10. а̄руппаниддесаван̣н̣ана̄
пат̣хама̄руппаван̣н̣ана̄
275. уддит̣т̣хесӯти ‘‘чатта̄ро а̄руппа̄’’ти евам̣ уддит̣т̣хесу, ниддха̄ран̣е четам̣ бхуммам̣. тенева̄ха ‘‘чатӯсу а̄руппесӯ’’ти. таттха рӯпавивекена арӯпам̣, арӯпамева а̄руппам̣ джха̄нам̣, идха пана тадаттхам̣ каммат̣т̣ха̄нам̣ адхиппетам̣. там̣ бха̄ветука̄мо чатуттхаджджха̄нам̣ уппа̄детӣти самбандхо. рӯпа̄дхикаран̣анти рӯпахету. хетуаттхо хи еттха адхикаран̣а-саддо ‘‘ка̄ма̄дхикаран̣а’’нтиа̄дӣсу (ма. ни. 1.168-169) вийа. дан̣д̣анат̣т̣хена дан̣д̣о, муггара̄ди. парапӣл̣а̄дхиппа̄йена тасса а̄да̄нам̣ дан̣д̣а̄да̄нам̣. сатта̄нам̣ сасанат̣т̣хена саттхам̣, а̄вудхам̣. бхан̣д̣анам̣ калахо. виродхо виггахо. на̄на̄ва̄до вива̄до. етанти йатха̄вуттам̣ дан̣д̣а̄да̄на̄дикам̣. саббасоти анавасесато. а̄руппе арӯпабха̄ве, а̄руппе ва̄ бхаве. рӯпа̄нам̣йева̄ти дит̣т̣ха̄дӣнава̄нам̣ рӯпа̄нам̣йева, на арӯпа̄нанти адхиппа̄йо. ниббида̄йа̄ти виккхамбханавасена ниббинданаттха̄йа. вира̄га̄йа̄ти вираджджанаттха̄йа. ниродха̄йа̄ти нируджджханаттха̄йа. саббаметам̣ саматиккамам̣ сандха̄йа вуттам̣. дан̣д̣а̄да̄на̄дӣнанти а̄ди-саддена адинна̄да̄на̄дикам̣ саббам̣ рӯпахетукам̣ анаттхам̣ сан̇ган̣ха̄ти, на идха па̄л̣ийам̣ а̄гатамева̄ти дат̣т̣хаббам̣. караджарӯпети йатха̄вутта̄дӣнава̄дхикаран̣абха̄вайогйам̣ дассетум̣ вуттам̣, ол̣а̄рикарӯпети аттхо. а̄дӣнаванти досам̣. тасса̄ти рӯпасса. а̄локоти ван̣н̣ависесо ева̄ти таттха паваттам̣ пат̣ибха̄ганимиттам̣ уггха̄т̣етва̄ сийа̄ а̄ка̄санимиттам̣ уггахетум̣, на пана париччхинна̄ка̄сакасин̣ам̣ уггха̄т̣етва̄. тасса хи уггха̄т̣ана̄ на̄ма рӯпанимиттенева сийа̄ти а̄ха ‘‘т̣хапетва̄ париччхинна̄ка̄сакасин̣ам̣ навасӯ’’ти. кечи пана ‘‘а̄локакасин̣ампи т̣хапетва̄ ат̣т̣хасӯ’’ти ваданти, тасса пана т̣хапане ка̄ран̣ам̣ на диссати, караджарӯпам̣ атиккантам̣ хоти тасса ана̄ламбанато.
йади евам̣ касма̄ ‘‘чатуттхаджджха̄навасена̄’’ти вуттам̣. нану пат̣хамаджджха̄на̄дӣнипи тасса ана̄ламбанавасенева паваттанти пат̣ибха̄ганимитта̄рамман̣атта̄? саччаметам̣, ол̣а̄рикан̇гаппаха̄нато пана сантасабха̄вена а̄нен̃джаппаттена чатуттхаджджха̄нена атиккантам̣ сут̣т̣ху атиккантам̣ на̄ма хотӣти ‘‘чатуттхаджджха̄навасена̄’’ти вуттам̣. кечи ‘‘асса̄сапасса̄са̄нам̣ нируджджханато, ка̄мадха̄тусаматиккаманато ча̄’’ти ваданти, там̣ ака̄ран̣ам̣, итаресам̣ читтасамут̣т̣ха̄нарӯпа̄нам̣ самбхавато, хет̣т̣химаджджха̄на̄нан̃ча ака̄мадха̄тусам̣ваттанӣйато. таппат̣ибха̄гамева̄ти караджарӯпапат̣ибха̄гамева нимиттагга̄хасамбхавато. садисан̃ча на̄ма там̣ на хоти, тасма̄ ким̣ тасса саматиккаманена̄ти ануйогам̣ сандха̄йа ‘‘катхам̣? йатха̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха катханти катхетукамйата̄пуччха̄. йатха̄ти опамматтхе нипа̄то. лекха̄читтанти ка̄л̣аван̣н̣а̄дина̄ катапарикамма̄йа лекха̄йа читтам̣. пхалитантаранти виварам̣. дисва̄ти дӯрато дисва̄. сама̄нарӯпасаддасамуда̄ча̄ранти садисарӯпасан̣т̣ха̄насараппайогам̣.
а̄рамман̣авасена̄ти ‘‘мама чаккху собханам̣, мама ка̄йо тхиро, мама париккха̄ра̄ сундара̄’’ти евам̣ а̄рамман̣акаран̣авасена. караджарӯпасаман̇гика̄лоти аттано аттабха̄варӯпена чева а̄рамман̣арӯпена ча саманна̄гатака̄ло. тампӣти касин̣арӯпассапи. са̄миаттхе хи идам̣ упайогавачанам̣. бхайасанта̄саадассанака̄мата̄ вийа саматиккамитука̄мата̄ти йоджана̄. идан̃ча йатха̄вутта̄нам̣ ниббида̄вира̄ганиродха̄нам̣ са̄дха̄ран̣авачанам̣. те хи тайо апеккхитва̄ бхайасанта̄саадассанака̄мата̄ вутта̄. еко кира сунакхо ване сӯкарена пахат̣аматто пала̄то, со арӯпадассанавела̄йа бхаттапачанауккхалим̣ дӯрато дисва̄ сӯкарасан̃н̃а̄йа бхӣто уттасанто пала̄йи, писа̄чабхӣруко пурисо раттибха̄ге апаричите десе маттхакаччхиннам̣ та̄лаккхандхам̣ дисва̄ писа̄часан̃н̃а̄йа бхӣто уттасанто муччхито папати, там̣ сандха̄йа вуттам̣ ‘‘сӯкара̄…пе… ведитабба̄’’ти.
276. еванти йатха̄вуттам̣ опамматтхам̣ нигаменто а̄ха. соти йога̄вачаро. тасмим̣ джха̄не а̄дӣнавам̣ пассатӣти самбандхо. рӯпанти касин̣арӯпам̣. сантавимоккхатоти арӯпаджджха̄нато. та̄ни хи ‘‘йе те санта̄ вимоккха̄ атиккамма рӯпе а̄руппа̄’’тиа̄дӣсу (а. ни. 8.72; 10.9) сантавимоккха̄ти а̄гата̄. сантата̄сиддхи часса ануссутито дат̣т̣хабба̄. йатхева̄ти ева-ка̄рена йена пака̄рена етам̣ рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄нам̣ дуван̇гикам̣, евам̣ а̄руппа̄нипӣти упеккха̄читтекаггата̄васена дуван̇гикаттам̣ дассети, на татийаджджха̄не вийа дуван̇гиката̄маттам̣. нану четтха̄пи дуван̇гиката̄маттамева бхӯмибхедатоти? на̄йам̣ досо упамопамеййабха̄васса бхинна̄дхикаран̣ато.
таттха̄ти тасмим̣ рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄не. никантинти апеккхам̣. парийа̄да̄йа̄ти а̄дӣнавадассанена тасмим̣ джха̄не кхепетва̄, анапеккхо хутва̄ти аттхо. сантато манасикаран̣енева пан̣ӣтато, сукхумато ча манасика̄ро сиддхо хотӣти а̄ха ‘‘сантато анантато манаси каритва̄’’ти. паттхаритва̄ти пагева вад̣д̣хитам̣, тада̄ вад̣д̣ханавасена ва̄ паттхаритва̄. тена̄ти касин̣арӯпена. уггха̄т̣ети касин̣анти рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄насса а̄рамман̣абхӯтам̣ патхавӣкасин̣а̄дикасин̣арӯпам̣ апанети. уггха̄т̣анавидхим̣ пана дассенто ‘‘уггха̄т̣енто хӣ’’тиа̄дима̄ха. таттха сам̣веллетӣти пат̣исам̣харати. ан̃н̃адаттхӯти екам̣сена. нева уббат̣т̣атӣти нева ут̣т̣хахати. на виват̣т̣атӣти на виниват̣т̣ати. имасса̄ти имасса касин̣арӯпасса. аманасика̄ранти манаси акаран̣ам̣ ачинтанам̣. манасика̄ран̃ча пат̣ичча̄ти ‘‘а̄ка̄со а̄ка̄со’’ти бха̄вана̄манасика̄ран̃ча нисса̄йа. идам̣ вуттам̣ хоти – рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄насса а̄рамман̣абхӯтам̣ касин̣арӯпам̣ на саббена саббам̣ манаси карото, тена ча пхут̣т̣хока̄сам̣ ‘‘а̄ка̄со а̄ка̄со’’ти манаси карото йада̄ там̣ бха̄вана̄нубха̄вена а̄ка̄сам̣ хутва̄ упат̣т̣ха̄ти, тада̄ со касин̣ам̣ уггха̄т̣ети на̄ма, тан̃ча тена уггха̄т̣итам̣ на̄ма хотӣти. тена̄ха ‘‘касин̣уггха̄т̣има̄ка̄саматтам̣ пан̃н̃а̄йатӣ’’ти. саббаметанти тивидхампетам̣ екамева парийа̄йабха̄вато.
‘‘нӣваран̣а̄ни виккхамбхантӣ’’ти касма̄ вуттам̣? нану рӯпа̄вачарапат̣хамаджджха̄насса упача̄раккхан̣ейева нӣваран̣а̄ни виккхамбхита̄ни, тато пат̣т̣ха̄йа часса на несам̣ парийут̣т̣ха̄нам̣. йади сийа̄, джха̄нато париха̄йеййа? йам̣ панеке ваданти ‘‘аттхева сукхума̄ни арӯпаджджха̄навиккхамбханеййа̄ни нӣваран̣а̄ни, та̄ни сандха̄йетам̣ вутта’’нти, там̣ тесам̣ матиматтам̣. на хи махаггатакусалесу локуттаракусалесу вийа одхисо паха̄нам̣ на̄ма аттхи. йо пана рӯпа̄вачарехи а̄руппа̄нам̣ ул̣а̄рапхалата̄дивисесо, со бха̄вана̄висесена сантатарапан̣ӣтатарабха̄вена тесуйева пуримапуримехи паччхимапаччхима̄нам̣ вийа̄ти дат̣т̣хаббам̣. ‘‘виккхамбхантӣ’’ти пана вачанам̣ ван̣н̣абхан̣анавасена вуттам̣. татха̄ хи ан̃н̃аттха̄пи хет̣т̣ха̄ пахӣна̄нам̣ упари паха̄нам̣ вуччати. йе пана ‘‘саббе кусала̄ дхамма̄ саббесам̣ акусала̄нам̣ пат̣ипаккха̄ти катва̄ евам̣ вутта’’нти ваданти, техи дутийаджджха̄нӯпача̄ра̄дӣсу нӣваран̣авиккхамбхана̄вачанасса ка̄ран̣ам̣ ваттаббам̣. сати сантит̣т̣хатӣти а̄ка̄санимитта̄рамман̣а̄ сати самма̄ сӯпат̣т̣хита̄ хутва̄ тит̣т̣хати. сатисӣсена четтха упача̄раджджха̄на̄нугун̣а̄нам̣ саддха̄пан̃чама̄нам̣ сакиччайогам̣ дассети. упача̄рена̄ти упача̄раджджха̄нена. идха̄пӣти рӯпа̄вачарачатуттхаджджха̄нам̣ сандха̄йа сампин̣д̣анам̣. там̣ хи упеккха̄ведана̄сампайуттам̣. сесанти ‘‘сеса̄ни ка̄ма̄вачара̄нӣ’’тиа̄ди. йам̣ идха ваттаббамавуттам̣, там̣ пана патхавӣкасин̣аниддесе (висуддхи. 1.51 а̄дайо) вуттанайа̄нуса̄рена ведитаббанти а̄ха ‘‘патхавӣкасин̣е вуттанайамева̄’’ти.
евам̣ йам̣ таттха ависит̣т̣хам̣, там̣ атидиситва̄ ида̄ни висит̣т̣хам̣ дассетум̣ ‘‘айам̣ пана висесо’’тиа̄дима̄ха. йа̄наппутол̣и кумбхимукха̄дӣнанти огун̣т̣ханасивика̄дийа̄на̄нам̣ мукхам̣ йа̄намукхам̣, путол̣ийа̄ кхуддакадва̄расса мукхам̣ путол̣имукхам̣, кумбхимукханти паччекам̣ мукха-саддо самбандхитаббо. а̄ка̄сам̣йева йа̄намукха̄дипариччхиннам̣. парикаммаманасика̄рена̄ти парикаммабхӯтена манасика̄рена упача̄раджджха̄нена. парикаммам̣ ануломам̣ упача̄роти ча анаттхантаран̃хетам̣. пеккхама̄но арӯпа̄вачараджджха̄начаккхуна̄.
277. сабба̄ка̄рена̄ти рӯпанимиттам̣ дан̣д̣а̄да̄насамбхавадассана̄дина̄ саббена рӯпадхаммесу, патхавӣкасин̣а̄дирӯпанимиттесу, тада̄рамман̣аджджха̄несу ча досадассана̄ка̄рена, тесу ева ва̄ рӯпа̄дӣсу никантиппаха̄наана̄ваджджитука̄мата̄дина̄. рӯпаджджха̄нампи рӯпанти вуччати уттарападалопена ‘‘рӯпӯпапаттийа̄ маггам̣ бха̄ветӣ’’тиа̄дӣсу (дха. са. 160; вибха. 625) йатха̄ рӯпабхаво рӯпам̣. рӯпӣти хи рӯпаджджха̄нала̄бхӣти аттхо. а̄рамман̣ампи касин̣арӯпам̣ рӯпанти вуччати пуримападалопена йатха̄ ‘‘девадатто датто’’ти. рӯпа̄ни пассатӣти касин̣арӯпа̄ни джха̄начаккхуна̄ пассатӣти аттхо. тасма̄ти йасма̄ уттарападалопена, пуримападалопена ча йатха̄ккамам̣ рӯпаджджха̄накасин̣арӯпесу рӯпавоха̄ро диссати, тасма̄. рӯпе рӯпаджджха̄не там̣сахагата̄ сан̃н̃а̄ рӯпасан̃н̃а̄. тада̄рамман̣асса ча̄ти ча-саддена йатха̄вуттам̣ рӯпа̄вачараджджха̄нам̣ сампин̣д̣ети, тена па̄л̣ийам̣ ‘‘рӯпасан̃н̃а̄на’’нти сарӯпекасесена ниддесо катоти дассети. вира̄га̄ти джигуччханато. ниродха̄ти таппат̣ибандхачхандара̄гавиккхамбханена ниродханато. вуттамеваттхам̣ па̄кат̣атарам̣ ка̄тум̣ ‘‘ким̣ вуттам̣ хотӣ’’тиа̄ди вуттам̣. тасса сабба̄ка̄рена вира̄га̄ анавасеса̄нам̣ ниродха̄ти евам̣ ва̄ еттха йоджана̄ ка̄табба̄.
‘‘а̄рамман̣е авираттасса сан̃н̃а̄саматиккамо на хотӣ’’ти идам̣ йасма̄ има̄ни джха̄на̄ни а̄рамман̣а̄тиккамена паттабба̄ни, на ан̇га̄тиккамена̄ти катва̄ вуттам̣. йасма̄ панеттха сан̃н̃а̄саматиккамо а̄рамман̣асаматиккамена вина̄ на хоти, тасма̄ ‘‘саматикканта̄су ча сан̃н̃а̄су а̄рамман̣ам̣ саматиккантамева хотӣ’’ти а̄ха. аватва̄ вуттоти самбандхо. сама̄паннасса̄тиа̄дӣсу кусаласан̃н̃а̄васена сама̄паннаггахан̣ам̣, випа̄касан̃н̃а̄васена упапаннаггахан̣ам̣, кирийа̄сан̃н̃а̄васена дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄раггахан̣ам̣. арахато хи джха̄на̄ни висесато дит̣т̣хадхаммасукхавиха̄ро. йади сан̃н̃а̄саматиккамасса ануниппха̄диа̄рамман̣асаматиккамо вибхан̇ге ча авутто, атха касма̄ идха гахитоти ануйогам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘йасма̄ пана̄’’тиа̄ди. а̄рамман̣асаматиккамавасена̄пи айаматтхаван̣н̣ана̄ ката̄, ‘‘тада̄рамман̣асса четам̣ адхивачана’’нтиа̄дина̄ вибхан̇ге вийа сан̃н̃а̄саматиккамамева аватва̄ти адхиппа̄йо.
278. пат̣игха̄тена̄ти пат̣ихананена висайӣвисайасамодха̄нена. аттхан̇гама̄тиа̄дӣсу пуримам̣ пуримам̣ паччхимасса паччхимасса аттхавачанам̣, тасма̄ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ аттхан̇гамо джха̄насаман̇гика̄ле ануппаттӣти тасса идхева гахан̣е ка̄ран̣ам̣ ануйогамукхена дассетум̣ ‘‘ка̄ман̃чета̄’’тиа̄ди вуттам̣. усса̄хаджананаттхам̣ пат̣ипаджджанака̄нам̣. ета̄сам̣ пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣. еттха пат̣хама̄руппакатха̄йам̣. вачанам̣ аттхан̇гамавасена.
ким̣ ва̄ пасам̣са̄киттанена, пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ пана аттхан̇гамо идхева ваттаббатта̄ вуттоти дассетум̣ ‘‘атха ва̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха сабха̄вадхаммасса абха̄во на̄ма пат̣ипаккхена пахӣната̄йа ва̄ паччайа̄бха̄вена ва̄. тесу рӯпаджджха̄насаман̇гино пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ абха̄во паччайа̄бха̄ваматтена, на пат̣ипаккха̄дхигамена̄ти дассенто а̄ха ‘‘кин̃ча̄пӣ’’тиа̄ди. таттха та̄ти пат̣игхасан̃н̃а̄. рӯпа̄вачаранти рӯпа̄вачараджджха̄нам̣. сама̄паннасса̄ти сама̄паджджитва̄ вихарантасса. кин̃ча̄пи на сантӣти йоджана̄. на пахӣнатта̄ на сантӣти на тада̄ пат̣игхасан̃н̃а̄ пахӣнабха̄вена на санти на̄ма. таттха ка̄ран̣ама̄ха ‘‘на хи рӯпавира̄га̄йа рӯпа̄вачарабха̄вана̄ сам̣ваттатӣ’’ти. нану ча пат̣игхасан̃н̃а̄пи арӯпадхамма̄ ева̄ти чоданам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘рӯпа̄йатта̄ ча ета̄сам̣ паваттӣ’’ти. айам̣ пана бха̄вана̄ти арӯпабха̄ванама̄ха. дха̄ретунти авадха̄ретум̣. идха̄ти арӯпаджджха̄не. а̄нен̃джа̄бхисан̇кха̄равачана̄дӣхи а̄нен̃джата̄. ‘‘йе те санта̄ вимоккха̄ атиккамма рӯпе а̄руппа̄’’тиа̄дина̄ (а. ни. 8.72; 10.9) сантавимоккхата̄ ча вутта̄.
279. досадассанапуббакапат̣ипаккхабха̄вана̄васена пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ суппахӣнатта̄ махата̄пи саддена арӯпасама̄паттито на вут̣т̣ха̄ти. татха̄ пана на суппахӣнатта̄ саббарӯпа̄вачарасама̄паттито вут̣т̣ха̄нам̣ сийа̄, пат̣хамаджджха̄нам̣ пана аппакампи саддам̣ на сахатӣти там̣ сама̄паннасса саддо кан̣т̣акоти вуттам̣. а̄руппабха̄вана̄йа абха̄ве чутито уддхам̣ уппаттираха̄нам̣ рӯпасан̃н̃а̄пат̣игхасан̃н̃а̄нам̣ йа̄ва аттано випа̄каппаватти, та̄ва ануппаттидхаммата̄па̄данена саматиккамо, аттхан̇гамо ча вутто. на̄наттасан̃н̃а̄су пана йа̄ тасмим̣ бхаве на уппаджджанти екантарӯпаниссита̄, та̄ анока̄сата̄йа на уппаджджанти, на а̄руппабха̄вана̄йа нива̄ритатта̄, анива̄ритатта̄ ча ка̄чи уппаджджанти. тасма̄ та̄сам̣ аманасика̄ро ана̄ваджджанам̣ апаччавеккхан̣ам̣, джаванапат̣ипа̄дакена ва̄ бхаван̇гаманасса анто акаран̣ам̣ аппавесанам̣ вуттам̣.
тена ча на̄наттасан̃н̃а̄манасика̄рахетӯнам̣ рӯпа̄нам̣ саматиккама̄ сама̄дхисса тхирабха̄вам̣ дассетум̣ ‘‘сан̇кхепато’’тиа̄ди вуттам̣. апича имехи тӣхи падехи а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанасама̄паттийа̄ ван̣н̣о катхито сотӯнам̣ усса̄хаджананаттхам̣, палобханаттхан̃ча. йе хи акусала̄ евам̣га̄хино ‘‘саббасса̄дарахите а̄ка̄се паваттитасан̃н̃а̄йа ко а̄нисам̣со’’ти, те тато миччха̄га̄хато ниваттетум̣ тӣхи падехи джха̄насса а̄нисам̣со катхито. там̣ хи сутва̄ тесам̣ евам̣ бхависсати ‘‘евам̣ санта̄ кира̄йам̣ сама̄патти евам̣ пан̣ӣта̄, хандасса̄ ниббаттанаттхам̣ усса̄хам̣ карисса̄мӣ’’ти.
280. асса̄ти а̄ка̄сасса. уппа̄до ева анто уппа̄данто, татха̄ вайанто. сабха̄вадхаммо хи ахутва̄ самбхавато, хутва̄ ча винассанато удайавайапариччхинно. а̄ка̄со пана асабха̄вадхамматта̄ тадубхайа̄бха̄вато ананто вутто. аджат̣а̄ка̄сапариччхинна̄ка̄са̄нам̣ идха анадхиппетатта̄ ‘‘а̄ка̄соти касин̣уггха̄т̣има̄ка̄со вуччатӣ’’ти а̄ха. касин̣ам̣ уггха̄т̣ӣйати етена̄ти касин̣уггха̄т̣о, тадева касин̣уггха̄т̣имам̣. манасика̄равасена̄пӣти рӯпавивекаматтаггахан̣ена париччхедасса аггахан̣ато анантапхаран̣а̄ка̄рена паваттапарикаммаманасика̄равасена̄пи. анантам̣ пхаратӣти аггахитапариччхедата̄йа анантам̣ катва̄ парикаммасампхассапуббакена джха̄насампхассена пхусати. йатха̄ бхисаггамева бхесаджджам̣, евам̣ а̄ка̄са̄нантамева а̄ка̄са̄нан̃чам̣ сам̣йогапарасса та-ка̄расса ча-ка̄рам̣ катва̄. джха̄насса паваттит̣т̣ха̄набха̄вато а̄рамман̣ам̣ адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена ‘‘а̄йатанамасса̄’’ти вуттам̣, адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хе а̄йатана-саддасса дассанато. ка̄ран̣а̄карасан̃джа̄тидесанива̄саттхепи а̄йатана-саддо идха йуджджатева.
вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанакатха̄ван̣н̣ана̄
281. чин̣н̣о чарито пагун̣икато а̄ваджджана̄дилаккхан̣о васӣбха̄во етена̄ти чин̣н̣авасӣбха̄во, тена чин̣н̣авасӣбха̄вена. рӯпа̄вачарасан̃н̃ам̣ анатиккамитва̄ анадхигантаббато, там̣сахагатасан̃н̃а̄манасика̄расамуда̄ча̄расса ха̄набха̄гийабха̄ва̄вахато, там̣саматиккаменева тадан̃н̃есам̣ саматиккамитабба̄нам̣ саматиккамасиддхито ча вуттам̣ ‘‘а̄саннарӯпа̄вачараджджха̄напаччаттхика̄’’ти. вӣтхипат̣ипанна̄йа бха̄вана̄йа упарӯпаривисеса̄вахабха̄вато, пан̣ӣтабха̄васиддхито ча пат̣хама̄руппато дутийа̄руппам̣ сантатарасабха̄ванти а̄ха ‘‘но ча вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанамива санта̄’’ти ваккхати хи ‘‘суппан̣ӣтатара̄ хонти, паччхима̄ паччхима̄ идха̄’’ти (висуддхи. 1.290). анантам̣ анантанти кевалам̣ ‘‘анантам̣ ананта’’нти на манаси ка̄таббам̣ на бха̄ветаббам̣, ‘‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нти пана манаси ка̄таббам̣, ‘‘вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нти ва̄.
тасмим̣ нимиттети тасмим̣ пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣асан̇кха̄те вин̃н̃а̄н̣анимитте. читтам̣ ча̄рентасса̄ти бха̄вана̄читтам̣ паваттентасса. а̄ка̄сапхут̣е вин̃н̃а̄н̣ети касин̣уггха̄т̣има̄ка̄сам̣ пхаритва̄ паватте пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣е а̄рамман̣абхӯте. аппетӣти аппана̄васена паваттати. сабха̄вадхаммепи а̄рамман̣асаматиккамабха̄вана̄бха̄вато идам̣ аппана̄ппаттам̣ хоти чатуттха̄руппам̣ вийа. аппана̄найо панеттха вуттанайенева̄ти еттха дутийа̄руппаджджха̄не пуримабха̄ге тӣн̣и, чатта̄ри ва̄ джавана̄ни ка̄ма̄вачара̄ни упеккха̄ведана̄сампайутта̄нева хонти. ‘‘чатуттхам̣ пан̃чамам̣ ва̄ арӯпа̄вачара’’нтиа̄дина̄ (висуддхи. 1.276) пат̣хама̄руппаджджха̄не вуттена найена, атха ва̄ аппана̄найоти сабха̄вадхаммепи а̄рамман̣е джха̄насса аппана̄найо а̄рамман̣а̄тиккамабха̄вана̄васена а̄руппам̣ аппанам̣ па̄пун̣а̄ти, ‘‘аппана̄ппаттассева хи джха̄насса а̄рамман̣асаматиккаманаматтам̣ таттха хотӣ’’ти маран̣а̄нуссатиниддесе (висуддхи. 1.177) вуттанайена ведитабботи аттхо.
282. саббасоти сабба̄ка̄рена пат̣хама̄руппе ‘‘а̄саннарӯпаджджха̄напаччаттхиката̄, асантасабха̄вата̄’’ти евама̄дина̄ саббена досадассана̄ка̄рена, таттха ва̄ никантипаха̄наана̄ваджджитука̄мата̄диа̄ка̄рена, саббам̣ ва̄ кусалавипа̄какирийа̄бхедато анавасесанти аттхо. сва̄йаматтхо хет̣т̣ха̄ вуттанайена н̃а̄тум̣ сакка̄ти а̄ха ‘‘саббасоти идам̣ вуттанайамева̄’’ти. джха̄насса а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатаната̄ ба̄хираттхасама̄савасена хет̣т̣ха̄ вутта̄ти а̄ха ‘‘пуббе вуттанайена джха̄нампи а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатана’’нти. а̄рамман̣асса пана сама̄на̄дхикаран̣асама̄савасена̄ти сандассетум̣ ‘‘а̄рамман̣ампӣ’’тиа̄ди вуттам̣. таттха ‘‘пуриманайенева̄’’ти идам̣ ‘‘на̄сса анто’’тиа̄дина̄ вуттападасиддхим̣ сандха̄йа вуттам̣. йатха̄ адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена, евам̣ сан̃джа̄тидесат̣т̣хенапи а̄йатана-саддена идха аттхо йуджджатӣти дассетум̣ ‘‘татха̄’’тиа̄ди вуттам̣. таттха сан̃джа̄йати еттха̄ти сан̃джа̄ти, сан̃джа̄ти ева десо сан̃джа̄тидесо. джха̄нам̣ аппаваттикаран̣ена. а̄рамман̣ам̣ аманасикаран̣ена. убхайампи ва̄ убхайата̄ йоджетабба̄. джха̄нассапи хи ана̄ваджджанам̣, джаванапат̣ипа̄дакена ва̄ бхаван̇гаманасса анто акаран̣ам̣ аманасикаран̣ам̣, а̄рамман̣асса ча а̄рамман̣акаран̣авасена аппаваттанам̣ аппаваттикаран̣анти аттхасса самбхавато екаджджхам̣ катва̄ са̄ман̃н̃аниддесена, екасесанайена ва̄.
пуббе анантасса а̄ка̄сасса а̄рамман̣акаран̣авасена пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣ам̣ аттано пхаран̣а̄ка̄ренева ‘‘ананта’’нти манаси ка̄таббатта̄ ‘‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нти вуттанти пуна ‘‘манасика̄равасена ва̄ ананта’’нти вуттам̣, саббасо манасикаран̣авасена̄ти адхиппа̄йо. тена̄ха ‘‘анавасесато манаси каронто ‘ананта’нти манаси каротӣ’’ти. джха̄навибхан̇гепи айамеваттхо вуттоти дассенто ‘‘йам̣ пана вибхан̇ге вутта’’нтиа̄дима̄ха. тасса̄ па̄л̣ийа̄ евам̣ ва̄ аттхо ведитаббо – там̣йева а̄ка̄сам̣ пхут̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанавин̃н̃а̄н̣ена манаси каротӣти. айам̣ панаттхо йутто вийа диссати, там̣йева а̄ка̄сам̣ вин̃н̃а̄н̣ена пхут̣ам̣ тена гахита̄ка̄рам̣ манаси кароти. евам̣ там̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣ анантам̣ пхаратӣти. йам̣ хи а̄ка̄сам̣ пат̣хама̄руппасаман̇гӣ вин̃н̃а̄н̣ена анантам̣ пхарати, там̣ пхаран̣а̄ка̄расахитамева вин̃н̃а̄н̣ам̣ манаси каронто дутийа̄руппасаман̇гӣ анантам̣ пхаратӣти вуччати.
манасика̄равасена анантапхаран̣а̄ка̄рена идха анантата̄, на а̄ка̄сасса вийа уппа̄данта̄диабха̄вена̄ти ‘‘на̄сса антоти ананта’’нти еттакамева̄ха. ‘‘рул̣хӣсаддо’’ти имина̄ ‘‘вин̃н̃а̄н̣а̄нан̃ча’’нти етасса падасса аттхе вин̃н̃а̄н̣ан̃ча-саддо нирул̣хоти дассети, йатха̄вуттам̣ ва̄ вин̃н̃а̄н̣ам̣ дутийа̄руппаджджха̄нена ан̃чӣйати вутта̄ка̄рена а̄ламбӣйатӣти вин̃н̃а̄н̣ан̃чанти евампеттха аттхо дат̣т̣хаббо. сесам̣ вуттаттхамева̄ти а̄ха ‘‘сесам̣ пуримасадисамева̄’’ти.
а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанакатха̄ван̣н̣ана̄
283. татийа̄руппакаммат̣т̣ха̄не йам̣ хет̣т̣ха̄ вуттасадисам̣, там̣ вуттанайа̄нуса̄рена ведитаббам̣, апуббамева ван̣н̣айисса̄ма. таттха тассева̄ти йам̣ а̄раббха вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ паваттам̣, тассева. ким̣ пана танти а̄ха ‘‘а̄ка̄са̄нан̃ча̄йатанавин̃н̃а̄н̣асса̄’’ти. етена тато ан̃н̃ам̣ татийа̄руппаджджха̄насса а̄рамман̣ам̣ наттхӣти дассети. ‘‘а̄рамман̣абхӯтасса̄’’ти имина̄ тасса ана̄рамман̣абхӯтам̣ дутийа̄руппавин̃н̃а̄н̣ам̣ ниваттети. абха̄воти наттхита̄. сун̃н̃ата̄ти риттата̄. вивитта̄ка̄роти вивеко. тӣхи падехи пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣асса апагамамева вадати. ‘‘манаси ка̄таббо’’ти ватва̄ манасика̄равидхим̣ дассетум̣ ‘‘там̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нтиа̄ди вуттам̣. таттха аманасикаритва̄ти саббена саббам̣ манаси акатва̄ ачинтетва̄. ва̄-саддо анийаматтхо, тена тӣсу пака̄ресу екенапи аттхасиддхӣти дассети.
тасмим̣ нимиттети тасмим̣ пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣асса абха̄васан̇кха̄те джха̄нуппаттинимитте. а̄ка̄се пхут̣ети а̄ка̄сам̣ пхаритва̄ паватте. ‘‘а̄ка̄сапхут̣е’’ти ва̄ па̄т̣хо. сун̃н̃авивиттанаттхибха̄вети сун̃н̃абха̄ве, вивиттабха̄ве, наттхибха̄ве ча̄ти йена а̄ка̄рена бха̄витам̣, тасса гахан̣аттхам̣ вуттам̣. атха ва̄ сун̃н̃авивиттанаттхибха̄вети сун̃н̃авивиттата̄сан̇кха̄те наттхибха̄ве, тена вина̄са̄бха̄вамева дассети, на пуре абха̄ва̄дике.
тасмим̣ хи аппана̄читтети а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанаджджха̄насампайутте аппана̄васена паватте читте, тасмим̣ ва̄ пат̣хама̄руппасса апагамасан̇кха̄те наттхибха̄ве йатха̄вутте аппана̄читте уппанне. со бхиккху абха̄вамева пассанто вихаратӣти самбандхо. пурисо каттхачи гантва̄ а̄гантва̄ сун̃н̃амева пассати, наттхибха̄вамева пассатӣти йоджана̄. там̣ т̣ха̄нанти там̣ саннипа̄тат̣т̣ха̄нам̣. ‘‘парикаммаманасика̄рена антарахите’’ти имина̄ а̄рамман̣акаран̣а̄бха̄вена тасса антарадха̄нам̣ на нат̣т̣хатта̄ти дассети. татридам̣ опаммасам̣санданам̣ – йатха̄ со пурисо таттха саннипатитам̣ бхиккхусан̇гхам̣ дисва̄ гато, тато саббесу бхиккхӯсу кеначидева каран̣ӣйена апагатесу а̄гантва̄ там̣ т̣ха̄нам̣ бхиккхӯхи сун̃н̃амева пассати, на бхиккхӯнам̣ татопи апагатака̄ран̣ам̣, евамайам̣ йога̄вачаро пуббе вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанаджджха̄начаккхуна̄ пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣ам̣ дисва̄ паччха̄ наттхӣти парикаммаманасика̄рена тасмим̣ апагате татийа̄руппаджджха̄начаккхуна̄ тасса наттхибха̄вамева пассанто вихарати, на тасса апагаманака̄ран̣ам̣ вӣмам̣сати джха̄насса та̄диса̄бхога̄бха̄ватоти. саббасо вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ саматиккамма̄ти еттха йам̣ ваттаббам̣, там̣ хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нуса̄рена ведитаббам̣.
284. наттхита̄ парийа̄йа̄сун̃н̃авивиттабха̄ва̄ти ‘‘наттхӣ’’ти падасса аттхам̣ вадантена сун̃н̃авивиттапада̄нипи гахита̄ни. а̄мед̣итавачанам̣ пана бха̄вана̄ка̄радассанам̣. вибхан̇гепи имасса падасса айамеваттхо вуттоти дассетум̣ ‘‘йампи вибхан̇ге’’тиа̄ди вуттам̣. таттха тан̃н̃ева вин̃н̃а̄н̣ам̣ абха̄ветӣти йам̣ пуббе ‘‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣а’’нти манаси катам̣ пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣ам̣, там̣йева̄ти аттхо. там̣йева хи а̄рамман̣абхӯтам̣ пат̣хамена вийа рӯпанимиттам̣ татийена̄руппена̄бха̄ветӣти. кхайато саммасананти бхан̇га̄нупассанама̄ха. са̄ хи сан̇кхатадхамма̄нам̣ бхан̇га̄бха̄вамева пассантӣ ‘‘вин̃н̃а̄н̣ампи абха̄ветӣ’’тиа̄дина̄ ваттаббатам̣ лабхатӣти адхиппа̄йена̄ха ‘‘кхайато саммасанам̣ вийа вутта’’нти. асса̄ти па̄т̣хасса. пуна асса̄ти вин̃н̃а̄н̣асса. абха̄ветӣти абха̄вам̣ кароти. йатха̄ н̃а̄н̣асса на упатит̣т̣хати, евам̣ кароти аманасикаран̣ато. тато ева вибха̄вети вигатабха̄вам̣ кароти, вина̄сети ва̄ йатха̄ на диссати, татха̄ каран̣ато. тенева антарадха̄пети тиробха̄вам̣ гамети. на ан̃н̃атха̄ти имисса̄ па̄л̣ийа̄ еваматтхо, на ито ан̃н̃атха̄ айуджджама̄накатта̄ти адхиппа̄йо.
асса̄ти пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣а̄бха̄васса. кин̃чананти кин̃чипи. сабха̄вадхаммасса аппа̄васесата̄ на̄ма бхан̇го ева сийа̄ти а̄ха ‘‘бхан̇гаматтампи асса авасит̣т̣хам̣ наттхӣ’’ти. сати хи бхан̇гаматтепи тасса сакин̃чаната̄ сийа̄. акин̃чананти ча вин̃н̃а̄н̣асса кин̃чи пака̄рам̣ аггахетва̄ саббена саббам̣ вибха̄ванама̄ха. сесам̣ вуттанайамева.
невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанакатха̄ван̣н̣ана̄
285. но ча санта̄ти йатха̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанасама̄патти сан̇кха̄ра̄васесасукхумабха̄ваппаттийа̄ сависеса̄ санта̄, евамайам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄патти но ча санта̄ тадабха̄вато. йа̄ айам̣ кхандхесу паччайайа̄панӣйата̄йа, рогамӯлата̄йа ча рогасариккхата̄, дуккхата̄сӯлайога̄дина̄ ган̣д̣асариккхата̄, пӣл̣а̄джанана̄дина̄ салласариккхата̄ ча, са̄ сан̃н̃а̄йа сати хоти, на̄сатӣти вуттам̣ ‘‘сан̃н̃а̄ рого, сан̃н̃а̄ ган̣д̣о, сан̃н̃а̄ салла’’нти. са̄ четтха пат̣укичча̄ пан̃чавока̄рабхавато ол̣а̄рикасан̃н̃а̄ ведитабба̄. на кевалам̣ сан̃н̃а̄ ева, атха кхо ведана̄четана̄дӣнампи сан̇гахо дат̣т̣хаббо. сан̃н̃а̄сӣсена пана ниддесо като. етам̣ сантанти етам̣ асантабха̄вакарарога̄дисариккхасан̃н̃а̄вирахато сантам̣. тато ева пан̣ӣтам̣. ким̣ пана танти а̄ха ‘‘невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄’’ти? тадападесена там̣сампайуттаджджха̄нама̄ха ‘‘а̄дӣнава’’нти. еттха рога̄дисариккхасан̃н̃а̄дисаббха̄вопи а̄дӣнаво дат̣т̣хаббо, на а̄саннавин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанапаччаттхиката̄ва. упарӣти чатуттха̄руппе. са̄ ва̄ти са̄ ева. ваттита̄ти паваттита̄ ниббаттита̄ вал̣ан̃джита̄.
тасмим̣ нимиттети тасмим̣ татийа̄руппасама̄паттисан̇кха̄те джха̄нанимитте. ма̄насанти читтам̣ ‘‘мано ева ма̄наса’’нти катва̄, бха̄вана̄манасика̄рам̣ ва̄. там̣ хи манаси бхаванти ма̄насанти вуччати. джха̄насампайуттадхамма̄нампи джха̄на̄нугун̣ата̄йа сама̄паттипарийа̄йо лаббхатӣти а̄ха ‘‘а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанасама̄паттисан̇кха̄тесу чатӯсу кхандхесӯ’’ти, а̄рамман̣абхӯтесӯти адхиппа̄йо.
286. йатха̄вуттам̣ а̄кин̃чан̃н̃ам̣ а̄рамман̣апаччайабха̄вато а̄йатанам̣ ка̄ран̣амасса̄ти джха̄нам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣, а̄кин̃чан̃н̃амева а̄рамман̣апаччайабхӯтам̣ джха̄насса ка̄ран̣анти а̄рамман̣ам̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатананти евам̣ ва̄ аттхо дат̣т̣хаббо. сесаметтха хет̣т̣ха̄ вуттанайа̄нуса̄рена ведитаббам̣.
йа̄йа сан̃н̃а̄йа бха̄ватоти йа̄диса̄йа сан̃н̃а̄йа аттхибха̄вена. йа̄ хи са̄ пат̣усан̃н̃а̄киччасса абха̄вато сан̃н̃а̄типи на ваттабба̄, сан̃н̃а̄сабха̄ва̄на̄тиваттанато асан̃н̃а̄типи на ваттабба̄, тасса̄ виджджама̄натта̄ти аттхо. танти там̣ джха̄нам̣. там̣ та̄ва дассетунти еттха танти там̣ саса̄пат̣ипадам̣, йатха̄вуттасан̃н̃ам̣, тасса̄ ча адхигамупа̄йанти аттхо. невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣти хи пуггала̄дхит̣т̣ха̄нена дхаммам̣ уддхарантена сан̃н̃а̄вантамукхена сан̃н̃а̄ уддхат̣а̄, ан̃н̃атха̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатананти уддхаритаббам̣ сийа̄. са̄ пана пат̣ипада̄ йаттха паваттати, йатха̄ ча паваттати, там̣ дассетум̣ ‘‘а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сантато манаси кароти, сан̇кха̄ра̄васесасама̄паттим̣ бха̄ветӣ’’ти вуттам̣. а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ хи чатуттха̄руппабха̄вана̄йа паваттит̣т̣ха̄нам̣, сан̇кха̄ра̄васесасама̄патти паваттиа̄ка̄роти. йатра хи на̄ма̄ти йа̄ на̄ма. наттхибха̄вампӣти вин̃н̃а̄н̣асса сун̃н̃атампи, евам̣ сукхумампӣти адхиппа̄йо. санта̄рамман̣ата̄йа̄ти сантам̣ а̄рамман̣ам̣ етисса̄ти санта̄рамман̣а̄, таббха̄во санта̄рамман̣ата̄, та̄йа, на джха̄насантата̄йа. на хи татийа̄руппасама̄патти чатуттха̄руппаджджха̄нато санта̄.
чодако ‘‘йам̣ сантато манаси кароти, на таттха а̄дӣнавадассанам̣ бхавеййа. асати ча а̄дӣнавадассане саматиккамо ева на сийа̄’’ти дассенто ‘‘сантато че манаси кароти, катхам̣ саматиккамо хотӣ’’ти а̄ха. итаро ‘‘асама̄паджджитука̄мата̄йа̄’’ти париха̄рама̄ха, тена а̄дӣнавадассанампи аттхева̄ти дассети. со хӣтиа̄дина̄ вуттамеваттхам̣ па̄кат̣атарам̣ кароти. таттха йасмим̣ джха̄не абхирати, таттха а̄ваджджанасама̄паджджана̄дипат̣ипаттийа̄ бхавитаббам̣. са̄ панасса татийа̄руппе саббасо наттхи, кевалам̣ ан̃н̃а̄бха̄вато а̄рамман̣акаран̣аматтамева̄ти дассенто ‘‘кин̃ча̄пӣ’’тиа̄дима̄ха.
саматиккамитва̄ва гаччхатӣти тесам̣ сиппӣнам̣ джӣвикам̣ тин̣а̄йапи аман̃н̃ама̄но те вӣтиваттатийева. соти йога̄вачаро. танти татийа̄руппасама̄паттим̣. пуббе вуттанайена̄ти ‘‘санта̄ вата̄йам̣ сама̄паттӣ’’тиа̄дина̄ вуттена найена сантато манаси каронто. танти йа̄йа невасан̃н̃ӣна̄сан̃н̃ӣ на̄ма хоти, сан̇кха̄ра̄васесасама̄паттим̣ бха̄ветӣти вуччати, там̣ сан̃н̃ам̣ па̄пун̣а̄тӣти йоджана̄. сан̃н̃а̄сӣсена хи десана̄. парамасукхуманти уккам̣сагатасукхумабха̄вам̣. сан̇кха̄ра̄васесасама̄паттинти уккам̣сагатасукхумата̄йа сан̇кха̄ра̄нам̣ сесата̄маттам̣ сама̄паттим̣. тена̄ха ‘‘аччантасукхумабха̄ваппаттасан̇кха̄ра’’нти. антаматичча аччантам̣. йато сукхуматамам̣ на̄ма наттхи, татха̄парамуккам̣сагатасукхумасан̇кха̄ранти аттхо. пат̣хамаджджха̄нӯпача̄рато пат̣т̣ха̄йа хи таччхантийа̄ вийа паваттама̄на̄йа бха̄вана̄йа ануккамена сан̇кха̄ра̄ таттха антимакот̣т̣ха̄сатам̣ па̄пита̄, тато парам̣ ниродхо ева, на сан̇кха̄раппаваттӣти. тена вуччати ‘‘сан̇кха̄ра̄васесасама̄паттӣ’’ти.
287. йам̣ там̣ чатуккхандхам̣. аттхатоти кусала̄дивисесависит̣т̣хапараматтхато. висесато адхипан̃н̃а̄сиккха̄йа адхит̣т̣ха̄набхӯтам̣ идха̄дхиппетанти а̄ха ‘‘идха сама̄паннасса читтачетасика̄ дхамма̄ адхиппета̄’’ти. ол̣а̄рика̄йа сан̃н̃а̄йа абха̄ватоти йадипи чатуттха̄руппавипа̄касан̃н̃а̄йа чатуттха̄руппакусаласан̃н̃а̄ ол̣а̄рика̄, татха̄ випассана̄маггапхаласан̃н̃а̄хи, татха̄пи ол̣а̄рикасукхумата̄ на̄ма упа̄да̄йупа̄да̄йа гахетабба̄ти пан̃чавока̄рабхавапарийа̄панна̄йа вийа чатувока̄репи хет̣т̣ха̄ тӣсу бхӯмӣсу сан̃н̃а̄йа вийа ол̣а̄рика̄йа абха̄вато. сукхума̄йа̄ти сан̇кха̄ра̄васесасукхумабха̄ваппаттийа̄ сукхума̄йа сан̃н̃а̄йа бха̄вато виджджама̄натта̄. невасан̃н̃а̄ти еттха на-ка̄ро абха̄ваттхо, на̄сан̃н̃анти еттха на-ка̄ро ан̃н̃аттхо, а-ка̄ро абха̄ваттхова, асан̃н̃ам̣ анасан̃н̃ан̃ча̄ти аттхо. парийа̄паннатта̄ти екадесабха̄вена антогадхатта̄. еттха̄ти чатуттха̄руппе. дутийе аттхавикаппе невасан̃н̃а̄ти еттха на-ка̄ро ан̃н̃аттхо. татха̄ на̄сан̃н̃а̄ти еттха на-ка̄ро, а-ка̄ро ча ан̃н̃аттхо ева̄ти тена двайена сан̃н̃а̄бха̄во ева дасситоти дхамма̄йатанапарийа̄панната̄йа а̄йатанабха̄во вуттова̄ти ‘‘адхит̣т̣ха̄нат̣т̣хена̄’’ти вуттам̣ ниссайапаччайабха̄вато.
ким̣ пана ка̄ран̣ам̣, йенеттха сан̃н̃а̄ва едисӣ джа̄та̄ти ануйогам̣ сандха̄йа̄ха ‘‘на кевала’’нтиа̄ди. сан̃н̃а̄сӣсена̄йам̣ десана̄ ката̄ ‘‘на̄наттака̄йа̄ на̄наттасан̃н̃ино’’тиа̄дӣсу (дӣ. ни. 3.341, 359; а. ни. 9.24) вийа̄ти дат̣т̣хаббам̣. евам̣ еса аттхоти кан̃чи висесам̣ упа̄да̄йа сабха̄вато аттхӣти ваттаббассева дхаммасса кан̃чи висесам̣ упа̄да̄йа наттхӣти ваттаббата̄сан̇кха̄то аттхо.
атитхокампи йам̣ теламаттхи бхантети а̄ха акаппийабха̄вам̣ упа̄да̄йа, тадева наттхи, бханте, теланти а̄ха на̄л̣ипӯран̣ам̣ упа̄да̄йа. тена̄ха ‘‘таттха йатха̄’’тиа̄ди.
йади а̄рамман̣асан̃джа̄нанам̣ сан̃н̃а̄киччам̣, там̣ сан̃н̃а̄ сама̄на̄ катхамайам̣ ка̄тум̣ на саккотӣти а̄ха ‘‘даханакиччамива̄’’тиа̄ди. сан̇кха̄ра̄васесасукхумабха̄ваппаттийа̄ ева хеса̄ пат̣усан̃н̃а̄киччам̣ ка̄тум̣ на саккоти, тато ева ча н̃а̄н̣асса сугайха̄пи на хоти. тена̄ха ‘‘ниббида̄джананампи ка̄тум̣ на саккотӣ’’ти. аката̄бхинивесоти акатавипассана̄бхинивесо аппаваттитасаммасанача̄ро. пакативипассакоти пакатийа̄ випассако. кхандха̄димукхена випассанам̣ абхинивиситва̄ два̄ра̄ламбанехи саддхим̣ два̄раппаваттадхамма̄нам̣ випассако саккун̣еййа таббисайаудайаббайан̃а̄н̣ам̣ уппа̄детум̣, йатха̄ пана саккоти, там̣ дассетум̣ ‘‘сопӣ’’тиа̄ди вуттам̣. кала̄пасаммасанавасенева̄ти чатуттха̄руппачиттуппа̄дапарийа̄панне пхасса̄дидхамме авиниббхуджджа екато гахетва̄ кала̄пато самӯхато саммасанавасена найавипассана̄сан̇кха̄такала̄пасаммасанавасена. пхасса̄дидхамме виниббхуджджитва̄ висум̣ висум̣ сарӯпато гахетва̄ аничча̄дивасена саммасанам̣ анупададхаммавипассана̄. евам̣ сукхуматтам̣ гата̄ йатха̄ дхаммасена̄патина̄пи на̄ма анупадам̣ на випассанеййа̄ти аттхо.
тхерасса̄ти ан̃н̃атарасса тхерасса. ан̃н̃а̄хипӣти еттха айамапара̄ упама̄ – еко кира бра̄хман̣о ан̃н̃атарам̣ пурисам̣ манун̃н̃ам̣ маттикабха̄джанам̣ гахетва̄ т̣хитам̣ дисва̄ йа̄чи ‘‘дехи ме имам̣ бха̄джана’’нти. со сура̄ситтатам̣ сандха̄йа ‘‘на̄ййо сакка̄ да̄тум̣, сура̄ еттха аттхӣ’’ти а̄ха. бра̄хман̣о аттано самӣпе т̣хитам̣ пурисам̣ уддисса а̄ха ‘‘тена хи имасса па̄тум̣ дехӣ’’ти. итаро ‘‘наттхаййо’’ти а̄ха. таттха йатха̄ бра̄хман̣асса айогйабха̄вам̣ упа̄да̄йа ‘‘аттхӣ’’типи ваттаббам̣, па̄таббата̄йа таттха абха̄вато ‘‘наттхӣ’’типи ваттаббам̣ джа̄там̣, евам̣ идха̄пӣти дат̣т̣хаббам̣.
касма̄ панеттха йатха̄ хет̣т̣ха̄ ‘‘ананто а̄ка̄со, анантам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, наттхи кин̃чӣ’’ти таттха таттха бха̄вана̄ка̄ро гахито, евам̣ кочи бха̄вана̄ка̄ро на гахитоти? кечи та̄ва а̄ху – ‘‘бха̄вана̄ка̄ро на̄ма сопача̄расса джха̄насса йатха̄сакам̣ а̄рамман̣е паваттиа̄ка̄ро, а̄рамман̣ан̃четтха а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанадхамма̄. те пана гайхама̄на̄ екасса ва̄ пуббан̇гамадхаммасса васена гахетабба̄ сийум̣, саббе ева ва̄. таттха пат̣хамапаккхе вин̃н̃а̄н̣асса гахан̣ам̣ а̄паннанти ‘вин̃н̃а̄н̣ам̣ вин̃н̃а̄н̣а’нти манасика̄ре чатуттха̄руппасса вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанабха̄во а̄паджджати. дутийапаккхе пана саббасо а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанадхамма̄рамман̣ата̄йа джха̄насса ‘а̄кин̃чан̃н̃ам̣ а̄кин̃чан̃н̃а’нти манасика̄ре а̄кин̃чан̃н̃а̄йатаната̄ ва̄ сийа̄, абха̄ва̄рамман̣ата̄ ва̄. саббатха̄ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанабха̄во на лаббхатӣ’’ти. тадидамака̄ран̣ам̣ татха̄ джха̄насса аппаваттанато. на хи чатуттха̄руппабха̄вана̄ вин̃н̃а̄н̣ама̄кин̃чан̃н̃ам̣ ва̄ а̄масантӣ паваттати, кин̃чарахи? татийа̄руппасса сантатам̣.
йади евам̣, касма̄ па̄л̣ийам̣ ‘‘санта’’нти на гахитанти? кин̃ча̄пи на гахитатам̣ сутте (дӣ. ни. 2.129; сам̣. ни. 2.152), вибхан̇ге (вибха. 606 а̄дайо) пана гахитамева. йатха̄ха – ‘‘тан̃н̃ева а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сантато манаси кароти, сан̇кха̄ра̄васесасама̄паттим̣ бха̄ветӣ’’ти (вибха. 619). атха касма̄ вибхан̇ге вийа сутте бха̄вана̄ка̄ро на гахитоти? венеййаджджха̄сайато, десана̄вила̄сато ча. йе хи венеййа̄ йатха̄ хет̣т̣ха̄ тӣсу а̄руппесу ‘‘ананто а̄ка̄со, анантам̣ вин̃н̃а̄н̣ам̣, наттхи кин̃чӣ’’ти бха̄вана̄ка̄ро гахито, евам̣ аггахите ева тасмим̣ таматтхам̣ пат̣ивиджджханти, тесам̣ васена сутте татха̄ десана̄ ката̄, суттантагатика̄ва абхидхамме суттантабха̄джанӣйе (вибха. 605 а̄дайо) уддесадесана̄. йе пана венеййа̄ вибхаджитва̄ вуттейева тасмим̣ таматтхам̣ пат̣ивиджджханти, тесам̣ васена вибхан̇ге бха̄вана̄ка̄ро вутто. дхаммиссаро пана бхагава̄ самма̄самбуддхо дхамма̄нам̣ десетаббаппака̄рам̣ джа̄нанто каттхачи бха̄вана̄ка̄рам̣ ган̣ха̄ти, каттхачи бха̄вана̄ка̄рам̣ на ган̣ха̄ти. са̄ ча десана̄ йа̄вадева венеййавинайаттха̄ти айаметтха десана̄вила̄со. суттантадесана̄ ва̄ парийа̄йакатха̄ти таттха бха̄вана̄ка̄ро на гахито, абхидхаммадесана̄ пана ниппарийа̄йакатха̄ти таттха бха̄вана̄ка̄ро гахитоти евампеттха бха̄вана̄ка̄расса гахан̣е, аггахан̣е ча ка̄ран̣ам̣ ведитаббам̣.
апаре пана бхан̣анти – ‘‘чатуттха̄руппе висесадассанаттхам̣ сутте бха̄вана̄ка̄расса аггахан̣ам̣, сва̄йам̣ висесо анупуббабха̄вана̄джанито. са̄ ча анупуббабха̄вана̄ паха̄наккамопаджанита̄ паха̄таббасаматиккамена джха̄на̄нам̣ адхигантаббато. татха̄ хи ка̄ма̄дививекавитаккавича̄равӯпасамапӣтивира̄гасоманассаттхан̇гамамукхена рӯпа̄вачараджджха̄на̄ни десита̄ни, рӯпасан̃н̃а̄дисаматиккамамукхена арӯпаджджха̄на̄ни. на кевалан̃ча джха̄на̄нийева, атха кхо саббампи сӣлам̣, сабба̄пи пан̃н̃а̄ пат̣ипаккхадхаммаппаха̄навасенева сампа̄детаббато паха̄таббадхаммасаматиккамадассанамукхенева десана̄ а̄рул̣ха̄. татха̄ хи ‘‘па̄н̣а̄типа̄там̣ паха̄йа па̄н̣а̄типа̄та̄ пат̣ивирато’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.8, 194) сӣласам̣варо, ‘‘чаккхуна̄ рӯпам̣ дисва̄ на нимиттагга̄хӣ хоти на̄нубйан̃джанагга̄хӣ’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.213; ма. ни. 1.411, 421; 3.15, 75) индрийасам̣варо, ‘‘нева дава̄йа на мада̄йа̄’’тиа̄дина̄ (ма. ни. 1.23, 422; 2.24; 3.75; сам̣. ни. 2.63; а. ни. 6.58; маха̄ни. 206; вибха. 518) бходжане маттан̃н̃ута̄, ‘‘идха бхиккху миччха̄джӣвам̣ паха̄йа самма̄а̄джӣвена джӣвикам̣ каппетӣ’’тиа̄дина̄ (сам̣. ни. 5.8) а̄джӣвапа̄рисуддхи, ‘‘абхиджджхам̣ локе паха̄йа вигата̄бхиджджхена четаса̄’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.217; ма. ни. 1.412, 425; 3.16, 75) джа̄гарийа̄нуйого, ‘‘аниччасан̃н̃а̄ бха̄ветабба̄ асмима̄насамуггха̄та̄йа, аниччасан̃н̃ино, мегхийа, анаттасан̃н̃а̄ сан̣т̣ха̄ти, анаттасан̃н̃ӣ асмима̄насамуггха̄там̣ гаччхати, а̄сава̄нам̣ кхайа̄ ана̄савам̣ четовимуттим̣ пан̃н̃а̄вимуттим̣ дит̣т̣хева дхамме сайам̣ абхин̃н̃а̄ саччхикатва̄ упасампаджджа вихаратӣ’’тиа̄дина̄ пан̃н̃а̄ пат̣ипаккхадхаммаппаха̄навасенева десита̄. тасма̄ джха̄на̄ни десенто бхагава̄ ‘‘вивиччева ка̄мехӣ’’тиа̄дина̄ (дӣ. ни. 1.226; сам̣. ни. 2.152; а. ни. 4.123) паха̄таббадхаммасаматиккамадассанамукхенева десеси. тена вуттам̣ ‘‘ка̄ма̄дививекавитаккавича̄равӯпасамапӣтивира̄гасоманассаттхан̇гамамукхена рӯпа̄вачараджджха̄на̄ни десита̄ни, рӯпасан̃н̃а̄дисаматиккамамукхена арӯпаджджха̄на̄нӣ’’ти. таттха йатха̄ рӯпа̄вачарам̣ пат̣хамам̣ джха̄нам̣ бха̄вана̄висеса̄дхигатехи витакка̄дӣхи вийа саддха̄дӣхипи тиккхависадасӯрасабха̄вехи дхаммехи саманна̄гататта̄ ка̄маччханда̄дӣнам̣ нӣваран̣а̄нам̣, тадекат̣т̣ха̄нан̃ча па̄падхамма̄нам̣ виккхамбханато уттаримануссадхаммабха̄ваппаттам̣ ка̄ма̄вачарадхаммехи сан̣хасукхумам̣, сантам̣, пан̣ӣтан̃ча хоти; дутийаджджха̄на̄дӣни пана бха̄вана̄висесена ол̣а̄рикан̇гаппаха̄нато тато са̄тисайам̣ сан̣хасукхумасан̣хасукхуматара̄дибха̄ваппатта̄ни хонти. татха̄ арӯпа̄вачарам̣ пат̣хамаджджха̄нам̣ рӯпавира̄габха̄вана̄бха̄вена паваттама̄нам̣ а̄рамман̣асантата̄йапи ан̇гасантата̄йапи па̄катикапариттадхаммехи вийа саббарӯпа̄вачарадхаммехи сантасукхумабха̄ваппаттам̣ хоти. а̄рамман̣асантабха̄вена̄пи хи тада̄рамман̣адхамма̄ сантасабха̄ва̄ хонти, сеййатха̄пи локуттарадхамма̄рамман̣а̄ дхамма̄.
сатипи дхаммато, махаггатабха̄вена̄пи ча абхеде рӯпа̄вачарачатуттхато а̄руппам̣ ан̇гатопи сантамева, йатасса сантавимоккхата̄ вутта̄. дутийа̄руппа̄дӣни пана пат̣хама̄руппа̄дито ан̇гато, а̄рамман̣ато ча сантасантатарасантатамабха̄ваппатта̄ни татха̄ бха̄вана̄висесасама̄йогато, сва̄йам̣ бха̄вана̄висесо пат̣хамаджджха̄нӯпача̄рато пат̣т̣ха̄йа там̣там̣паха̄таббасаматиккаманавасена тасса тасса джха̄насса сантасукхумабха̄вам̣ а̄па̄денто чатуттха̄руппе сан̇кха̄ра̄васесасукхумабха̄вам̣ па̄пети. йато чатуттха̄руппам̣ йатха̄ анупададхаммавипассана̄васена випассана̄йа а̄рамман̣абха̄вам̣ упагантва̄ пакативипассакасса̄пи ниббидуппаттийа̄ паччайо на хоти сан̇кха̄ра̄васесасукхумабха̄ваппаттито, татха̄ сайам̣ татийа̄руппадхаммесу паваттама̄нам̣ те йа̄тха̄вато вибха̄ветум̣ на саккоти, йатха̄ тадан̃н̃аджджха̄на̄ни аттано а̄рамман̣ам̣. кевалам̣ пана а̄раббха паваттиматтамевасса таттха хоти, тайидам̣ а̄рамман̣абха̄вена̄пи на̄ма вибхӯта̄ка̄рата̄йа т̣ха̄тум̣ аппахонтам̣ а̄рамман̣акаран̣е ким̣ пахоти. тасма̄ тадасса авибхӯтакиччатам̣ дисва̄ саттха̄ хет̣т̣ха̄ тӣсу т̣ха̄несу бха̄вана̄ка̄рам̣ ватва̄ та̄дисо идха на лаббхатӣти дӣпетум̣ чатуттха̄руппадесана̄йам̣ сутте бха̄вана̄ка̄рам̣ парийа̄йадесанатта̄ на катхеси.
йасма̄ пана са̄рамман̣асса дхаммасса а̄рамман̣е паваттиа̄ка̄ро аттхева̄ти атисукхумабха̄ваппаттам̣ там̣ дассетум̣ ‘‘там̣йева а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ сантато манаси каротӣ’’ти (вибха. 619) вибхан̇ге вуттам̣ йатха̄дхаммаса̄санабха̄вато, пуббабха̄гавасена ва̄ вибхан̇ге ‘‘сантато манаси каротӣ’’ти вуттам̣ тада̄ йогино тасса вибхӯтабха̄вато. аппана̄васена пана сутте бха̄вана̄ка̄ро на гахито авибхӯтабха̄вато. каммат̣т̣ха̄нам̣ хи кин̃чи а̄дито авибхӯтам̣ хоти, йатха̄ там̣? буддха̄нуссатиа̄ди. кин̃чи маджджхе, йатха̄ там̣? а̄на̄па̄нассати. кин̃чи убхайаттха, йатха̄ там̣? упасама̄нуссатиа̄ди. чатуттха̄руппакаммат̣т̣ха̄нам̣ пана парийоса̄не авибхӯтам̣ бха̄вана̄йа маттхакаппаттийам̣ а̄рамман̣асса авибхӯтабха̄вато. тасма̄ чатуттха̄руппе имам̣ висесам̣ дассетум̣ саттха̄ра̄ сутте бха̄вана̄ка̄ро на гахито, на саббена саббам̣ абха̄ватоти нит̣т̣хаметтха гантаббам̣.
пакин̣н̣акакатха̄ван̣н̣ана̄
288. асадисарӯпоти дваттим̣самаха̄пурисалаккхан̣аасӣтианубйан̃джанабйа̄маппабха̄кетума̄ла̄дӣхи рӯпагун̣ехи ан̃н̃ехи аса̄дха̄ран̣арӯпака̄йо, сабха̄ваттхо ва̄ рӯпа-саддо ‘‘йам̣ локе пийарӯпам̣ са̄тарӯпа’’нтиа̄дӣсу (дӣ. ни. 2.400; ма. ни. 1.133; вибха. 203) вийа. тасма̄ асадисарӯпоти асадисасабха̄во, тена дасабалачатувеса̄раджджа̄дигун̣ависесасама̄йогадӣпанато саттху дхаммака̄йасампаттийа̄пи асадисата̄ дассита̄ хоти. итӣти евам̣ вуттаппака̄рена. тасминти а̄руппе. пакин̣н̣акакатха̄пи вин̃н̃еййа̄ти пуббе вийа аса̄дха̄ран̣ам̣ таттха таттха джха̄не патинийатамева аттхам̣ аггахетва̄ са̄дха̄ран̣абха̄вато таттха таттхева пакин̣н̣акам̣ висат̣ам̣ аттхам̣ гахетва̄ паватта̄ пакин̣н̣акакатха̄пи виджа̄нитабба̄.
289. рӯпанимитта̄тиккаматоти касин̣арӯпасан̇кха̄тасса пат̣ибха̄ганимиттасса атиккаманато. а̄ка̄са̄тиккаматоти касин̣уггха̄т̣има̄ка̄сасса атиккаманато. а̄ка̄се паваттитавин̃н̃а̄н̣а̄тиккаматоти пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣асса атиккаманато, на дутийа̄руппавин̃н̃а̄н̣а̄тиккаманато. тадатиккамато хи тассева вибха̄ванам̣ хоти. дутийа̄руппавин̃н̃а̄н̣авибха̄ване хи тадева атиккантам̣ сийа̄, на тасса а̄рамман̣ам̣, на ча а̄рамман̣е досам̣ дисва̄ ана̄рамман̣асса вибха̄вана̄тиккамо йуджджати. па̄л̣ийан̃ча ‘‘вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ сато сама̄паджджати…пе… сато вут̣т̣хахитва̄ там̣йева вин̃н̃а̄н̣ам̣ абха̄ветӣ’’ти вуттам̣, на вуттам̣ ‘‘там̣йева вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ абха̄ветӣ’’ти, ‘‘там̣йева абха̄ветӣ’’ти ва̄. ‘‘анантам̣ вин̃н̃а̄н̣анти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанам̣ упасампаджджа̄’’ти еттха пана двайам̣ вуттам̣ а̄рамман̣ан̃ча вин̃н̃а̄н̣ам̣, вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанан̃ча. тасмим̣ двайе йена кеначи, йато ва̄ вут̣т̣хито, тенева падха̄наниддит̣т̣хена там̣-саддасса самбандхе а̄панне ‘‘айан̃ча а̄рамман̣а̄тиккамабха̄вана̄’’ти вин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанасса ниваттанаттхам̣ вин̃н̃а̄н̣авачанам̣. тасма̄ пат̣хама̄руппавин̃н̃а̄н̣ассева абха̄вана̄тиккамо вутто.
290. евам̣ сантепӣти ан̇га̄тиккаме асатипи. суппан̣ӣтатара̄ти сут̣т̣ху пан̣ӣтатара̄, сундара̄ пан̣ӣтатара̄ ча̄ти ва̄ аттхо. сатипи чатуннам̣ па̄са̄датала̄нам̣, са̄т̣ика̄нан̃ча таббха̄вато, пама̄н̣ато ча самабха̄ве упарӯпари пана ка̄магун̣а̄нам̣, сукхасампхасса̄дӣнан̃ча висесена пан̣ӣтатара̄дибха̄во вийа ета̄сам̣ чатуннам̣ сама̄паттӣнам̣ а̄руппабха̄вато, ан̇гато ча сатипи самабха̄ве бха̄вана̄висесасиддхо пана са̄тисайо упарӯпари пан̣ӣтатара̄дибха̄воти имаматтхам̣ дассети ‘‘йатха̄ хӣ’’тиа̄дина̄.
291. нисситоти нисса̄йа т̣хито. дут̣т̣хита̄ти на самма̄ т̣хита̄, дуккхам̣ ва̄ т̣хита̄. таннисситанти тена нисситам̣, т̣ха̄нанти аттхо. таннисситанти ва̄ там̣ ман̣д̣апалаггам̣ пурисам̣ нисса̄йа т̣хитам̣ пурисанти аттхо. ман̣д̣апалагган̃хи анисса̄йа тена вина̄бхӯте вивитте бахи ока̄се т̣ха̄нам̣ вийа а̄ка̄салаггавин̃н̃а̄н̣асса вивеке тадапагаме татийа̄руппасса т̣ха̄нанти.
292. а̄рамман̣ам̣ каротева, ан̃н̃а̄бха̄вена там̣ иданти ‘‘а̄саннавин̃н̃а̄н̣ан̃ча̄йатанапаччаттхикарӯпа̄санна̄ка̄са̄рамман̣авин̃н̃а̄н̣а̄пагама̄рамман̣ам̣, но ча санта’’нти ча дит̣т̣ха̄дӣнавампи там̣ а̄кин̃чан̃н̃а̄йатанам̣ идам̣ невасан̃н̃а̄на̄сан̃н̃а̄йатанаджджха̄нам̣ ан̃н̃асса та̄дисасса а̄рамман̣абха̄вайогйасса абха̄вена ала̄бхена а̄рамман̣ам̣ кароти ева. ‘‘саббадисампати’’нти идам̣ джанасса агатикабха̄вадассанаттхам̣ вуттам̣. вуттинти джӣвикам̣. ваттатӣти джӣвати.
293. а̄рул̣хотиа̄дӣсу айам̣ сан̇кхепаттхо – йатха̄ кочи пурисо анекапорисам̣ дӣгханиссен̣им̣ а̄рул̣хо тасса упаримападе т̣хито тасса̄ ниссен̣ийа̄ ба̄хумева олуббхати ан̃н̃асса ала̄бхато, йатха̄ ча пам̣супаббатасса, миссакапаббатасса ва̄ аггакот̣им̣ а̄рул̣хо тасса маттхакамева олуббхати, йатха̄ ча гирим̣ сила̄паббатам̣ а̄рул̣хо париппхандама̄но ан̃н̃а̄бха̄вато аттано джан̣н̣укамева олуббхати, татха̄ етам̣ чатуттха̄руппаджджха̄нам̣ там̣ татийа̄руппам̣ олуббхитва̄ паваттатӣти. йам̣ панеттха аттхато авибхаттам̣, там̣ утта̄намева.
а̄руппаниддесаван̣н̣ана̄ нит̣т̣хита̄.
ити дасамапариччхедаван̣н̣ана̄.