ кӣл̣анта̄ навападума̄ни пуппхита̄ни пура̄н̣ападума̄ни ча ван̣т̣ато патанта̄ни дисва̄ ‘‘имасса та̄ва анупа̄диннакасса еварӯпа̄ джара̄ па̄пун̣а̄ти, киман̇гам̣ пана амха̄кам̣ сарӣрасса. идампи хи евам̣гатикамева бхависсатӣ’’ти а̄рамман̣ам̣ гахетва̄ саббева паччекабодхин̃а̄н̣ам̣ ниббаттетва̄ ут̣т̣ха̄йут̣т̣ха̄йа падумакан̣н̣ика̄су паллан̇кена нисӣдим̣су.

атха техи саддхим̣ а̄гата̄ ра̄джапуриса̄ бахугатам̣ дивасам̣ н̃атва̄ ‘‘аййапутта̄ тумха̄кам̣ велам̣ джа̄на̄тха̄’’ти а̄хам̣су. те тун̣хӣ ахесум̣. те пуриса̄ гантва̄ ран̃н̃о а̄рочесум̣ – ‘‘кума̄ра̄ дева, падумакан̣н̣ика̄су нисинна̄, амхесу катхентесупи вачӣбхедам̣ на каронтӣ’’ти. йатха̄ручийа̄ тесам̣ нисӣдитум̣ детха̄ти. те саббараттим̣ гахита̄раккха̄ падумакан̣н̣ика̄су нисиннанийа̄менева арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄песум̣. пуриса̄ пунадивасе упасан̇камитва̄ ‘‘дева̄ велам̣ джа̄на̄тха̄’’ти а̄хам̣су. на майам̣ дева̄, паччекабуддха̄ на̄ма майанти. аййа̄, тумхе бха̄рийам̣ катхам̣ катхетха, паччекабуддха̄ на̄ма тумха̄диса̄ на хонти, дван̇гулакесамассудхара̄ ка̄йе пат̣имуккаат̣т̣хапариккха̄ра̄ хонтӣти. те даккхин̣ахаттхена сӣсам̣ пара̄масим̣су. та̄вадева гихилин̇гам̣ антарадха̄йи, ат̣т̣ха париккха̄ра̄ ка̄йе пат̣имукка̄ва ахесум̣. тато пассантассева маха̄джанасса а̄ка̄сена нандамӯлакапаббха̄рам̣ агамам̣су.

са̄пи кхо, падумаватӣ девӣ, ‘‘ахам̣ бахупутта̄ хутва̄ нипутта̄ джа̄та̄’’ти хадайасокам̣ патва̄ тенева сокена ка̄лам̣ катва̄ ра̄джагаханагарадва̄рага̄маке сахаттхена каммам̣ катва̄ джӣванакат̣т̣ха̄не ниббатти. апарабха̄ге кулагхарам̣ гантва̄ екадивасам̣ са̄микасса кхеттам̣ йа̄гум̣ харама̄на̄ тесам̣ аттано путта̄нам̣ антаре ат̣т̣ха паччекабуддхе бхиккха̄ча̄равела̄йа а̄ка̄сена гаччханте дисва̄ сӣгхам̣ сӣгхам̣ гантва̄ са̄микасса а̄рочеси – ‘‘пасса, аййа, паччекабуддхе, ете нимантетва̄ бходжесса̄ма̄’’ти. со а̄ха – ‘‘саман̣асакун̣а̄ на̄мете ан̃н̃аттха̄пи евам̣ чаранти, на ете паччекабуддха̄’’ти. те тесам̣ катхента̄нам̣йева авидӯре т̣ха̄не отарим̣су. са̄ иттхӣ там̣дивасам̣ аттано бхаттакхаджджабходжанам̣ тесам̣ датва̄ ‘‘свепи ат̣т̣ха джана̄ майхам̣ бхиккхам̣ ган̣хатха̄’’ти а̄ха. са̄дху, упа̄сике, тава сакка̄ро еттакова хоту, а̄сана̄ни ча ат̣т̣хева хонту, ан̃н̃епи бахӯ паччекабуддхе дисва̄ тава читтам̣ паса̄деййа̄сӣти. са̄ пунадивасе ат̣т̣ха а̄сана̄ни пан̃н̃а̄петва̄ ат̣т̣ханнам̣ сакка̄расамма̄нам̣ пат̣ийа̄детва̄ нисӣди.

нимантитапаччекабуддха̄ сеса̄нам̣ сан̃н̃ам̣ адам̣су – ‘‘ма̄риса̄, аджджа ан̃н̃аттха агантва̄ саббева тумха̄кам̣ ма̄ту сан̇гахам̣ каротха̄’’ти. те тесам̣ вачанам̣ сутва̄ саббева екато а̄ка̄сена а̄гантва̄ ма̄ту-гехадва̄ре па̄турахесум̣. са̄пи пат̣хамам̣ ладдхасан̃н̃ата̄йа бахӯпи дисва̄ на кампиттха, саббепи те гехам̣ павесетва̄ а̄санесу нисӣда̄песи. тесу пат̣ипа̄т̣ийа̄ нисӣдантесу навамо ан̃н̃а̄ни ат̣т̣ха а̄сана̄ни ма̄петва̄ сайам̣ дхура̄сане нисӣди. йа̄ва а̄сана̄ни вад̣д̣ханти, та̄ва гехам̣ вад̣д̣хати. евам̣ тесу саббесупи нисиннесу са̄ иттхӣ ат̣т̣ханнам̣ паччекабуддха̄нам̣ пат̣ийа̄дитам̣ сакка̄рам̣ пан̃часата̄нампи йа̄вадаттхам̣ датва̄ ат̣т̣ха нӣлуппалахаттхаке а̄харитва̄ нимантитапаччекабуддха̄нам̣йева па̄дамӯле т̣хапетва̄ а̄ха – ‘‘майхам̣, бханте, ниббаттаниббаттат̣т̣ха̄не сарӣраван̣н̣о имесам̣ нӣлуппала̄нам̣ антогаббхаван̣н̣о вийа хотӯ’’ти паттханам̣ ака̄си. паччекабуддха̄ ма̄ту анумоданам̣ катва̄ гандхама̄данам̣йева агамам̣су.

са̄пи йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ тато чута̄ девалоке ниббаттитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ сет̣т̣хикуле пат̣исандхим̣ ган̣хи, нӣлуппалагаббхасама̄наван̣н̣ата̄йа часса̄ уппалаван̣н̣а̄твева на̄мам̣ акам̣су. атхасса̄ вайаппаттака̄ле сакаладжамбудӣпара̄джа̄но ча сет̣т̣хино ча сет̣т̣хисса сантикам̣ пахин̣им̣су – ‘‘дхӣтарам̣ амха̄кам̣ детӯ’’ти. апахин̣анто на̄ма на̄хоси. тато сет̣т̣хи чинтеси – ‘‘ахам̣ саббесам̣ манам̣ гахетум̣ на саккхисса̄ми, упа̄йам̣ панекам̣ карисса̄мӣ’’ти дхӣтарам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘паббаджитум̣ амма саккхиссасӣ’’ти а̄ха. тасса̄ паччхимабхавикатта̄ питувачанам̣ сӣсе а̄ситтасатапа̄кателам̣ вийа ахоси, тасма̄ питарам̣ ‘‘паббаджисса̄ми, та̄та̄’’ти а̄ха. со тасса̄ сакка̄рам̣ катва̄ бхиккхуниупассайам̣ нетва̄ пабба̄джеси. тасса̄ ачирапаббаджита̄йа ева упосатха̄га̄ре ка̄лава̄ро па̄пун̣и. са̄ дӣпам̣ джа̄летва̄ упосатха̄га̄рам̣ саммаджджитва̄ дӣпасикха̄йа нимиттам̣ ган̣хитва̄ пунаппунам̣ олокайама̄на̄ теджокасин̣а̄рамман̣ам̣ джха̄нам̣ ниббаттетва̄ тадева па̄дакам̣ катва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. арахаттапхалена саддхим̣йева ча иддхивикуббане чин̣н̣авасӣ ахоси. са̄ апарабха̄ге саттху йамакапа̄т̣иха̄рийакаран̣адивасе ‘‘ахам̣, бханте, па̄т̣иха̄рийам̣ карисса̄мӣ’’ти сӣхана̄дам̣ нади. саттха̄ идам̣ ка̄ран̣ам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ джетаванавиха̄ре нисинно пат̣ипа̄т̣ийа̄ бхиккхунийо т̣ха̄нантаре т̣хапенто имам̣ тхерим̣ иддхимантӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

пат̣а̄ча̄ра̄тхерӣваттху

238. чатуттхе винайадхара̄нам̣ йадидам̣ пат̣а̄ча̄ра̄ти пат̣а̄ча̄ра̄ тхерӣ винайадхара̄нам̣ агга̄ти дассети. са̄ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ апарабха̄ге саттху дхаммадесанам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ винайадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ девамануссесу сам̣саритва̄ кассапабуддхака̄ле кикисса ка̄сиран̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсати вассасахасса̄ни брахмачарийам̣ чаритва̄ бхиккхусан̇гхасса паривен̣ам̣ катва̄ пуна девалоке ниббаттитва̄ екам̣ буддхантарам̣ сампаттим̣ анубхавитва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ сет̣т̣хигехе пат̣исандхим̣ ган̣хи.

са̄ апарабха̄ге вайаппатта̄ аттано гехе екена каммака̄рена саддхим̣ сантхавам̣ катва̄ апарабха̄ге аттано сама̄наджа̄тикам̣ кулам̣ гаччхантӣ катасантхавасса пурисасса сан̃н̃ам̣ ада̄си – ‘‘на твам̣ све пат̣т̣ха̄йа мам̣ пат̣иха̄расатенапи дат̣т̣хум̣ лабхиссаси, саче те каммам̣ аттхи, ида̄ни мам̣ ган̣хитва̄ гаччха̄хӣ’’ти. со ‘‘евам̣ хотӯ’’ти ануччхавикам̣ хаттхаса̄рам̣ гахетва̄ там̣ а̄да̄йа нагарато тӣн̣и чатта̄ри йоджана̄ни пат̣иккамитва̄ екасмим̣ га̄маке ва̄сам̣ каппеси.

атха апарабха̄ге тасса̄ куччхийам̣ габбхо патит̣т̣ха̄си. са̄ габбхе парипакке ‘‘идам̣ амха̄кам̣ ана̄тхат̣т̣ха̄нам̣, кулагехам̣ гаччха̄ма са̄мӣ’’ти а̄ха. со ‘‘аджджа гаччха̄ма, све гаччха̄ма̄’’ти гантум̣ асакконто ка̄лам̣ вӣтина̄меси. са̄ тасса ка̄ран̣ам̣ н̃атва̄ ‘‘на̄йам̣ ба̄ло мам̣ нессатӣ’’ти тасмим̣ бахи гате ‘‘екика̄ва кулагехам̣ гамисса̄мӣ’’ти маггам̣ пат̣ипаджджи. со а̄гантва̄ там̣ гехе апассанто пат̣ивиссаке пуччхитва̄ ‘‘кулагехам̣ гата̄’’ти сутва̄ ‘‘мам̣ нисса̄йа куладхӣта̄ ана̄тха̄ джа̄та̄’’ти пада̄нупадикам̣ гантва̄ сампа̄пун̣и. тасса̄ антара̄маггева габбхавут̣т̣ха̄нам̣ ахоси. тато ‘‘йассаттха̄йа майам̣ гаччхеййа̄ма, со аттхо антара̄маггева ниппханно, ида̄ни гантва̄ ким̣ карисса̄ма̄’’ти пат̣иниваттим̣су. пуна тасса̄ куччхийам̣ габбхо патит̣т̣ха̄сӣти пуриманайенева виттха̄ретаббам̣.

антара̄магге панасса̄ габбхавут̣т̣ха̄не джа̄таматтейева чатӯсу диса̄су маха̄мегхо ут̣т̣хахи. са̄ там̣ пурисам̣ а̄ха – ‘‘са̄ми, авела̄йа чатӯсу диса̄су мегхо ут̣т̣хито, аттано васанат̣т̣ха̄нам̣ ка̄тум̣ ва̄йама̄хӣ’’ти. со ‘‘евам̣ карисса̄мӣ’’ти дан̣д̣акехи кут̣икам̣ катва̄ ‘‘чхаданаттха̄йа тин̣ам̣ а̄харисса̄мӣ’’ти екасмим̣ маха̄ваммикапа̄де тин̣ам̣ чхиндати. атха нам̣ ваммике нипанно кан̣хасаппо па̄де д̣ам̣си, со тасмим̣йева т̣ха̄не патито. са̄пи ‘‘ида̄ни а̄гамиссати, ида̄ни а̄гамиссатӣ’’ти саббараттим̣ кхепетва̄ ‘‘аддха̄ мам̣ со ‘ана̄тха̄ еса̄’ти магге чхад̣д̣етва̄ гато бхависсатӣ’’ти а̄локе сан̃джа̄те пада̄нуса̄рена олокентӣ ваммикапа̄де патитам̣ дисва̄ ‘‘мам̣ нисса̄йа нат̣т̣хо пурисо’’ти паридевитва̄ дахарада̄ракам̣ пассена̄да̄йа махаллакам̣ ан̇гулӣхи га̄ха̄петва̄ маггена гаччхантӣ антара̄магге екам̣ утта̄нанадим̣ дисва̄ ‘‘двепи да̄раке екаппаха̄ренева а̄да̄йа гантум̣ на саккхисса̄мӣ’’ти джет̣т̣хакам̣ ориматӣре т̣хапетва̄ дахарам̣ паратӣрам̣ нетва̄ пилотикачумбат̣аке нипаджджа̄петва̄ пуна ниваттитва̄ ‘‘итарам̣ гахетва̄ гамисса̄мӣ’’ти надим̣ отари.

атхасса̄ надӣмаджджхам̣ паттака̄ле еко сено ‘‘мам̣сапин̣д̣о айа’’нти сан̃н̃а̄йа да̄ракам̣ виджджхитум̣ а̄гаччхати. са̄ хаттхам̣ паса̄ретва̄ сенам̣ пала̄песи. тасса̄ там̣ хаттхавика̄рам̣ дисва̄ махаллакада̄рако ‘‘мам̣ паккосатӣ’’ти сан̃н̃а̄йа надим̣ отаритва̄ соте патито йатха̄сотам̣ агама̄си. сопи сено тасса̄ асампатта̄йа ева там̣ дахарада̄ракам̣ ган̣хитва̄ агама̄си. са̄ балавасока̄бхибхӯта̄ антара̄магге имам̣ вила̄пагӣтам̣ га̄йантӣ гаччхати –

‘‘убхо путта̄ ка̄лан̇ката̄, пантхе майхам̣ патӣ мато’’ти.

са̄ евам̣ вилапама̄на̄ва са̄ваттхим̣ патва̄ куласабха̄гам̣ гантва̄пи сокавасенева аттано гехам̣ ваваттхапетум̣ асакконтӣ ‘‘имасмим̣ т̣ха̄не евам̣видхам̣ на̄ма кулам̣ аттхи, катарам̣ там̣ геха’’нти пат̣ипуччхи. твам̣ там̣ кулам̣ пат̣ипуччхитва̄ ким̣ кариссаси? тесам̣ васанагехам̣ ва̄таппаха̄рена патитам̣, таттхева те саббепи джӣвитаккхайам̣ патта̄, атха не кхуддакамахаллаке екачитакасмим̣йева джха̄пенти, пасса еса̄ дхӯмават̣т̣и пан̃н̃а̄йатӣти. са̄ там̣ катхам̣ сутва̄ва ким̣ тумхе вадатха̄’’ти аттано ниваттхаса̄т̣акам̣ сандха̄ретум̣ асакконтӣ джа̄танийа̄менева ба̄ха̄ паггайха кандама̄на̄ н̃а̄тӣнам̣ читакат̣т̣ха̄нам̣ гантва̄ там̣ вила̄пагӣтам̣ парипун̣н̣ам̣ катва̄ паридевама̄на̄ –

‘‘убхо путта̄ ка̄лан̇ката̄, пантхе майхам̣ патӣ мато;

ма̄та̄ пита̄ ча бха̄та̄ ча, екачитакасмим̣ д̣айхаре’’ти. –

а̄ха. ан̃н̃ена джанена са̄т̣акам̣ диннампи пха̄летва̄ пха̄летва̄ чхад̣д̣ети. атха нам̣ дит̣т̣хадит̣т̣хат̣т̣ха̄не маха̄джано парива̄ретва̄ чарати. атхасса̄ ‘‘айам̣ пат̣а̄ча̄рам̣ пат̣апарихаран̣ам̣ вина̄ чаратӣ’’ти пат̣а̄ча̄ра̄тева на̄мам̣ акам̣су. йасма̄ часса̄ со наггабха̄вена аладжджӣа̄ча̄ро па̄кат̣о ахоси, тасма̄ патито а̄ча̄ро асса̄ти пат̣а̄ча̄ра̄твева на̄мам̣ акам̣су.

са̄ екадивасам̣ саттхари маха̄джанасса дхаммам̣ десенте виха̄рам̣ пависитва̄ парисапарийанте ат̣т̣ха̄си. саттха̄ метта̄пхаран̣ена пхаритва̄ ‘‘сатим̣ пат̣илабха, бхагини, сатим̣ пат̣илабха, бхагинӣ’’ти а̄ха. тасса̄ саттху вачанам̣ сутва̄ балавахироттаппам̣ а̄гатам̣, са̄ таттхева бхӯмийам̣ нисӣди. авидӯре т̣хито пурисо уттариса̄т̣акам̣ кхипитва̄ ада̄си. са̄ там̣ нива̄сетва̄ дхаммам̣ ассоси. саттха̄ тасса̄ чарийавасена има̄ дхаммападе га̄тха̄ а̄ха –

‘‘на санти путта̄ та̄н̣а̄йа, на пита̄ на̄пи бандхава̄;

антакена̄дхипаннасса, наттхи н̃а̄тӣсу та̄н̣ата̄.

‘‘етаматтхавасам̣ н̃атва̄, пан̣д̣ито сӣласам̣вуто;

нибба̄нагаманам̣ маггам̣, кхиппамева висодхайе’’ти. (дха. па. 288-289);

са̄ га̄тха̄парийоса̄не йатха̄т̣хита̄ва сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄йа саттха̄рам̣ упасан̇камитва̄ вандитва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. саттха̄ ‘‘тасса̄ бхиккхуниупассайам̣ гантва̄ паббаджа̄’’ти паббаджджам̣ сампат̣иччхи. са̄ паббаджитва̄ начирассева арахаттам̣ патва̄ буддхавачанам̣ ган̣хантӣ винайапит̣аке чин̣н̣авасӣ ахоси. апарабха̄ге саттха̄ джетаване нисинно бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто пат̣а̄ча̄рам̣ винайадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

дхаммадинна̄тхерӣваттху

239. пан̃чаме дхаммакатхика̄нанти дхаммакатхика̄нам̣ бхиккхунӣнам̣ дхаммадинна̄ агга̄ти дассети. са̄ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ пара̄йаттат̣т̣ха̄не ниббаттитва̄ падумуттарасса бхагавато аггаса̄вакасса суджа̄таттхерасса адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ йа̄ваджӣвам̣ кусалам̣ катва̄ сагге ниббатти. саббам̣ хет̣т̣ха̄ кхема̄тхерийа̄ абхинӣха̄равасенева ведитаббам̣. пхуссабуддхака̄ле панеса̄ саттху вема̄тика̄нам̣ тин̣н̣ам̣ бха̄тика̄нам̣ да̄на̄дхика̄ре т̣хапитакаммикасса гехе васама̄на̄ ‘‘екам̣ дехӣ’’ти вутта̄ две ада̄си. евам̣ саббам̣ апариха̄пентӣ датва̄ двенавутикаппе атиккамма кассапабуддхака̄ле кикисса ка̄сиран̃н̃о гехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсати вассасахасса̄ни брахмачарийам̣ чаритва̄ бхиккхусан̇гхасса васанапаривен̣ам̣ ка̄ретва̄ екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣сарантӣ имасмим̣ буддхуппа̄де кулагехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ апарабха̄ге виса̄кхасет̣т̣хино гехам̣ гата̄. виса̄кхасет̣т̣хи на̄ма бимбиса̄расса саха̄йако ран̃н̃а̄ саддхим̣ дасабаласса пат̣хамадассанам̣ гантва̄ дхаммам̣ сутва̄ сота̄паттипхале патит̣т̣хито, апарабха̄ге ана̄га̄мипхалам̣ саччха̄ка̄си.

со там̣дивасам̣ гхарам̣ гантва̄ сопа̄наматтхаке т̣хита̄йа дхаммадинна̄йа хаттхе паса̄рите хаттхам̣ ана̄ламбитва̄ва па̄са̄дам̣ абхирухи. бхун̃джама̄нопи ‘‘имам̣ детха, имам̣ харатха̄’’ти на бйа̄хари. дхаммадинна̄ кат̣аччхум̣ гахетва̄ паривисама̄на̄ чинтеси – ‘‘айам̣ ме хаттха̄ламбакам̣ дентийа̄пи хаттхам̣ на а̄ламби, бхун̃джама̄нопи кин̃чи на катхети, ко ну кхо майхам̣ досо’’ти? атха нам̣ бхутта̄вим̣ ‘‘ко ну кхо ме, аййа, досо’’ти пуччхи. дхаммадинне туйхам̣ досо наттхи, ахам̣ пана аджджа пат̣т̣ха̄йа сантхававасена тумха̄кам̣ сантике нисӣдитум̣ ва̄ т̣ха̄тум̣ ва̄ а̄хара̄петва̄ кха̄дитум̣ ва̄ бхун̃джитум̣ ва̄ абхаббо. твам̣ саче иччхаси, имасмим̣ гехе васа. но че иччхаси, йаттакена те дханена аттхо, там̣ ган̣хитва̄ кулагхарам̣ гаччха̄хӣти. аййапутта, евам̣ санте ахам̣ тумхехи чхад̣д̣итакхел̣ам̣ вамитаваманам̣ сӣсена уккхипитва̄ на чарисса̄ми, майхам̣ паббаджджам̣ ануджа̄на̄тха̄ти. виса̄кхо ‘‘са̄дху, дхаммадинне’’ти ран̃н̃о а̄рочетва̄ дхаммадиннам̣ суван̣н̣асивика̄йа бхиккхуниупассайам̣ паббаджджаттха̄йа песеси.

са̄ паббаджитва̄ чинтеси – ‘‘айам̣ та̄ва сет̣т̣хи гхарамаджджхе т̣хитова дуккхассантам̣ ака̄си, паббаджджам̣ ладдхака̄лато пат̣т̣ха̄йа пана майа̄пи дуккхассантам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти а̄чарийупаджджха̄йа̄нам̣ сантикам̣ гантва̄, ‘‘аййе, майхам̣ а̄кин̣н̣ат̣т̣ха̄не читтам̣ на рамати, га̄мака̄ва̄сам̣ гаччха̄мӣ’’ти а̄ха. тхерийо тасса̄ маха̄кула̄ никкхамма паббаджитабха̄вена читтам̣ ва̄ретум̣ асакконтийо там̣ гахетва̄ га̄мака̄ва̄сам̣ агамам̣су. са̄ атӣте маддитасан̇кха̄рата̄йа начирассева саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ па̄пун̣и. атхасса̄ етадахоси – ‘‘майхам̣ киччам̣ маттхакам̣ паттам̣, идха васитва̄ ким̣ карисса̄ми, ра̄джагахамева гаччха̄ми, татра мам̣ нисса̄йа баху н̃а̄тисан̇гхо пун̃н̃а̄ни кариссатӣ’’ти тхерийо гахетва̄ нагарамева пачча̄гата̄.

виса̄кхо тасса̄ а̄гатабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘сӣгхам̣ а̄гата̄ уккан̣т̣хита̄ ну кхо бхависсатӣ’’ти са̄йанхасамайе тасса̄ сантикам̣ гантва̄ абхива̄детва̄ екамантам̣ нисинно ‘‘уккан̣т̣хитабха̄вам̣ пуччхитум̣ айутта’’нти пан̃чаккхандха̄дивасена пан̃хе пуччхи, дхаммадинна̄ кхаггена уппалана̄лам̣ чхиндантӣ вийа пуччхитам̣ пуччхитам̣ виссаджджеси. упа̄сако дхаммадинна̄тхерийа̄ н̃а̄н̣асса сӯрабха̄вам̣ н̃атва̄ аттано адхигатат̣т̣ха̄не пат̣ипа̄т̣ийа̄ тӣсу маггесу сабба̄ка̄рена пан̃хе пуччхитва̄ уггахавасена арахаттамаггепи пуччхи. дхаммадинна̄тхерӣпи упа̄сакасса йа̄ва ана̄га̄мипхала̄ва висайабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘ида̄ни аттано висайам̣ атиккамитва̄ дха̄ватӣ’’ти там̣ ниваттентӣ ‘‘аччасара̄, а̄вусо виса̄кха, пан̃хе, на̄саккхи пан̃ха̄нам̣ парийантам̣ гахетум̣, нибба̄ногадхан̃хи, а̄вусо виса̄кха, брахмачарийам̣ нибба̄напара̄йан̣ам̣ нибба̄напарийоса̄нам̣. а̄кан̇кхама̄но ча твам̣, а̄вусо виса̄кха, бхагавантам̣ упасан̇камитва̄ етаматтхам̣ пуччхеййа̄си. йатха̄ ча те бхагава̄ бйа̄кароти, татха̄ нам̣ дха̄реййа̄сӣ’’ти (ма. ни. 1.466) а̄ха.

виса̄кхо саттху сантикам̣ гантва̄ саббам̣ пуччха̄виссаджджананайам̣ катхеси. саттха̄ тасса вачанам̣ сутва̄ ‘‘мама дхӣта̄йа атӣта̄на̄гатапаччуппаннесу кхандхесу тан̣ха̄ наттхӣ’’ти ватва̄ дхаммападе имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘йасса пуре ча паччха̄ ча, маджджхе ча наттхи кин̃чанам̣;

акин̃чанам̣ ана̄да̄нам̣, тамахам̣ брӯми бра̄хман̣а’’нти. (дха. па. 421);

тато дхаммадинна̄йа са̄дхука̄рам̣ датва̄ виса̄кхам̣ упа̄сакам̣ етадавоча – ‘‘пан̣д̣ита̄, виса̄кха, дхаммадинна̄ бхиккхунӣ, маха̄пан̃н̃а̄ виса̄кха, дхаммадинна̄ бхиккхунӣ. мам̣ чепи твам̣, виса̄кха, етаматтхам̣ пуччхеййа̄си, ахампи там̣ евамева бйа̄кареййам̣, йатха̄ там̣ дхаммадинна̄йа бхиккхунийа̄ бйа̄катам̣, есо чеветасса аттхо, еван̃ча нам̣ дха̄рехӣ’’ти. еваметам̣ ваттху самут̣т̣хитам̣. апарабха̄ге саттха̄ джетаване нисинно пат̣ипа̄т̣ийа̄ бхиккхунийо т̣ха̄нантаре т̣хапенто идамева чӯл̣аведаллам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ тхерим̣ имасмим̣ са̄сане дхаммакатхика̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

нанда̄тхерӣваттху

240. чхат̣т̣хе джха̄йӣнам̣ йадидам̣ нанда̄ти джха̄на̄бхирата̄нам̣, нанда̄ тхерӣ, агга̄ти дассети. са̄ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ апарабха̄ге саттху дхаммам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ джха̄на̄бхирата̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ тато каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ амха̄кам̣ саттху ниббаттито пуретарамева маха̄паджа̄патиготамийа̄ куччхимхи пат̣исандхим̣ ган̣хи, нанда̄тисса̄ на̄мам̣ акам̣су. рӯпананда̄типи вуччати. са̄ апарабха̄ге уттамарӯпабха̄вена джанападакалйа̄н̣ӣ на̄ма джа̄та̄.

са̄ амха̄кам̣ дасабале саббан̃н̃утам̣ патва̄ анупуббена капилаваттхум̣ а̄гантва̄ нандан̃ча ра̄хулан̃ча пабба̄джетва̄ пакканте суддходанамаха̄ра̄джасса париниббутака̄ле ‘‘маха̄паджа̄патиготамӣ ча ра̄хулама̄та̄ ча никкхамитва̄ саттху сантике паббаджита̄’’ти н̃атва̄ ‘‘има̄сам̣ паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа майхам̣ идха ким̣ камма’’нти маха̄паджа̄патийа̄ сантикам̣ гантва̄ паббаджи. паббаджитадивасато пат̣т̣ха̄йа ‘‘саттха̄ рӯпам̣ гарахатӣ’’ти саттху упат̣т̣ха̄нам̣ на гаччхати, ова̄дава̄ре сампатте ан̃н̃ам̣ песетва̄ ова̄дам̣ а̄хара̄пети. саттха̄ тасса̄ рӯпамадаматтабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘аттано ова̄дам̣ аттана̄ва а̄гантва̄ ган̣ханту, на бхиккхунӣхи ан̃н̃а̄ песетабба̄’’ти а̄ха. тато рӯпананда̄ ан̃н̃ам̣ маггам̣ апассантӣ ака̄ма̄ ова̄дам̣ агама̄си.

саттха̄ тасса̄ чаритавасена иддхийа̄ екам̣ иттхирӯпам̣ нимминитва̄ та̄лаван̣т̣ам̣ гахетва̄ бӣджама̄нам̣ вийа ака̄си. рӯпананда̄ там̣ дисва̄ чинтеси – ‘‘ахам̣ ака̄ран̣енева паматта̄ хутва̄ на̄гаччха̄ми, еварӯпа̄пи иттхийо саттху сантике виссаттха̄ чаранти. мама рӯпам̣ ета̄сам̣ рӯпасса калам̣ на̄ггхати сол̣асим̣, аджа̄нитва̄ва еттакам̣ ка̄лам̣ на а̄гатамхӣ’’ти тамева иттхинимиттам̣ ган̣хитва̄ олокентӣ ат̣т̣ха̄си. саттха̄ тасса̄ пуббахетусампанната̄йа ‘‘ат̣т̣хӣнам̣ нагарам̣ ката’’нти (дха. па. 150) дхаммападе га̄тхам̣ ватва̄ –

‘‘чарам̣ ва̄ йади ва̄ тит̣т̣хам̣, нисинно уда ва̄ сайа’’нти. (су. ни. 195) –

суттам̣ абха̄си. са̄ тасмим̣йева рӯпе кхайавайам̣ пат̣т̣хапетва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. имасмим̣ т̣ха̄не идам̣ ваттху хет̣т̣ха̄ кхема̄тхерийа̄ ваттхуна̄ садисамева̄ти на виттха̄ритам̣. тато пат̣т̣ха̄йа, рӯпананда̄, джха̄на̄бхирата̄нам̣ антаре дхураппатта̄ ахоси. саттха̄ апарабха̄ге джетаване нисинно пат̣ипа̄т̣ийа̄ бхиккхунийо т̣ха̄нантаре т̣хапенто нанда̄тхерим̣ джха̄йӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

сон̣а̄тхерӣваттху

241. саттаме а̄раддхавӣрийа̄нанти паггахитапарипун̣н̣авӣрийа̄нам̣ сон̣а̄ агга̄ти дассети. айам̣ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватӣнагаре кулагехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ апарабха̄ге дхаммам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ а̄раддхавӣрийа̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ апарабха̄ге гхара̄ва̄се вуттха̄ бахӯ путтадхӣтаро лабхитва̄ саббепи висум̣ висум̣ гхара̄ва̄се патит̣т̣ха̄песи. те тато пат̣т̣ха̄йа ‘‘айам̣ амха̄кам̣ ким̣ кариссатӣ’’ти там̣ аттано сантикам̣ а̄гатам̣ ‘‘ма̄та̄’’ти сан̃н̃ампи на карим̣су. бахупуттикасон̣а̄ тесам̣ аттани ага̄равабха̄вам̣ н̃атва̄ ‘‘гхара̄ва̄сена ким̣ карисса̄мӣ’’ти никкхамитва̄ паббаджи. атха нам̣ бхиккхунийо ‘‘айам̣ ваттам̣ на джа̄на̄ти, айуттам̣ каротӣ’’ти дан̣д̣акаммам̣ каронти. путтадхӣтаро там̣ дан̣д̣акаммам̣ а̄харантим̣ дисва̄ ‘‘айам̣ йа̄ваджджадиваса̄ сиккха̄маттампи на джа̄на̄тӣ’’ти дит̣т̣хадит̣т̣хат̣т̣ха̄не уппан̣д̣есум̣. са̄ тесам̣ вачанам̣ сутва̄ уппаннасам̣вега̄ ‘‘аттано гативисодханам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти нисиннат̣т̣ха̄непи т̣хитат̣т̣ха̄непи дваттим̣са̄ка̄рам̣ саджджха̄йати. са̄ йатхева пуббе бахупуттикасон̣аттхерӣти пан̃н̃а̄йиттха, евам̣ паччха̄ а̄раддхавӣрийасон̣аттхерӣти па̄кат̣а̄ джа̄та̄.

атхекадивасам̣ бхиккхунийо виха̄рам̣ гаччхантийо ‘‘бхиккхунисан̇гхасса удакам̣ та̄пеййа̄си, сон̣е’’ти ватва̄ агамам̣су. са̄пи удаката̄панато пуретарамева аггиса̄ла̄йа чан̇камитва̄ чан̇камитва̄ дваттим̣са̄ка̄рам̣ саджджха̄йантӣ випассанам̣ вад̣д̣хеси. саттха̄ гандхакут̣ийам̣ нисиннова имам̣ обха̄сага̄тхам̣ абха̄си –

‘‘йо ча вассасатам̣ джӣве, апассам̣ дхаммамуттамам̣;

ека̄хам̣ джӣвитам̣ сеййо, пассато дхаммамуттама’’нти. (дха. па. 115);

са̄ га̄тха̄парийоса̄не арахаттам̣ патва̄ чинтеси – ‘‘ахам̣ арахаттам̣ патта̄, а̄гантукаджано ча анупадха̄ретва̄ва майи аван̃н̃а̄йа кин̃чи ватва̄ бахум̣ апун̃н̃ампи пасавеййа, тасма̄ сам̣лаккхан̣ака̄ран̣ам̣ ка̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти. са̄ удакабха̄джанам̣ уддханам̣ а̄ропетва̄ хет̣т̣ха̄ аггим̣ на ака̄си. бхиккхунийо а̄гантва̄ уддханам̣ олокентийо аггим̣ адисва̄ ‘‘имам̣ махалликам̣ ‘бхиккхунисан̇гхасса удакам̣ та̄пехӣ’ти авочумха, аджджа̄пи уддхане аггимпи на каротӣ’’ти а̄хам̣су. аййе, ким̣ тумха̄кам̣ аггина̄, ун̣ходакена нха̄йитука̄ма̄ бха̄джанато удакам̣ гахетва̄ нха̄йатха̄ти? та̄пи ‘‘бхависсати еттха ка̄ран̣а’’нти гантва̄ удаке хаттхам̣ ота̄ретва̄ ун̣хабха̄вам̣ н̃атва̄ екакут̣ам̣ а̄харитва̄ удакам̣ ган̣ханти, гахитагахитат̣т̣ха̄нам̣ парипӯрати. тада̄ сабба̄ва тасса̄ арахатте т̣хитабха̄вам̣ н̃атва̄ дахаратара̄ та̄ва пан̃чапатит̣т̣хитена па̄десу патитва̄ ‘‘майам̣, аййе, еттакам̣ ка̄лам̣ тумхе анупадха̄ретва̄ вихет̣хетва̄ вихет̣хетва̄ катхайимха, кхаматха но’’ти кхама̄песум̣. вуддхатара̄пи уккут̣икам̣ нисӣдитва̄ ‘‘кхама, аййе’’ти кхама̄песум̣. тато пат̣т̣ха̄йа ‘‘махаллакака̄ле паббаджитва̄пи а̄раддхавӣрийабха̄вена начирассева аггапхале патит̣т̣хита̄’’ти тхерийа̄ гун̣о па̄кат̣о ахоси. апарабха̄ге саттха̄ джетаване нисӣдитва̄ бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто сон̣аттхерим̣ а̄раддхавӣрийа̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

бакула̄тхерӣваттху

242. ат̣т̣хаме диббачаккхука̄нам̣ йадидам̣ бакула̄ти диббачаккхука̄нам̣, бакула̄ тхерӣ, агга̄ти дассети. айам̣ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ саттху дхаммакатхам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ диббачаккхука̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девесу ча мануссесу ча сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ апарабха̄ге саттху дхаммадесанам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддха̄ паббаджитва̄ начирассева арахаттам̣ па̄пун̣и. са̄ тато пат̣т̣ха̄йа диббачаккхумхи чин̣н̣авасӣ ахоси. апарабха̄ге саттха̄ джетаване нисинно бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто имам̣ тхерим̣ диббачаккхука̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

кун̣д̣алакеса̄тхерӣваттху

243. наваме кхиппа̄бхин̃н̃а̄нанти кхиппа̄бхин̃н̃а̄нам̣ бхиккхунӣнам̣, бхадда̄ кун̣д̣алакеса̄, агга̄ти дассети. айампи хи падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе ниббатта̄ саттху дхаммакатхам̣ сутва̄ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ кхиппа̄бхин̃н̃а̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ кассапабуддхака̄ле кикисса ка̄сиран̃н̃о гехе саттаннам̣ бхагинӣнам̣ аббхантара̄ хутва̄ вӣсати вассасахасса̄ни даса сӣла̄ни сама̄да̄йа кома̄рикабрахмачарийам̣ чарантӣ сан̇гхасса васанапаривен̣ам̣ ка̄ретва̄ екам̣ буддхантарам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагаханагаре сет̣т̣хикуле пат̣исандхим̣ ган̣хи, бхадда̄тисса̄ на̄мам̣ акам̣су.

там̣дивасам̣йева ча тасмим̣ нагаре пурохитапутто джа̄то. тасса джа̄тавела̄йа ра̄джанивесанам̣ а̄дим̣ катва̄ сакаланагаре а̄вудха̄ни паджджалим̣су. пурохито па̄това ра̄джакулам̣ гантва̄ ра̄джа̄нам̣ сукхасеййам̣ пуччхи. ра̄джа̄ ‘‘куто ме, а̄чарийа, сукхасеййа̄, аджджа саббараттим̣ ра̄джанивесане а̄вудха̄ни паджджалита̄ни дисва̄ бхайаппатта̄ ахумха̄’’ти а̄ха. маха̄ра̄джа, таппаччайа̄ ма̄ чинтайиттха, на тумха̄кам̣йева гехе а̄вудха̄ни паджджалим̣су, сакаланагаре евам̣ ахосӣти. ким̣ ка̄ран̣а̄, а̄чарийа̄ти? амха̄кам̣ гехе чоранаккхаттена да̄рако джа̄то, со сакаланагарасса сатту хутва̄ уппанно, тассетам̣ пуббанимиттам̣. тумха̄кам̣ упаддаво наттхи, саче пана иччхатха, ха̄рема нанти. амха̄кам̣ пӣл̣а̄йа асатийа̄ ха̄ран̣акаммам̣ наттхӣти. пурохито ‘‘мама путто аттано на̄мам̣ гахетва̄ва а̄гато’’ти саттукотевасса на̄мам̣ ака̄си. сет̣т̣хигехепи бхадда̄ вад̣д̣хати, пурохитагехепи саттуко вад̣д̣хати. со аттано а̄дха̄ванавидха̄ванена кӣл̣итум̣ саматтхака̄лато пат̣т̣ха̄йа аттано вичаран̣ат̣т̣ха̄не йам̣ йам̣ пассати, там̣ там̣ саббам̣ а̄харитва̄ ма̄та̄питӯнам̣ гехам̣ пӯрети. пита̄ нам̣ ка̄ран̣асахассампи ватва̄ ва̄ретум̣ на̄саккхи.

апарабха̄ге панасса вайаппаттасса сабба̄ка̄рена̄пи ва̄ретум̣ асаккун̣еййабха̄вам̣ н̃атва̄ две нӣласа̄т̣аке датва̄ сандхиччхеданаупакаран̣ан̃ча син̇гха̄т̣акайантан̃ча хаттхе датва̄ ‘‘твам̣ имина̄ва каммена джӣва̄хӣ’’ти нам̣ виссаджджеси. со там̣дивасато пат̣т̣ха̄йа син̇гха̄т̣акайантам̣ кхипитва̄ кула̄нам̣ па̄са̄де а̄руйха сандхим̣ чхиндитва̄ паракулесу никкхиттабхан̣д̣ам̣ аттана̄ т̣хапитам̣ вийа гахетва̄ гаччхати. сакаланагаре тена авилуттагехам̣ на̄ма на̄хоси. екадивасам̣ ра̄джа̄ ратхена нагаре вичаранто са̄ратхим̣ пуччхи – ‘‘ким̣ ну кхо имасмим̣ нагаре тасмим̣ тасмим̣ гхаре чхиддамева пан̃н̃а̄йатӣ’’ти. дева имасмим̣ нагаре саттуко на̄ма чоро бхиттим̣ чхиндитва̄ кула̄нам̣ сантакам̣ харатӣти. ра̄джа̄ нагарагуттикам̣ паккоса̄петва̄ ‘‘имасмим̣ кира нагаре еварӯпо на̄ма чоро аттхи, касма̄ нам̣ на ган̣хасӣ’’ти а̄ха. майам̣, дева, там̣ чорам̣ саход̣д̣хам̣ пасситум̣ на саккома̄ти. саче аджджа нам̣ чорам̣ ган̣хаси, джӣваси. саче на ган̣хаси, ра̄джа̄н̣ам̣ те карисса̄мӣти. евам̣ дева̄ти нагарагуттико сакаланагаре мануссе ча̄ретва̄ там̣ бхиттим̣ чхиндитва̄ парабхан̣д̣ам̣ авахарантам̣ саход̣д̣хамева гахетва̄ ран̃н̃о дассеси. ра̄джа̄ ‘‘имам̣ чорам̣ даккхин̣адва̄рена нӣхаритва̄ гха̄тетха̄’’ти а̄ха. нагарагуттико ран̃н̃о пат̣иссун̣итва̄ там̣ чорам̣ чатукке чатукке паха̄расахассена та̄л̣енто га̄ха̄петва̄ даккхин̣адва̄рам̣ гаччхати.

тасмим̣ самайе айам̣ бхадда̄ на̄ма сет̣т̣хидхӣта̄ маха̄джанасса кола̄халасаддена сӣхапан̃джарам̣ уггха̄т̣етва̄ олокентӣ там̣ саттукам̣ чорам̣ татха̄ нӣйама̄нам̣ дисва̄ убхохи хаттхехи хадайам̣ сандха̄рентӣ гантва̄ сирисайане адхомукха̄ нипаджджи. са̄ ча тасса куласса екадхӣта̄, тенасса̄ н̃а̄така̄ аппаматтакампи мукхавика̄рам̣ сахитум̣ на сакконти. атха нам̣ ма̄та̄ сайане нипаннам̣ дисва̄ ‘‘ким̣ кароси, амма̄’’ти пуччхи. етам̣ ваджджхам̣ катва̄ нӣйама̄нам̣ чорам̣ аддаса, амма̄ти? а̄ма, амма̄ти. етам̣ лабхама̄на̄ джӣвисса̄ми, алабхама̄на̄йа ме маран̣амева̄ти. те там̣ на̄наппака̄ренапи сан̃н̃а̄петум̣ асакконта̄ ‘‘маран̣а̄ джӣвитам̣ сеййо’’ти саллаккхесум̣. атхасса̄ пита̄ нагарагуттикасса сантикам̣ гантва̄ сахассам̣ лан̃джам̣ датва̄ ‘‘майхам̣ дхӣта̄ чоре пат̣ибаддхачитта̄, йена кеначи упа̄йена имам̣ мун̃ча̄’’ти а̄ха. со ‘‘са̄дхӯ’’ти сет̣т̣хисса пат̣иссун̣итва̄ чорам̣ гахетва̄ йа̄ва сӯрийасса аттхан̇гамана̄ ито чито ча папан̃ча̄петва̄ сӯрийе аттхан̇гате ча̄ракато екам̣ мануссам̣ нӣхара̄петва̄ саттукасса бандханам̣ мочетва̄ саттукам̣ сет̣т̣хигехам̣ песетва̄ тена бандханена итарам̣ бандхитва̄ даккхин̣адва̄рена нӣхаритва̄ гха̄теси. сет̣т̣хида̄са̄пи саттукам̣ гахетва̄ сет̣т̣хино нивесанам̣ а̄гамам̣су. там̣ дисва̄ сет̣т̣хи ‘‘дхӣту манам̣ пӯресса̄мӣ’’ти саттукам̣ гандходакена нха̄петва̄ сабба̄лан̇ка̄рапат̣иман̣д̣итам̣ ка̄ретва̄ па̄са̄дам̣ песеси. бхадда̄пи ‘‘парипун̣н̣о ме сан̇каппо’’ти анека̄лан̇ка̄рена алан̇каритва̄ там̣ паричарати.

саттуко катипа̄хам̣ вӣтина̄метва̄ чинтеси – ‘‘имисса̄ паса̄дханабхан̣д̣акам̣ майхам̣ бхависсати, кеначи упа̄йена имам̣ а̄бхаран̣ам̣ гахетум̣ ват̣т̣атӣ’’ти самӣпе сукхена нисиннака̄ле бхаддам̣ а̄ха – ‘‘майхам̣ екам̣ вачанам̣ ваттаббам̣ аттхӣ’’ти. сет̣т̣хидхӣта̄ сахассала̄бхам̣ лабхитва̄ вийа тут̣т̣хама̄наса̄ ‘‘виссаттхам̣ вадехи, аййа̄’’ти а̄ха. твам̣ чинтеси – ‘‘мам̣ нисса̄йа имина̄ джӣвитам̣ ладдха’’нти, ахам̣ пана гахитаматтова чорапапа̄тапаббате адхиваттха̄йа девата̄йа ‘‘сача̄хам̣ джӣвитам̣ лабхисса̄ми, баликаммам̣ те дасса̄мӣ’’ти а̄йа̄чим̣. там̣ нисса̄йа майа̄ джӣвитам̣ ладдхам̣, сӣгхам̣ баликаммам̣ саджджа̄пехӣти. бхадда̄, ‘‘ахам̣ тасса манам̣ пӯресса̄мӣ’’ти баликаммам̣ саджджа̄петва̄ саббам̣ паса̄дханам̣ паса̄дхетва̄ екайа̄не а̄руйха са̄микена саддхим̣ чорапапа̄тапаббатам̣ гантва̄ ‘‘паббатадевата̄йа баликаммам̣ карисса̄мӣ’’ти абхирухитум̣ а̄раддха̄. саттуко чинтеси – ‘‘саббесу абхирухантесу мама имисса̄ а̄бхаран̣ам̣ гахетум̣ на ока̄со бхависсатӣ’’ти тамева балибха̄джанам̣ га̄ха̄петва̄ паббатам̣ абхирухи.

со бхадда̄йа саддхим̣ катхенто пийакатхам̣ на катхети. са̄ ин̇гитенева тасса адхиппа̄йам̣ ан̃н̃а̄си. атха нам̣ со а̄ха – ‘‘бхадде, тава уттариса̄т̣акам̣ омун̃читва̄ ка̄йа̄рул̣хам̣ те паса̄дханам̣ еттха бхан̣д̣икам̣ карохӣ’’ти. са̄ми майхам̣ ко апара̄дхоти? ким̣ пана̄хам̣, ба̄ле, баликамматтхам̣ а̄гатоти сан̃н̃ам̣ кароси? ахан̃хи имисса̄ девата̄йа йаканам̣ уббат̣т̣хетва̄ дадеййам̣, баликамма̄падесена пана тава а̄бхаран̣ам̣ ган̣хитука̄мо хутва̄ а̄гатомхӣти. касса пана, аййа, паса̄дханам̣, касса аханти? майам̣ еварӯпам̣ на джа̄на̄ма, ан̃н̃ам̣ тава сантакам̣, ан̃н̃ам̣ мама сантаканти. са̄дху, аййа, екам̣ пана ме адхиппа̄йам̣ пӯретха, алан̇катанийа̄менева ме пурато ча паччхато ча а̄лин̇гитум̣ детха̄ти. со ‘‘са̄дхӯ’’ти сампат̣иччхи. са̄ тена сампат̣иччхитабха̄вам̣ н̃атва̄ пурато а̄лин̇гитва̄ паччхато а̄лин̇гантӣ вийа хутва̄ паббатапапа̄те па̄теси. со патанто а̄ка̄сейева чун̣н̣авичун̣н̣о ахоси. та̄йа катам̣ вичитрабха̄вам̣ дисва̄ паббате адхиваттха̄ девата̄ гун̣акиттанавасена има̄ га̄тха̄ а̄ха –

‘‘на со саббесу т̣ха̄несу, пурисо хоти пан̣д̣ито;

иттхӣпи пан̣д̣ита̄ хоти, таттха таттха вичаккхан̣а̄.

‘‘на со саббесу т̣ха̄несу, пурисо хоти пан̣д̣ито;

иттхӣпи пан̣д̣ита̄ хоти, мухуттамапи чинтайе’’ти. (апа. тхерӣ 2.3.31-32);

тато бхадда̄ чинтеси – ‘‘на сакка̄ майа̄ имина̄ нийа̄мена пуна гехам̣ гантум̣, итова гантва̄ екам̣ паббаджджам̣ паббаджисса̄мӣ’’ти, ниган̣т̣ха̄ра̄мам̣ гантва̄ ниган̣т̣хе паббаджджам̣ йа̄чи. атха нам̣ те а̄хам̣су – ‘‘кена нийа̄мена паббаджджа̄ хотӯ’’ти? йам̣ тумха̄кам̣ паббаджджа̄йа уттамам̣, тадева каротха̄ти. те ‘‘са̄дхӯ’’ти тасса̄ та̄лат̣т̣хина̄ кесе лун̃читва̄ пабба̄джесум̣. кеса̄ пуна вад̣д̣ханта̄ ра̄сира̄сивасена кун̣д̣ала̄ватта̄ хутва̄ вад̣д̣хим̣су. са̄ тенева ка̄ран̣ена кун̣д̣алакеса̄ на̄ма джа̄та̄. са̄ аттано паббаджитат̣т̣ха̄не саббасиппам̣ угган̣хитва̄ ‘‘етесам̣ ито уттари висесо наттхӣ’’ти н̃атва̄ га̄манигамара̄джадха̄нийо вичарантӣ йаттха йаттха пан̣д̣ита̄ аттхи, таттха таттха гантва̄ тесам̣ джа̄нанасиппам̣ саббамева угган̣ха̄ти. атхасса̄ бахӯсу т̣ха̄несу сиккхитабха̄вена пат̣ива̄дам̣ да̄тум̣ саматтха̄ на хонти. са̄ аттана̄ саддхим̣ катхетум̣ саматтхам̣ адисва̄ йам̣ га̄мам̣ ва̄ нигамам̣ ва̄ пависати, тасса два̄ре ва̄лукара̄сим̣ катва̄ таттха джамбуса̄кхам̣ т̣хапети. ‘‘йо мама ва̄дам̣ а̄ропетум̣ саккоти, со имам̣ са̄кхам̣ маддатӯ’’ти самӣпе т̣хита̄нам̣ да̄рака̄нам̣ сан̃н̃ам̣ дети. там̣ сатта̄хампи мадданта̄ на хонти. атха нам̣ гахетва̄ паккамати.

тасмим̣ самайе амха̄кам̣ бхагава̄ локе ниббаттитва̄ са̄ваттхим̣ упанисса̄йа джетаване вихарати. кун̣д̣алакеса̄пи кхо анупуббена са̄ваттхим̣ патва̄ антонагарам̣ пависама̄на̄ пора̄н̣аканийа̄менева ва̄лука̄ра̄симхи са̄кхам̣ т̣хапетва̄ да̄рака̄нам̣ сан̃н̃ам̣ датва̄ па̄виси. тасмим̣ самайе дхаммасена̄пати бхиккхусан̇гхе павит̣т̣хе екакова нагарам̣ пависанто ва̄лука̄тхӯпе джамбуса̄кхам̣ дисва̄ ‘‘касма̄ айам̣ т̣хапита̄’’ти пуччхи. да̄рака̄ там̣ ка̄ран̣ам̣ апариха̄петва̄ катхесум̣. евам̣ санте имам̣ гахетва̄ маддатха, да̄рака̄ти. тесу тхерасса вачанам̣ сутва̄ екачче маддитум̣ на висахим̣су, екачче там̣кхан̣ейева маддитва̄ чун̣н̣авичун̣н̣ам̣ акам̣су. кун̣д̣алакеса̄ бхаттакиччам̣ катва̄ никкхамантӣ там̣ са̄кхам̣ маддитам̣ дисва̄ ‘‘кассетам̣ камма’’нти пуччхи. атхасса̄ дхаммасена̄патина̄ ка̄ра̄питабха̄вам̣ катхайим̣су. са̄ ‘‘аттано тха̄мам̣ аджа̄нанто имам̣ са̄кхам̣ мадда̄петум̣ но висахиссати, аддха̄ маханто есо бхависсати. ахампи пана кхуддика̄ бхавантӣ на собхисса̄ми, антога̄мамева пависитва̄ париса̄йа сан̃н̃ам̣ да̄тум̣ ват̣т̣атӣ’’ти чинтетва̄ татха̄ ака̄си. асӣтикуласахассанива̄се нагаре сабха̄гасабха̄гавасена саббева сан̃джа̄ним̣сӯти ведитаббам̣.

тхеропи бхаттакиччам̣ катва̄ ан̃н̃атарасмим̣ руккхамӯле нисӣди. атха̄йам̣ кун̣д̣алакеса̄ маха̄джанапаривута̄ тхерасса сантикам̣ гантва̄ пат̣исантха̄рам̣ катва̄ екамантам̣ т̣хатва̄, ‘‘бханте, тумхехи са̄кха̄ мадда̄пита̄’’ти пуччхи. а̄ма, майа̄ мадда̄пита̄ти. евам̣ санте тумхехи саддхим̣ амха̄кам̣ ва̄до хоту, бхантети. хоту, бхаддети. касса пуччха̄ хоту, касса виссаджджананти? пуччха̄ на̄ма амха̄кам̣ патта̄, твам̣ пана туйхам̣ джа̄нанакам̣ пуччха̄ти. са̄ тхерена диннаануматийа̄ саббамева аттано джа̄нанакам̣ ва̄дам̣ пуччхи, тхеро саббам̣ виссаджджеси. са̄ саббам̣ пуччхитва̄ тун̣хӣ ахоси. атха нам̣ тхеро а̄ха – ‘‘тайа̄ бахум̣ пуччхитам̣, майампи екам̣ пан̃хам̣ пуччха̄ма̄’’ти. пуччхатха, бхантети. екам̣ на̄ма кинти? кун̣д̣алакеса̄ ‘‘на джа̄на̄ми, бханте’’ти а̄ха. твам̣ еттакампи на джа̄на̄си, ан̃н̃ам̣ ким̣ джа̄ниссасӣти? са̄ тхерасса па̄десу патитва̄ ‘‘тумха̄кам̣ саран̣ам̣ гаччха̄ми, бханте’’ти а̄ха. мама саран̣агаманакаммам̣ наттхи, садеваке локе аггапуггало дхуравиха̄ре васати, там̣ саран̣ам̣ гаччха̄хӣти. са̄ ‘‘евам̣ карисса̄ми, бханте’’ти са̄йанхасамайе саттху дхаммадесана̄вела̄йа саттху сантикам̣ гантва̄ пан̃чапатит̣т̣хитена вандитва̄ екамантам̣ ат̣т̣ха̄си. саттха̄ тасса̄ маддитасан̇кха̄ра̄йа чарийа̄васена дхаммападе имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘сахассамапи че га̄тха̄, анаттхападасам̣хита̄;

екам̣ га̄тха̄падам̣ сеййо, йам̣ сутва̄ упасамматӣ’’ти. (дха. па. 101);

са̄ га̄тха̄парийоса̄не йатха̄т̣хита̄ва саха пат̣исамбхида̄хи арахаттам̣ патва̄ паббаджджам̣ йа̄чи. саттха̄ тасса̄ паббаджджам̣ сампат̣иччхи. са̄ бхиккхунупассайам̣ гантва̄ паббаджи. апарабха̄ге чатупарисамаджджхе катха̄ удапа̄ди – ‘‘маханта̄ вата̄йам̣ бхадда̄ кун̣д̣алакеса̄, йа̄ чатуппадикага̄тха̄васа̄не арахаттам̣ патта̄’’ти. саттха̄ там̣ ка̄ран̣ам̣ ат̣т̣хуппаттим̣ катва̄ тхерим̣ кхиппа̄бхин̃н̃а̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

бхадда̄ка̄пила̄нӣтхерӣваттху

244. дасаме пуббенива̄санти пуббе нивуттхаккхандхасанта̄нам̣ ануссарантӣнам̣ бхадда̄ ка̄пила̄нӣ агга̄ти дассети. са̄ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ саттху дхаммадесанам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ пуббенива̄сам̣ ануссарантӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ ануппанне буддхе ба̄ра̄н̣асийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ ган̣хитва̄ аттано са̄мибхагинийа̄ саддхим̣ калахам̣ каронтӣ та̄йа паччекабуддхасса пин̣д̣апа̄те динне, ‘‘айам̣ имасса пин̣д̣апа̄там̣ датва̄ аттано васам̣ ваттетӣ’’ти паччекабуддхасса хаттхато паттам̣ ган̣хитва̄ бхаттам̣ чхад̣д̣етва̄ калаласса пӯретва̄ ада̄си. маха̄джано ‘‘ба̄ла̄ айа’’нти гарахитва̄, ‘‘йа̄йа те саддхим̣ калахо като, тасса̄ кин̃чи на кароси, паччекабуддхо те ким̣ апараджджхатӣ’’ти а̄ха. са̄ тесам̣ вачанена ладжджа̄йама̄на̄ пуна паттам̣ гахетва̄ калалам̣ ха̄ретва̄ дховитва̄ гандхачун̣н̣ена уббат̣т̣етва̄ чатумадхурасса пӯретва̄ упари а̄ситтена падумагаббхаван̣н̣ена саппина̄ виджджотама̄нам̣ паччекабуддхасса хаттхе т̣хапетва̄ ‘‘йатха̄ айам̣ пин̣д̣апа̄то обха̄саджа̄то, евам̣ обха̄саджа̄там̣ ме сарӣрам̣ хотӯ’’ти паттханам̣ пат̣т̣хапесӣти саббам̣ маха̄кассапаттхерасса ваттхумхи вуттанайенева ведитаббам̣.

маха̄кассапаттхеро пана даккхин̣амаггам̣ гахетва̄ дасабаласса сантикам̣ бахупуттаканигродхамӯлам̣ гато, айам̣ бхадда̄ ка̄пила̄нӣ ва̄мамаггам̣ ган̣хитва̄ ма̄туга̄масса паббаджджа̄йа ананун̃н̃а̄табха̄вена парибба̄джика̄ра̄мам̣ агама̄си. йада̄ пана маха̄паджа̄патиготамӣ паббаджджан̃ча упасампадан̃ча лабхи, тада̄ са̄ тхерӣ тхерийа̄ сантике паббаджджан̃ча упасампадан̃ча лабхитва̄ апарабха̄ге випассана̄йа каммам̣ каронтӣ арахаттам̣ патва̄ пуббенива̄сан̃а̄н̣е чин̣н̣авасӣ ахоси. атха саттха̄ джетаване нисӣдитва̄ бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаресу т̣хапенто имам̣ тхерим̣ пуббенива̄сам̣ ануссарантӣнам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

бхадда̄качча̄на̄тхерӣваттху

245. ека̄дасаме маха̄бхин̃н̃а̄ппатта̄нанти махатийо абхин̃н̃а̄йо патта̄нам̣, бхадда̄ качча̄на̄, на̄ма агга̄ти дассети. екасса хи буддхасса чатта̄рова джана̄ маха̄бхин̃н̃а̄ хонти, на авасесаса̄вака̄. авасесаса̄вака̄ хи каппасатасахассамева ануссаритум̣ сакконти, на тато парам̣. маха̄бхин̃н̃а̄ппатта̄ пана каппасатасахасса̄дхикам̣ асан̇кхйеййам̣ ануссаранти. амха̄кампи саттху са̄сане две аггаса̄вака̄ ба̄кулаттхеро бхадда̄ качча̄на̄ти име чатта̄ро еттакам̣ ануссаритум̣ саккхим̣су. тасма̄ айам̣ тхерӣ маха̄бхин̃н̃а̄ппатта̄нам̣ агга̄ на̄ма джа̄та̄. бхадда̄ качча̄на̄ти тасса̄ на̄мам̣. бхаддакан̃чанасса хи уттамасуван̣н̣асса вийа тасса̄ сарӣраван̣н̣о ахоси, са̄ тасма̄ бхаддакан̃чана̄ти на̄мам̣ лабхи, са̄ паччха̄ качча̄на̄твева сан̇кхам̣ гата̄. ра̄хулама̄та̄йетам̣ адхивачанам̣.

са̄ хи падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе пат̣исандхим̣ гахетва̄ апарабха̄ге саттху дхаммакатхам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ маха̄бхин̃н̃а̄ппатта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де суппабуддхасаккасса гехе пат̣исандхим̣ ган̣хи, бхадда̄ качча̄на̄тисса̄ на̄мам̣ акам̣су.

са̄ вайаппатта̄ бодхисаттасса гехам̣ агама̄си. са̄ апарабха̄ге ра̄хулакума̄рам̣ на̄ма путтам̣ виджа̄йи. тасса джа̄тадивасева бодхисатто никкхамитва̄ бодхиман̣д̣е саббан̃н̃утам̣ патва̄ лока̄нуггахам̣ каронто анупуббена капилаваттхум̣ а̄гамма н̃а̄тӣнам̣ сан̇гахам̣ ака̄си. апарабха̄ге париниббуте суддходанамаха̄ра̄дже маха̄паджа̄патиготамӣ пан̃чахи ма̄туга̄масатехи саддхим̣ саттху сантике паббаджи. ра̄хулама̄та̄пи джанападакалйа̄н̣ӣпи тхерийа̄ сантикам̣ гантва̄ паббаджи. са̄ паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа бхаддакачча̄наттхерӣтвева па̄кат̣а̄ ахоси. са̄ апарабха̄ге випассанам̣ вад̣д̣хетва̄ арахаттам̣ патва̄ абхин̃н̃а̄су чин̣н̣авасӣ ахоси, екапаллан̇кена нисинна̄ ека̄ваджджанена каппасатасахасса̄дхикам̣ асан̇кхйеййам̣ ануссарати. тасса̄ тасмим̣ гун̣е па̄кат̣е джа̄те саттха̄ джетаване нисинно бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто имам̣ тхерим̣ маха̄бхин̃н̃а̄ппатта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

киса̄готамӣтхерӣваттху

246. два̄дасаме лӯкхачӣварадхара̄нанти тӣхи лӯкхехи саманна̄гатам̣ пам̣сукӯлам̣ дха̄рентӣнам̣, киса̄готамӣ, агга̄ти дассети. готамӣти тасса̄ на̄мам̣, тхокам̣ кисадха̄тукатта̄ пана киса̄готамӣти вуччати. айампи падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагехе ниббаттитва̄ саттху дхаммадесанам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ лӯкхачӣварадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де са̄ваттхийам̣ дуггатакуле ниббаттитва̄ вайаппаттака̄ле екам̣ кулам̣ агама̄си. таттха нам̣ ‘‘дуггатакуласса дхӣта̄’’ти парибхавим̣су.

са̄ апарабха̄ге путтам̣ виджа̄йи, атхасса̄ самма̄намакам̣су. со панасса̄ да̄рако а̄дха̄витва̄ паридха̄витва̄ кӣл̣анавайе т̣хито ка̄ламака̄си, тасса̄ соко удапа̄ди. са̄ ‘‘ахам̣ имасмим̣йева гехе хатала̄бхасакка̄ра̄ хутва̄ путтасса джа̄така̄лато пат̣т̣ха̄йа сакка̄рам̣ па̄пун̣им̣, име майхам̣ путтам̣ бахи чхад̣д̣етумпи ва̄йамеййу’’нти путтам̣ ан̇кена̄да̄йа ‘‘путтасса ме бхесаджджам̣ детха̄’’ти гехадва̄рапат̣ипа̄т̣ийа̄ вичарати. дит̣т̣хадит̣т̣хат̣т̣ха̄не манусса̄ ‘‘каттха те матакасса бхесаджджам̣ дит̣т̣хапубба’’нти па̄н̣им̣ пахаритва̄ париха̄сам̣ каронти. са̄ тесам̣ катха̄йа нева сан̃н̃аттим̣ гаччхати. атха нам̣ еко пан̣д̣итапурисо дисва̄, ‘‘айам̣ путтасокена читтавиккхепам̣ патта̄ бхависсати, етисса̄ пана бхесаджджам̣ на ан̃н̃о джа̄ниссати, дасабалова джа̄ниссатӣ’’ти чинтетва̄ евама̄ха – ‘‘амма, тава путтасса бхесаджджам̣ ан̃н̃о джа̄нанто на̄ма наттхи, садеваке пана локе аггапуггало дасабало дхуравиха̄ре васати, тасса сантикам̣ гантва̄ пуччха̄хӣ’’ти. са̄ ‘‘саччам̣ пурисо катхетӣ’’ти путтама̄да̄йа татха̄гатасса буддха̄сане нисиннавела̄йа парисапарийанте т̣хатва̄ ‘‘путтасса ме бхесаджджам̣ детха бхагава̄’’ти а̄ха.

саттха̄ тасса̄ упаниссайам̣ дисва̄ ‘‘бхаддакам̣ те готами катам̣ бхесаджджаттха̄йа идха̄гаччхантийа̄, гаччха нагарам̣ пависитва̄ кот̣ито пат̣т̣ха̄йа сакаланагарам̣ чаритва̄ йасмим̣ гехе кочи матапуббо наттхи, тато сиддхаттхакам̣ а̄хара̄’’ти а̄ха. са̄ ‘‘са̄дху, бханте’’ти тут̣т̣хама̄наса̄ антонагарам̣ пависитва̄ пат̣хамагехейева ‘‘дасабало мама путтасса бхесаджджаттха̄йа сиддхаттхакам̣ а̄хара̄пети, сиддхаттхакам̣ ме детха̄’’ти а̄ха. ‘‘ханда готамӣ’’ти нӣхаритва̄ адам̣су. ахам̣ евам̣ гахетум̣ на саккоми, имасмим̣ гехе кочи матапуббо на̄ма наттхӣти? ким̣ вадеси готами, ко идха матаке ган̣етум̣ саккотӣти? ‘‘тена хи алам̣ на̄хам̣ ган̣хисса̄ми, дасабало мам̣ йаттха матапуббо наттхи, тато нам̣ ган̣ха̄петӣ’’ти а̄ха. са̄ имина̄ва нийа̄мена татийагхарам̣ гантва̄ чинтеси – ‘‘сакаланагаре айамева нийа̄мо бхависсати, идам̣ хита̄нукампакена буддхена дит̣т̣хам̣ бхависсатӣ’’ти сам̣вегам̣ лабхитва̄ татова бахи никкхамитва̄ а̄макасуса̄нам̣ гантва̄ путтам̣ хаттхена гахетва̄, ‘‘путтака, ахам̣ имам̣ маран̣ам̣ тавева уппаннанти чинтесим̣, на панетам̣ тавева, маха̄джанаса̄дха̄ран̣о еса дхаммо’’ти ватва̄ путтам̣ а̄макасуса̄не чхад̣д̣етва̄ имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘на га̄мадхаммо но нигамасса дхаммо,

на ча̄пийам̣ екакуласса дхаммо;

саббасса локасса садевакасса,

есева дхаммо йадидам̣ аниччата̄’’ти. (апа. тхерӣ 2.3.82);

еван̃ча пана ватва̄ саттху сантикам̣ агама̄си. атха нам̣ саттха̄ ‘‘ладдхо те, готами, сиддхаттхако’’ти а̄ха. нит̣т̣хитам̣, бханте, сиддхаттхакена каммам̣, патит̣т̣хам̣ пана ме детха̄ти а̄ха. атхасса̄ саттха̄ дхаммападе имам̣ га̄тхама̄ха –

‘‘там̣ путтапасусамматтам̣, бйа̄саттаманасам̣ нарам̣;

суттам̣ га̄мам̣ махогхова, маччу а̄да̄йа гаччхатӣ’’ти. (дха. па. 287);

са̄ га̄тха̄парийоса̄не йатха̄т̣хита̄ва сота̄паттипхале патит̣т̣ха̄йа паббаджджам̣ йа̄чи, саттха̄ паббаджджам̣ ануджа̄ни. са̄ тиккхаттум̣ саттха̄рам̣ падаккхин̣ам̣ катва̄ вандитва̄ бхиккхуниупассайам̣ гантва̄ паббаджджан̃ча упасампадан̃ча лабхитва̄ начирассева йонисоманасика̄ре каммам̣ каронтӣ випассанам̣ вад̣д̣хеси. атхасса̄ саттха̄ имам̣ обха̄сага̄тхама̄ха –

‘‘йо ча вассасатам̣ джӣве, апассам̣ аматам̣ падам̣;

ека̄хам̣ джӣвитам̣ сеййо, пассато аматам̣ пада’’нти. (дха. па. 114);

са̄ га̄тха̄парийоса̄не арахаттам̣ патта̄ париккха̄равалан̃дже парамуккат̣т̣ха̄ хутва̄ тӣхи лӯкхехи саманна̄гатам̣ чӣварам̣ па̄рупитва̄ вичари. апарабха̄ге саттха̄ джетаване нисинно бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто имам̣ тхерим̣ лӯкхачӣварадхара̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

син̇га̄лакама̄та̄тхерӣваттху

247. терасаме саддха̄дхимутта̄нанти саддха̄лаккхан̣е абхинивит̣т̣ха̄нам̣, син̇га̄лакама̄та̄, агга̄ти дассети. айам̣ кира падумуттарабуддхака̄ле хам̣саватийам̣ кулагхаре ниббатта̄ саттху дхаммакатхам̣ сун̣антӣ саттха̄рам̣ екам̣ бхиккхуним̣ саддха̄дхимутта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапентам̣ дисва̄ адхика̄ракаммам̣ катва̄ там̣ т̣ха̄нантарам̣ паттхеси. са̄ каппасатасахассам̣ девамануссесу сам̣саритва̄ имасмим̣ буддхуппа̄де ра̄джагаханагаре сет̣т̣хикуле ниббатта̄ сама̄наджа̄тикам̣ кулам̣ гантва̄ екам̣ путтам̣ виджа̄йи, тасса син̇га̄лакакума̄роти на̄мам̣ акам̣су. са̄пи тенева ка̄ран̣ена син̇га̄лакама̄та̄ на̄ма джа̄та̄. са̄ екадивасам̣ саттху дхаммакатхам̣ сутва̄ пат̣иладдхасаддха̄ саттху сантикам̣ гантва̄ паббаджи. паббаджитака̄лато пат̣т̣ха̄йа саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ пат̣илабхи. са̄ дхаммассаванаттха̄йа виха̄рам̣ гантва̄ дасабаласса сарӣрасампаттим̣ олокайама̄на̄ва тит̣т̣хати. саттха̄ тасса̄ саддха̄лаккхан̣е абхинивит̣т̣хабха̄вам̣ н̃атва̄ саппа̄йам̣ катва̄ паса̄данӣйамева дхаммам̣ десеси. са̄пи тхерӣ саддха̄лаккхан̣амева дхурам̣ катва̄ арахаттам̣ па̄пун̣и. атха нам̣ саттха̄ апарабха̄ге джетаване нисӣдитва̄ бхиккхунийо пат̣ипа̄т̣ийа̄ т̣ха̄нантаре т̣хапенто имам̣ тхерим̣ саддха̄дхимутта̄нам̣ аггат̣т̣ха̄не т̣хапесӣти.

пан̃чамаваггаван̣н̣ана̄.

терасасуттапат̣иман̣д̣ита̄йа тхерипа̄л̣ийа̄ ван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.