8. а̄ран̃н̃икан̇гакатха̄ван̣н̣ана̄
31. га̄мантасена̄санам̣ паха̄йа аран̃н̃е арун̣ам̣ ут̣т̣ха̄петаббанти еттха га̄мантам̣, аран̃н̃ан̃ча сарӯпато дассетум̣ ‘‘таттха саддхим̣ упача̄рена̄’’тиа̄ди а̄раддхам̣. таттха га̄мапарийа̄паннатта̄ га̄мантасена̄санасса ‘‘га̄мойева га̄мантасена̄сана’’нти вуттам̣. йо кочи саттхопи га̄мо на̄ма̄ти самбандхо. индакхӣла̄ти умма̄ра̄. тасса̄ти лед̣д̣упа̄тасса. винайапарийа̄йена аран̃н̃алаккхан̣ам̣ адинна̄да̄напа̄ра̄джике (па̄ра̄. 92) а̄гатам̣. таттха хи ‘‘га̄ма̄ ва̄ аран̃н̃а̄ ва̄’’ти анавасесато аваха̄рат̣т̣ха̄напариггахе тадубхайам̣ асан̇карато дассетум̣ ‘‘т̣хапетва̄ га̄ман̃ча̄’’тиа̄ди вуттам̣. га̄мӯпача̄ро хи локе га̄масан̇кхамева гаччхатӣти. ниппарийа̄йато пана га̄мавинимуттам̣ т̣ха̄нам̣ аран̃н̃амева хотӣти абхидхамме (вибха. 529) га̄ма̄ ‘‘никкхамитва̄ бахи индакхӣла̄, саббаметам̣ аран̃н̃а’’нти вуттам̣. суттантикапарийа̄йена а̄ран̃н̃акасиккха̄паде (па̄ра̄. 654) ‘‘пан̃чадханусатикам̣ паччхима’’нти а̄гатам̣ а̄ран̃н̃икам̣ бхиккхум̣ сандха̄йа. на хи со винайапарийа̄йике ‘‘аран̃н̃е васанато а̄ран̃н̃ико пантасена̄сано’’ти сутте вутто. айан̃ча суттасам̣ван̣н̣ана̄ти идха саббаттха суттантакатха̄ва пама̄н̣ам̣. тасма̄ таттха а̄гатамева лаккхан̣ам̣ гахетаббанти дассенто ‘‘там̣ а̄ропитена а̄чарийадхануна̄’’тиа̄дина̄ минанавидхим̣ а̄ха. тенева хи маджджхимат̣т̣хакатха̄найова (ма. ни. ат̣т̣ха. 1.296) идаметтха пама̄н̣анти ча вутто.
тато тато магганти таттха таттха кхуддакамаггам̣ пидахати. дхутан̇гасуддхикена дхутан̇гасодханапасутена. йатха̄париччхинне ка̄лети уккат̣т̣хасса тайопи утӯ, маджджхимасса две, мудукасса еко уту. таттхапи дхутан̇гам̣ на бхиджджати саусса̄хатта̄. нипаджджитва̄ гамисса̄ма̄ти читтасса ситхилабха̄вена дхутан̇гам̣ бхиджджатӣти вуттам̣. аран̃н̃асан̃н̃ам̣ манаси каронтоти ‘‘ахам̣ вивекава̄сам̣ васисса̄ми, йатха̄ладдхова ка̄йавивеко са̄ттхако ка̄таббо’’ти манасика̄расаббха̄вато ‘‘бхаббо…пе… раккхиту’’нти вуттам̣. асса а̄ран̃н̃икасса читтам̣ на виккхипанти а̄па̄тхаманупагаманато. вигатасанта̄со хоти вивекапаричайато. джӣвитаникантим̣ джахати бахупариссайе аран̃н̃е нива̄сенева маран̣абхайасса дӯрӣкаран̣ато. павивекасукхарасам̣ асса̄дети анубхавати джанасам̣сагга̄бха̄вато. а̄ра̄дхайантоти анунайанто. йатха̄нусит̣т̣хам̣ пат̣ипаттийа̄ вивекасса адхит̣т̣ха̄набха̄вато а̄ран̃н̃икан̇гайогино ва̄ханасадисанти катва̄ вуттам̣ ‘‘авасесадхута̄йудхо’’ти, авасит̣т̣хадхутадхамма̄йудхоти аттхо.
ити а̄ран̃н̃икан̇гакатха̄ван̣н̣ана̄.