1. екакапуггалапан̃н̃атти

1. катамо ча пуггало самайавимутто? идхекаччо пуггало ка̄лена ка̄лам̣ самайена самайам̣ ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ [пхасситва̄ (сӣ. пӣ.)] вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ екачче а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘самайавимутто’’.

2. катамо ча пуггало асамайавимутто? идхекаччо пуггало на хева кхо ка̄лена ка̄лам̣ самайена самайам̣ ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати, пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘асамайавимутто’’. саббепи арийапуггала̄ арийе вимоккхе асамайавимутта̄.

3. катамо ча пуггало куппадхаммо? идхекаччо пуггало ла̄бхӣ хоти рӯпасахагата̄нам̣ ва̄ арӯпасахагата̄нам̣ ва̄ сама̄паттӣнам̣. со ча кхо на ника̄мала̄бхӣ хоти на акиччхала̄бхӣ на акасирала̄бхӣ; на йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ тасса пуггаласса пама̄дама̄гамма та̄ сама̄паттийо куппеййум̣ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘куппадхаммо’’.

4. катамо ча пуггало акуппадхаммо? идхекаччо пуггало ла̄бхӣ хоти рӯпасахагата̄нам̣ ва̄ арӯпасахагата̄нам̣ ва̄ сама̄паттӣнам̣. со ча кхо ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ; йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ тасса пуггаласса пама̄дама̄гамма та̄ сама̄паттийо куппеййум̣ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘акуппадхаммо’’. саббепи арийапуггала̄ арийе вимоккхе акуппадхамма̄.

5. катамо ча пуггало париха̄надхаммо? идхекаччо пуггало ла̄бхӣ хоти рӯпасахагата̄нам̣ ва̄ арӯпасахагата̄нам̣ ва̄ сама̄паттӣнам̣. со ча кхо на ника̄мала̄бхӣ хоти на акиччхала̄бхӣ на акасирала̄бхӣ; на йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. т̣ха̄нам̣ кхо панетам̣ виджджати, йам̣ со пуггало пама̄дама̄гамма та̄хи сама̄паттӣхи париха̄йеййа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘париха̄надхаммо’’.

6. катамо ча пуггало апариха̄надхаммо? идхекаччо пуггало ла̄бхӣ хоти рӯпасахагата̄нам̣ ва̄ арӯпасахагата̄нам̣ ва̄ сама̄паттӣнам̣. со ча кхо ника̄мала̄бхӣ хоти акиччхала̄бхӣ акасирала̄бхӣ; йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. ат̣т̣ха̄наметам̣ анавака̄со йам̣ со пуггало пама̄дама̄гамма та̄хи сама̄паттӣхи париха̄йеййа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘апариха̄надхаммо’’. саббепи арийапуггала̄ арийе вимоккхе апариха̄надхамма̄.

7. катамо ча пуггало четана̄бхаббо? идхекаччо пуггало ла̄бхӣ хоти рӯпасахагата̄нам̣ ва̄ арӯпасахагата̄нам̣ ва̄ сама̄паттӣнам̣. со ча кхо на ника̄мала̄бхӣ хоти на акиччхала̄бхӣ на акасирала̄бхӣ; на йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. саче анусан̃четети, на париха̄йати та̄хи сама̄паттӣхи. саче на анусан̃четети, париха̄йати та̄хи сама̄паттӣхи – айам̣ вуччати пуггало ‘‘четана̄бхаббо’’.

8. катамо ча пуггало анураккхан̣а̄бхаббо? идхекаччо пуггало ла̄бхӣ хоти рӯпасахагата̄нам̣ ва̄ арӯпасахагата̄нам̣ ва̄ сама̄паттӣнам̣. со ча кхо на ника̄мала̄бхӣ хоти на акиччхала̄бхӣ на акасирала̄бхӣ; на йаттхиччхакам̣ йадиччхакам̣ йа̄ватиччхакам̣ сама̄паджджатипи вут̣т̣ха̄типи. саче анураккхати, на париха̄йати та̄хи сама̄паттӣхи. саче на анураккхати, париха̄йати та̄хи сама̄паттӣхи – айам̣ вуччати пуггало ‘‘анураккхан̣а̄бхаббо’’.

9. катамо ча пуггало путхуджджано? йасса пуггаласса тӣн̣и сам̣йоджана̄ни аппахӣна̄ни; на ча тесам̣ дхамма̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣ипанно – айам̣ вуччати пуггало ‘‘путхуджджано’’.

10. катамо ча пуггало готрабхӯ? йесам̣ дхамма̄нам̣ саманантара̄ арийадхаммасса авакканти хоти техи дхаммехи саманна̄гато – айам̣ вуччати пуггало ‘‘готрабхӯ’’.

11. катамо ча пуггало бхайӯпарато? сатта секкха̄ бхайӯпарата̄, йе ча путхуджджана̄ сӣлаванто. араха̄ абхайӯпарато.

12. катамо ча пуггало абхабба̄гамано? йе те пуггала̄ камма̄варан̣ена саманна̄гата̄, килеса̄варан̣ена саманна̄гата̄, випа̄ка̄варан̣ена саманна̄гата̄, ассаддха̄ аччхандика̄ дуппан̃н̃а̄ ел̣а̄, абхабба̄ нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣ – име вуччанти пуггала̄ ‘‘абхабба̄гамана̄’’.

13. катамо ча пуггало бхабба̄гамано? йе те пуггала̄ на камма̄варан̣ена саманна̄гата̄, на килеса̄варан̣ена саманна̄гата̄, на випа̄ка̄варан̣ена саманна̄гата̄, саддха̄ чхандика̄ пан̃н̃аванто [пан̃н̃аванта̄ (сӣ.)] анел̣а̄, бхабба̄ нийа̄мам̣ оккамитум̣ кусалесу дхаммесу самматтам̣ – име вуччанти пуггала̄ ‘‘бхабба̄гамана̄’’.

14. катамо ча пуггало нийато? пан̃ча пуггала̄ а̄нантарика̄, йе ча миччха̄дит̣т̣хика̄ нийата̄, ат̣т̣ха ча арийапуггала̄ нийата̄. авасеса̄ пуггала̄ анийата̄.

15. катамо ча пуггало пат̣ипаннако? чатта̄ро маггасаман̇гино пуггала̄ пат̣ипаннака̄, чатта̄ро пхаласаман̇гино пуггала̄ пхале т̣хита̄.

16. катамо ча пуггало самасӣсӣ? йасса пуггаласса апуббам̣ ачаримам̣ а̄савапарийа̄да̄нан̃ча хоти джӣвитапарийа̄да̄нан̃ча – айам̣ вуччати пуггало ‘‘самасӣсӣ’’.

17. катамо ча пуггало т̣хитакаппӣ? айан̃ча пуггало сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно асса, каппасса ча уд̣д̣айханавела̄ асса, нева та̄ва каппо уд̣д̣айхеййа йа̄ва̄йам̣ пуггало на сота̄паттипхалам̣ саччхикароти. айам̣ вуччати пуггало ‘‘т̣хитакаппӣ’’. саббепи маггасаман̇гино пуггала̄ т̣хитакаппино.

18. катамо ча пуггало арийо? ат̣т̣ха арийапуггала̄ арийа̄. авасеса̄ пуггала̄ анарийа̄.

19. катамо ча пуггало секкхо? чатта̄ро маггасаман̇гино тайо пхаласаман̇гино пуггала̄ ‘‘секкха̄’’. араха̄ асеккхо. авасеса̄ пуггала̄ невасеккхана̄секкха̄.

20. катамо ча пуггало тевиджджо? тӣхи виджджа̄хи саманна̄гато пуггало ‘‘тевиджджо’’.

21. катамо ча пуггало чхал̣абхин̃н̃о? чхахи абхин̃н̃а̄хи саманна̄гато пуггало ‘‘чхал̣абхин̃н̃о’’.

22. катамо ча пуггало самма̄самбуддхо? идхекаччо пуггало пуббе анануссутесу дхаммесу са̄мам̣ сачча̄ни абхисамбуджджхати; таттха ча саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣а̄ти, балесу ча васӣбха̄вам̣ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘самма̄самбуддхо’’.

23. катамо ча пуггало паччекасамбуддхо? идхекаччо пуггало пуббе анануссутесу дхаммесу са̄мам̣ сачча̄ни абхисамбуджджхати; на ча таттха саббан̃н̃утам̣ па̄пун̣а̄ти, на ча балесу васӣбха̄вам̣ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘паччекасамбуддхо’’.

24. катамо ча пуггало убхатобха̄гавимутто? идхекаччо пуггало ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати; пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘убхатобха̄гавимутто’’.

25. катамо ча пуггало пан̃н̃а̄вимутто? идхекаччо пуггало на хева кхо ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати; пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. айам̣ вуччати пуггало ‘‘пан̃н̃а̄вимутто’’.

26. катамо ча пуггало ка̄йасаккхӣ? идхекаччо пуггало ат̣т̣ха вимоккхе ка̄йена пхуситва̄ вихарати; пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ екачче а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти. айам̣ вуччати пуггало ‘‘ка̄йасаккхӣ’’.

27. катамо ча пуггало дит̣т̣хиппатто? идхекаччо пуггало ‘‘идам̣ дуккха’’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккхасамудайо’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккханиродхо’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. татха̄гатаппаведита̄ часса дхамма̄ пан̃н̃а̄йа водит̣т̣ха̄ хонти вочарита̄. пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ екачче а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘дит̣т̣хиппатто’’.

28. катамо ча пуггало саддха̄вимутто? идхекаччо пуггало ‘‘идам̣ дуккха’’нти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккхасамудайо’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккханиродхо’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти, ‘‘айам̣ дуккханиродхага̄минӣ пат̣ипада̄’’ти йатха̄бхӯтам̣ паджа̄на̄ти. татха̄гатаппаведита̄ часса дхамма̄ пан̃н̃а̄йа водит̣т̣ха̄ хонти вочарита̄. пан̃н̃а̄йа часса дисва̄ екачче а̄сава̄ париккхӣн̣а̄ хонти, но ча кхо йатха̄ дит̣т̣хиппаттасса – айам̣ вуччати пуггало ‘‘саддха̄вимутто’’.

29. катамо ча пуггало дхамма̄нуса̄рӣ? йасса пуггаласса сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипаннасса пан̃н̃индрийам̣ адхиматтам̣ хоти, пан̃н̃а̄ва̄хим̣ пан̃н̃а̄пуббан̇гамам̣ арийамаггам̣ бха̄вети – айам̣ вуччати пуггало ‘‘дхамма̄нуса̄рӣ’’. сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно пуггало дхамма̄нуса̄рӣ пхале т̣хито дит̣т̣хиппатто.

30. катамо ча пуггало саддха̄нуса̄рӣ? йасса пуггаласса сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипаннасса саддхиндрийам̣ адхиматтам̣ хоти, саддха̄ва̄хим̣ саддха̄пуббан̇гамам̣ арийамаггам̣ бха̄вети – айам̣ вуччати пуггало ‘‘саддха̄нуса̄рӣ’’. сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно пуггало саддха̄нуса̄рӣ пхале т̣хито саддха̄вимутто.

31. катамо ча пуггало саттаккхаттупарамо? идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йано [самбодхипара̄йан̣о (сӣ. ка.)]. со саттаккхаттум̣ деве ча ма̄нусе ча сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘саттаккхаттупарамо’’.

32. катамо ча пуггало колан̇коло? идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йано. со две ва̄ тӣн̣и ва̄ кула̄ни сандха̄витва̄ сам̣саритва̄ дуккхассантам̣ кароти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘колан̇коло’’.

33. катамо ча пуггало екабӣджӣ? идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ сота̄панно хоти авинипа̄тадхаммо нийато самбодхипара̄йано. со екам̣йева ма̄нусакам̣ бхавам̣ ниббаттетва̄ дуккхассантам̣ кароти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘екабӣджӣ’’.

34. катамо ча пуггало сакада̄га̄мӣ? идхекаччо пуггало тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ ра̄гадосамоха̄нам̣ танутта̄ сакада̄га̄мӣ хоти, сакидева имам̣ локам̣ а̄гантва̄ дуккхассантам̣ кароти – айам̣ вуччати пуггало ‘‘сакада̄га̄мӣ’’.

35. катамо ча пуггало ана̄га̄мӣ? идхекаччо пуггало пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти, таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘ана̄га̄мӣ’’.

36. катамо ча пуггало антара̄паринибба̄йӣ? идхекаччо пуггало пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти, таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. со упапаннам̣ ва̄ саманантара̄ аппаттам̣ ва̄ вемаджджхам̣ а̄йуппама̄н̣ам̣ арийамаггам̣ сан̃джанети упарит̣т̣хима̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘антара̄паринибба̄йӣ’’.

37. катамо ча пуггало упахаччапаринибба̄йӣ? идхекаччо пуггало пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти, таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. со атиккамитва̄ вемаджджхам̣ а̄йуппама̄н̣ам̣ упахачча ва̄ ка̄лакирийам̣ [ка̄лам̣ кирийам̣ (ка.)] арийамаггам̣ сан̃джанети упарит̣т̣хима̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘упахаччапаринибба̄йӣ’’.

38. катамо ча пуггало асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ? идхекаччо пуггало пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти, таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. со асан̇кха̄рена арийамаггам̣ сан̃джанети упарит̣т̣хима̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘асан̇кха̄рапаринибба̄йӣ’’.

39. катамо ча пуггало сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ? идхекаччо пуггало пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти, таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. со сасан̇кха̄рена арийамаггам̣ сан̃джанети упарит̣т̣хима̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘сасан̇кха̄рапаринибба̄йӣ’’.

40. катамо ча пуггало уддхам̣сото аканит̣т̣хага̄мӣ? идхекаччо пуггало пан̃чаннам̣ орамбха̄гийа̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ париккхайа̄ опапа̄тико хоти, таттха паринибба̄йӣ ана̄ваттидхаммо тасма̄ лока̄. со авиха̄ чуто атаппам̣ гаччхати, атаппа̄ чуто судассам̣ гаччхати, судасса̄ чуто судассим̣ гаччхати, судассийа̄ чуто аканит̣т̣хам̣ гаччхати; аканит̣т̣хе арийамаггам̣ сан̃джанети упарит̣т̣хима̄нам̣ сам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа – айам̣ вуччати пуггало ‘‘уддхам̣сото аканит̣т̣хага̄мӣ’’.

41. катамо ча пуггало сота̄панно сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно? тин̣н̣ам̣ сам̣йоджана̄нам̣ паха̄на̄йа пат̣ипанно пуггало сота̄паттипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно. йасса пуггаласса тӣн̣и сам̣йоджана̄ни пахӣна̄ни – айам̣ вуччати пуггало ‘‘сота̄панно’’.

42. ка̄мара̄габйа̄па̄да̄нам̣ танубха̄ва̄йа пат̣ипанно пуггало сакада̄га̄мипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно. йасса пуггаласса ка̄мара̄габйа̄па̄да̄ танубхӯта̄ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘сакада̄га̄мӣ’’.

43. ка̄мара̄габйа̄па̄да̄нам̣ анавасесаппаха̄на̄йа пат̣ипанно пуггало ана̄га̄мипхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно. йасса пуггаласса ка̄мара̄габйа̄па̄да̄ анавасеса̄ пахӣна̄ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘ана̄га̄мӣ’’.

44. рӯпара̄гаарӯпара̄гама̄науддхаччаавиджджа̄йа анавасесаппаха̄на̄йа пат̣ипанно пуггало арахаттапхаласаччхикирийа̄йа пат̣ипанно. йасса пуггаласса рӯпара̄го арӯпара̄го ма̄но уддхаччам̣ авиджджа̄ анавасеса̄ пахӣна̄ – айам̣ вуччати пуггало ‘‘араха̄’’.

екаканиддесо.